REKLAMA

Nowości naukowe / Czy Polska jest atrakcyjna dla paleontologa?

Homo Science
Data emisji:
2016-07-23 21:00
Audycja:
Czas trwania:
46:59 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu czas na kolejną letnią audycji Homo science przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska z serwisu Crazy nauka PL Piotr Stanisławski Gazeta PL jak zwykle w i zaczynamy od wiadomości dla tych wszystkich, którzy podczas wakacji chodzą do barów restauracji różnych knajp na jedzenie albo dla tych, którzy pracując w swoich zakładach pracy korzystają ze stołówek pracowniczych ni MO, oczekując na taki moment, kiedy są naprawdę głodni i wtedy idące do tej Rozwiń » restauracji do baru oda do stołówki i woja i jedzenie kupują albo już tak jak ja to znaczy już niemal się chwieje na nogach ledwo żyjącej w co się wówczas jedzie się wówczas to co dzieje wtedy, kiedy jedziemy do supermarketu na zakupy spożywcze z pustym żołądkiem to znaczy, że mija zazwyczaj wracam z dużo większą liczbą tych produktów w koszyku odsetek i te produkty niekoniecznie są zdrowe, a badania naukowe dowiodły, że ludzie po prostu chętniej sięgają po tuczące przekąski po wysoko kaloryczne różne nel mało zdrowe jedzenie no właśnie wtedy, kiedy my kiszki marsza grają, a są na zakupach no i amerykańscy oczywiście naukowcy przeprowadzili badania takie eksperymenty przeprowadzili, aby sprawdzić czy podobnie jest w przypadku zamawiania posiłków w restauracjach, gdzie wzięli pod uwagę, że grupa ludzi 1 to byli pracownicy w jakiejś firmie, którzy mieli możliwość zamawiania wcześniej posiłków, które spożywali w porze ranczu, czyli tak między trzynastą czternastą, a druga grupa to byli studenci, którzy mieli cały dzień na zamówienie swoich porcji i dopiero w godzinach popołudniowych po zajęciach mogli też tak to jedzenie spożycia ono było im dostarczane zaraz po zajęciach w mojej okazało się, że w 1 z drugim przypadku, że im bliżej było pory posiłków i im bliżej im później ci ludzie zamawiali ten posiłek z składali zamówienia w tym posiłek był bardziej kaloryczne i mniej zdrowe PIH w pierwszym przypadku w tej firmie i pracowników, które zamawiali UR w bazie kateringowe posiłki okazało się, że ta różnica to było 38 kcal na każdą godzinę w BOR do przodu co konkretnie tak u studentów ci, którzy zamawiali rano posiłek Zoła zamawiali aż o 100 kcal lżejszy niż ci, którzy zamawiali tuż przed zakończeniem zajęć w związku z tym różnice są spektakularne można powiedzieć jeszcze 8 kcal NATO to jest zlecenie, bo to nawet jabłko tyle nie ma zdaje się kilokalorii natomiast spuśćmy na to z innej perspektywy, że tak naprawdę to się kumuluje w codziennie po prostu zjadamy więcej i mniej zdrową to jest być może bez pie posiłek, który jest co ciężkostrawne i niekoniecznie tak wartościowe rzeczy wypełniane błonnikiem jak być powinien się nie oczekujemy do końca tak Digital prawda, jeżeli wiemy, że powiedzmy robimy się głodni o godzinie trzynastej 3 czy czternastej powinniśmy pójść się do baru i złożyć zamówienie wtedy, kiedy jeszcze głodni nie jesteśmy albo też zadzwonić do 3 godziny wcześniej tak naprawdę godzinę przed planowanym posiłkiem oczywiście wiem, że organizm się przystosowuje za moment będzie mogła dzień wcześniej głodni, ale być może, jeżeli korzystasz z kateringu to być może warto złożyć zamówienie rano, a do restauracji pójść nie wtedy, kiedy już nas ściska w dołku tylko wtedy, kiedy jesteśmy jeszcze wyluzowani co więcej nareszcie znamy efekt w Chechle restauracyjne atmosfery wtedy, kiedy zapach różne zwodzą nas na manowce i naprawdę możemy wtedy zamówić porcję nawet dwukrotnie większą niż w sytuacji, kiedy byśmy nie byli głodni i zamawiali głową, a nie żołądki, a ja po kolejnym rekordzie i pewnie państwo już z wiele razy, z czym możemy państwu dosyć, ale my będziemy twardo powtarzali no to ważna od poważny, ponieważ mamy kolejny rekord gorąca to mianowicie lipiec jest następne miesiące już, ale o czerwcu wiem już na pewno rynek który, który bije kolejne rekordy temperatury oczywiście w Polsce tego nie widać no bo mamy chwilowo z łagodnie nie upału, ale to nie jest, choć temperatury globalne globalne to nie są nieracjonalne, że nie należy nie należy ulegać tym takim standardowym refleksją z cyklu jak to jak to przecież jest zimno nie na świecie jest coraz goręcej i rok 2016 jest najgorętszym zarejestrowanym rokiem od przynajmniej od 1800 osiemdziesiątego roku co więcej każdy kolejny miesiąc bije poprzednie rekordy co więcej mamy jest w tej chwili chyba od 14 miesięcy już kolejny miesiąc są coraz gorętsze myśmy kilka audycji temu na ten temat rozmawiali to jest efekt nie tylko globalnego ocieplenia, ale akurat ten taki plik obecny MTS efekt tegorocznego liniom, które bardzo podgrzało UAM pacyficzne obszary ziemi co oczywiście wlicza się do globalnego rekordu, więc to jest także ten rok 2016 są również ze względu na to ani nie szczególny natomiast w sumie nawet, pomijając ster el Ninio i tak wygląda na to, że mamy inną bardzo intensywny wzrost temperatur Thomas nasze zdanie to znaczenie naukowców dowiedzione, że mimo el Ninio i tak te wzrosty byłyby bardzo wyraźnie widoczna tendencja jest ewidentna, a także w którymś momencie pewnie nastąpi przerwanie tego ciągu tych kolejnych rekordowych miesięcy, bo właściwie ratusz co miesiąc od mówimy tonie będzie oznaczało, że nam zwolniło globalne ocieplenie to będzie oznaczało, tyle że el Ninio wyhamowało ono, bo ma też ma swoje swoje cykle natomiast wciąż utrzymuje się ta tendencja wzrostowa tak, że no cóż jak zwykle pospiesznie się, tym bardziej że też aktualizowane są na bieżąco prognozy dotyczące podnoszenia się poziomu morza jeszcze kilka lat temu dosłownie kilka lat temu mówiło się o tym, że na koniec tego wieku poziom morza wzrośnie o około 2 m w tej chwili poziomo wzrost poziomu morza o 5 m nie jest już wcale niczym zaskakującym musiał to większy wzrost, tak więc no cóż może czas się ogarnąć, a jak teraz może wrócę do przyjemniejszych tematów, choć opresyj de Otóż te to zjawisko już możemy obserwować od 17 lipca pan na niebie nocnym potrwa do 24 sierpnia i jak państwo wysłuchają jeszcze naszych rozmów z gościem to potem jakoś jeszcze nim, a konkretnie zapraszamy do zachęcamy do wyjścia na zewnątrz zwężenia w niebo w stronę gwiazd z gwiazdozbioru Perseusza i stamtąd właściwie może powinnaś patrzeć w przeciwną stronę, bo tam będzie w gwiazdozbiorze Perseusza radiant z tego będą meteory EBC podzieli wylatywały leciał w 200 spisał się we wszystkie strony nieba i warto to zjawisko poobserwować 12 sierpnia będzie Maximum może paradoksalnie w 2 to trochę wcześnie zacząć chodzić, bo tam my nie mamy takich dobrych układach niż w zeszłym roku, gdy tłumów w tym czasie było ciemno i wszystko było pięknie widać w tym roku w okolicach już teraz napędem dokładnie kiedy, ale w okolicach tego maksimum jest pełnia, więc będzie jasno po prostu, ale w okolice Maksym można zaobserwować dos stół, ale świetlnych zjawisk na godzinę wcześniej później będzie odpowiednio mniej, ale myślę, że w ogóle można bez najmniejszego problemu na lipcowym sierpniowym niebie meteor zobaczyć z zachęcamy do ruszenia się za miasto, bo w mieście, owszem jest trochę, ale zwykle to wygląda dość blado wystarczy odjechać tak naprawdę 1520 km od miasta i zaczyna się robić już na tyle ciemno jeśli tak w zeszłym roku zrobili, że pojechaliśmy sobie oto w sumie było ze 30 km od Warszawy usiedliśmy w szczerym polu należał oczkach i obserwowaliśmy naprawdę było ich mnóstwo, a smaczku tego wszystkiego dodaje fakt, że to co obserwujemy to jest pył wóz taka chmura pyłu, która przechodzi przez czas cząsteczki pyłu, które przechodzą przez most atmosferę ziemską się w niej, spalając UR i kasą cząsteczki cząstki pozostawione przez kometę swój statut, która no tak naprawdę zbiór oglądamy oglądając meteory widzimy kometa Arne pu co mam nadzieje, że jeszcze za mojego życia trafia na takie prośby deszcz meteorów tak, żeby tych zjawisk było nie wiem kilkaset na godzinę albo ich więcej na niebie, bo się zdarza od czasu do czasu często jest to dość niespodziewane, bo się okazuje rzeźnia przelatuje przez jakiś ciąg pyłu, który nie jest na tyle regularnie, żeby co roku dawał spektakularne efekty i noc w Time, a ja wspomnę tylko, tyle że w UE Perseidy nie są najbardziej intensywnym i ma wdrożony roje meteorów to najbardziej intensywne zdoła to nam zdarzają się w okolicach macie zdarzają się występują w okolicach grudnia stycznia wtedy mamy kwadrans przed Gemini, gdy i wówczas warto patrzeć nie była to nie bez najczęściej w tym okresie mocno zachmurzone wysyłał SMS-y należał on też prawda tak tak ową należytą Otóż nie stać w tak to teraz zapraszam na spotkanie z naszym gościem dobry wieczór audycja Homo science i nasz gość jest z nami studio dr hab. Tomasz Sulej kierownik muzeum ewolucji Instytutu paleobiologii Polskiej Akademii Nauk i tam serdeczni FR my tak jak się myśli o paleontologii to ich tak od razu do głowy przychodzi pustka Gobi stadium tam w stanach Zjednoczonych, a czy w Polsce jest jest atrakcyjnie dla paleontologa no okazuje się, że jednak jest duże, że jeśli chodzi nie tylko o skamieniałości bezkręgowców, o których już od dawna było wiadomo, że jest ich naprawdę dużej są bardzo interesujące, ale od niedawna także skamieniałości kręgowców i dostaje najciekawsze ery mezozoicznej w Polsce znajdujemy głównie na Śląsku Ionesco o wieku późno triasowych, czyli mają mniej więcej 225205215  000 000 lat, czyli to można powiedzieć, że są czasy, które poprzedzają moment nastania dinozaurów nastania epoki dinozaurów nawet bym powiedział, że ten sam początek tego tego okresu, dlatego że my już mamy tutaj na najstarsze dinozaury niektórzy mówią, że to były jednak prac dinozaury ani dinozaury, ale powiedzmy z grupy dinozaurów z mamy szkielet mamy sporo skamieniałości jak wtedy była sytuacja w Polsce to znaczy, że w Polsce z roszczeniem o ich polityce, bo tak jak zawsze to się domyślają, ale i PEC z Geologicznego graficzną przestrzenna gmin tak wyszedł po wówczas z 7 latach i się rozejrzał to co zobaczy Erdogan utonął teraz państwo jest, dlatego że wtedy większość polskich domów było pokryte wielkim jeziorze zyskiem i te osady, które tego jeziora, które my wykopujemy na Śląsku one są także tutaj pod nami tylko, że na głębokości kilku kilometrów, więc raczej nie ma tam znaleźć, a po prostu tworzyły brzeg tego jeziora tam są na powierzchni, więc sami możemy znaleźć na Śląsku było płytko dlatego tamta mu łatwiej wykopać nierzadko były wyspy znaczy to ból on w zasadzie już taki południowy land, który nam później masy w czeski tak się go określa, ale Nolan, po którym te zwierzęta biegały tak, aby duże lont Ano pani jeziora to było jezioro czy może z graczy to było zbiornik słodkowodny dlatego znajdujemy słodkowodne małże i szczątki glonów słodkowodnych także oni bardzo niewiele z rekinów w razie na pewno jest on większych jezior jak od Warszawy na Śląsk sięgało 2 dlatego powinny mieć łożysko w zasadzie nie ma ani jezioro także dla tych tutaj tak naprawdę to to jest kwestia sporna, bo włożyć do osady są wszędzie, gdzie my wiercimy czy kopiemy nazwie strony my nie wszędzie wiercimy, więc są takie sugestie, że to jednak było na 2 Pojezierze zdobyło sporo no myślę, że do rzek jezior, bo jednak te zwierzaki, które w nich żyły były duże na niektóre miały kilka metrów tak, że to nie mogły czekać na małe jeziorka, a c biegał po brzegach co w coś co państwo odnaleźli polscy paleontolodzy no to zależy jak, bez którego okres, dlatego że mamy powiedzmy w Krasiejowie i Woźnikach mamy inne szczątki zwierząt z sprzed 225  000 000 lat i poglądach wtedy biegały dinozaury, które myślę, że susza i znane czy taki brat dinozaury niewielkie zwierzęta szybko biegające roślinożerne z bardzo charakterystycznym dziobem na żuchwie takim wystającym ostro zakończonym natomiast między nimi biegały czy raczej maszerowały, bo to było dużo ociężały zwierzęta takie pancerne, ale to za mało, by z rodzajów ona lepiej jest właśnie opancerzone mając taki charakterystyczny rozszerzony pysk i końcówkę żuchwy przez najlepsze przekształcono w taki, jakby pługów także one prawdopodobnie w 100 bryły ziemi i tam znajdowały dziś kłącza ich larwy owadów i tak się żywiły, a dziki no tak można, by powiedzieć, a wesele za euro to nazwa mi, że nieprzypadkowo kojarzy ze Śląskiem Jelenia oczywiście źle zarówno polexit, czyli Śląsk Piast Jaszczur spod Opola tak nazwał profesor GE, którego opisał w SLD pytam co samo klimat, bo tak, żeby dla pełni obrazu zdąży się utopił to coby było na powierzchni ciepło zimno jak i cieplutko taki klimat Danzel przypominające dzisiejsze Indie, czyli po raz słucha, kiedy te wszystkie igły, w których my znajdujemy te kości wysycha wały pękały i tworzyć takie wielkie szczeliny wysychania i pora monsunowa a kiedy były intensywne deszcze, które z kolei spółki wały te kości dojedziesz do takich zbiorników wodnych w tej porze suchej z kolei te zwierzęta część np. 4 torby WD usznych Przybiernowa stawał brak otworzyła wieko Kony, gdzie w tym osadzie była w stanie przetrwać okres suchy suchy, a czy ta jest źle założy i te żyjące ociężałe i paradontoza LTE to za rok właśnie czy można je gdzieś zobaczyć rekonstrukcję czy ich szczątki gdzieś w Polsce są wystawiane można zobaczyć te najbliżej nas noc w muzeum ewolucji w Pałacu kultury nauki są wystawione te wszystkie zwierzęta z Krasiejowa i Wodnej lądowe to bowiem też także przygotowujemy w naszym muzeum wystawę, gdzie będą pokazane zwierzęta z następnego, jakby etapu historii życia na ziemi, które z kolei znajdujemy w Lisowicach, bo tam znaleźliśmy smoka wawelskiego to jest nazwa gatunkom i tak w rodzaju i gatunku, a także na całym świecie będą czytali smok wawelski szliśmy jak opowiada, że Anglicy będą czytali smoku, a i łezki chciał się dobra nas emocjonalnie podbita asfalt tak też mieszkańcy jednak Śląska Andras mają za złe, że tutaj wykorzystaliśmy legendę krakowską śląską no ale z Mila Śląsk, jakiego smoka i innowacyjnymi strata netto w samym okresie wiedzę można zobaczyć coś jest wystawiane w Krasiejowie jest bardzo dużo zostawione mianowicie odpocząć jak prowadzić na wykopaliska w Polsce, choć marzył o tym, żeby na miejscu powstało muzeum, więc jak tylko znaleźliśmy największe nagromadzenie kości, gdzie rzeczywiście było bardzo duże to nie zajmowaliśmy ich jak bez tego osadu tylko zostawiliśmy przekrój dziś zabezpieczyliśmy i na szczęście gmina w wspólnie z urzędem Marszałkowskim zbudowali już nad muzeum można było sobie spacerować po szklanej podłodze i pod sobą widzieć ogromne nagromadzenie w czasie jak żół w kręgów, więc obojczyków co naprawdę wiem, że na wielu wielu osobach robi wrażenie, a czy to jest w jaki sposób związane z tym Jura parkiem w Krasiejowie tak oprócz tego że, że jest to muzeum jest oryginalny skamieniałości dokładnie w tym miejscu, gdzie spoczęły 225  000 000 lat temu jest też ogromne JuraPark, choć wesoło sad Piastowa gdzie, gdzie można zobaczyć rekonstrukcje dinozaurów stałej ery mezozoicznej jest też park rozrywki jest aquapark na atrakcje naprawdę tam co niemiara, a mnie zaintrygowała ta szklana podłoga, a i c szczątki pod spodem co to jakiś groby masowe czemu tam tak takie nagromadzenie no tutaj do końca, a nie wiadomo część badaczy sugeruje, że to był taki ostatni zbiornik, gdzie jeszcze była woda idzie ta susza już rada postępowała, więc zwierzęta tam się z chroniły nas tam wymarłe, ale i później być może, jakby burze wymieszały tam też szkielet żony nie są całe to nie rzucał szkielet kot są pojedyncze skamieniałości z minimalną i wtedy być może to był też jak i spływ błotny dam z lądu w części wpłynęło na nie ma tak jasne jeszcze opinii co to było czy to było wielkie tabu jezioro czy da były spływy błotne cały czas dyskusja trwa jeszcze zapytać co właściwie czy Niemiec państwowości znajdują w to znaczy jak się tak pójdzie do muzeum i popatrzy na te rekonstrukcje szkieletów Toczek ma takie wrażenie często mylne, że to wszystko zostało wykopane spod ziemi i że kosteczka po kostce poskładane przez dzielnych składa, a czy, a jak jest w rzeczywistości co znajdujemy i ile z tego, bo pusty późniejszej rekonstrukcji jest naszym domysłem, a ile jest faktycznie ułożeniem kości, które wygrzebać z ziemi to mogę tutaj za przykład podejmował w Lisowicach złotego smoka pisaliśmy w Lisowicach tam dzięki aktywności lokalnych władz jest muzeum i tam w gablotach są skamieniałości, które my znaleźliśmy natomiast szkielet całego smoka jest jakby zmontowany powiedzmy z masy jakiś plastycznej przez rzeźbiarkę przez naszą utalentowaną rzeźbiarkę Martę Szubert w związku z tym, jakby to bardzo rzadko już w tej chwili robi się rekonstruuje się w muzeach szkielety, które składa się z oryginalnych z kości, dlatego że do kości są często zdeformowane połamane dziennie odjeżdża dlatego jak też kiedyś rzeczywiście wyglądał natomiast ileż to my w Polsce bardzo rzadko znajdujemy cały szkielet to zwykle jest także, że w Lisowicach Krasiejowie i w Porębie i Woźnikach znajdujemy pojedyncze kości i dzięki temu, że całe szkielety są znane n p . ze Stanów zjednoczonych tak jak w przypadku podano zucha, którego zależą tylko fragmenty na prawie całą czaszkę ligowego ogona to mogliśmy zrekonstruować cały całego zwierzaka, a na szkieletu nie, ale to gość zwierzaka, dlatego że ze Stanów zjednoczonych jest znany cały szkielet bardzo bliskiej formę ktoś nas Apostoł w krzaki tam po prostu wiadomo jak to wyglądało, więc nasz polano ZUK musiał wyglądać bardzo bardzo podobnie a gdzie Polska, gdzie stany to znaczy jak to możliwe, że mamy w Polsce bardzo zbliżone gatunki do gatunku w amerykańskich wtedy transport lotniczy nie był tak rozwinięty, więc gatunki inwazyjne również drogą morską się słabo przedostawały jak wyglądało no nie był koniec transport lotniczy, dlatego że była znacznie bliżej nie było teraz artykułu Europa i Ameryka się stykały były tutaj i powiązania wód słodkich jak jest takie wielkie rozlewiska także zwierzęta, a inni tak jak dzisiejsze łosie prawda one powiedzmy żyją i Kanadzie i tutaj w Europie i Szwecji także, chociaż nie ma tutaj akurat prawda powiązania nadział się nie kontaktują ze sobą ale, ale tamte zwierzęta akurat mogłem grać to było wielkie populacje, które dziś oczywiście już z rund trudno wyobrazić takie takiej populacji, bo my jesteśmy prawda, ale kiedyś no to były też, że jakby populacji, które żyły przez miliony lat my mamy tylko takie wycinki prawda leki takie okno także w RN było zupełnie inna sytuacja jest dziś, a jeszcze chciałem do smoka wawelskiego wrócić smoka zwisa Eric, ale i jak to znalezisko wyglądała jak umiejscowić w czasie, bo ona jest późniejsza niż ta osoba co w Krasiejowie odnaleziono tak nam uważamy, że żadne szczątki smoka wawelskiego i medycyna oglądać takiego ogromnego gada soko kształt tego, którego razem z okien znaleźliśmy mają mniej więcej 205  000 000 lat tak są tutaj to datowanie nie jest takie ścisłe, bo niestety nie ma takich możliwości na razie, ale bez granic ana rynku i redyku także jest dużo dużo młodsze niż niska naszej również Woźniki tam w związku z tym nie ma animacji Zaura, choć efekt jacyś potomkowie syn za rok generalnie powinni wtedy żyć na, ale jest ich niezależność a w jakich miejscach odnajduje się takie szczątki jak to było w przypadku smoka Lisowicz z najczęściej jest tak, że gdzieś tam na Śląsku musi być wykopana jakaś wielka dziura, a na Śląsku kopią to wiadomo hali były cegielnie zarówno, czyli zarówno w Lisowicach Woźnikach w Krasiejowie to była w ogóle wielka kopalnia odkrywkowa od lat ostatnio okazuje się, że także na powierzchni niemalże można znaleźć skamieniałości ja miałem taką przygodę właśnie jak wracałem kiedyś z rodziną z wakacji, że jakoś tak myślę, że może Anioł Stróż nie bez zasugerował, że pojechał do Poręby, gdzie na mapie było wysypisko śmieci zaznaczone jest między lasami polami no, więc pojechałem zostawiłem rodzinę na pikniku, żeby tam żona z córeczkami sobie odpoczywała ja trochę rozczarowany no bo tutaj jakieś pola lasy, gdzie tu Wołek i skamieniałości, ale postanowiłem obejść to wysypisko śmieci, ale całe było ogrodzone i poza tym wysypisko śmieci podkreślam to, bo często dziennikarze historia na wysypisku śmieci znalazłem i skamieniałości nie to jest kilka dziesiąt metrów dalej to zarazem UŁ łąk, a pomysły i łąk, z których ktoś usunął warstwę korzeni roślin zostawił szare błoto i dosiada było to nie bardzo zaintrygowało, dlatego że wyglądał identycznie jak w Lisowicach i po 15 minutach miałem ząb być może smoka wawelskiego na pewno jakiegoś dużego drapieżnika i malutki kawałeczek płaskiej kości, ale wtedy już coś zaświtało, że ta może być kawałek żółwia i pojechaliśmy tam koparką zrobił duże wykopaliska w tej chwili mamy 4 pancerze najstarszych na świecie mówi mec Marcin Meller jest moim strzale najwyżej 15  000 000 lat nie są jedynymi najstarszymi z tego samego wieku są znane z Niemiec w 23 pancerze w zasadzie nie mają szans na znalezienie czegoś nowego mamy tam jeździmy cały czas liczę, że znajdujemy nowe kości i co więcej mamy nie tylko pancerza tak jak Niemcy, ale mamy też kości długie kości kończyn i do młodych osobników starych mamy kręgi inna niestety ciągle nie mamy czaszki i cały czas panie jeździmy, jakie znajdziemy to będzie myślę, że dużo odkrycie, ale z tego żółwia jednak, mimo że nie mamy czaszki opisaliśmy nazwaliśmy go o pro Terra Artis jest to nazwa wspólna dla naszych niemieckich natomiast nazwa gatunkowa naszego jest Poręba nic z tych marzeń sporem o ślicznym w USA synów podobny do współczesnych żółwi tak to, ale też ludzie no one już zasady były na tak jednak rzut oka niemal identyczne jak dzisiejsze ruchy na 200  000 000 lat bez zmian to musi być dobra konstrukcja tak, choć rzeczywiście minimalne zmiany były ewolucja była i to jest jakby zdobyłem żółwie śródlądowe później prawda znamy żółwie morskie wielkie małe skórzaste także bardzo dużo się wydarzyło dziś mówi, ale generalnie model no rzeczywiście niewiele zmieni, a jeszcze będę wracał co cały czas do tego co znajdujemy i jak konstruujemy co znaleźliśmy ze smoka wawelskiego a czego nie no niestety nie znaliśmy tych najważniejszych gości najważniejsze to co dla nas paleontologów gości skoku, ale dlatego, że one bardzo wyraźnie różnicowały gady drapieżna już taki dinozaur owe, dlatego że one miały 3 palce i te kości skoku działało w 1 płaszczyźnie tylko i to było przystosowanie do szybkiego biegania natomiast bardzo podobne n p . w budowie czaszki Raul zuchy, które wtedy w różnym czasie te żyły, do których należą, gdy podano słowo, które wcześniej mówiłem miały jeszcze bardzo prymitywną obudowę stopy i mogły dostać pół wyginać na wszystkie kierunki w związku z tym jakość występu były bardzo zróżnicowany skomplikowane i my opisaliśmy smoka wawelskiego jako jakiegoś arco zaorać i taką przyporządkować go do takich bardzo go dużej grupy, bo nie byliśmy pewni czy to już jest dinozaur czy to jest, że jeszcze właśnie ten prymitywny Rau i 2 teraz już to Grzegorz Niedźwiedzki cały czas prowadzi badania lub jego doktorat i ciągle chce pokazać to jednak był dinozaur i na to wskazuje budowa tkankowa kości, że układ naczyń krwionośnych był bardzo gest dokładnie tak jak u dinozaurów i też wiele innych nowych jeszcze nie opisanych c jak budowa zamków tak, że wszystko wskazuje na to, żeby Ziobro to dinozaur dlatego nie znaleźć na to znaleźć Vistal znaleźliśmy prawie całą czaszkę znaczy prawie wszystkie kości czaszki, bo cały czas nie znaleźliśmy niestety genialnie, że ten w grę tak tak takie znaleziska czarnych barwach zdobyła też niesamowite po prostu w marcu, kiedy normalny dzień jeździ w teren przychodzi do mnie Grzegorz mówi Tomasz Suwaj czuje, że coś wyjdzie to w Lisowicach na własny Grzegorz krótki dzień są wice, gdzie będziemy tak muszę pojechać na bramkę jedziemy gdzieś pojechać na kilka godzin jeszcze kilka godzin znaleźliśmy no prawie całą czaszkę smoka wawelskiego śledztwo jest martwa leżała wykąpał się ją jak i jak w kawałkach bieda była czynna cegielnia, więc sam cały czas spychać jeździł i spychał, jakby glinę żaby, czyli siły, żeby z niej nie później zrobić cegły i po prostu podejść do ściany, która jeszcze kilka dni temu być może także rozpychać wbiliśmy kilof wykopaliśmy jakości także to w ogóle szczęście niesamowite powinni raczej te są cegły z wkładkami smoków tak warstwą tak, ale jest i tutaj danych, którzy mogą się oburzyć, że prawda cegielnie tak, ale nie ma nie ma żadnego zrobiła, gdyby nie było cegielnia ta będzie znaleźć dane jawne w każdej cegielni powinien być dyżurny paleontolog, który by chodził za spychacze ma, bo przed spychacze najlepiej i przeglądał wszystko to co ma zepchnąć tak to by się wtedy my na pewno dużo dużo skamieniałości ich program na przyszłość, a naszym gościem jest dzisiaj dr hab. Tomasz Sulej kierownik muzeum ewolucji Instytutu paleobiologii Polskiej Akademii Nauk audycja Homo science nasz gość jest z nami studio dr hab. Tomasz Sulej kierownik muzeum ewolucji Instytutu paleobiologii Polskiej Akademii Nauk, a rozmawiamy o wykopaliskach paleontologicznych w Polsce i o wykupywaniu dinozaurów prac dinozaurów w żółwim jak to jest czy paleontolog w Polsce może wejść gdziekolwiek i zacząć kopać i wykopać i umieścić to te znaleziska u siebie w muzeum niestety polskie przepisy w zasadzie żaden sposób nie chronią zabytków przyrodniczych chronią zabytki archeologiczne zabytki kultury natomiast działać zabytki przy granicy to niema nic takiego związku z tym tak naprawdę to każdy właściciel kopalni cegielni, jaki odzież i wyrobiska można w obronie wpuścić i też zdarzało inaczej do tej pory jeśli chodzi o tym, większe niż mogliśmy z takich ważnych miejscach się nie zdarzało, a ja się zdarzało to przez starostwo udało się załatwić to wejście także można było natomiast ostatnia niestety spotyka nas, że coraz częściej tak bardzo przykra sytuacja, że właściciele po prostu takich tanich pól czy nawet nieużytków, gdzie przez przypadek okazało się, że są skamieniałości np. kopano jakąś instalację kanalizacyjną, o ile tam zauważyliśmy z drogi, że działa oparta na rozdrożu zatrzymujemy, żeby zobaczyć coś tam ciekawego wychodzi no i jak działa koparka to nic nie wyszło, ale tam przyjeżdżać następnym razem to zeszliśmy z drogi i 5 m i okazało się, że po deszczu z tego co zostało na powierzchni ziemi deszcz wypłukał bardzo cenne skamieniałości mamy mózgu czaszkę hadrozaura mamy tam za ryby dwudyszne zarzuca absolutnie unikatowe zgłoś się, że do właściciela są to zakłady mięsne Duda tutaj okręgu Warszawskiego niestety właściciel nam zabronił wejścia wyśle do nas żal za mną Kopania, a że nie możemy tam prowadzi żadnych wykopalisk dosadnie motywują z tego żaden sposób wpłynie już niestety nie ma przepisów, które go od tego, jaką w, jaki sposób musiał natomiast mamy troszkę niezrażeni postanowiliśmy jednak tam się udać jeszcze poszukać, chociaż na powierzchni to co tam deszcz wypłukał i wtedy bardzo szybko pojawiła się prawniczka, chociaż to jest koło Zawiercia, a więc daleko od Warszawy, że my tutaj złamaliśmy przepisy o naruszeniu i że w ogóle podana do sądu nawet my potulnie zeszliśmy, ale zdobyli czuliśmy się zupełnie skonfundowany taką sytuacją i naj do tej pory, chociaż zrobiliśmy jakoś tam staraliśmy się uruchomić media i Zawierciu o tym, pisano i zawarliśmy z burmistrzem to po prostu to wszystko o zapali się nie udało i cały czas nie możemy tam kopać natomiast na szczęście właściciel sąsiedniej działki i zgodził się na to, żeby się okopali i dach kopaliśmy na całkiem sporą dziurę i zależny rzeczywiście jest szczątki prawdopodobnie jest dla Zaura, więc brak dinozaura znaleźliśmy szczątki, ale załoga opancerzonego gada równe Zaremby być może podobnie jest jakiś mini sumo kawalerskiego także tam na pewno jest co skamieniałości i nie tak tam, gdzie kopać żona niestety nie tak liczny jak w tym miejscu, które w, którego właścicielem jest co zakłady mięsne Duda, a także realna jest dla nas bardzo przykra sytuacja niestety coraz częściej się spotykamy ich nie ma na to żadnej chwili żadnego rozwiązania świadczy jakimś głębokim ogarnięci zakładów mięsnych Duda bez tak myślę, że przy stanie mówił z tego zrobić chociażby pomocy dla siebie świetną co więcej mogę być miejsce zamienić się w parku rozrywki ABC, że te zakłady mięsne jest nie oczekujmy od nich robienia parków rozrywki natomiast nie wiem ten się, że można to naprawdę promocyj nie wykorzystać świetny sposób zamiast robić, ale zabić siebie anty Ronaldo, ale wyszło nawet lamp będzie można wykorzystać, ale też zupełnie nieźle, bo my nie jesteśmy w stanie na złość szkodzi tak bywa to nie jest jakiś teren zakładu uprawnienie do wzrostu nieużytek, gdzie rosną chwasty jakiś trawy i instancji nie dzieje daleko od miasta przy drodze na ani tam być może planują, więc za jakiś plan postawienia supermarketu takiej, ale nawet, gdyby chcieli postawić supermarket to dla nas idealna sytuacja, bo wtedy kopią wielką dziurę pod garaże i t d . przy okazji możemy znaleźć skamieniałości jest wymyśliły jak najbardziej temu sprzyjali nie ma przepisów, które możemy jakoś budowę zatrzymać jak cokolwiek zrobić tak my możemy tylko zgodzić jak potulnie ucieszyć, że ktoś się zgodził, żebyśmy mogli tankować rzeczywiście większość sytuacji do zgody są o ludzie pozwalają nam wjechać koparką wykopali wielkie doły czasami jest tam 8 powiedzmy łąkę zniszczymy tak, ale oni czują, że no to mogłoby być wspaniałe skamieniałości, więc kokaina oko, gdzie szukać, gdzie to będzie duża sprawa znajdzie, więc może po prostu to wynika z niezrozumienia istoty sprawy z takich obaw nie wiem, a czy w innych krajach są regulacje prawne, które jakoś tak Pm porządkują tego typu kwestie też jak z Europy teraz szczerze mówiąc nawet nie wiem natomiast w stanach Zjednoczonych jest model prawda, że się właścicielem działki to się z właścicielem wszystkiego co jest, ponieważ dają wrażenie, a i wtedy co 2 Wda się to w wykopie czaszkę to można je sprzedać i ona ma się do niej prawo natomiast u nas jest troszkę TK a niejednoznaczna sytuacja, bo z 1 strony właściciel powiedzmy jakieś duże dziury w ziemi i nie może sam wykopać skamieniałości Batata jest poniżej 1 metro naziemne nie należy do niego zgoda państwa, więc nie może blokować samorządności nam sprzedali nam szło nam sprzedać albo kolekcjonerom do miast też, a z drugiej strony może nas nie wpuścić, więc te skamieniałości wzrostu do bardzo często ulegają zniszczeniu tak Boże nie zgadza, żebyśmy je wykopali w serwisie może wykopać dziury to nie boi się, że jak my wykopujemy tania dokonam zniszczymy, choć często to są takie jak liść lemingi zupełnie bezpodstawne, ale w tej chwili czy tez tak że, gdybyśmy zaczęli intensywniej Kopacz to ten rejon Polski jest na tyle obfitującym w tle budzące nadzieje rzeczywiście byśmy znaleźli jeszcze dużo o nowych gatunków chodziło o to, że są rejony na świecie, gdzie wiadomo, że się niesamowicie użycie kotłowało rozrastało jak to jest w Polsce to jest tak, że właściwie już krążymy w obrębie tego samego odczytu są już szans znaki duże odkrycie są szanse na duże odkrycia, ale nie, dlatego że że było jakoś intensywniejsze życie nigdzie indziej tylko, dlatego że ono Duda miał warunki do zachowania się tak to jest tak, by ten wyróżnik, które jest najważniejszy dodaje, że to samo nieśmiałość są tam są po prostu jestem pewien, że jest bardzo wiele takich miejsc na Śląsku, gdzie jest jeszcze mnóstwo skamieniałości, gdzie będzie go ominąć koparkę nawet mieliśmy takie mamy takie nowe miejsca na razie nie zdradzę miejsca w lesie między drzewami wykopaliśmy z 4 godziny dziurę na 3 m głębokości znaleźliśmy nowy rodzaj dla Polski tak gada sprzed stryja pasuje do takich jest uroczysta także mnóstwo dlatego do tego przyjęta jeździmy na Śląsku to przy każdej budowie przy każdym wykopie zatrzymujemy sprawdzamy czy coś wychodzi tak, a co sprawiło, że te skamieniałości zdołał się tak dobrze zachować, a po drugie, co sprawiło, że one teraz są tak blisko powierzchni tak to jest dobre pytanie, bo podobna sytuacja podobna osady to z tego samego wieku żona to w górach świętokrzyskich to jest zasady późnego triasu i gra się także zdejmowali ogrzany skamieniałości widzimy szukamy oglądamy te same czerwone i siły, które są na Śląsk agencja ma, dlaczego dlatego, że na Śląsku i Elin niedaleko od tych naszych miejsc są z kolei osady wapienia muszlowego, czyli z morza, które było tuż przed nim przed naszym jeziorze zyskiem i rzeki, które płynęły z południa przepływały przez te osady wapienie, które już wtedy były i jakby wzbogacały się węglan wapnia w związku z tym one jakby neutralizowane były kwaśne środowisko, które normalnie rozpuszcza kości i dzięki temu te skamieniałości mogły się zachować takt jest 1 czynnik tych czynników jest oczywiście, więc na raz w Porębie to jest to mamy po prostu osady takiej Anna wartko płynącej rzeki tam są po prostu duże kamyczki i mniejsze, ale to to nie jest tak drobna ziarnisty i jak w Lisowicach czy w Krasiejowie tylko taka album tak źle wieniec z i rzeczywiście dzięki temu tam też te skamieniałości są, ale najważniejsze są Penta to bogato węglanu wapnia, w którym które, jakby zmieniał środowisko z SLD miał pecha środowiska, a propos pozwalał zakonserwować te kości, a to co się stało żony podjechał tak wysoko pod powierzchnię, bo przecież to co pan powiedział wcześniej, że te same osady są pod nami, ale głęboko dodajmy w Warszawie był m. in . dlatego że że później były przykryte przez gnać były na dnie jeziora i wielu głębiej później były przykryte przez kolejne warstwy kolejne morza Jurajskiego ledowe prawda tak żonę zapadał się pod ciężarem też tych osadów natomiast tam na Śląsku nie było tych innych mórz były też były na powierzchni lodowiec trochę usuną tych mu młodszych osadów także jest zostali po prostu nam na powierzchni przykro tylko cieniutką warstewką tak inna sytuacja jest np. wymarcie Save test dzielnica Zawiercia, gdzie ja co prawda nie prowadzą wykopaliska, ale troszkę ją znam tam prowadzi wykopaliska Uniwersytet Śląski i tam zmarł 20 lat temu wykopano ogromny dół pod wysypisko śmieci to są dobre osad dlatego żony nie przepuszczają wody, więc wody zatrute wysypiska śmieci nigdzie się nie dostaną i to co wykopano odłożono na bok używam tak ogromnej hałdy i na tej hałdzie właśnie znajduje się bardzo dużo skamieniałości znaleziono w zasadzie te same skamieniałości, które są w Lisowicach, czyli dzicy nadal ogromny największy na świecie miał długość ich wysokość noc tezy sowieckiej na mówią, że miał 2 ,5 m wysokości także także na bardzo duży naprawdę kości są bardzo ciężkie także sam jak sieje przynosi to naprawdę zaczynali dźwigać idei stamtąd jeszcze napisana, ale pokazywane na Uniwersytecie śląskim na wystawie można zobaczyć kości smoka wawelskiego są też tak, że to jest w ogóle ciekawa sytuacja dlatego, że to jest jakiś 600 m od Poręby i w Porębie my mamy też uwierzę i też inne dinozaury tak szybko biegające spokrewnione stanowczo za nami już opisane, ale czy nazwy gatunkowej nadal nie nadaliśmy, dlatego że trochę za mało z tych gości i tuż obok właśnie Marcisz owiec są szczątki Innomed jeździmy dużo młodszych zwierząt, czyli smoka wawelskiego i nic nadal tak wielkiego, a w ataku o tym, opowiada, jakby rzeczywiście to wszędzie leżały już wie każdy wykorzystuje było mamy wakacje jeździmy po Polsce jak się za każdym jakichś wykopu stres także znak totalny light jest w stanie rzeczywiście tam coś znaleźć czy dla mnie dla totalnego laika to będzie taki sam nie wiem kamienia każdy inny i Żnina niestety myślę, że raczej dla Lipnicy znajdzie i to jest to jest jakby przyczyna, dla której rzeczywiście do tej pory ciężko było coś znaleźć teraz prowadzimy duże wykopaliska w Jadachach koło tarnowskich gór tam władze Gienia i tajemnic zasady prostej cegielni tam, gdzie w dziewiętnastym wieku stylistyki jednak jakoś tam 1 kosteczkę opisane natomiast teraz wiem, że jak pracował tam koparki jest też cegieł zadanie, bo to przerobili mnóstwo kości ale dlaczego dlatego, że tutaj w Polsce w tych wszystkich cegieł jak ty i Łach stosuj bardzo tłuste i były one jak się kończy kontakt z wodą bardzo brudzą o taksie marzą więc, więc te kości z kolei są tak blisko powierzchni, że są, że są wały zniszczone przez mróz, ale tak naprawdę nie znajdują się w 1 kawałku tylko w setkach kawałku w związku z tym my już opracowaliśmy specjalną technikę i wynajdywania i wydobywanie w ogóle zauważa Ania tak jakby takiego w ten sposób kopiemy, że jesteśmy w stanie zauważyć te kości może nagle przechodzi przez nich Chile, w którym kopiemy tak albo opłaca się wbija wzrok klienta nabór przychody w wysokości i my trochę słyszymy trochę centymetrze jest większa jest prawda trochę potrafimy zauważyć też pomysł jak niesprawna ręka wyciąga taki kawałek gliny to nie jest tak Pustelnik, dodając że wyciąga go razem z gościa, więc trzeba odpowiednio pod kątem ze Skrą bywa zalewać klejem takim radzi łódzkim, żeby tak doszczętnie zniszczyła robić kukły gipsowe dzięki temu rzeczywiście mamy tych kości cały czas dużo cały czas nowe medale to jest być może drugi Krasiejów ale, ale trzeba mieć technikę trzeba wiedzieć jak szukać jak być ostrożnym też być może dlatego do tej pory rzeczywiście nikt tego nie zauważa, a tak słucham tak doły wysypiska śmieci chwilę cegielnie wykopy to praca paleontologa ów to jest chyba ma dom podziałem krew pot łzy, ale chyba bardziej glina pod Józef lat jak dziś na Grenlandii i musieliśmy przez takie totalne pustkowia przynosi generator prądotwórczy, żeby tam podłączyć młot pneumatyczny damy się takie porównanie Traviatę nasza praca jest podobna do do budowniczych autostrad tylko, że ani obcych generatorem prądotwórczym soli podjeżdżają leki te różne miejsca pokłócił się to wszystko dźwigać co więcej, ale jest też pełne emocji jak wracaliśmy z generatorem prądotwórczym proszę bardzo spieszyliśmy właśnie się pojawiłam była straszna wichura i mało brakowało byśmy nie znaleźli tego naszego obozu i pytało trudno tak jak obóz naszych kolegów rurowe niżej, który w połowie kurę cały dokładnie trudno wszystkie namioty górskie poleciały także z stracili i tak naprawdę trzeba mieć krzepę trzeba mieć zapał do prac budowlanych fizyczny budowlanych czy tak naprawdę do do drużyny otrzymają państwo taki hełm mężczyzna metra 80 w górę i 2 m wszerz w najem nie wiem czy MiTo wypada zdradzić, ale jak mamy listy studentów na wykopaliska to oczywiście większość, zwłaszcza studentek natomiast w pierwszej kolejności przyjmujemy pan także jest, aby rzeczywiście byli w stanie dźwigać straszy kukły wozić taczki, bo potem uczyłem się kukły budzi same tak łatwe my jak Best tt kosz tak kruche że, że w OOM był otaczany taką kukłą gipsową dokładnie stało czasami jesteśmy w stanie podnieść 8 osób takie ścieżka, a z kolei cały gruz wozimy taczkami, a także to rzeczywiście jest jedno i taczkami wożą tylko panowie tutaj dziewczyny pracują kilofami razem z nami studentki, wbijając Anwilowi tam wydobywaną spod jego skamieniałości, ale już dodatek raczej tutaj mobilizuje panów w jakim stanie są te kości gościł, bo tak się mówi się z kamienia lekkości co tam zaszło w nim, że one się w UB zachowałem, bo aż 200  000 000 lat niski muchomor i tak coś tym co się dzieje w momencie, kiedy powezmą umiera sobie taki dinozaur albo prac dinozaury i jakie przemiany zachodzące gość czy zwykle jest tak, że wszystko gnije tak jak powiedziałem takiej wielkości talerzy albo gniją albo są rozpuszczane znikają w każdym razie rzeczywiście czasami udaje się udawało się tak jakoś się w ten sposób, że te kości nie gniły tylko zachował się w naszych czasów wtedy każda cząsteczka organiczna jest zamieniana na ciasteczka mineralną, ale to są wymiany cząsteczką w związku z tym struktura komórkowa i zasad zachowana jak przed nim taką korzyść zrobimy nie tak i Czech cienki plasterek i włożył pod go pod mikroskop to widzimy komórki kostne naczynia krwionośne tak dobrze zachowane w 2 na kole Genowe żadnej wiedzy i strukturę zachowana, ale ostatnio rzeczywiście Polakom udało się znaleźć też cząsteczki organiczne, które generalnie raczej się nie zachowują albo bardzo rzadko, ale tutaj może wspomnieć o pracy Dawida z Górnika i jego o innych kolegów koleżanek, którzy w szczątkach Noto Zaura z Żegliny atest część miasteczka Śląskiego opisali całe naczynia krwionośne, które udało im Siwek strach chować z kości i tych na ściankach, które budowały te naczynia krwionośne znaleźli szczątki Białek jakiś aminokwasów główną cząsteczki organiczne także to jest w ogóle nie bywała gęsta była strasznie zaawansowana technika to zaprzęgnięto, ale nawet na trumnie wyznaje, ale rzeczywiście bardzo wysoko tak w czasopiśmie dla osła zostało opublikowane, więc sprawdzone dobrze także nas duże odkrycie tak szczątki być może kolagenu zachowały sprzed 200 tam powiedzmy 2030  000 000 lat od dna raczyli się nie zachował zjechały całe szczęście Lalek palarnie PL z o bardzo mało, dlatego że na pewno nie znajdziemy dna spod sprzed milionów lat, ale nasz genom np. zawiera większość sekwencji, która w ogóle nie wykonuje natomiast jest to sekwencja, która była u naszych przodków także dziś już o eksperymenty prowadzone, żeby wykorzystać dna kurczaków, w którym prawdopodobnie są geny dinozaurów i nawet udało się zmusić, jakby embrion kurę, żeby wykształcił samby, jakby z dysku, a także być może uda nam się stworzyć dinozaury z ptaków odpowiedział tam mieszkają w GM narażone zamiast tego nie widzę go fascynacja miny byłych wyjątkowo zaskoczone no tak to przypomnijmy, że ptaki z rąk mu właściwie dinozaurami, na które przetrwał do naszych czasów dla tak uważa większość badaczy, choć ma lat w Polsce profesor dziki jednak cały czas uważa, że że, jakby zupełnie Wilk i dużo wcześniej dostały taki niż dinozaury opisaliśmy takie prawo biuro z Kazachstanu, które jakoś to wspiera, ale rzeczywiście co boli, że większość badaczy jednak uważa, że takie powstały dinozaurów, ale nie wszyscy są, tak więc czekamy na te kury zębami, które rozegrano zrezygnowano z list, w których rok z rzędu Legia zębami no ale też władz, by nie robi film taki rada albo w glebie jest, więc zupełnie nowego kolorytu, a naszym gościem budżet dr hab. Tomasz Sulej kierownik muzeum ewolucji Instytutu paleobiologii Polskiej Akademii Nauk dziękuję bardzo dziękujemy bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA