REKLAMA

Jaka jest polska wieś 2016?

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2016-08-14 11:00
Prowadzący:
Czas trwania:
30:22 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
niedzielny poranek w radiu TOK FM w 4 minuty po godzinie jedenastej słuchamy Radia TOK FM w naszym studiu gość prof. Jerzy Wilkin Instytut rozwoju wsi rolnictwa Polskiej Akademii Nauk i Fundacja na rzecz rozwoju polskiego rolnictwa dzień dobry dzień dobry w witam pana profesora w UE w naszym studiu i chciałem rozpocząć rozmowy na temat raportu Polska wieś 2016 raportu ostanie wsi, który już się ukazał od takiego pytania czy jak pan profesor słyszy od czasu do czasu, że w, Rozwiń » jakiej zachodniej prasie ukazuje się artykuł reporter Zachodu przyjechał na polską wieś tak jak to było parę miesięcy temu opisuje, że na Wschodzie Polski są gminy, gdzie niemal co trzecie gospodarstwo domowe nie ma toalety i chce pokazać w takim malarski sposób jak zaniedbana zacofana jest Polska wieś odczytał resort nie wie nikt nie czuję, że w samym naszym społeczeństwie czasami wśród mieszkańców miasta stereotypowy obraz wsi jest bardzo uproszczony i rzeczywiście nie dostrzegamy tych procesów zmian, które na wsi się dzieją i czy to nie jest właśnie dobry czas, żebyśmy wszyscy sobie uświadomili, że wieś podlega takim procesom globalizacji jak miasto nie mniejszym czy to przy czym czy tak jest panie profesorze zgadzam się z tym stwierdzeniem i taki raport jak ten, którym pan wspomniał, czyli Polska wieś 2016, które wydajemy przy wsparciu fundacji na rzecz rozwoju polskiego rolnictwa co drugi rok służy właściwie po pierwsze w prostowaniu cieczy obaleniu pewnych stereotypów i służy wzbogaceniu informacji o tym co się dzieje na obszarach wiejskich, bo zawsze podkreślam, że obszary wiejskie dziwniejsze, że tak popularnie ujmując to nie jest konsola Super zainteresować rolników mieszkańców wsi to to jest nasze powiedziałby wspólne bogactwo wspólne dziedzictwo jest takie powiedzenie taki termin, który w języku polskim brzmi interesariuszy z tej Colliers z węgierskiego, czyli tymi interesariuszami jesteśmy wszyscy, ponieważ obszary wiejskie zajmują 93 % powierzchni naszego kraju żyje tam 40 % mieszkańców Polski tam są zgromadzone większość zasobów naturalnych przyrodniczych zbiorników, że jak nie jest to wszelkiego bogactwa, którym się szczycimy poza tym to wszystko co się tam dzieje w jakim stopniu dotyka nas ma znaczenie dla nas obojętnie czy żyjemy na tej wsi czy żyjemy nawet w dużym mieście tak, że to są sprawy, które powinny być bliskie i znane ogółowi społeczeństwa mało tego jak rozumiem z raportu wynika, że nastroje na wsi są docent mogą być decydujące dla wyników wyborów nawet o tak to kto to jest rzecz, która wychodzi wyraźnie od wielu wielu lat to, ponieważ w naszym raporcie staramy się zawsze umieścić rozdział, który tak nazywamy hasłowo polityczna mapa wsi znaczy, żeby się przyjrzeć, jakie poglądy polityczne dominują wśród mieszkańców wsi na kogo głosują kogo popierają jak się zmienia rozkład głosów poparcia i wyraźnie wychodzi od pewnego czasu to, że nawet sformułowaliśmy taką tezę, że wieś decyduje o wynikach wyborów w Polsce, mimo że na wsi mieszka w mniej niż połowa mieszkańców tylko 40 %, ale te poglądy mieszkańców wsi n p . o wyborze prezydenta Dudy zdecydowały głosy wiejskie nie miejskie, ponieważ na wmieście wygrał Bronisław Komorowski natomiast miał tak dużą przewagę na wsi, że to przeważyło ktoś może zapytać, skąd ta prosta ktoś może zapytać w jaki sposób taki raport powstaje czy to są ankiety czy to są analizy w jaki sposób państwo po prostu tak chętnie podzielę się informacjami na temat tzw. kuchni Garwolin i tego raportu przypominam, że nie jest wydawane od 2 tysięcznego roku to już jest dziewiąta edycja teraz mamy już spore doświadczenie od początku ja byłem inicjatorem tego raportu i redaktorem takich naukowym i jak szukaliśmy wzorców dla takiego raportu to sięgnąłem do raportu ostanie wsi w Anglii też nazwa country Said port, który wyda wydaje się w Anglii w tej części jest w całej Wielkiej Brytanii tylko w Anglii w nas tylko właściwie obszarów wiejskich i nawet te pierwsze 2 raporty miały format taki jak jak te brytyjskie, czyli ta jest taki większy format od lutego w ale ten okazał się poręcznie, iż w to jest raport, a więc publikacja, która ma Przybylskim i formować, która ma być diagnozą sytuacji to nie jest program np. zmian jest to program rozwoju to jest po prostu diagnoza sytuacji na obszarach wiejskich w dodatku, w czym chodzi nam o to, żeby ta diagnoza była wszechstronna tłumaczy, żeby ujmowała sprawy gospodarcze w tym sprawy rolnictwa, które są bardzo ważne jak wiadomo od lat dla nas dla wsi sprawy społeczne sprawy środowiskowe przestrzenne kulturowy, a także polityczne, czyli to jest przykład raportu wyraźnie interdyscyplinarnego, który ma dawać taki podział był kompleksowy obraz tego co się dzieje na obszarach wiejskich takiej publikacji brakowało mieliśmy świadomość tego, że jest to pewna luka informacyjna publikacyjnych, która nie wiadomo dlaczego nie była wcześniej zapomniana po były raporty ostanie rolnictwa np. Instytut Ekonomiki rolnej i gospodarki Żywnościowej wydaje taki raport, ale to dotyczy rolnictwa natomiast chodziło nam o to, żeby był raport ostanie się i właśnie ich do tego wciągnęliśmy specjalistów z różnych dziedzin socjologów demografów inni także politologów i ich to jest raport oparty na dorobku naukowym z różnych dziedzin czy socjologii ekonomii i środy ekologii tak dalej jest wykorzystujemy wyniki badań przestawiają wstał i możliwie taki przystępnej formie, bo chcielibyśmy, żeby ten raport także trafił po 3 moim zdaniem przede wszystkim tam wy dziennikarze powinni się też przyjrzeć temu raportowi najlepiej przeczytać deski do deski z BAEL bardzo ciekawą kwestią jest to, że zysk skoro pan prezes mówił, że w dwuletnim cyklu powstają takie raporty i to jest już dziewiąty co to oznacza, że z perspektywy pana profesora pewne długofalowe zmiany są do zaobserwowania podczas lektury, by podczas tworzenia dyrektor takiego raportu, a z tych kluczowych zmian to na pewno słuchaczy, choć mają setki pytań, bo to dobrze, bo jest wiele znaków zapytania jak i pytań, na które nikt nie dał odpowiedzi pierwsza tak i zasadnicze pytanie brzmi taki skoro w zasadzie, że za za naszego życia lub też życia naszych rodziców cały kraj zmienił się z rolniczą przemysłowego na przemysłowe rolnicze co to oznacza, że jak rozumiem dla polskich wsiach dokonasz radykalna zmiana tak, ale czy ta zmiana oznacza też pytanie nr 1, że ludzie na wsi nabrali pewnej takiej nie chcę użyć słowa godność, by poczucia godności, ale takiego czy znikną takie pejoratywne wymiar pochodzenia ze wsi, bo oczywiście ma z raportu wynika, że dostęp do edukacji czy dostęp do dóbr kultury jest utrudnione nad taką nigdy nie będzie taki pewnie jak w mieście jest tutaj jest, ale czy zniknęło takie poczucie bycia kimś gorszym, które od czasu do czasu było manifest van zanika takie poczucie zacznę od tego, że około 80 % społeczeństwa polskiego ba wiejskie korzenie w 0102 . po trzecim pokoleniu, a czy wywodził się w większości ze wsi, gdy byt z tym, że czasami to myśmy wyjechali ze wsi czasami nawet nasi rodzice czasem dziadkowi schedy po po drugie, były to do niedawna duże dystanse nazwijmy to cywilizacyjny między miastem ba w się jeszcze chodziło o takie o infrastrukturę różnego rodzaju kanalizacje wodę bieżącą stałą dostęp do dobrych dróg do infrastruktury społecznej, czyli ochrony zdrowia i paru innych rzeczy do edukacji n p . bardzo ważny element i tu następuje bardzo ważny i pozytywny proces upodobni Ania zmniejszania dystansu w rozwojowych jednostek, z którą które formułujemy w naszym raporcie jest teza o zmniejszaniu dystansu w rozwojowych cywilizacyjnych między miastem mam się jest coś bardzo ważnego i dodam od razu, że olbrzymie znaczenie dlatego zmniejszenia dystansów miały ostatnie 12 lat czyli od kiedy Polska jest członkiem Unii Europejskiej i m. in . to, o czym pan redaktor mówił o tym, po zyskiwaniu pewnej godności to gdybym spojrzał na grupę rolników, których dochody były wyraźnie niższe przed wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej niż dochody przeciętnego pracownika zarabiającego poza rolnictwem to dzięki środkom unijnym, które są mu w duże jeśli chodzi o wspieranie rolnictwa ta różnica dochodowa ten parytet dochodowy się wyraźnie zmniejszy od przed integracją ten parytet był naprawdę duży wynosił około 50 % to znaczy, że ta różnica między między dochodami rolników z pracy i i pracowników była bardzo Otóż teraz ona wynosi około 20 % co uważany jest z PSL biorąc pod uwagę kosztów utrzymania na wsi i parę innych takich np. braku podatku dochodowego i paru innych spra w za akceptowalną różnicę, chociaż jest dużo oczywiście gospodarz, które mają znacznie wyższe dochody niż przeciętnie w kraju Reasumując, zróżnicowanie dochodów na wsi i rolnictwie jest średnio biorąc większe niż poza rolnictwem wyjątkiem dużych miast jedynie w dużych miastach jest większe zróżnicowanie dochodów chodzi o rozpiętości 20 wykorzystamy pewne miary tego zróżnicowania typów współczynnik Giniego to on w odniesieniu do rolników jest stosunkowo wysokich i równie wysoki jest dopiero w dużych miastach, a to powiem szczerze to jest wbrew takiemu stereotypowi był nam się wydaje, że jednak w małych miejscowościach nasze w pewnym jednak ta różnica między zamożnością nic nie jest widoczna ona jest, ale zwiększa to czy tak, a my nasi stosunkowo więcej biedy niż w mieście, zwłaszcza dużym mieście, czyli wskaźniki i ubóstwa, a więc ludzi żyjących w ubóstwie na wsi jest jest wyższy niż w miastach i większe zróżnicowanie, ale jak operuje średnimi to mówię tu tak jak powiedziałem, że ich więcej przeciętny mieszkaniec wsi ma niższe dochody, ale to są dochody niższe mniej więcej 20 do 25 % rolników podobnie nawet jeszcze więcej tym, że to jest te 2 tt 12 lat pozwoliło naprawdę poprawić samopoczucie standard zarówno standard taki dochodowy, jaki standard w infrastrukturalny to tu różnica jest olbrzymia jest wielki skok cywilizacyjny, który w, którą obserwowaliśmy i dodam jeszcze 1 ważną rzeczą, której się zapomina to rolnicy mają taką tendencję do narzekania, że jest ciężko, że dochody słabe, że źle w jedno w tym roku również narzekają, że tam deszcze powodują, że plony zbóż tam nie są tak jak i jakich oczekiwano, że ceny truskawek czy mali są niższe niż niż powinny być wcześnie są takie niskie albo obserwuje to Jonasson i najgorszy, ale zapomina się o tym, że po raz pierwszy w historii rolnictwa polskiego rolnik dzięki płatnością bezpośrednim co roku ma zapewniony dopły w gotówki w ramach płatności bezpośrednich, a tys w Polsce połowa dochodów rolniczych 50 % dochodów rolniczych pochodzi z transferów unijnych także to jest styl, ale są kraje w Europie czy, więc większy jest na ceny w Andorze za chwilę wróćmy do rozmowy pan prof. Jerzy Wilkin Instytut rozwoju wsi i rolnictwa polskiej Akademii nauki Fundacja na rzecz rozwoju polskiego rolnictwa do rozmowy z naszym gościem powróciłem po skrócie informacje Radia TOK FM w niedzielny poranek w radiu TOK FM w niedzielny poranek w radiu TOK FM w 21 min po godzinie jedenastej słuchamy Radia TOK FM w naszym studiu przypominany jest pan prof. Jerzy Wilkin Instytut rozwoju wsi rolnictwa Polskiej Akademii Nauk oraz Fundacja na rzecz rozwoju polskiego rolnictwa w naszym mieście oraz dzień dobry panie profesorze kino i inne w naszym studiu w studiu na stole raport Polska wieś 2016 raport ostanie się to już dziewiąty raport na temat tego jak wygląda Polska wieś polskie rolnictwo tam resort w pierwszej części naszej złej porze to kluczowy na pytanie o tym jak postrzegają siebie sami mieszkańcy wsi czytam to takie pojawiające się od czasu do czasu w przestrzeni publicznej to pejoratywne wartościowanie wsi czy tak nawet wstyd, którzy czasem pojawia w związku z tym, że ktoś pochodzi albo mieszkanka pochodzi ze wsi mieszka przy i to znika i kompresor mówił o tym jak olbrzymią zmianą było było wejście naszą kre w do Unii Europejskiej i stały napływ pieniędzy ta stałość bez kluczowa dali wyraźny właśnie IS planowane systematyczne i przewidywalne, że to buduje zupełnie inny chyba od przychodu z psychologicznego punktu widzenia nawet to buduje zupełnie inną inne nastawienie do świata do siebie samego skoro my możemy być pewni i swoich w miarę stabilnej sytuacji, czego dotychczas nie było, ale jak pan w zlotemu wygasł uświadamia, że na pewno część słuchaczy chciałby się dowiedzieć czy jeśli patrzy się na polską wieś to na podstawie raportu Polska wieś 2016 i poprzednich raportów w cyklu dwuletnim jest wydawany raport czy widać to od x słynne hasło inny podział na społeczności wiejskie które, gdzie w czasach PRL -u były PGR-y i te społeczności, gdzie przeważała jednak własność prywatna i ziemi taka gospodarka naturalna czy to ta różnica jest dalej widoczne takie było jeszcze 101520 lat temu i ich jak ten element tych różnic jest odczuwany ciągle przypominam, że państwowe gospodarstwo rolne w rolnictwie dominowały w województwach północnych i zachodnich czy ta była tzw. ziemiach odzyskanych najwyższe wskaźniki ziemi w pegeerach w stosunku do in tych, które były w gospodarstwach indywidualnych mieliśmy w takich województwach jak jak jest zachodniopomorskie obecnie pomorskie 2 warmińsko-mazurskie czy dolnośląskie i słuchawki północnych rejonach Natalii na terenach, gdzie dominowały PGR-y mamy znacznie wyższy wskaźnik bezrobocia niż średnio w kraju obecnie mamy bardzo niskie bezrobocie zeszło poniżej 9 % co jest w ogóle dużym dużym osiągnięciem po przypomina, że był czas, kiedy średnio w Polsce mieliśmy nawet dwudziesto procentowe, ale przy tym 9 %o wym obecnie nadal są powiaty np. w warmińsko-mazurskim czy zachodniopomorskim, gdzie stopa bezrobocia jest około 20 %, czyli ten ślad został to jest to co co jest dotąd widoczne w fotografii elementy się zmieniły naz w zrobiłem badania na temat przekształcenia PGR-ów i skutków tego i mechanizmów i często zagląda na tereny popegeerowskie Help to wiele z nich bardzo się zmieniło wystarczy pójść 1 tzw. osiedla popegeerowskie te były bloki są nałogu już odnowione zostały pomalowane w ich jest tam było ich teren uporządkowany w częściowo do tych bloku przyprowadzili mnie mieszkańcy niemający związków z SP grabie, bo można było wykupić mieszkania itp itd oczywiście ziemia z przepłynęła do gospodarstw prywatnych w, a więc one się upodobniają do do innych rejonów w kraju jest jeszcze 1 i 1 element różnicujący, a tam, gdzie były PGR-y tam są średnio biorąc większe gospodarstwa, bo ziemia została sprywatyzowana i na miejscu PGR-ów pojawił się duże gospodarstwa w dlatego też jak porównamy średnią dla Maćka zachodniopomorskiego to też jest około 25 ha średnia dla kraju jest 10, a dla województ w południowych Ts, czyli pół mniej więcej właśnie ale kto jest słynny dyrygent podziałem ziemi i Dynama lustrzanki gospodarstwa, które były tak charakterystyczny szczególnie właśnie dla Południowej części kraju, gdzie czytam tak słynna ta bieda galicyjska, która wynika z tego, że już po prostu wyschło musiał podzielić swoje na wybór na wszystkie dzieciaki swoją ziemię takie skrawki tych poletek zostawał ten obraz dalej z tą funkcją umów w województwach południowych n p . w Małopolsce cieczy w województwie podkarpackim my te gospodarstwa są rzeczywiście bardzo małe tak jak powiedziałem jest 34 ha mniej więcej są takiej ciszy i 1,5 pół hektara nawet w wystarczy pojechać do którejś z wsi tego popołudnia i te wsie są na ogół dość duże tam jest to w wyższym standardem Brzezie ze wsi mieszka w 10001,52000, a znał się, gdzie mają 5000 mieszkańców na półki są takie np. była obserwowałem taką wieś, która została opisana bardzo dobrze przez historyka GL prof. Franciszka Bujaka w roku 1902 i 1911 na początku dwudziestego wieku, choć urodził się w tej wsi i napisał bardzo dokładny raport w podobny jak i te pod pewnymi względami, opisując struktury i tak ta i lidze oczywiście tam zabiegi szły o to, żeby mu go dokupić ziemi, żeby zagospodarować, żeby powiększyć gospodarstwo, czyli przedmiotem aspiracji troski i prestiżu była ziemia jak pan pojedzie teraz do tej wsi Tosię okaże, że prawie połowa tej ziemi jest je uprawia na Siwa przestała być tutaj przedmiotem tak też Drab pieniężnej z zakupem aspiracji i ona jest nadal utrzymywana w tych gospodarstwach po pierwsze ze względów sentymentalnych, a po drugie, bez względu NATO że przekształcenie na działki budowlane albo podpisy pod pobliską autostradę albo w pod jakieś centrum handlowe to jej przebicie wielo wielokrotny czy to jest swoista lokata kapitału, a nie tam po prostu duże i naprawdę dużych wsi z zalet jest kilka gospodarst w takich towarów w reszta to są tylko podziały działki ziemi w większości nie uprawia i taka sytuacja -li Sted wiele tych drobnych gospodarst w po prostu przestało uprawiać ziemię co nie znaczy, że np. tym ludziom, którzy tam mieszkają się jakoś gorzej powodzi niż ci, którzy mają po po 10 ha i nie przeciętnie biorąc te gospodarstwa, które zarabiają głównie z pracy najemnej, ale mieszkają nasi mają i się lepiej niż te, które żyją z rolnictwa mając 1015, a nawet 20 ha teraz żeby, żeby się uczy nas bronić swego to trzeba mieć powiedzmy powyżej 50 ha ci przeciętnie biorąc, a tu trzeba się tu tak ważne jest to w 50 ha to nie jest dużo gospodarstw ja rozumiem tylko skoro są regiony w Polsce, gdzie średnie gospodarstwo to jest 103 ,5 ha, a on sam, żeby się utrzymać z gospodarki to trzeba mieć o wiele więcej ta oznacza, że to, że część jakaś znacząca część rolników co produkuje tylko na własne potrzeby prawie połowa polskich rolników zarejestrowanych użytkowników nie ma charakteru gospodarst w towarowych sprzedających na nasz rynek to są też produkcja na własne potrzeby bądź niewielka produkcja sprzedawana w wpisów pod w pobliżu, że tak pojętego gospodarstwa i że to jest zjawisko spotykane także w innych krajach, ale w takim stopniu tak, ale to jest cecha rolnictwa bardzo rozdrobnionego takiego, gdzie jak pan ma 1,5 ha normalnych uprawiają w intensywnej uprawy lepszy od warzy w, bo wtedy można z tego wycisnąć całkiem niezłe niezły pieniądz to jej jest pan w stanie mieć sprzętu do uprawiania tego odpowiedniego nie może pan skoncentrować na tym jako główny kierunku pana aktywności zawodowej trzeba żyć z czego 1 to jest tylko dodatek do pana dochodów pozarolniczych i teraz n p . ze zdumieniem przeczytałem w raporcie z Morawieckiego tej strategia rozwoju odpowiedzialnego rozwoju, że tam 80 proc mieszkańców wsi żyje z rolnictwa i zawsze jest z rolnictwa 10 % mieszkańców wsi obecnie już tylko i mówiąc że to jest główne źródło dochodu większość żyje z pracy najemnej prawie 3 × więcej mieszkańców wsi żyje z ze świadczeń społecznych rent emerytur zasiłków niż rolnictwa to tyleż zaskakujące dla wielu po prostu mamy dużo ludzi w wieku emerytalnym, żyjąc z tego właśnie, ale skoro pan profesor co 2 lata patrzę na wydawane w co 2 lata w raportu polskiej wsi i widzi że, że to jest taka część naszego kraju taka część polskiej, gdzie stosunkowo niewiele osób zaskakująca, bo jestem zdziwiona tym faktem jednak traktuje ziemie i rolnictwo jako swoje główne z zajęcie to czy pana posła, gdyby nigdy pan profesor miał okazję rozmawiać chociażby z wicepremierem Morawieckim i proponować jakieś miejsca, gdzie państwo mogłoby za ingerować, gdzie państwo mogłoby wspomóc pewne procesy toczą wg pana profesora z tych raportów wyłania się coś takiego tak ładnie się n p . w, żeby poprawić strukturę agrarną otacza zmniejszyć liczbę tych Nisko produktywnym albo w ogóle nie produkty Wdy gospodarstw utrzymywanych tylko statystycznie prawie, że np. trybem w tym, by zmienić systemy ubezpieczeń społecznych KRUS n p . Air po drugie, żeby wprowadzić je po podatek dochodowy tak jak wszyscy mają poza rolnictwem od każdej działalności gospodarczej to by się okazało, że po prostu coś co ludzi wiąże z rolnictwem zostało znacznie osłabiona znaczy to dlaczego wiele osób się trzymać tych tego 11 , 52 ha, dlatego że dzięki temu mają niskie mają Nisko płatne ubezpieczenie czy mróz nie płacą podatku dochodowego i mogą się zajmować się czy przyjmie np. pracować w szarej strefie albo pracować jest w pobliskim mieście to jest, bo to to to udaje pewne zakotwiczenie socjalny, czyli podatkową ubezpieczeniowe wydaje mu status tego rolnika, który ma je specjalnym statusem użyje zupełnie czegoś innego, niż by prasa na roli w rejon to już zjawisko masowe w lewej profesorze, ale jeśli to zjawisko masowe to to bardzo łatwo jakimś dużymi zmianami w skali makro wpędzi dużą część ludzi sytuację na trudną życiową, bo jeśli rzeczywiście nie będę miał taniego ubezpieczenia jeśli nie będę miał taki stabilnej sytuacji zostanę wrzucony na wolny rynek to być może zasila szeregi osób bezrobotnych tak to jest ważny argument Joniec podnoszony i nie może być lekceważona się z tym zgadza i pyta czy w sytuacji, gdy w prasie zauważyć, że rolnictwo to nasze rozdrobnione rolnictwo absorbujące bardzo dużo ludzi spełniało rolę tego co my czasami nazywamy buforem albo stabilizatorem rozwoju różnych perturbacji gospodarczych w te ssaki tak jest już szuka za Order rządu łagodzi te tt z lnu i szok i różnego rodzaju rozwojowe np. toby to ktoś powtarzał historycy gospodarczy wielokrotnie podkreślali, że w okresach kryzysów np. mnóstwo ludzi wracało na wieś wieś musiała im jakoś zapewnić to przetrwanie najgorszego najgorszych momentów i to się, aby powtórzyło w na początku transformacji, ale i kilkaset tysięcy chłopa tzw. chłopa robotników straciło pracę w tej chwili socjalistycznych zakładach byłych i wiele z nich wróciło bawić ocenia się że, że wróciło ponad 200  000 tego typu pracowników, czyli Reasumując, trzeba brać pod uwagę to, ale to przejście teraz wasza, gdzie jest niskie bezrobocie, gdzie jest jest wzrost gospodarczy to jest czas, kiedy warto o tym, pomyśleć o dodatku można wykorzystać do tego środki unijne n p . teraz się zastanawiamy nad nową koncepcją wspólnej polityki rolnej po roku dwudziestym 2 i to seat lubię powtarzać warto skomponować to pewien mechanizmy pozwalające na tzw. godne wyjście z rolnictwa, której nie oznaczałoby wpadnięcie w dziurę bezrobocia i nędzy tylko po prostu przejście do innego typu aktywności zawodowej nie gorszej niż ta progresję w przypomną słuchaczom, że rozmawiamy o raporcie Polska wieś 2016 w raporcie ostanie wsi to jest co 2 lata w wydawanym raport to już dziewiąta edycja tak to dziewiąta edycja naszym gościem był pan prof. Jerzy Wilkin Instytut rozwoju wsi rolnictwa Polskiej Akademii Nauk funk również Fundacja na rzecz rozwoju polskiego rolnictwa bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję również Nawiedzenia po informacjach po skuciu informacji Radia TOK FM Kamil Gapiński zaprasza na program jeszcze więcej igrzysk dziś o piłce Siatkowej i ręcznej, a dzisiejszy program przedpołudnie Radia TOK FM czy też poranek Radia TOK FM weekendowy poranek Radia TOK FM był realizowany przez Jacka Kozłowskiego, a program przygotowała i wydawała Anna Piekutowska niedzielny poranek w radiu TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA