REKLAMA

Demokracja, autorytaryzm, dyktatura, totalitaryzm. Prof. Lech Nijakowski był gościem Agnieszki Lichnerowicz

Światopodgląd
Data emisji:
2016-08-23 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
11:54 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a światu podgląd itp, a Agnieszka Lichnerowicz dziś proszę państwa 2003. z sierpnia, a więc z 1 strony Europejski dzień pamięci ofiar stalinizmu i nazizmu, a z drugiej strony, o czym przypomniał mi dość państwo międzynarodowy dzień pamięci o handlu niewolnikami jego zniesieniu, kto jest zaprogramowany przez zgromadzenie ogólne ONZ w 2008 roku, ale rozmowy będziemy o tym pierwszym dniu pamięci ofiar stalinizmu i nazizmu dlatego też państwa gościem jest prof. Lech Rozwiń » Nijakowski Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień dobry państwu ten Europejski dzień pamięci ofiar stalinizmu gimnazjum został uchwalony przez 3 tryby wprowadzony uchwalony powietrznych przez parlament Europejski oczywiście się w rocznicę paktu Ribbentrop Mołotow i logistyki dzień pamięci ofiar reżimów totalitarnych i autorytarnych co zainspirowało nas do mu oczywiście z badań nie wiadomo ile w archiwum wielkiej księgi i debaty dyskusje, które toczą się do dziś, ale jednak, chociaż byśmy chcieli tak dotknąć tego przypomnieć co to jest totalitaryzm na to pytanie paradoksalnie bardzo trudno odpowiedzieć tu 2 słowa w komentarza historycznego to pojęcie pierwotnie funkcjonowało w taki w kontekście afirmatywny na czas faszyzmem włoskim była to część ideologii właśnie była to wizja silnego państwa, które wreszcie zrobi porządek takiego państwa totalitarnego w dobie oś czasu zaczęto odnosić to do właśnie reżimu nazistowskiego ono później w ramach dyskursu zimno wojennego jest wyrównywana o blok wschodni i jak gdyby nazistowskie Niemcy, traktując to pojęcie notach właśnie jako taką naukę intelektualną i ten kontekst propagandowe polityczny sprawia, że dzisiaj bardzo często właśnie trudno się przebić przez taką Nor widzie propagandową i zrozumieć czym w istocie były to bardzo specyficzna postać nie ma 1 teorii dużo na ten temat pisano na choćby słynna Arendt napisała całą książkę, ale Brzeźnickiej nowszych aut może zacznijmy od tego Brzezińskiego bądź współautorem takiej koncepcji syndromu syndrom totalitaryzmu gdzie, jakby wskazywał kilka cech, które jego zdaniem właśnie ten ustrój charakteryzują i to miało być taka to ta historyczna ideologią, która określa wszystkie sfery życia publicznego nie tylko publicznego mówił o system jednopartyjny jako coś się tego ustroju oczywiście stąd dominującą partią, która kieruje wszystkim jako przykrywa rząd rząd staje się niejako przybudówką takiej 1 partii wspominał o Hare takim rozbudowanym aparacie tajnej milicji w ogóle to wskazywanie na przemoc terror państwowy to jest nasz kraj rzecz, którą podnosił ARM i to często właśnie świadomości ich zbiorowej jest jakby synonimem pustego tutaj totalitarnego jako takiego ustroju państwa policyjnego, który nieustannie stosuje terror wobec swoich obywateli jest bardzo mylące swoją dany miesiąc jeszcze z tego tradycyjnego modelu wskazywał, iż wskazywano na monopol informacyjny jak kontrole środków przekazu dla kontrolowanie wszystkich środków przemocy od wojska począł się na policji skończywszy oczywiście z ogromną wolą aparatu tajnej policji niebywale rozbudowanej mocne wejście była to scentralizowana gospodarka to cechy zdaniem Brzezickiego i innych swego czasu to była bardzo wpływowa koncepcja traktowano jako właśnie wyróżniki ustrojów totalitarnych obok faszystowskich Włoch nazistowskich Niemiec czy właśnie sowieckiej Rosji z czasem odnoszono to n p . Demokratycznej Kampuczy, gdzie rządzili czerwoni Khmerzy, a do Korei północnej doku, bo i t d . tak ta maleje dzisiaj wiemy to wiele z tych założeń to właśnie była taka propagandowa wizja zdobyła swój 1 prosty przykład na off to wyobrażenie państwa totalitarnego to jest takie wyobrażenie państwa niebywale skutecznego oczyszcza państwa, które niejako w wypiła społeczeństwo obywatelskie chce regulować wszystkie sfery życia w tym życie rodzinne i jest to państwo niezwykle silne niezwykle sprawdź ale gdy patrzymy na naprawdę na to jak funkcjonujące państwa choćby Niemcy nazistowskie czy nie stalinowska stalinowski związek radziecki to wyraźnie było tam widać daleko idącą dezintegracji instytucjonalną nad nim Wola Hitlera czy w ogóle tych dowodów jak gdyby przywódców partyjnych nie tylko na różnych szczeblach czy różnego typu konflikty między wpływowymi postaciami to była rzeczywistość, ale tych totalitarnych krajów ani silne państwo jest takim obiegowej w obiegowym tak myślę w rozumieniu totalitaryzmu jednak kluczowe jest chyba ta ambicja czy to Wola w uregulowaniu wszystkich sfer życia nie tylko tej gospodarki, ale też nie ma sztuki nauki edukacji, a nawet moralności życia prywatnego ludzi to chyba jest to ja tak zawsze Group to bubel w prostych słowach rozumiał, że to odróżnia totalitaryzm od autorytaryzmu to właśnie Wola wejścia w każdą przestrzeń życia Wola na pewno to nie znaczy, że realizacja umów na prosty przykład czy jest w związku Radzieckiego często ich amerykańscy analitycy, a także Niewiem przedstawiciele administracji czy tajnych służb zachwycali może my mamy takie problemy, żeby nie wiem ukrywać przed opinią publiczną różne eksperymenty, żeby budować się elektrownie czy też zakłady wytwarzające pluton, bo skażenie środowiska tyle mamy problemów oni mają idealnie mają Gułag mają więźniów mają państwo policyjne wszystko łatwo aby gdy patrzymy jak to funkcjonowało to bardzo często w UE decyzje, które zapadały w Moskwie nie były realizowane w terminie ukrywano rzeczywistość oto, żeby wypełnić normę, aby podwyższyć im ta rzeczywistość wyglądała zupełnie inaczej lista ideologicznie oczywiście zorientowana taka wizja, że określimy wszystko jak najbardziej była bez wątpienia jest to ważny wyznacznik uzupełniali TMR zbrodniczy plan, bo był tort czy zbrodniczy i Stowarzyszenie ma robić Raul też jak najbardziej, ale jest z drugiej strony była to np. działalność motywowana nie wiem zdrowiem publicznym tak, żeby właśnie nawet bez woli nie wiem obywateli zmienić ich styl życia także nie należy tego wprowadzać tylko włącznie do przemocy do terroru do zbrodni, choć oczywiście była to niezwykle ważna część tych ustrojów zresztą pamiętajmy, że paradoksalnie to ustroje totalitarne to one takim demokratycznym etosem się posługiwał to była bardzo ważny to był ważny czynnik legitymizacji, że kościół podmiotowi ma oczywiście nie poszczególnego obywatela nie społeczeństwo obywatelskie, ale naród wszystkich obywateli, którzy wcześniej byli wykluczani to jest ta prawdziwa wolność paradoksalnie w tym zniewoleniu taki trochę ożyło z tego wychodzi i to jak najbardziej było istotne to polegało na totalnej mobilizacji mas do praktycznie każdej działalności na pochody pierwszomajowe słynne, które stało się tak niezwykle ważnym rytuałem politycznym, ale m. in. właśnie miały pokazywać jak ludzie są zaangażowani nie można było stać zboku stąd też, jakby ta tylko sfera prywatna była dedykowana, ale też zdolność do wycofania się do nich działania, więc jak dodaje wiele paradoksów tych usterek było ukrytych nie da się tego sprowadzić tylko do telefonu nie da się tego sprowadzić tylko włącznie do wszechmocnego państwa, dlatego że w znacznej mierze te ustroju mogło działać, dlatego że podbiły umysły to znaczy bez poparcia albo zastrzelonego, ale sam strachem naprawdę nie da się tak długo funkcjonować może na wysokie Maz Zoll działały krótko w jeszcze w znaczna część tego ustroju to była wojna domowa jest szczególna sytuacja w ale gdy patrzymy na związek radziecki nawet czasów stalinowskich, zwłaszcza to się stało po ujawnieniu jak gdyby właśnie tego kultu jednostki tych jak zbrodnie Stalina to wyraźnie widać, że ludzie byli zszokowani w jakim stopniu wcześniej byli zmobilizowani i popierali ten most oczywiście był strach oczywiście w mangan zakłamanie tak, ale oczywiście, ale to w ten sposób niczego nie wyjaśnimy nie ma takiego państwa, które mogłoby długą i sprawnie funkcjonować tylko, posługując się przemocą i tylko, posługując się strach wasze, bo mówiło tak to jest totalitaryzm ach, już są w kategoriach znaczy, używając języka przeszłego, a jednak po wielu wskazuje, że można mówić dziś o ustrojach takich totalnych totalitarnych choćby z Korei północnej czy Erytrei no i znowu pytanie, jaką definicję przyjmiemy na pewno akurat społeczeństwo Korei północnej, choć nie zawsze odpowiada takimi to bardzo ważne zmiany w dyskursie jak najbardziej właśnie stara się kontrolować wszystko w tym sensie nie ma tej przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego w re guły ideologiczne dotyczą życia rodzinnego każdego aspektu działania, ale tam też mamy przecież do czynienia z legitymizację władzy z mobilizacją mas, więc też nie da się tego sprowadzić takich więzień gułagu czy obozu koncentracyjnego, w którym zagrał bardzo często ustroje totalitarne właśnie zakładały obozy koncentracyjne czy jakieś podobne twory społeczne były oparte na takim właśnie niezwykle rozbudowanym systemie więziennictwa, ale zwróćmy uwagę, że bardziej płodne jest podejście takie, które nakazuje poszukiwać pewnych elementów tych strojów w ogóle n p . we współczesnych społeczeństwach np. totalnej inwigilacji prawda w dla osób kiedyś po prostu technicznie było takich możliwości, jakie są dzisiaj z nałogiem nawet mogę sobie już w swojej wystąpi nie zdawał sprawy jak daleko to może pójść prawda, więc w tym sensie Maćka to zdolność rządów demokratycznych dzisiaj dom w totalnej inwigilacji w imię oczywiście nie wiem wojny z terroryzmem czy walki z pornografią dziecięcą to są mecze najczęściej przywoływanym już żadnych szans w tym kontekście naszej rozmowy właśnie tu przywołać czy to nie jest już przesada to znaczy nie po prostu pokazuje, że nie ma takich czystych typów, które są nie wiem oddzielone latami świetlnymi od normalnych demokratycznych ustrojów od demokracji liberalnych pewne elementy takiej Państwowej kontroli Państwowej dominacji nawet można znaleźć właśnie społeczeństwach demokratycznych, a z drugiej strony oczywiście istnieją te państwa i te społeczeństwa, gdzie jak, gdyby ta sfera prywatna jest zdominowana kontrolowana, a społeczeństwo obywatelskie nie ma szans zaistnieć właśnie to totalne państwo jak najbardziej jest wyznacznikiem głównym totalitaryzmy jako takiego w bardzo kolegę z jak bardzo ta rozmowa mogłaby być przestrogą czy wyobraża pan sobie, żeby w Europie tynk z kraju kraj wrócił totalny system do totalitaryzmu pamiętajmy to jest 1 z for Mal mamy też różne wersje autorytaryzmu i toteż jest taka forma ustroju gdzie, jakby państwo dominuje w ZUS zbyt dużym stopniu zbyt mało jest przestrzeni prywatnej zbyt niewiele jest wolności gwarancje są zbyt słabe społeczeństwo obywatelskie siła składa, więc groźba autorytaryzmu i pokusa autorytaryzmu jak najbardziej w Europie istnieje, ale Czernek autorytaryzm w odróżnieniu od różnych totalitaryzm, ale to jest pewne kontinuum a, że to jest continuum to jest także zagrożenie prof. Lech Nijakowski Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, bo państwo gościom bardzo dziękuję pani dziękuję bardzo dobre, a świerk lub pod blok w błąd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA