REKLAMA

Koralowce koloru... koralowego? O żyjących w ciemnościach koralowcach opowiadał dr Mikołaj Zapalski

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-09-08 21:20
Prowadzący:
Czas trwania:
27:29 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM i zaczynamy radiową Akademię nauk Karolina Głowacka w studiu dr Mikołaj Zapalski dobry wieczór dobry wieczór z wydziału geologii Uniwersytetu Warszawskiego narzeka się często w Polsce na losy naukowców, a tymczasem pan doktor wrócił z konferencji naukowej z Hawajów jak było ich aktorzy bardzo ładnych ich i tam było jej trzynaste takie międzynarodowe sympozjum rasowe to są sympozja, które są co 4 lata i te spotkania no i rachować ludziom rafy koralowej Ole Rozwiń » tych, które darzy pana tak dokładnie w związku z tym, jakby ze względu na sam przedmiot badań zazwyczaj są w tym pasie gdzie, gdzie są rafy poprzednie było w krem z Australii, a jeszcze poprzedni chyba na Jamajce i dobrze pamiętam, ale nie byłem tam młodzi adepci nauki proszę słuchać muzyki specjalizację wybierać w takt także i bardzo bardzo ciekawe sympozjum ponad 2500 uczestników z wielu krajów są żarty żartami to poważne sprawy i tak to jest to jest największe takie branżowe w świecie koralowca owym spotkanie, które właśnie co 4 lata, a ich bardzo duża część referatów na tym sympozjum poświęcona była era Fon koralowca mer mer rajem mezzo w chaotycznym to jest także generalnie rafy kojarzą się z raczej z płytkimi ciepłymi środowiskami żyje, a prawda jest taka, że bardzo dużo raz występuje głębiej to znaczy takie klasyczne rafy występują mniej więcej do głębokości 30 m, kiedy są te wszystkie, które znamy z fotografii z nurkowania to płytkie w tych pięknych Lazurowe Wybrzeże tak właśnie tak właśnie natomiast natomiast poniżej, ponieważ to jest to tutaj dobrze pani też zahaczyła o nurkowanie po bo taką granicą Poznania do tej pory w zasadzie było to 30 m, bo to jest dla większości rodaków dostępny limit głębokość czołowy, żeby zejść niżej też trzeba mieć specjalne szkolenia używać specjalnych mieszanek oddechowych oczywiście chodzi o ciśnienie oleju ciśnienie azot i in wzór zużycie zużycie powietrza zużycie zużycie tlenu natomiast te to co było niżej było w zasadzie bardzo słabo poznane to znaczy wiedziano, że jakieś rafy są głębiej już na początkach w zasadzie dwudziestego wieku, bo to wiedziano zderza gotowania czy ściągnięcie takiego specjalnego pojemnika po dnie morskim nie wyciągano kawałki koralowców natomiast mam takie badania troszkę bardziej intensywne rozpoczęły się gdzieś w latach siedemdziesiątych jak sprzęt nurkowy zmienił, ale jak zaczęto używać tzw. roi się brak celów, czyli takich urządzeń, gdzie nurek nie wypuszczały powietrza po w czasie wydechów tani wodną tylko to powietrze wraca do systemu i przechodzi kilka razy co co oznacza, że efektywniejsze dużo RR i efektywniejsze i znacząco zwiększa tzw. czas dany czyn ten czas przebywania nurka w Toni zaczęto rafy ma za faktyczne, które są między głębokością powiedzmy 30150 m intensywniej tak naprawdę przez ostatnie 1520 lat badać i tutaj na tej konferencji, na której byłem duża część prelekcji duża część wykładów spotkań była właśnie poświęcona takim środowiskom Mezo faktycznym, czyli średnio świetlnym, czyli mnie to takie nasłonecznione rasy płytko wodne, ale też nie zupełna ciemność gdzieś tam wgłębi takiej nie doświetlone tzw . oraz wyciszenia się tak ładnie mówić, czyli to jest gdzieś od 30 do 150 m w głębi tak no i właśnie pan mówić są rafy trzęsienia, ale także człowieka tam jest już zupełnie ciemno 30 jeszcze gdzieś tam widać z kont dobiega śmiali, bo wie pani co wydaje mi się, że rząd jeszcze jeszcze jak najbardziej przynajmniej w tej górnej części metaforycznej powinna być w miarę w miarę jasne jak najgłębiej jak nurkowanie to 31 m i zupełnie dużo jeszcze widać jak wrażenia to jest stresujące tez poczucie, iż jego olbrzymie ich do wody nad sobą to chyba wszystko zależy od tego jak jej jak jest przejrzystość wody i Jerzy w miejscu, w którym miano nurkował ME akurat te 31 m widoczność była powyżej 30 m tyle się po prostu nie czułem, gdybym tam niewskazanie komputera Nate plan nurkowania prawdopodobnie nie zdawałem sobie nawet sprawy na jakiej głębokości mówi byłem na tyle dużo bardziej stresujące było w Polskim jeże jezioro zejść na 20 m, gdzie się po prostu trzeba było latarek dziennie, a ich używać w środku słonecznego dnia, żeby nie wiadomo, gdzie chórem zjeździł tak tak tak tak niemal 3 nad związkiem tego, że bąbelki są bodaj zaiste, zawierają nawet kierunek jej natomiast tam tamie rzeczywiście jest już dużo ciemniej to jest także z biologii morza jest taki termin strefa fotel ręczna to jest strefa, do której dochodzi przynajmniej 1 % światła fotosynteza ręcznie czynnego i teraz tutaj takie krótkie wyjaśnienie białe światło słoneczne to jest mieszanka wszystkich barw spektrum od fioletu niebieskiego Połomski Verne wszystkie barwy Tęczy po czerwone i organizmy fotosyntezy żyjące najchętniej, by przynajmniej te, które mają zielony barwnik ten barwnik jest zielony, dlatego że one całą część widma prócz zielonego fragmentu pochłaniają żony jest ambitny dlatego liście wyglądają na żonę i te najczęściej rośliny glony sinice pochłaniają najchętniej niebieskie zielone światło jej, bo ona najgłębiej penetruje w ową ICO Hannie jej te granice taką dochodzenie 1 % światła fotosynteza technicznego przyjmuje się na 200 m tylko koralowce, które budują rafy z, żyjąc w symbiozie z takimi glonami sery, które we są jedno komórkowe i lokują się w tkankach gospodarza dzięki czemu kierowcy mają dostawać po prostu cukrów fotosyntezy to koło halo chcesz, żeby móc funkcjonować z tymi planami potrzebują przynajmniej 4 % tego światła i mniej więcej do 150 m wyznacza penetrację właśnie tych 4 % światła fotosynteza rocznie czynnego najgłębiej zanotowanych kiedykolwiek koralowce, które miały właśnie glony symbiotyczne test jeśli dobrze pamiętam 167 m to jest z takiego, a to ludziom stąd trochę na zachód to Hawajów, czyli celem badania dotyczące głębiej żyjących rafy koralowe cóż to jest gdzieś w latach siedemdziesiątych zaczęło co radny czeka poważniejsza praca co jakiś ostatnie 1520 lat głównie oczywiście dzięki zdolnościom technologicznym na jej co takiego naukowcy zobaczyli tam głębiej, bo przecież rafy koralowe kojarzą się właśnie z tym słońcem, gdyby były niemalże takimi podwodnymi łąkami prawda to słońce nie oderwane wydawałoby się i ta przejrzystość, więc w, jaki sposób koralowce mogą funkcjonować tam, gdzie jest ciemno czczone są jakoś znacząco inne, więc to jest także bardzo często w tych głębszych Rafah ME z faktycznych mamy te same gatunki, które są na powierzchni ich jest troszkę mniej to znaczy bioróżnorodność w ogóle w Rafah największe jest na głębokości między 1020 m nawet nie w tych najmłodszych to związane jest z tym, że w tych najmłodszych klasach jej penetracja ultrafioletu jest jeszcze zbyt silna nie wszystkie gatunki to lubią w związku z tym najwięcej się robi w tym przedziale mniej więcej 1020 m jej potem jej ilość gatunków spada, ale bardzo często to są te same gatunki co w płytkich Rafah natomiast te koralowce wykazują całą masę różnych bardzo ciekawych, a w adaptacji do tego, żeby światło wychwytywać, więc przede wszystkim starają się rozciągnąć na jak największej powierzchni w związku z tym Kolonia koralowca, który jest masywne w wodzie płytkiej tworzy taką po prostu bułek takiego kalafiora ten sam gatunek w głębszej w strefie będzie rozciągnięty jak naleśnik, żeby jak najwięcej drze w jak najwięcej światła chwytać to nawet po angielsku mówi się, że to są płatnik polo z, czyli takie płaskie i korale i drukarze grze w samych strukturach anatomicznych wewnątrz kolonii pojawiają się różne elementy szkieletowe, które mają wychwycić światu nowe trasy jeśli państwo sobie wyobrazić jak np. kawałek folii aluminiowej i na tę folię z Elaną zwykłą galaretkę jak poświęcimy NATO latarką to światu przejdzie raz przez galaretkę odbije się od folii aluminiowej i wrócicie i tak naprawdę tylko 2 × przejdzie przez galaretkę natomiast, jeżeli byśmy tę folię najpier w tak zmieniali dość silnie potem troszkę rozprostowania wylali galaretkę toto światło od tej polisie wielokrotnie będzie załamywał i kilka razy będzie przez galaretkę przy chodziło tutaj galaretkę jest trochę takim analogiem miękkie tkanki koralowca, które jest przejrzysta generalnie jest natomiast szkielet, który jest zbudowany przynajmniej współcześnie z Aragonii tu takiego dość pospolitego mi generał jest śnieżnobiały Ion teraz ma bardzo wysokie własności odbijające światło, jakby śnieg i ostrożnie tak czy tamto albedo pewnie rzędu 09 w naczyniu do współczesnych zmienianie świata i teraz, jeżeli tam są różne struktury anatomiczne w postaci takich zamków listewek z rąk załamywać i załamań to bardzo silnie zwiększa to daje możliwość i LO odbijanie światła przy czym tego typu struktury występują jak najbardziej też koralowce płytko wodnych, ale różne nowe, które nie występują w płytko wodnych pojawiają się w tych w tych głębszy jest taki krok od koralowej z z rodzaju elek to serwis, który ma specjalne takiej stawki i wzdłuż tych stawek są, jakby złożone komórki glonów symbiotyczne ty też listewki powodują lepsze załamanie załamanie światła w związku z tym ten wgląd ma światła więcej i więcej fotosyntezy wujek dzięki czemu jego gospodarz dostaje więcej cukru w zamian, czyli ten projekt w cudzysłowie organizmu muszę być bardziej precyzyjny bardziej ergonomiczne Dawid Cygan duet niech on powie panie doktorze czy koralowce, które są tak głęboko są tak samo koralowe zachwyciły koloru Koralu jak na innych to znaczy U 2 skoro z kolorem Koral owych jest także koralowiec szlachetne, czyli karalną lub Drum to nie jest koralowiec rakotwórcze to zupełnie inna grupa koralowców, która tak naprawdę na faktach też dość często występują natomiast dzieje to są tzw. koralowce ośmio promienne tutaj nazwa odnosi się do pewnych szczegółów budowy wewnętrznej latem ta ma natomiast są krawca, który rzeczywiście bardzo często występują w tej głębszych Rafah one tworzą takie gałązki drzewka, ale inni wszystkie z tych koralowców szlachetnych są to znaczy przepraszam te nie były do końca, bo po raz, że nie obrażać innych Hancock koralowiec fakt dokładnie jej, bo koralowiec szlachetny to jest ten 1 konkretny gatunek w dal natomiast z tej grupy nie wszystkie posiadają te glony symbiotyczne niektóre zupełnie nie jest tutaj jeszcze estakad czy ci ciekawa rzecz może koralowce w ogóle występują do bardzo dużej głębokości rzędu 23000 m ma teraz te koralowce nie mają w ogóle Glanowski bio etycznych i są w 100 % co dziś o nadzorze znacznie po prostu wyłapują sobie plankton koralowce płytkie potrafią być w 100 % no w pewnym sensie sam może wnet, ponieważ całe zapotrzebowanie energetyczne takiej kolonii KUL pokrywają glony symbiotyczne, więc te koralowce na nie mnie nie zajmują się taką prozaiczną czynnością jak zdobywanie po pożywienie natomiast koralowce, kiedy glony zajmują się fotosyntezę siedzą sobie na korale razem czerpią z tego korzyści Koronowie bierze sobie jedzenia Calcio korzyści są takie, że przede wszystkim detektywi glony są wyniesione troszkę ponad 1 w kierunku światła to jest pierwsza korzyść druga, że z oddychania komórkowego dostają dwutlenek węgla, którego w wodzie morskiej z dość mało jest godny trudna wszyscy są zadowolone tak przez to są zadowolone koralowiec w zamian dostaje różne cukry fotosyntezy i tak i tak ta symbioza sobie żyje natomiast te głębsze koralowce są bardzo często wspomagają się wyłapywaniem planktonu to nie jest tak, że są zupełnie w 100 % samorzutne dopinają ten budżet energetyczny właśnie wyłapywaniem plankton często pojawiają się takie informacje docierają dziś także do szerokiej publiczności, że Rafa koralowa, chociaż ma kłopoty, że Tomczyk może się nie przetrwać czy obszar nie może być w ograniczonej wielkości ten wspaniały wy twór przyrody 3 n p . to, że są takie same gatunki żyjące trochę głębiej może spowodować, że możemy tam schować część gatunków albo stamtąd je pobierać na górę i odtwarzać to w ogóle bezpieczne byłyby takie inżynieryjne zagrywki inną w tej chwili trwa właśnie dyskusja na ile te głębsze środowiska mogą być takim nazwijmy to refugium właśnie, w którym koralowce mogłyby przetrwać mniej niekorzystny czas jej generalnie przez ostatnie 20 lat mamy do czynienia dość często z takimi przypadkami tzw. biczem obliczeń test taki proces, gdzie koralowiec wyrzuca swoje glony symbiotyczne traci kolor robi się biały tak jak Gośka jest im z Aragonii tu, ale i bardzo często taka Kolonia po czymś takim zamiera znaczy po prostu koralowce zdychają taki duży takie duże wydarzenie to się mówi i rent tego obliczeń Gutek do bielenia miał miał miejsce tego lata australijskiego, czyli tam styczeń styczeń luty gdzie, gdzie wiele raz po prostu za mało no i jest dyskusja czemu tak się dzieje Polski prawdopodobnie odpowiedzialny za to są jakieś lokalne zmiany temperatury powierzchniowej temperatury morza czy tak wrażliwe były Dekoral zwierzęta koralowce po łupy w taką temperaturą graniczną jest prawdopodobnie 30 stopni jej generalnie koralowce najbardziej dumna jak jest tak delty przynajmniej te powierzchniowe 2426 stopni sporadycznie jak wzrośnie temperatura do 278, toteż zazwyczaj nie ma problemu to 30 °C jest jak bardzo wrażliwe są zmiany temperatur tak da dlatego też Aqua styka morska jest taka trudna szczególnie właśnie przy grobowcach RAF-u twórczych, bo sądy muszą być bardzo stabilne warunki i teraz jej naukowcy zastanawiają się na ile takie środowiska MR Bezos forteczne mogą jej po prostu niektóre gatunki przechować nazwy rozmnażania koralowców płciowe polega na tym, że larwa sobie pływa i dość szybko się dzieje, a na osiedlach, gdzie się da no i tam, jeżeli banki są sprzyjające zaczyna rosnąć Kolonia, więc z 1 strony można liczyć na to, że larwy po prostu będą też czasami troszkę głębiej głębiej sięgały z drugiej larwy z górnych z wieczornych pauzował za nimi rzucają osiedlą się niżej, gdzie was wieczny Targ natomiast druga rzecz to się aktywnie w miejscach, gdzie Rafa została zniszczona obliczeń wiem po prostu jej przenosi się szczotki po Żarnowcu to są to są leżeć jak my wymieniamy się szczątkami kwiatków domowych to mniej więcej tak to znaczy to to jest najczęściej da, a królowej klej 3 przymocowane do do kawałków wapienia sadzone Zróbto sam rafy koralowej ich tak i to 8, gdy ją już zaczyna robić w niektórych miejscach na dużą skale u wybrzeży Indonezji to się robi wiem, że wiem, że w Kolumbii są też jest taka grupa, która pracuje nad nad przenoszeniem jej koralowców i różnica jest trochę taka, że wybiera się do dojdą do, jakby nad budowania takiej zniszczonej wyliczeniem rafy takie gatunki, które rosną szybko, więc nie jest, więc z 1 strony ten ekosystem nie jest tak zupełnie naturalne z drugiej strony jak tylko zaczną się jakiś relief na dnie morza to też larwy innych gatunków się tam częściej on osiedlają w związku z tym no wygląda na to, że po 1520 latach Tarasa rzeczywiście wygląda tak jakby była naturalna, bo to się dość szybko rozegra z, a czy naukowcy od dawna zdawali sobie sprawę, że koralowce żyją także znacznie głębiej czy podobnie jak właśnie szeroka publiczność czy tylko się wydaje kojarzy Lis głównie stąd powierzchnię to znaczy te głębsze basy to to były tak naprawdę znane, ale bardzo fragmentarycznie gdzieś tam na początkach, gdy w początkach dwudziestego wieku, bo prowadzono badania tak jest reagowanie, czyli z osiągnięciem takiego specjalnego pojemnika podniebnej wyławiano z tych większych głębokości jakieś koralowce natomiast 1 to miasto się do powszechnej świadomości jako zaczęło dużo później pewnie właśnie dziś lata 708 przebija się i inni i rasy są nie tylko głęboko wodne, ale są też rasy i nawodne jest duża Tigera fakturach nazwano most u wybrzeży Norwegii ona jest tuż na południu dla foto w tych bardzo duża duża Rafała, a także mniej popularne ze względu na to, że trudniej nurkować w chłodne na pewno inna rzecz, że te raz zimno wodne mają bardzo niską bioróżnorodność tam są najczęściej 23 gatunki koralowców w porównaniu nie wiem z po strzale tutaj, ale też rzędu 400500 gatunków w 1000 znanych na wielkiej rafie barier owej tańsza jej przyczyn to to też jest także te rafy Meza chaotyczna czasem płynnie przechodzą jakieś głębsze środowiska zbiorowiska skoro owcami i jest na północnym dajemy Wschodzie od wielkiej rafy barierowe taki dar Ka ma rasa, która się nazwa o sporej i to jest pod morska Góra taka, która nic nie sięga lustra wody ona tam w najkrótszym miejscu ma gdzieś w 302530 m natomiast powoli stok schodzi prawie do 1000 m i rozmawiam z 1 z kolegów z instytutów pan wie, który prowadzi tam badania, dokąd się da nurkować to nurkują natomiast poniżej są wysyłane bezzałogowe łodzie podwodne, które wykonują fotografie nagrania innej wygląda na to, że to jest taki jakiś niesamowity ogród, który się ciągnie w głąb nas torach jest jeszcze 1 rzecz bardzo niesamowita mianowicie traw esej o jakich jest u 806080 km odsunięta od wielkiej rafy barierowe i w związku z tym jakiekolwiek cząstki osadu teraz są zmywane z kontynentu tam nie docierają test to kto to jest Góra mpi pod morska, która wyrasta po prostu z dna oceanicznego w związku z tym widoczność w tej wodzie rzędu 7080 m no, chyba że jest jakiś przypływ planktonu no to wtedy jest mniejsza widoczność, a teraz normalnych warunkach 70 m to jest normalne widoczność i choć patrzy koralowce to są zwierzęta, które są stare to znaczy długo są z nami na ziemi pytał teraz pana także jako człowieka, który zajmuje się skamieniałość jest dziś znajduje skamieniałości koralowce to co sobie myśli naukowej no, więc tak, więc jej koralowce są w sumie dość starą grupą bardzo starą my się pojawiły już gdzieś w kamerze zapewne, czyli jakieś tam 500540 może troszkę mniej milionów lat temu w przy czym koralowce, które żyły w erze paleozoicznej są pszenica, które znajdujemy jako skamieniałości to za chwilę wytłumaczy szczegóły jej należą do 2 grup, które zmarły jest w takim wielkim wymieraniu na przełomie permu i triasu 250  000 000 lat temu i potem pojawia się dość nagle grupa, która żyje do dziś, która buduje dziś kierowcy, czyli koralowce sześcio promienne to był przez wiele lat taka zagadka w nauce, bo jej cała masa różnych badań wykazywała, że te koralowce, które były w paleozoiku mnie są związane w związku z wnioskiem przodek potomek z tymi późniejszym i dopiero jak zaszły badania molekularne, czyli badania dna, a i po prostu rozchodzenia się różnych gałęzi Fil genetyczny, czyli w, czyli różnych różnych organizmów mniej lub bardziej ze sobą spokrewnionych wykazał i to jest bardzo duży wkład pana profesora stolarskiego z Instytutu paleobiologii Polskiej Akademii Nauk w, że te koralowce, które się masowo pojawiły już kryją się prawdopodobnie również były gdzieś tam na początku Palazzo IQ tylko prawdopodobnie nie miał możliwości wytwarzania szkieletu, więc one sobie żywność za chowa tata Izy miały szans na to, żeby się tak trudno się zachować w takiej sytuacji nie mieli szans na to, żeby się zachować w stanie kopalnym, więc w zasadzie związkiem jak i bardzo pojedynczych znalezisk, które przez wiele lat były problematyczne no bo my Enemy n p . znaleziono w Szkocji koralowce, które rzeczywiście wyglądał jak te późniejsze skoro tak nie tylko znaleziono je w skałach, które mają 460470  000 000 lat i potem jest 300  000 000 przepraszam przesadziłem 200  000 000 lat dziury, tak więc nawet badacze badali się użyć tej samej nazwy systemami już tej, bo ta dziura i brak jakiegokolwiek zapisu był zbyt mocno drastyczne natomiast właśnie badania pana profesora stolarskiego zaspałem wykazały że, że prawdopodobnie te Kraft już wtedy rzeczywiście były tylko prawdopodobnie nie miał możliwości budowy szkieletu jako takie miękkie Polites sobie gdzieś siedziały na dnie, a w pewnym momencie zmienił się trochę feminizm wód oceanicznych i wymarłe tamtej grupy jak to, które były konkurencyjne w takich płytkich środowiskach my wtedy Hajda dawajcie użyjemy rafy my, a propos tego, że trudno się zachować w takiej sytuacji, kiedy nie ma się szkielet to pan dr Zapalski, kiedy się w tym programie opowiadał o tym, właśnie co należy zrobić, żeby zostać skamieniałości nazwę państwa do naszego archiwum na tokfm PL w aplikacji na koniec chcę zapytać tak bardziej fascynatów dyskobol i coś jest tych w Rafah koralowych czy korale obcych fascynującego, bo z 1 strony są to organizmem z naszych perspektywy innych prymitywne jak to się mówi prawdę, a z drugiej tworzą takie struktury, które fascynują nas przez tyle lat wyglądają jak i podwodne miasto jest w tym coś takiego wzbudzającego pokory mam wrażenie na pewno poza tym to jest piękne, bo to są korale koloru koralowego i w dowolnych kolorach niemalże piękne struktury bardzo takie filigranowa czasem i zarówno w skali mikro jak się patrzy na szkielet pod mikroskopem jak się patrzy na całą kolonię gdzieś tam płynąc nad dnem przy czym cała masa RAF koralowych jest dostępna bez specjalistycznego sprzętu to wystarczy założyć maskę i fajkę kupioną w sklepie sportowym za 4050 zł i jest z tego niesamowita frajda, ale to po prostu jest piękne, jakby w różnej skali na pewno są lepsze od nas jeśli chodzi o stabilność i umiejętność współpracy z tymi glonami sympatycznymi, chociaż Agrykoli z tą stabilnością nareszcie trochę mniej nie wiadomo, jaki jest, bo teraz są duże kłopoty z tymi płytka wodnymi trasami, jaka będzie przyszłość na tak naprawdę trochę czarno to wygląda bo, bo te te epizody obliczeń GUS, czyli tego wyrzucania tych glonów symbiotyczne się, powtarzając coraz częściej inna i są różne smutne smutne przewidywania to może nie będę psuł tego nie będę naszych zachodnich uczelni to chyba bardzo dziękuję pan dr Mikołaj Zapalski wydział geologii Uniwersytetu Warszawskiego relacjonował dla państwa najnowsze doniesienia z działki dotyczącej rafach koralowych nim, bo pan doktor wrócił z konferencji naukowej międzynarodowe na ten temat, która odbywała się powtórzy zazdrością na Hawajach dziękuję serdecznie dziękuję bardzo dobrej nocy to była radiowa Akademia nauk za chwilę będą informacje po informacjach dzisiaj w audycji biosfera zajmiemy się z Tybetem, a konkretnie będziemy mówili o LM w postaci brata Dalajlamy człowieka, który jako jedyny z licznych braci Dalajlamy mnichem nie został, ale został osobą, która była odpowiedzialna za kontakty międzynarodowe Tybetu zresztą świata w tych kluczowych momentach, czyli wtedy, kiedy Chiny wyżynę tybetańską zajmowałem proszę posłuchać będzie opowiadał prof. Bogdan Góralczyk Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA