REKLAMA

Biosfera: Gjalo Thondup, brat Dalajlamy XIV. To on rozmawiał z Chinami, Indiami, CIA... Opowiada prof. Bogdan Góralczk

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-09-08 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:08 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM to tym oto tradycyjnemu tworem wprowadziliśmy państwo w nastroje tematu, który dzisiaj, o którym dzisiaj będziemy rozmawiali Karolina Głowacka przy mikrofonie i studio pan prof. Bogdan Góralczyk dobry wieczór dobry mecz i politolog sinolog z centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego punktem wyjścia nasze dzisiejsze rozmowy jest książka wydana przez wydawnictwo czarne brat Dalajlamy moja historia walki o Tybet to jest książka napisana przez dialog ton dupa tym Rozwiń » razem z panią Annę Firestone, która jak rozumiem była kimś takim jak otwarty ghostwriter pomagająca mu w zapisaniu tego zabraniały kosztem naprowadzające i pewny pewnie też momentami dodająca nietrudne pytania wyszła z tego książka bardzo ciekawa z nowym punktem widzenia tak wydaje mi się on też tutaj mówi wprost, że pewnych rzeczach mówi po raz pierwszy, ale ciekawe z tym panie profesorze czy akurat punkt widzenia tego brata Dalajlamy jest szczególnie ciekawy dla pana ja myślę, że jest szczególnie ciekawy dla mnie i dla osób zajmujących się z Tybetem myśmy mieli w ostatnim czasie 4 pozycje, na które bym zwrócił uwagę, które dają czytelnikowi polskiemu wreszcie obraz czym jest Tybet pierwsza to wydana już w latach dziewięćdziesiątych autobiografia Dalajlamy i obecnego o tyczce Walentego Czternastek z rąk druga mantrą wydana za kilka lat temu, ale nie tak dawno książka no MO sir to jest taka blogerka i aktywistka praw człowieka Tybet tam czeka, której matka do dziś mieszka w lasie, ale ona ze względu na to, że urodziła się w latach sześćdziesiątych nie pisze po chińsku i wspólnie z mężem są chyba najbardziej znanymi w tej chwili na świecie osobami promującymi kwestie tybetańską oczywiście poza Dalajlama lidera salą, czyli tym rządem na wychodźstwie trzecia pozycja to on takie obszerne trudna do czytania to Nisko, ale bardzo ważne naukowa naukowy tom Jerzego Bajera i Waldemara Dudziaka profesora specjalizującego się w Azji, a wzrost roli jest o wiele bardziej dla specjalistów, ale niezmiernie bogata w dokumentację no i wreszcie ta książka, która jest ważna, dlaczego dlatego, że ten starszy brat obecnego Dalajlamy rozumiem, że wejdziemy później głębiej w tę w tym postać to osoba, która była osobą trzęsienia to znaczy stany obracała się gdzieś między służbami bezpieczeństwa, a wywiadem zarówno CIA jak wywiadem indyjskim i trzeba ukłonić się głęboko tej autorce amerykański gangster stan, że go prze mszy spytałam i skłoniła do spowiedzi życia, bo to już jest osoba w tej chwili wiekowa urodzona pod koniec lat dwudziestych ubiegłego stulecia, a więc łatwo sobie policzyć, że około dziewięćdziesiątki w tej chwili najniższe od wielu lat na emeryturze ciekawostka, że moim zdaniem tytuł Polski jest lepszy chwytliwy niż oryginał angielski, bo tam jest, że to jest właściciel fabryki makaronów, bo on, że to jest film teraz, gdyby się zajmuje i z tego żyje, więc te 4 pozycje Osyry tych 2 naukowców polskich oraz obydwu braci nerek to daje nam różne punkty widzenia, gdybyśmy to razem ze stabilnym myślę, że wyłonił się obraz z Tybetu, a Tybet to co Otóż, mimo że jest to sprawa popularna w Polsce co należy ją na kilka złotych ta kilkakrotnie w Polsce przebywał jako noblista był gościem Lecha Wałęsy i polskich władz gminnych, a więc wydaje się, że wiele również organizacji było bezpośrednio zaangażowanych widzieliśmy wielokrotnie to co pani wspomina przed ambasadą chińską transparenty walczymy o wolny Tybet i t d . nawet rządową wiemy nie znieważa wydaje się, że pewne rzeczy trzeba uszczegółowić, zanim przejdziemy do tej książki Otóż Tybet to jest samodzielna cywilizacja, która nic wspólnego nie ma z Chinami, gdybyśmy szukali korzeni, czyli lingwistycznych językowych czy kulturowych czy wreszcie religijnych to tym bytowi jest znacznie bliżej do innych niż do Chin to jest pierwsza rzecz niezmiernie ważna drugie, która stoi w, czyli podkreślmy fakty stoją w sprzeczności z chińską propagandą tym względzie chińska propaganda jest oparta na pewne jest umyślnym zabiegu, który też spróbuję wyjaśnić, bo myślę, że to jest dobra okazja teraz ten Tybet jako taki w Chinach w chińskiej Republice ludowej jest tybetański region autonomiczny, a nie zbawia tereny, bo to jest ten najwyższy płaskowyż dach świata najwyższy płaskowyż najwyższej góry świata, ale i to jest 16 całego terytorium ChRL, a więc to jest obszar ogromny natomiast niezwykle słabo zasiedlonych na terenie tego regionu autonomicznego zamieszkuje około 6 , 5 do 7  000 000 już nie powiedziałbym, że tylko Tybetańczyków, bo tam ostatnio szczególnie dla naszej w tych głównych ośrodkach powiedz mi miejskich, bo nie wszystkie spełniają te kryteria nie są również Chińczycy, którzy przejmują handel przejmują własność przejmują banki i rozdają tam kart teraz to nie jest Tybet właściwy władze chińskie, tworząc ten region autonomiczny oderwały i włączyły do innych prowincji 2 regiony integralnie związane z cywilizacją tybetańską 1 nazywa się szlam i to jest na wschód od tego regionu typ inne tybetańskiego aż po prowincję Syczuan i nawet stolicy tej prowincji Chengdu, gdzie to w Chengdu jest zresztą kwartał czy dzielnica tybetańska i tam można i muzykę, którą byśmy dzisiaj słuchali nas stamtąd ją przywiozłem i obliczanie no i różne rękodzieło dostać i wreszcie Obrą odkryciom jest jeszcze na północ od regionu tybetańskiego drugi region Andorą się nazywa i to tam stan tej wioski z wywodzi się obecny Dalajlama, a więc nie z regionu, który formalnie dzisiaj nazywamy Tybetem, czyli ten Tybet jest pojęciem szerszym i teraz jest w ramach tej cywilizacji jak mówię tybetańskiej utworzyła się teokracji ja, czyli rząd władza była równocześnie władzą polityczną i duchową i uosobieniem jest jej Dalajlama i kolejne reinkarnacja jego kolejnej reinkarnacji, które nie są poprzez więzy krwi tylko przez bardzo specyficzny dobór, który tu w tej książki czy jest to, że jest niezwykle precyzyjnie opisany ile to zabiegów ile kosztów w tym przypadku, bo ktoś chce się na tym dorobić, ale także ile konfliktów to może, ale ile konfliktów no bo każdy chciałby, więc dzięki temu, że z tej rodziny, a matka obu braci narodziła urodziła 2 dwanaścioro dzieci z tego dziewiątka przeżyła ta wiedza z tej właśnie książki, czyli z takiej tybetańskiej nikt nas samym skraju Tybetu wioski na położonej na płaskowyżu powyżej 1500 m na poziomem morza ta wioska nazywa się tak CR, ale co jest istotne ta cywilizacja stworzyła jako środki ważne dłużej klasztory to nie tylko portal na ten główna siedziba Dalajlamy mułów, która zwraca uwagi jest dla nas jakby synonimem, ale kilka klasztorów wokół lasy 1 z nich kuny boom był o 40 km od tej wioski, w której urodził się obecny Dalajlama i jego brat, o którym mówimy i to miało ogromne znaczenie dla ich osobistych losów przekonani i postępowania jeśli mówimy już o tym, czym sam Tybet w istocie jest to biorą takie wrażenie, że w przynajmniej w Polsce czy w ogóle na Zachodzie on funkcjonuje na zasadzie właśnie hasła wolny Tybet przyjemnej Pogodnej twarzy Dalajlamy budżety 0 religii i stereotypów po religii pokoju i t d . i t d . tymczasem z tej książki chociażby, które zdaje się, że przynajmniej w tych fragmentach dotyczących młodości jest bardzo szczerze pisane wyłania się Tybetu jako miejsce, które w momencie, kiedy jest poszukiwany kolejny Dalajlama albo dopiero dorasta to dochodzi do morderstwa waluty frank zaś nie tortury tego, że to był kraj zacofany, gdzie po pałac Dalajlamy biegały szczury to wcale nie jest taki piękny obraz, więc ta książka szczególnie jej pierwsza część jest zdumiewająca i ważna, ponieważ ona pokazuje, że niestety do utraty niepodległości i zagrożenia w tej chwili cywilizacji tybetańskiej doprowadzili nie tylko Chińczycy co jest też stereotypem, ale również niestety władze klasztorne tybetańskie, które do końca, kiedy już było widzieć widmo inwazji armii chińskiej były bierne nikt nie tyle walczyli ze sobą i dźgali się i co więcej z niejasnych do dziś okolicznościach ani autobiografia Dalajlamy co dla mnie niezrozumiałe ani też ta książka, o której my się wspomina, że ojciec został w niewyjaśnionych ich obu z niewyjaśnionych okolicznościach zginął na tor rzesze związał z 1 z frakcji, czyli były walki wewnętrzne, mimo że potęga chińska już się zbliżało teraz niedopowiedziane 1, że na ich terenie tych regionów tybetańskiego żyje 6 , 5 do 7  000 000 mieszkańców, a w tym ciała i Andorą razem no to już jest około 14  000 000 no ale to jest 14  000 000 w stosunku do miliarda 200  000  000100  000 000 podejmuje jako mniejszości narodowe do miliarda 200  000 000 Chińczyków, czyli dysproporcje są niebywałe ogromny i jej władze tybetańskie, a można powiedzieć, że za poprzedni gra od poprzednika obecnego Dalajlamy Dalajlamy trzynastego Tybet po przez to, że Chiny po upadku cesarstwa w 1911 roku aż do 1949 roku czy pięćdziesiątego, kiedy wojska chińskiego Tybetu wkroczymy Tybet miał znamiona państwa suwerennego później do tego dochodzą jeszcze zaangażowanie lub nie czy do Indii czy Wielkiej Brytanii czy mocarzy Zachodu, ale będą to podkreślę, że jednocześnie państwa głęboko zacofanego co sama autor książki mówi wprost steki fragment, kiedy on wyjeżdża na studia i trafia do Kalkuty i opowiada tak nigdy przedtem nie wyobrażam sobie czegoś takiego drogi były drukowane na pociągi jeździły szybko po raz pierwszy w życiu zatrzymałem się w hotelu i był to od razu pięciogwiazdkowy Grand przechadzały się po ulicach zagląda do parków zachodził do będących własnością Brytyjczyków i przez nich prowadzonych domów towarowych, wpadając po drodze do kina metro, gdzie obejrzały film z blond gwiazdom Błękitnych oczach Danuta Werner zobaczyłam niemego Charliego Chaplina i zakocha się w amerykańskich westernach przywodzi mi namyśl tybetańskich nomadów trochę wzruszające, a trochę też z nich dziś pamięta dziś Emil wrażeń na nim to zrobiło po raz pierwszy widział wielkie wielkie miasto inne po raz pierwszy widziało współczesną cywilizację oraz miewaliśmy zestrzelił państwem niewolniczym w pełnym tego w wymiarze dni brutalnie zacofanym w ogóle poza skargami pojęciu owymi dwudziestego stulecia na przecież, kiedy reinkarnację obecnego Dalajlamy czternastego po 2 latach poszukiwań zwieńczona sukcesem to oni z tej wioski mangą do lasu i wędrowali na koniach, jaka 3 , 5 miesiąca i jesteś Panic cytat to jacy to tylko nie dosłowny, parafrazując szliśmy jak przez 1 wielki park Narodowy, czyli to był teren absolutnie dziewiczy nietknięty cywilizacją książka o ser, do której chętnie bym namawiał do tej lektury obok tej, o których mówimy jest wstrząsająca, dlatego że pokazuje jak lodowce tybetańskie płyną spływają i co się robi jest tybetańska cywilizacją pod naporem konsumpcjonizmu no bo przecież golasy nawet od 2006 roku z Pekinu zaczęły przyjeżdżać chińskie szybkie pociągi w i skoro już wiemy, że jest to Tybet CE, że był to kraj co najmniej nie nowoczesne też nie chodzi tylko o to, że teren dziewiczy, bo to może z porządku, ale z sytuacją kobiet tortury i t d. nie będę tego przytaczać dowiemy i natomiast jest tutaj też ciekawa u mnie historia związana z tym, że nasze Diallo Eton duet ten brat Dalajlamy bohater nasz dzisiejszy wyjeżdżając na studia był i Chinach i Czechy stany Zjednoczone rząd ku innym, bo są bardzo ważne rzeczy do wsi teraz Tybet żył utworzył się jako samodzielna cywilizacja i chociaż jej już w początkowym okresie, kiedy zaczął wyłaniać się jako samodzielny w miarę samodzielny podmiot już wtedy były 2 księżniczki chińskie A1 jest w ogóle bohaterką narodową, bo wyszła z Zamościa została zmuszona czy na co Chińczycy powołują się, że Tybet zawsze był w sytuacji pewnego weselnego uzależnienia natomiast Tybet po raz pierwszy ucierpiał od większych nie od Indii tylko od Mongołów, czyli Dima dynastii mongolskiej i wtedy MF było to istotne, ponieważ budżet Dyzma w wykonaniu lama i styczniem, a więc Machaja na wielkiego wozu nie taki teraz włada jak dziś jest w Syrii Lance jak u prawdziwy Bóg da w piątym wieku przed naszym przed naszą erą uczył, że ma być już być skromny mieć tylko ten 1 parasol 1 Hałat ne siebie budy z tybetańskiej jak się przyjrzymy jak nazywam barokowym korupcja też ogromne rozbudowanie niezwykle ważną rundę dokładnie i on budowany właśnie korupcją pieniądzem i t d . i teraz to co jest ciekawe ten buddyzm z Tybetu poszedł dalej do Mongolii inni za dynastii mongolskiej do dziś dnia w Mongolii nie może ona była przez 70 ponad lat pod jarzmem komunistycznym to jest nadal ten sam buddyzm ten sam ma rodzaj lama i z mu, który jest w Tybecie i jeszcze większa ciekawostka istotna bardzo ważna, że w pewnym momencie już po odejściu Mongołów cesarz chiński już chiński nie mam gorączki pamiętniku Billa i Han nie Czyngis-chan zażyczył sobie, że jemu odpowiada lama i zoom jako religia, ale tylko dworu chińskiego nie całego narodu i do dziś dnia w Pekinie są w 2, a jedno jest szczególnie ważna świątynie lama i stycznia, bo do upadku cesarstwa dla dworu wyznaniem arystokracji był la Maison i to jest również podstawa dla dzisiejszych władz chińskich żonę mówią myśmy zapożyczyli z Tybetu wiarę w wierzeniach nie cały naród chiński tylko powiedz my elita warstwa rządząca cienka i natomiast my jako Chińczycy jako narodowość Hans daliśmy Tybetańczyków on bezpieczeństwo i za, jakby zabezpieczenie jego granic co równa się jak widzimy dzisiaj podporządkowaniu i wasali smok i teraz, ponieważ obcych cywilizacji chińskiej były co najmniej 2 przypadki, że na tronie chińskim zasiadał obcokrajowiec, bo najpier w byli to Mongołowie, a później byli na zdrowie od 1600 czterdziestego czwartego do 1911 ostatnia dynastia chińska Chin to my dynastia mongolska i pod koniec tej dynastii uświadomiono sobie, że trzeba, bo był już nacisk pojawił się nacjonalizm w znaczeniu zachodnim europejskim co z tym fantem zrobić już Japonia po restauracyjnej dziś modernizowała to znaczy zbliżała do Zachodu jak odpowiedzieć na te nacjonalizm i wtedy wykończy porwano pojęcie czułam jeńców narodu chińskiego to jest niezmiernie istotne, żebyśmy to podzieli z ciuchami chcą wyglądać nasz nasza dłoń powiedzmy, że kciuk najgrubszy, chociaż najkrótszy to jest 95 %, czyli miesiąc 2 % całości narodowości Han rdzenni Chińczycy też pomiędzy sobą zróżnicowani, ale rdzenni Chińczycy, czyli 8 % to są mniejszości narodowej 8 % z miliarda 400  000 000 zlote jest ponad 120  000 000 lekko, licząc 44 × ludność Polski to są mniejszości narodowe wymyślili to ma zdrowie po to, żeby uzasadnić swoje zasiadanie na stronie, czyli ciągła Minc cóż to jest narodowość hand czy naród Chińczycy mu Mongołowie, bo jak pani pojedzie powie Chińczykom owi, że Kubiela Han tenor Marco polo czy Czyngis-chan to był mogą to panią pobiją, bo powie, jaki mogą chiński cesarz byli to oczywiście mam zdrowie, bo to wymyślili byli czwórki czwarty pamięć ojej definiowanie i jako muzułmanie często jako Ujgurzy, czyli mniejszość religijna i etniczna zarazem no i wreszcie Zang, czyli Tybetańczycy to była też Sylwia z sali dojechali dzisiaj do Chin i połowie Chińczykom owi, że pani walczy o wolny Tybet to on w ogóle nie rozumie, o co chodzi, bo dla niego to jest szał 8 i powie młodszy braciszek czy możemy to porównać do sytuacji Rosjan, którzy nie rozumiała nie potrafią zrozumieć Ukraińców, a drugi nie zrobiłam nie tak to jest tak jak Polak do górala czy Kaszuba no może nam trochę zaśpiewem jakimś dialektem mówi lekarz, a że Tybetańczyków Chińczyków tak nie myśli na to to już Chińczykami nie obchodzi, bo dla Tybetańczyków Chińczyk nic wspólnego kulturowego czy językowego nie ma jest tylko uosobieniem władzy ewentualnie i terror, czyli to w tej idei narodu chińskiego jest źródło samego ataku łysiny na 9 lat, a jak najbardziej i teraz dialog tam metan lub, o którym mówimy jest specyficznym bardzo Tybetańczycy wiem, ponieważ kiedyś 3009 . roku wraz z młodszym bratem, ale już Reni Carnaval dniem Dalajlama czternastym przybył do klasy tam przydział przeżył pierwszy zresztą szok potem ten w Kalkucie był następny, a w Kalkucie znalazł się z tego cytatu później on jechał już czterdziestym już w roku 1940 do UE na Tajwan, żeby tam uczyć się najpier w na Tajwan potem do Nankinu ówczesnej strony miały być państwowcem wsparcia dla swojego brzegu uczyć się języka chińskiego, bo elity tybetańskiej nie znały chińskiego to jest zdumiewające, że taki sąsiad z takimi zapleczem, o czym tu mówimy i pojechał już wówczas rządził Czang Kaj-szek i dialog jako brat swojego brata został przyjęty na wikt i opierunek państwa chińskiego, a nawet zasiadał co opisuje czasami Dolan czuł czy posiłku samym Czajka szlakiem słynną jego żoną Sulęcin PL to sport został złożony przed komunistycznym to są czasy lata czterdzieste drugiej wojny światowej, czyli od razu trafił do elity i niewątpliwie ówczesne władze Kuomintangu parki narodowe i ścianka szejkiem włącznie liczymy na to, że będą mieli w nim swoją piątą kolumnę człowieka wpływu po to, złożyli na niego do końca jego pobytu, a dialog bardzo pięknie o go wspominają niezwykle ciepło te relacje no właśnie było nauczył się chińskiego co jest rzadkie dziś opóźnienie nauczył się angielskiego, więc włada co najmniej 3 językami tybetańskim chińskim i angielskim i PL poprzez z tą byłą osobą od razu predysponowany do tej roli, którą w życiu przyszło mu odgrywać człowieka na pograniczu dyplomacji służb specjalnych i służb bezpieczeństwa ale kiedy czytasz tę książkę jego wspomnienia to wygląda na to, że proszę wybaczyć być może nieco surową ocenę i przesadzoną, ale że poza tym, że znał języki to on był kompletnie nieprzygotowane do tego co robił tam jest naiwność za naiwność mam wrażenie jasne, że kolejni aktorzy jak to się mówi sceny politycznej międzynarodowej je zdradzali użyjemy takiego słowa Tybet, ale same dialog kondukt jakoś tak mam wrażenie, a skąd miał mieć tę wiedzę to pańska sugeruje, że to był całkowicie dach świata odcięty od świata tam nie było tam nie było obcokrajowców przecież jak przyszli Chińczycy to tam było 7 w klasie 7 dosłownie obcokrajowców zresztą jak to wyglądało był taki słynny film 7 lat w Tybecie o 1 Austriaków, który tam przebywał polecam jako lekturę uzupełniającą tym razem wizualną do tego, o czym rozmawiam to w takim razie można, by pomyśleć, że w momencie, kiedy Chińczycy wkroczyli do Tybetu, że może to nie jest tak źle skoro Tybet dlatego już co mnie się pan pozwoli skończyć skoro Tybet jest tak bardzo zacofane to może Chińczycy pomogą w edukacji reforma i t d . tak dalej i Santiago trendów mówi w pewnym momencie, że one w to uwierzył z początku widziałem w Chińczykach naszych sojuszników w dziele reformy nie z racji komunizm, ale dlatego, że byli mniej Chińczykami Chińczycy byli Chiny było o wiele nowocześniejsze niż izolowany i ciemne Tybet i następny ważny fragment Mao Zedong obiecał wesprzeć ubogich i wprowadzić naród tybetański zacofania wyprowadzić zapóźnienia gospodarczego uwierzyłem uprawianą przez niego propagandy i wadach i nadal uważam go za wielkiego człowieka co więcej nie tylko on Dalajlama autobiografii mówi to samo ma pewien szacunek dla wczesnego mało nie późnego tego z lat rewolucji kulturalnej, czyli rzeczywiście dla nich, gdyby Chińczycy weszli wprowadzili modernizacje co oni mówią, że robią do dziś dnia i że mówią teraz o renesansie całej chińskiej inna nacja, a więc też na narodu tybetańskiego to byłoby dobrze, tyle że wprowadzili do lasy dokonali agresji w 1950 roku, bo nie godzili się na ten status, który miał Tybet za Dalajlamy trzynastego, czyli ten okres średnicy 12 powiedzmy 1949 Diallo tam do PL wtedy wrócił do Tybetu, kiedy Chińczycy wkroczyli wrócił miał już żonę Chinkę zresztą córkę kominka Łangowskiego generała i 2 lata przebywając w klasie przejrzał dopiero wtedy na oczy, że to tak nie wygląda, jakim się wydawało zresztą został częściowo wysłany w misję dyplomatyczną, bo Chiny i tutaj jest też dokładny opis Niemcy nie potrzeba chodzić, bo odbierzemy naszym słuchaczom przyjemność lektury i szczegółów no ale nie rozpoczęły się negocjacje w 1951 Chiny podyktowany tym Bytovii 17 punktowe porozumienie, na którego podpisanie zaproszono Dalajlamy i on widzi wraz z drugim przywódcą duchowym, o którym się nie wspomnieli Tybetu panczeny lamą, który jest bardzo szerokim spektrum podpisali porozumienie i dialog wtedy zdobywał ostrogi już dyplomatyczne, ale zrozumiał chyba najszybciej gniew pisze wielu rzeczy już od tego momentu tak jak do tej pory w wymiarze w miarę szczerze to później już wkracza w służby specjalne zaczyna się wzajemne zaczyna się nie do omawiania pewnych rzeczy my wiemy więcej, kto się tym zajmuje z dokumentów źródeł, ale on dom był człowiekiem cienia był bowiem człowiekiem zakulisowe i wtedy mundial tam do ucieka do Indii i z Indii pisze do ówczesnego sekretarza stanu rzeczy sama nie przyznają się w tej książce do tego, ale prosi o interwencję zbrojną amerykańską i w ten sposób jedzie do Stanów potem Zjednoczonych, gdzie zdobywa już płynny nie tylko hinduski angielski tylko amerykański angielski i rozpoczyna współpracę z CIA, a wcześniej już zmuszone było nawiązać współpracę, jaką nie wiemy również z tej lektury, ale współpracy z wywiadem w indyjskim to jest połowa lat pięćdziesiątych i wygląda na to, że tę współpracę z Nysy jej wcale wcale nie wyszła na dobre ani jemu ani tym Bytovii z tej jego relacji to wynika to co jest jakby sprzeczne ze stereotypami, które u nas istnieją po pierwsze nie za bardzo wiemy, że CIA była bezpośrednio zaangażowana była on to potwierdza, a to jest osoba pierwszorzędna, bo on był osobą bezpośrednio, wysyłając są pierwsze i to jest opisany w książce grupy powiedzieliśmy powiedzielibyśmy po naszemu cichociemnych spadochroniarzy, którzy do Tybetu jechali nim opisuje też że, owszem, dostawali oni sprzęt, ale nic nie było Made in USA to znaczy był to sprzęt po pierwsze, wybrakowany przestarzały i nie zwracano uwagę, żeby nie dostało się nic co jest, czyli to było Super tajne na ówczesne czasy no i była próba tylko, że dialog tam DUB powiada ta współpraca skończyła się dla nas źle, bo tu prawie dosłownie jest cytat z niego CIA i Amerykanie nigdy nie chcieli niezależności Tybetu chcieli dokuczyć Chińczykom i byliśmy tylko marionetkami w jej w grze dlatego z wyrzutem na koniec tego domu opowiada przykro mi, że musi to powiedzieć, iż byłem osobą rozgrywaną, a nie, rozgrywając Donna w ogóle wyrzuty sumienia, że wspierał przez ten ruch oporu, bo będą się wiązały z licznymi ofiarami, bo też, że powiedzmy to wyraźnie, że na okupację chińska przynajmniej ta w inny już z tych gorszych czasów to jest są liczne ofiary to, który tak, ale to też później w latach pięćdziesiątych, kiedy on próbuje coś zrobić z miejską partyzantką wznieca ne jest powstanie marzec 1959 roku przyczyną było wiele chyba największa była taka, że Larsa w 2 to była kilkanaście tysięcy jej potem kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców jest to Chińczycy sprowadzili tyle wojska, że było prawie tyle co mieszkańców i ona zaczęła umierać z niedożywienia uwzględnimy ówczesne czasy uwzględnionych w rezerwach Magiera uwzględnimy brak komunikacji nawet dostępu na wszystko to spowodowało, że rosło ogromne niezadowolenie również ze stacjonujących wojsk nie tylko, że oni byli Chińczykami, czyli w mniemaniu tamtejszych osób i wojskami inwazyjnymi i to wsi cały ten splot wielu skomplikowanych wydarzeń doprowadził do powstania, by nasi, które skończyło się krwawą i skończyło się ucieczką Dalajlamy do Indii dialog tam do w tym czasie współuczestniczył i wynika z tej relacji organizowało tę ucieczkę, bo Dalajlama był śmiertelnie zagrożony no i od tamtej pory nie trafił Dalajlama po pewnym czasie przejściowym dodam sali nikt do dziś dnia po drugiej stronie Himalajów, ale blisko Tybetu znalazł schronienie, w czym jest rząd na uchodźstwie tybetański później zaczęły się na nowe dla Tybetańczyków funkcjonowanie w świecie medialnym, ponieważ Dalajlama wyjechał z synem Tybetu i czekało na niego mnóstwo dziennikarzy każdy chciał z nim porozmawiać musieli robić coś dzieje konferencje prasowe, a procesy przypomnieć, o czym mówiliśmy przed chwilą tym głębokim zacofaniem Tybetu to są przecież czasy, w których oni obaj wyszli sam Dalajlama jak jego brata oni mnie urodzili się w Dalajlama zaś 300 piątym, a dialog w końcu zdziwiony jest dziewiątym, więc oni z wychodzą z czegoś takiego dorastają w tym Pałacu, który właśnie, po którym biegają szczury i czuć za poezję całego masła w Legnicy zapamiętała zawiłych sporów ich zapamiętam zdanie, po czym muszą wyjść nagle zarządzać takim kryzysem i nie wiem czy robią to u dowolnie i pytanie czy da i czy ktokolwiek byłby w stanie w takich dała nic nie byłby w stanie to należało zrobić znacznie wcześniej jeszcze za Dalajlamy trzynastego przygotować się nie było świadomości, a tyszanie pomysł na reformy przecież chciał rozdzielić polityczną od duchowej władzy, choć na razie spóźnione MSZ MON nie do końca też nam wyjaśnia relacje z bratem trolli nie wynika z tej lektury, a Dalajlama w ogóle o nim nie wspomina no bo na zbyt blisko było innych służb natomiast Need to styl może relacji brata Dalajlamy niedokładnie to wynika natomiast wiemy z innych źródeł jest ich już dość dużą również polecałbym też książki Meyera i dziadka dla koneserów i specjalistów, że na Indie tutaj oprócz Chin to Indie miały coś dopowiedzenia może jeszcze pewnym etapie, ale to w początkach dwudziestego stulecia wielka Brytania no bo Indie wtedy były podporządkowane wielkiej Brytani, żeby to wyjaśnić prawda natomiast kiedy już Indie byłem na samodzielnym suwerennym państwem ma, więc po 1947 roku to się nałożyło na deklaracje proklamowania chińskiej Republiki ludowej z 4 z tym dziewiątym to ona była koncepcja Neru premiera Indii aż do 1000 dni od początku niepodległości aż do 1964, że nie jest braterstwo chińską hinduskie imię Neru ma bardzo wiele grzechów zaniechań względem Tybetu Fart i domu trzeba oddać z otwartą przyłbicą, że zgodził się na przyjęcie Dalajlamy i całej diaspory Otto poszły za tym idzie się należało po 2 latach, bo w czasie wolnym czasie wraz z euro wrócić Dalajlamy no właśnie żyjemy jeszcze wcześniej przed tym powstaniem był tak jak taka próba natomiast później jednak ten rząd na uchodźstwie przetrwał wizji Tybet 1 był 1 z przyczyn niejedyną inie główną, ale 1 z przyczyn, że w 1962 roku Chińczycy dokonali krótkotrwałej, ale bolesnej dla Indii inwazji w oczach coś w Indiach bardzo pamięta do dziś i Neru tak mocno to przeżył, że został zdradzony przez stronę chińską, że w 2 lata później nigdy nie odzyskał zdrowie i 2 lata Paul później odszedł w sposób nagły, czyli ta zdrada Chin była dla niego niezmiernie Bonner bolesna podobnie jak była bolesna dla Tybetańczyków bowiem po 1959 roku, kiedy Dalajlama odszedł Chińczycy wprowadzili tam już brutalną brutalny terror i rządy właśnie terroru zdaje się, że tutaj mamy taką sytuację dość klasyczną można, by powiedzieć co znaczy udało się zyskać rozgłos na pewno wizerunek Elany miał tu duży wpływ też inne wewnętrzną naraz wielu tak naprawdę to pod koniec lat osiemdziesiątych, ale również sam znam się międzynarodowy coraz popularniejsze chociażby na Zachodzie i t d. tak dali postaci różne aktorzy to się wszystko zaczęło wokół tego kręcony był szefem modliło się sam żyła, a jednocześnie przecież jeśli chodzi o taką twardą politykę no to faktycznie wolne dialog rządu PiS cała reszta Tybetańczyków mogą mieć poczucie, że wszyscy po kolei wykorzystywali tutaj jest 1 rzecz wspominali wspomniałem o tym, że tak naprawdę Tybet ma 2 przywódców duchowych Dalajlamy i panczenlamy, że ten pan, że mama w latach pięćdziesiątych był bardzo Rosiński natomiast kiedy Dalajlamy zabrakło też pan czynna ma został na terenie Chin i zobaczył co stało się po tym, powstaniu z marca 1959 roku i po ucieczce Dalajlamy, że doszło właśnie do terroru i on w 1961 roku pan czemu mama wcześniej bardzo prosi miejski zdecydował się na napisanie słynnego głośnego listu do władz chińskich 70  000 znaków, gdzie przedstawił prawdę i za to w czasie rewolucji kulturalnej 196376 był 1 z najważniejszych ofiar siedział w więzieniu i 14 lat dokładnie czy -li ne Lu cierpiał za poglądy, a razem z nim cierpiał niezwykle naród tybetański ten tybetański region autonomiczny to powstał dopiero na rok przed rewolucją kulturalną powołano go w 1965 roku i przyszedł dla Tybetu okres roczny, bo wiemy o hobby i gminach czerwonej Gwardii rewolucji kulturalnej, tyle że rozbijali chińską kulturę i cywilizację, ale jeszcze bardziej robili to w Tybecie niszczyli te klasztory podpalali to jest okres niezwykle mroczny i w tym kontekście przychodzi następny ciekawy rozdział oprócz tego ścianka wszelkimi jego małżonką w latach czterdziestych życiorysie dialog tam do pana, ponieważ w 1970 ósmy roku dochodzi do władzy ten szał PIN zresztą ten, który jest centrum stolicy Syczuanu, którym wcześniej wspominałem dyrygował wojskami inwazyjnymi idącymi do Tybetu ten, że przywódca już teraz jako reformator stał się wizjonerem reform wybrał na sekretarza generalnego partii najbardziej liberalnego polityka jak już dzisiaj wiemy o udział Wanga i między wuja pan niemal dialogami dowodem dochodzi do dialogu rozpoczynają się rozmowy takie jak w początkach lat pięćdziesiątych co więcej 1 rozdział w tej książce jest poświęcony rozmowie autora czy współautora czy nagranego autora z Poraja nastręczało peelingiem jej w latach osiemdziesiątych były takie spekulacje, że być może Tybet i to jest esencja poglądów Dalajlamy z jego autobiografii, którą polecałem, że Tybet nie chce być całkowicie samodzielny chciałbym mieć tylko w ramach wielkiego państwa chińskiego z znaczną autonomię przede wszystkim religijną kulturową no i do tych rozmów myli to również ze stron ma nadzieję tybetańskiego podeszła i jak rozumiemy to też nie jest do końca powiedziane to właśnie dialog został przez Dalajlamę, jakby namaszczony, żeby pojechał i negocjował ją wielokrotnie co tutaj opisuje na tych stronach jeździł do Chin trafił nawet do Tybetu, a nawet do wioski, z której jako dzieci z Dalajlamą wyjechali, ale w końcu zdaje się, że oskarża wywiad indyjski o sabotaż tych rozmów no i teraz to jest nie do końca jasne czy to były interesy zachodnie czy to były interesy hinduskie coś z tym zrobili Chińczycy w każdym bądź razie wcześniej czy później tak podejrzewam miała ich kryzys tych różnych lektur tak mi to wynika, że musiała doznać dojść do zderzenia Głuchych to znaczy, że to są dialogu w 2 dialogi 2 interpretacje historii współczesnego Tybetu, który w żadnej mierze do siebie nie przystają inni wcześniej czy później musiało dojść do tego zdarzenia i do niego już w latach dziewięćdziesiątych doszło ono było tak bolesne Darek, ale tam do 2 żołnierzy w latach osiemdziesiątych zaczął stworzył tę fabrykę makaronu zresztą jeszcze z żoną, która doprowadziła tą córką kominka Łangowskiego generała my, a później owdowiał i sam zajął się tym biznesem tym interesem i w zasadzie zamilkł i przestał być aktywny pod koniec czy w połowie lat dziewięćdziesiątych, bo zrozumiał, że Amerykanie grali Tybet tańczymy jak marionetki Hindusi robili swoje, a Chińczycy, tym bardziej wobec tego nie było się do kogo odwołać ciekawostka jest jeszcze 1 z państwa chińskie dzisiaj są 2, bo jest chińska Republika ludowa jest Republika chińska na Tajwanie kontynuacja rządów Kuomintangu, ale władze na Tajwanie też nie chcą nie chciały i nie chcą przyznać tym bytowi pełnej suwerenności, a Dalajlama pojechał na Tajwan z pierwszą pielgrzymką i podkreślało się zawsze, że z pielgrzymką, czyli nie wizytą w charakterze politycznym tylko duchowym w 1993 roku, jaka jest obecna sytuacja Tybetu tutaj bym polecał przede wszystkim nie działa tam do pani autobiografię nawet nie książki Bayera Idziaka, która na wszystkie winy składa na Chińczyków z tej lektury wynika, że w piersi uderzy powinni uderza się również Tybetańczycy szczególnie przed inwazją chińską zostawmy to, odpowiadając na patent pani pytanie wprost, jaka jest dzisiaj sytuacja to jest lektura osę, która pokazuje, że mnisi tybetańscy, a więc zamówienie, a PL kultura i religia buddyjska mówi nie wolno ci skrzywdzić robaczka czy Muchy nie możesz przelać krwi samos spalają się to w zasadzie i w tej wsi w ramach priorytetu w ramach protestu nad rządami dominacji chińskiej, ale co się dzieje, ale w książce jest nawet skrupulatny spis ofiar, którego chyba nikt poza OSR nie prowadził, czyli co się dzieje z obywatelami co trzydziesty Brytyjczykami czy oni są Leandro ją, że tam jest, że skoro pełną kontrolą jedni jedni oczywiście idą na współpracę, bo zawsze tak różnych społeczeństwa jest drudzy protestują są to klasztory zostały po rewolucji kulturalnej i w latach osiemdziesiątych ten miał pan rzeczywiście dużo zrobił, żeby odbudować to co zostało zniszczone co się dało oczywiście odbudować, czyli w tym sensie jest powrót do tegoż niż jego życia również w tym klasztorze hondą na północy Tybetu natomiast Tybet zmienia się podobnie jak Chiny to znaczy są tam ogromne inwestycje chińskie dotarły tam szybkie pociągi są już często samoloty i jest poddany czemuś zupełnie w jego dziejach cywilizacji nie znamy ner nieznanemu, czyli masowemu turyści i masowej konsumpcji jest poddany również zjawisku, które może być nada daleką metę niebezpieczne dla Tybetu, ale groźne dla Chin mianowicie następuje świadoma skini zacnie to znaczy zasiedlanie tego obszaru przez ludność chińską, która dostaje specjalny uposażenia i dodatki za mówisz, że za życie na wysokościach, ale to jest zamysłem przy, żeby mieszać się ludności miecz w ten sposób większe wpływy to dotyczy Tybetu dotyczy również u córki Stanów wschodniego, czyli Sinkiangu a, czyli ludów z o proweniencji pochodzeniu tureckim ana koniec co będzie, kiedy umrze różnie, ale na czternastym, który jest wiekowym człowiek zobaczymy mu zdrowia, ale życzymy Klanzy czy później z diaspora i nawet rząd Obamy oddał władzę w pewnych uwag do żony określa on, że w tym władzę polityczną już oddał jest tylko to intymne przywódcą duchowym nota na rząd też jest podzielone niektórzy chcą walczyć niektórzy mówią że, czyli nie ma jednolitego stanowiska fiskusa i prawdopodobnie nie będzie podtrzymana przez następców strategia i koncepcja Dalajlamy daleko idącej autonomii wewnątrz państwa chińskiego, ale przecież trzeba będzie poszukać następnego Dalajlamy jak to wszystko przeprowadzić w takich latanie jest czy w diasporze czy wewnątrz państwa chińskiego to już sporadyczne dla rezer w państwa chińskiego to komunistyczna partia Chin czyn władca już parę razy pokazała, że może znaleźć swoją minę jak reinkarnacja swą drugą w jaki sposób wyłaniany jest cenne leżąc na uchodźstwie co do Majki znamiona demokracji jakiekolwiek znaczy to mi w ogóle to jest Azja i prawne inne pojęcia niewątpliwie to, że Dalajlama jest taką osobowością ciepłą bardzo empatyczną wiemy to również z jego wielu pobytów w Polsce, że jest osobowością no nie tak trudną wobec tego nie stworzył Wałcz wokół siebie wielkiej autokracji natomiast model jest kontynuacją tego co było w Tybecie przed 1959 rokiem, czyli teokracji, a więc rządów religijnych i politycznych razem wziąwszy, czyli to na pewno nie są rządy liberalne, jakbyśmy sobie chcieli, czyli oraz o władzę polityczną, ale tym ludziom, którym chciał go częściowo niektórzy jej poprzez to, że przyszło nowe pokolenie wywalczyli sobie swoją aktywnością czy działalnością jego względy czy naród tybetański przetrwał oby inni trzeba chcieć i zrobić wszystko, żeby tak było jest to bardzo trudne, ale widzimy z tych lektur, że NATO jest kredyt, a w zderzeniu z hipopotamem jeśli nie wielorybem tym niemniej również władze chińskie mówią, że robią wszystko dla rozwoju tej samodzielności kulturowej tybetańskiej natomiast z myślą w kategoriach czułam jeńców, czyli tego narodu chińskiego, gdzie Chińczycy dominują narodowości Han, a nie Tybetańczycy opowiadał prof. Bogdan Góralczyk politolog sinolog centrum europejskie Uniwersytetu Warszawskiego dziękuję serdecznie panie profesorze dziękuję tym rozmawialiśmy o Tybecie, posiłkując się, korzystając z inspirującą książką brat Dalajlamy moja historia walki o Tybet, którą napisał ze swoich wspomnień jak dotąd lub wspomniany brat Dalajlamy razem z Anatolii stąd lekturę mu w tym pomagała wydawnictwo czarne, kto ma ochotę proszę pisać wieczór mowa to krok KFM wieczór łopat to krok FM co nieco egzemplarze mamy do szczęśliwców w środę zwiemy, a na koniec zostawiamy państwo jeszcze z chwilą muzyki tradycyjnej z tym beta w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA