REKLAMA

Konflikt, który zmienił rozkład sił w Europie - Wojna Trzydziestoletnia

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-09-19 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
47:07 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM 3 bramy prowadziły do Pilzna przez 1 z nich weszły protestanckie wojska przez drugą przeznaczenie trzecią wróciło widmo klęski ta największa w historii Czech zmieniająca trajektoria losów kraju dopełnił się już wkrótce na białej Górze królestwo stanie się prowincją wyludniona zwieńczoną prowincją podczas mówić będą tylko niewykształceni chłopi duch narodu gdzieś wierzchnie, by odrodzić się po 2 stuleciach wielka smuta i pierwsze akordy konfliktu Rozwiń » dłuższego niż potyczka katolicką ustecka i bardziej terytorialnie rozległego wojna trzydziestoletnia ostatnie religijny starcie w Europie i 8  000 000 ofiar chrześcijanie chrześcijanom w imię krzyża wojskowego trujące w tej wyspy i znów z powrotem opustoszałe wsie i płomieni trawiących miasto jak ten podłożony pod Magdeburgiem ogień się w górę z powodu nagłego pojawienia się wiatru dlatego przed dziesiątą rano wszystko płonęło i do dziesiątej wieczorem z całego miasta włącznie z pięknym gmachem sądu i wszystkimi kościołami klasztorami został tylko popiół i hałdy kamienia w ten sposób do sławnej miłe miasto ozdoba całego kraju spłonęło w ogniu i dymie i 1 dzień jego pozostali mieszkańcy z żonami dziećmi zostali wzięci w niewolę i wypędzeni także krzyki płacze i wycie można było usłyszeć z wielkiej odległości okrucieństwo, którego pamięć zatrze dopiero pierwsza wojna światowa okrucieństwo, które na przedpolach Pilzna dopiero nabiera mocy tym razem to protestanci będą górą nie ma wprawdzie dostatecznej siły na szturm, ale zawsze już na tych co za murami wziąć głodem w mieście nie ma roku za chwilę nie będzie wody, bo zniszczona zostanie główna miejska studnia jedzenia też będzie ubywać szybkim tempie armia Ernsta von Mansfelda katolika w służbie Książąt protestanckich najemnika na czele najemników przedsiębiorcy wojennego tamtych czasów przy w kierunku miasta wreszcie osiąga Przedmieścia jest 19 września 1800 osiemnasty roku Radia TOK FM z nami jest już nasz kolejny gość prof. Michał Kopczyński historyk z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego także muzeum historii Polski także magazyn mówią wieki wszystkie relacje się zgadzają wszystko jest korekt do góry wiesz tak jak najbardziej dobry wieczór panie profesorze bardzo cieszę, że jest pan z nami bo, choć temat rozmowy jest powiedzmy sobie szczerze tak tragiczne dramatyczne 8  000 000 mieszkańców Europy poniosło śmierć w wyniku wojny trzydziestoletniej w latach 16181848 tak dla przypomnienia o 8  000 000 mieszkańców to musi robić wrażenie, jeżeli zobaczymy ile mieszkańców miały ówczesne państwa inny Francja 20  000 000 Anglia od 4 do 5  000 000 Hiszpanii około 8  000 000 zniszczenia śmierć krew jak do tego doszło cóż NATO w historycy spierają co 300 lat z i 350 właściwie tak naprawdę nie wiedzą to znaczy w jest bardzo stara taka wykładnia bardzo tradycyjna, że to była właściwie ostatnia wojna religijna w Europie, bo była w wojnę, bo był on w takich dużych potyczek religijnych potem nie było, a tak to prawda natomiast potem część historyków z 2, jaka wojna religijna jest żadna wojna religijna, bo jak powiedział szwedzki uczestniczy w pasie głównym oby się tak naprawdę głównym nie głównie w delegacji, ale główny jeśli chodzi o w potęgę umysłową negocjatora pokoju westfalskiego, który to wszystko skończy Johana de sal jest mówił tak właśnie z początku tego Kongresu PiS-u, że tutaj się pojawiły jakieś takie dziwne zwierzę po raz pierwszy nazywa się, jaki status, czyli racja stanu i wszyscy opowiadają też racji stanu nikomu religijnie odpowiadacie zdawać sprawę, że pokój jest w bestialski schronu jest 1 część tych negocjacji w Münster druga w Osnabrück, dlatego że katolicy z protestantami niż dziś jeszcze razem co powoduje częściowo na pewno te negocjacje trwają tak długo, dlatego że każda wypowiedź prawda musi być pisemnej przez posłańca przesłana drugiej stronie, bo nie są zbyt nie chcą siedzieć, a to pokazuje, że ta wojna jest o co innego ona tak naprawdę ma jakby taki płaszcz wojny religijnej, a naprawdę no ale jak niewiele ma z Wealth katolik prawda, a w służbie protestantów taką, która zajęła w państwie prawda o państwie o o w taki właśnie kategoriach no trochę nowych trochę taki poziom lokalnych, a nie takich średniowiecznych powiedział mu kontynentalne a, a to jeszcze nie koniec, bo to jedynie realizacja wpłynęła interpelacja po drugiej wojnie światowej bardzo popularne marksistowska ją w na Zachodzie nagłośnią taki czeski historyk Polish Łęcki, a który jako taki prawdziwy marksista przekonany niedawno pisał w ten sposób przecież to jest siedemnasty wiek jest kryzys, by tam przytacza całą masę tych dowodów na kryzys ekonomiczny w armii ta wojna wynikła z kryzysu ekonomicznego po tym, jak we Francji nasza historia polityczna wypadki wydarzenia po drugim nowym zaczęto pisać też w podręcznikach akademickich funkcjonujących w Polsce owo się zawsze pisze o tym, kryzysie to nie bardzo widać, jaki związek między 1 z drogi, ale generalnie ludzie mają kryzys to chętnie się bio prawda jest być może tego typu to jest imam wrażenie, że prezes stąpa po tej wojnie dopiero po to, czyja wiem to znaczy być w ten sposób, że kryzys gospodarczy już w przynajmniej dla 131922 miał miejsce i najlepiej my to widzimy po handlu, a te skandale tędy też handel Atlantycki 1 przez Atlantyk między Sevilla landa Hiszpania i jej kolor nie handel holenderski na Bałtyku zmniejszają się obroty przyczyna to wojna nie ma bezpośredniego wpływu dlatego, że to jest handel morski w związku z tym co tam się w Niemczech, gdzie co się dzieje to się specjalnie na tę handlu tak naprawdę, a nie odbija, więc są zjawiska kryzysowe gospodarcze, ale to nie znaczy, że NASA uszytej bezpośrednią przyczyną, o czym musimy wybierać między z 1 strony kwestiami religijnymi, a z drugiej strony kwestiami właśnie politycznymi myślenie w kategorii państwa ICO może bardzo ważne w tym wszystkim mianowicie wojna trzydziestoletnia pewnie z powodu miejsca, gdzie się toczy to znaczy w samym sercu prawda Europy no chyba po raz pierwszy angażuje wszystkie państwa to znaczy taką wojną prawdziwie kontynentalną, jeżeli popatrzymy na to co jest wcześniej szesnastym wieku początku siedemnastego wieku to są pewne wielkie wojny wojny włoski, które trwają no przynajmniej 60 lat 15 początek szesnastego wieku, ale tam zaangażowane w Hiszpanii są zaangażowane państwo włoskie zaangażowane z Francji cały ten wschód Europy jest jest właściwie poza poza tym prawda tutaj 17 wielkich państw nie, licząc tych państw nawet w inny Elvis kłęby zostawiano wąbrzeskiego Piast Brzeszcze jest podzielone 3000 dziś organizuje, które mogą udawać, że są państwami niektóre są oni, któremu udaje natomiast to co się dzieje po tej dwójki to są już w prawdziwie sojusze i konflikty w skali Europy całej Europy jak się popatrzy na drugą połowę wieku siedemnastego no to np. dyplomacja francuska, prowadząc wojnę z Holandią działa w takim kierunku, żeby też zbudować jakiś konflikt w mojej myśli w Europie wschodniej i też jest myślenie szkody w kategoriach całego kontynentu tego wcześniej nie ma czy takie paneuropejskie panie profesorze nie chodziło w tej wojnie o to o co chodzi we wszystkich wojnach, czyli o władzę, kto będzie miało supremację w Europie, kto będzie ważniejszy, kto będzie bezpieczniejszy n p . Francja będzie większa bezpieczniejsza, jeżeli maksymalnie osłabić rzesza jasne, ale to w każdej wojnie coś takiego, choć wiosna tak, że nawet jak się cofniemy szesnasty w jego tym powiedziałem tam też o to chodziło właśnie jest zawsze chodzi o władzy zawsze chodzi o bezpieczeństwo czasem też chodzi o pieniądze zakres w tym wypadku jak najmniej chodzi o pieniądze, a najbardziej chodziło o pieniądze Szwedom, którzy postawili warunek nie jest już 6 miliardów dolarów oraz Mirek talarów w srebrze wobec tego się wojny nie wycofają to był 1 z warunków, które w mule na przedłużyły tych negocjacji ta i wreszcie dostali od 5 w milionach coś takiego ale dlaczego dlatego, że się wycofali z wojny to zostaliby z duetem i to gigantyczne nowe czasy odszkodowanie było to też oni mogli spłacić wojsko, które służyło też wojsko najemne wszystko doraźnych działań związanych z kredyt prawda i to nie tylko Szwedzi brali na kredyt przez ten raj na kredyt wtedy to znaczy tylko trzeba było in umiejętnie grać na kredyt oznacza się bierze na kredyt ktoś używa tego wojska na terenie wroga jest zasada podstawowa, dlatego że ona żyje się zdolne wyżywić się sama ten zwalnia Stein, a w cesarski to jeśli chodzi o powiedzenia to stosują też będzie oczywiście dużo wcześniej rywale ścięto powiedział, ale i to i tak to tak to funkcjonuje, a Rzeczpospolita jest nie uczestniczyła też w wojnie trzydziestoletniej to czas to od razu powiedzieć Rzeczpospolitej z gorszej sytuacji, dlatego że Sejm jest pacyfistyczne i przeważnie już na nas napadną to wtedy się zaczyna wojnę, więc ona się to czynów na terenie własnym nie płatne wojsko rabuje własnym własny kraj, a takie państwo jak Szwecja potrafi czymś takim zapobiec zacznijmy od początku panie profesorze skoro wiemy już kim byłem na przyczyny pośrednie w domu powiedz o przyczynach bezpośrednich, czyli od 2 na stacji praskiej o tym, konflikcie między inny z Czechami protestantami chwytami, a katolickimi Habsburgami, a czy jest także wszystko się zaczyna właściwie ziemian dziedzicznych Habsburgów, czyli zaczyna się w Czechach i a Czechy mają dość specyficzną rolę w monarchii habsburskiej z tego względu, że tam nie ma tak też jest dynastii Habsburgów, ale w zasadzie nie jest jakąś stałą zasadą, że syn następuje po ojcu już konstytucja domu Habsburgów tak to nazwijmy, a stanowi, że to właściwie radar Książąt wskazuje następcę w dal i o jest także ten następca, zanim zostanie, a cesarzem najczęściej z królem Czech wcześniej jest 1 z elektorów niełatwo tak źle fotoradar mandat no można, by ich próby albo takiego takiego na znaczenie w Otóż władcą, który rządzi na przełomie szesnastego siedemnastego wieku jest Rudolf drugi jest niesamowity dziwak sieć ma wspaniały Dwór w prace na Hradczanach Oshee interesuje tak astrologii o astronomię dla niego Kepler pracuje przecież, a interesuje się takim rzemiosłem artystycznym ma wspaniały Dwór Małgosi interesuje polityka, a jego konkurentem jest król Węgier to się złamać macierze wykazywał wielką energią, żeby Rudolfa wypędzić nawet wojna ras i rozpoczął królem Węgier w maluje się obronił się bronić, dlatego że wydał taki to blisko majestatyczne dla Czechów ci wszyscy dziewiątym roku nic poparli gości można też bronić jego koronę i tam były różne gwarancje dla Czechów taki podział tak religijne w co dla szlachty czeskiej, a na jej były gwarancje językowe to znaczy ktoś, kto nabywa zimie w Czechach musi po pierwsze, mówić po czesku, a po drugie trzeba by udowodnić, że jego syn też mówi po czesku prawda w związku z tym to była taka ochrona czy się musieli bronić przed przed tylną z Niemcami z tego względu, że męczy i skończyła się dynastia Przemyślidów początku czternastego wieku przeszli Luksemburga 2 Czechy były częścią rzeszy i wtedy się pojawiły masy tego rycerstwa niemieckiego husyci są o tym, właśnie jest drobna Szlachta czeska się bronić przed napływem prawda w baśni cudzoziemców Niemców głównie na imprezach, ale tak to tak to w trwa mać się okazało zerowym cesarzem został cesarzem po abdykacji nadal wagi stracił kompletnie namiotem aż takie głównego doradcy kardynała klauzula, ale mam też taki był no, więc rada w postanowiła, że w takim razie królem Czech Węgier zostanie następnym bardzo taki i ich energiczny arcyksiążę Styrii Ferdynand Ferdynand był katolikiem sławny był z tego styl bliżej nie ustępuje na żadne tam prośby prawda jakiś protestantów w powiedzmy sobie sprawę, bo pokój augsburski 1500 pięćdziesiątym piątym roku ustanowił, że jest Bóg pokój między tak lub terenami, a katolikami z regionu z reguły jest religia jest ku SA GL z religią to znaczy, jeżeli władca jest katolikiem jego poddani mają być tego samego wyznania Browna gniecenie się wyprowadzą to taka następnie został Maksymilian drogi na przekór specjalnie to nie dbali Rudolf też tam się zajmował swoimi zabawami też o to specjalnie nie niedługo Ferdynanda i naprawdę traktował niesłychanie poważnie i Czechach też to potraktował poważnie, ale sprowadził jezuitów wprowadził cenzurę no i stąd zaczynają się w protesty szlachty tej protestancki w roku 1600 osiemnastym odbywa się nielegalnie zjazd się nie staną w czeskich gospodach Tyczyński protestanckiej przy nie wszyscy byli protestantami jest zdawać testy ds. ja nie idą na Hradczany, gdzie nie ma cesarza, bo cesarz jest w Wiedniu, a i tam są w punktacji namiestnicy cesarscy i skarżą się na króla nie chce stać coś im zrobić w etniczne mistycyzmem nie ma co tam cesarz prawda jakoś tak się bronią dochodzi do awantury i 2 Tychy namiestników Martini czy sława ta została oficjalnie przez tych Czechów najpier w tak za nogi trzymają sprawdzali oni głową do domu, a potem buch puszczają ostatni leci sekretarz sekretarz wszystko widział, bo w ostatnich, więc opisać co było dalej idą nic się nie stało, ale nie tak, gdzie możemy się nie stało 1 złamał rękę drugi złamał nogę, ale przeżyli wrócili z sali jadalnej na ówczesne zakręt kelner z polegał na tym, że brało się taki obraz został połączyli po prostu uprząż nowszy najpierw naczynia wszystko się wyrzucało do fosy, więc taka masa humusu była to praktycznie ręką, bo spadki ale, toteż jest także inni sekretarze widział w nim napisał w ten sposób, że oni rzeczywiście tak do góry prawda nogami, a widział pan marki niż Group już leczą ładu i myślę, że zginie, ale syn zobaczył matka Boska, bo tak źle i tak posadziła delikatnie tylko na Gerlach smart niczym zresztą bardzo ciekawa sprawa bez takiego stylu występy na początku jako instrument, dlatego że jest rok czterdziesty ósmy już właściwie pokój ma być zawarty Szwedzi, żeby ten ostatni wyłudzić 6 mijały dni ono sprawne ostatnim takim uderzeniem atakują Pragę kawaleria szwedzka zdobywa Pragę PGNiG smart w wieloboju i jacyś tam kawalerzyści wpadają do jakichś domów w samym centrum Pragi wpadają w pokoju siedzi Starzec aż takich starych drze w nie reaguję specjalnie całych sił ze złotym łańcuchem naszej pomysł odcięli głowę, żeby zaraz po złoty łańcuch to był marki od niego, że zaczęło od niego się skończył przyszła armia cesarska obległy tych śladów, ale zaraz przyszła wiadomo, że pokój zawarty w co robi wojsko pije i pije wódz cesarski Piccolo zmieni i pije generalissimus szwedzki późniejszy król Karol Gustaw taki zapis, czyli tańczyli razem, a potem przy razem się spali w 1 łóżku nim po co było wojować przez 30 lat no ale zabawa przedniej siatką, a 30 latach walki, ale w te wydarzenia, o których pan teraz powiedział w Czechach spowodują kolejne wypadki doprowadzą do wielkiej tragedii, gdzie tego kraju Bodnara nie tylko tego kraju, dlatego że bez eksplozji wtedy następuje, ponieważ jest jasne, że kardynał kres to jeszcze chciał rozmawiać, ale Maciek umarł i Macieju Ferdynand został cesarzem, bo wiadomo, że niema żadnych rozmów oczywiście cesarz nie miał siły na tyle, żeby od razu naród czeski sorry prawda zgnieść potrzebował pod pomocy hiszpański to trochę potrwało w tym czasie, czyli buntownicy zaczęli szukać kogoś, kto będzie chętny, żeby wziąć odpowiedzialność za to co nie zrobi i tym kimś okazał się palatyn Renu, który było stał na czele w Unię protestanckich Niemczech zawiązanej w 1600 ósmy roku jako takiego Sojuszu Książąt protestanckich, którzy na off mieli w razie czego bronić się przeciwko przeciwko lidze katolickiej uwertura liga katolicka, która może, na której czele stał Maksymilian bawarski, a widz i ten palatyn Fryderyk jest właśnie tą Iskrą, która przynosi konflikt wewnętrzny strach się skończy, bo w białej Górze, a należność wiąże się z bramki po kończy się w 1300 dwudziestym na to przenosi się noże aż do teraz wojska ligi katolickiej w osinie cesarza tylko linii z chili na czele, a zaczynają projekty toczyć wojnę prawda jej z Unią to jest wojna wrzesień 16201325 zapowiedzieli, że biją ma swe zdanie, dlaczego Master był takim cenionym w tajniki nauk co się o nim teraz ruch przegrywa pierwszą w okresie wojny podobno nieźle sobie radził no tak, ale w trafił na późniejszego pożarniczą armie lepiej przygotowaną przez osoby raczej Amerykanek to jest w pierwszej klasie powiedzą, że dobry uczeń to coś na tym jedzie na opinię do WKC szkoły podst, a my tylko możemy to taką uznać, ale i w jęzor dwudziesty piąte, kiedy ta elita Unii zostaje rozgromiona, a Fryderyk ucieka do Holandii Palatynat reński zostaje właściwie podporządkowany Lizak katolickiej Maksymilian zostaje wtedy podniesiony do rangi elektorów, a w jest edykt restytucyjne wydany przez Ferdynanda edykt restytucja nie stanowi, że wszystkie te ziemie, które zostały przejęte Księstwa, które zostały przyjęte przez protestantów pojawią się nowe wyznanie protestanckie w międzyczasie zaciekawi niż ci, których nie było pokoju augsburskim co teraz mają wrócić pod władzę władców katolickich czy ta granica taka między wyznaniowe się przesuwa bardzo daleko na północ i w tym momencie do wojny przystępuje Krystian czwarty jest duński okres wojny 10062529 w Vojens dania nieduży kraj nad Grenlandią wielka, ale dania to w tym czasie była Norwegia to w tym czasie była Islandia była tak Finlandia to tam legendarna w zasadzie, ale to był władca, który się nazywał królem morza Północnego morza Bałtyckiego dysponował ogromnymi dochodami w gotówce, dlatego że wszystkie statki przepływające przez sąd płaciły tam cło dania była po drugiej stronie sądu też w związku z tym się przepływała koło zamku to się przepływały w zasięgu udział z 2 stron jest każdy płaci i ten władca trochę ze strachu trochę z przyczyn religijnych trochę z takiego właściwego wszystkim władcą chęć powalczenia sobie, a przystępuje do walki momentalnie przegrywali wtedy się pojawia nowa gwiazda tą nową gwiazdą zwalać tańczy z pochodzenia zresztą w, tyle że katolik w, a w 2006. roku za jej cała Irlandia zostaje zajęta przez inną przez wojska cesarskie wojska ligi problem tylko polega na tym, że nie może się dostać na Zelandii dodania Masud ma przewagę i wysłać tutaj warto wspomnieć o tym, że wtedy też ta wojna się przetacza przez Śląsk po raz pierwszy potem jeszcze będzie przetaczała kilka razy przez Śląsk Śląsk jest, gdy austriacki tam schody na dowód wojska duńskie docierają w, a więc w jak część ziem Polski dziś uchodzący za nim polskie prawo zacznie się będący ziemiami polskimi jest tą wojną objęta, a w Toy potem mamy okres greckiego znaczy po klęsce Dani pokojówki w Lubece 100629 kogoś stać pytanie, dlaczego przydadzą Śledź, dlaczego gusta fanów przychodzi noc są 2 odpowiedzi klasyczne Szwedka jest taka, że się boi się w przebaczyć, jaki jest łańcuch wszyscy ze strachu Krystian czwarty ze strachu do wojny przystępuje Gustaw Adolf ze strachu jeszcze pomyśleli też ze strachu i złe jak Napoleon szum się bać w Otóż są oni wszyscy ze strachu druga wersja jest taka tzw. nowsze historiografia szwedzka też w 50 lat to jest istota know-ho w umownie, że Szwedzi tak naprawdę celem jest takie zrobienie z Bałtyku jeziora wewnętrznego wszędzie nałożyć cło i wszystko co Holendrzy wywożeni przywożą odkładać co, a pani prof. Karola francuskiej dyplomacji nie jest źle, bo Francja uchodziła za ich inspiratorów tych, którzy do wojny się dołączali, bo Francja niszczą las był bronić własnych rąk, choć oczywiście też do wojny inne dotrze, ale rząd najpier w próbował popychać wszystkim wokół tak z Francją Francją rządzi już wtedy kardynał się je, w który w swoim testamencie politycznym mówić o 2 rzeczy prawda jedno tys wykończyć tych granatów i dlatego że są protestantami tylko dlatego są państwa w państwo i druga rzecz jest oprzeć Franz granice Francji na takich naturalnych geograficznych prawda granice Chin na arenie NKW możesz jest jeszcze toast na zachodnim brzegu Renu no, więc oczywiście tak Francja MF, jeżeli wejdzie do wojny to przede wszystkim zetknie się z Hiszpanem i właściwie główny udział francuski to jest tak naprawdę wojna, a rynny z Hiszpanami na południu, a więc Francja najpierw płacisz Fedu z 3001 . roku jak już dziś wylądowali odnieśli pierwsze sukcesy jest traktat der wal de na mocy, którego Francuzi płacą po prostu coroczne stypendium Szwedo, a później w 3005 . roku, kiedy już nam się noga powinęła Ninja aż tak żeby, żeby ich pokonano, ale w każdym razie nie zapuszczają się do Bawarii prawda przynajmniej co roku, a na to Francuzi, włączając w to wojny, ale walczą właściwie nie tym co nazwiemy wojskiem francuskim tylko po prostu mają takiego, a najemnika protestanckiego księcia Bernarda Weimarskiego który, że jest wojny po prostu, a jego finansuje właśnie testy czasy przedsiębiorców wojennych takich jak nazywano tak, bo wojska są oczywiście w oczywiście są najemnym w związku z tym są przedsiębiorcy wojenni, którzy mają oczywiście jakoś się być miejsce króla, że w tym król prawda, a w pewnym momencie nałoży podatki daj Boże, żeby to, by jak najszybciej nałoży podatki i będzie z tych podatków i finansowa, zanim to nastąpi ale zanim się na korzyść to mamy tak po pierwsze, mam pieniądze wiadomo mniej więcej co oni posiadali prawda to znaczenie posiadają pieniądze oni posiadają takie rzeczy, które łatwo spieniężyć np. tegoż srebrną zastawę stołową w gigantycznych ilościach oczywiście taki tego typu rzeczy posiadają, a nogi, a cóż moim mają zawsze jakiegoś jakiegoś finansistę, który zechce włożyć pieniądze w tym interes też przewodnik finansistów kolczyki samobój samolot czymś takim to być dbał o prawdę o takich w okropnych podżegaczy wojennych w, a ale, jeżeli a, jeżeli w cesarz czy król czy ktokolwiek zbierze pieniądze, jeżeli pan te pieniądze dotrą do praw dlatego tak tych Szwedów czy tam innej strony, która jest zadłużona do nich gigantyczny procentem takiemu przedsiębiorcy zapłacą w związku z tym, jakie da się powieść do testu ustawia się kolejka następnych po co znamy do dziś giełda prawdę tym podobne rzeczy są te same mechanizmy ludzkich które, które tutaj działają, ale coś co różni wojny trzydziestoletniej od tego co było w szesnastym wieku np. we włoszech prawo stąd też są przedsiębiorcy wojen i czysto, że ta wojna trwa 30 lat jest permanentna i w gruncie rzeczy w cieniu tej wojny w powstaniu stałych armii, które nie muszą mieć 100  000 na Gustaw Adolf rekomenduje miastu 10  000 prawda w północnych Niemczech natomiast w normalnie do wojny się toczy taką armię 610  000 prac to kampania się toczy nie, więc to wystarczy, żeby sterroryzować pół Niemiec 2 stron zresztą po 10  000 natomiast no cóż na to są to są oczywiście gigantyczne pieniądze to są ludzie, gdy się wyszkoli go w związku z tym nie rozpuszcza się na zimę powinniśmy odkupić wtedy no i tak armie stają się stała niestałe potrzebuje pieniędzy ażeby były te pieniądze te muszą być podatki, a żeby były te podatki regularnie co nie może być także za każdym razem negocjujemy z jakich ustępstwa polityczne ze Stanami reprezentację poddanych przybitych lepiej, żeby zagrać trochę grosza i wyposażyć armię znajda się rodzi absolutnie HS 1 z konsultantami właściwą nie wywołała ona stały na wojnie to już zostaną one zawsze oczywiście, że tak, ale okaże się, że nam dobrze z nimi żyć w pojeździe jest duża stała armia to Szlachta Mario, że tak ten robota prosta Szlachta staje w końcu średniowiecza przed bardzo poważnym problemem Otóż oni dotąd żyli z wojny Lis wojny i z tego mieli przywileje i z tego mieli oczywiście też prawda łupy różnego rodzaju i może się była to wzbogacić, ale w momencie ich okazało się, że bardziej funkcjonalny z armią najemne, że ta służba to nie jest służba Kalwaryjska tylko z piechoty dziś kopie w okopach, jaki szczytu oblega prawda coś okropnego takiego to co było najemników i w momencie, kiedy armia staje się stał nagle się okazuje, że drobna Szlachta nie musisz uczyć, żeby zostać urzędnikiem mogą robić co kiedyś robili co znaczy służyć wojsku jako oficera i robić karierę wojskową robić karierę wojskową to jest wysoka pozycja spocząć popatrzeć na prostsze proszę popatrzeć na szlachtę Pomorską w momencie, kiedy zaczyna się pierwszy rok pierwsze rozbiorów Polski przychodzi prawda to ta drobna Szlachta Pomorska, która siedzi gdzieś tam w powiecie puckim 16 w 1 wsi wszyscy się nazwę tak samo oni teraz samego faktu, że są szlachtę mają wstęp do korpusu kadetów i mogą obejmować obejmują w końcu te stopnie oficerskie niebywałe Rawa z i najstarszy syn dziedziczy majątek w drugi do wojska trzeci Defence inna pastora nie od tamtych próby tamto na pastora wymuszona pastora czy nie to umieszczani, ale wojsko wchłonie 2 synów, a niekiedy trzeba, że to w ogóle nie ma problemu i mata Kari będą się rozrastać panie profesorze, a w, jakie znaczenie dla tej wojny miało charakter rzeszy niemieckiej rzesza niemiecka, bo jak taka w beczka prochu, a z tego względu, że rzesza właściwie od 100 lat trzydziestych trzynastego wieku jest konglomeratem niezależnych księstw i to już z miast regionu i taka z krzesła są najważniejsze oczywiście któż zna Fredry drogi, bo było jasne, że kiedy walczył cesarz o o prawda panowanie nad światem w efekcie powiedzie z papieżem w NATO papież działa od jedenastego wieku buntując się, że boi z 1 ze sposobów prawda, bo po prostu odpuścić nie da się buntować, a to coś Habsburgowie usiłować ta rzesza miała czternastego wieku Karol czy w Karol czwarty wniosek z warunków na narzekał czwarty Luksemburg wprowadziły ustrój, a złotą bólom 1300 sześćdziesiątym piątym roku, że następny sezon będzie wybierany przez Kolegium elektorów prawda jest Kolegium elektorów są te są ci panujący najpotężniejsi, a których Księstwa nie podlegają udziałowiec ani inni, że każda generacja coraz bardziej potężni i tam jesteście do tego 3 blisko 3 arcybiskupów, którzy są, więc jest 7, a do tego co te mniejsze Księstwo oczywiście są tam wolne miasto są wolni rycerze jeszcze dodać do tego 3000 do Napoleona Polenz i porządek, jaki zrobił w natomiast tak Habsburgowie w początku szesnastego wieku zdając sobie sprawę, że mają władze bardzo pośrednio nad tym wszystkim usiłowali coś z tym zrobili źle oczywiście nieustannie usiłują wybić się na niepodległość uzyskać dla siebie wolno go nauczono mnie autonomię usiłują ich sytuacja się pogarsza w na przełomie szesnastego siedemnastego wieku wraz z takim procesem, który Niemcy nazywają koncesję na libacji profesjonalizacji polega na tym trochę jak u nas dziś o, że nieważne, jaki ma pogląd nadano spra w w ważne, że jest protestantem w związku z tym zawsze będzie przeci w katolikom i w drugą stronę SSA, a jej to powoduje, że coś się swojej winie sterowne uzupełnić, jeżeli cokolwiek konflikt jest kompletnie niestrawne dlatego, żeby przyszła jakaś ustawa to 3 Izby muszą być zgodne z Kolegium elektorów przewagę mają katolicy w kuli się urząd jest rasta kasta, bo nie wszyscy są reprezentowani na każdym posiedzeniu, a kuria miast jest protestancka nie ma siły tych misterów nawet sąd kameralny rzeszy do rozstrzygania konfliktów poszczególne Księstwa też nie może dogadać nie może podjąć radni jednogłośnie decyzję muszą jednogłośnie podjęli decyzję, bo tam są sędziowie, którzy są protestantami katolikami, a nie widzieli go z i to musi doprowadzić w końcu do jakiegoś konfliktu siłowego doprowadzono pierwszy ma miejsce w taki mieście bawarskim właściwie do nowych to było to było wolne miasto chyba trzeba się bardzo wolnym miastom, w którym rządzi protestanci, ale katolicy mieli prawo do chodzenia nam się prawda w kościele, kiedy procesja w Boże ciało wyszła poza poza kościół poza ten cmentarz przykościelny to doszło do awantur i to z tego skorzystał książę Maksymilian bawarski po prostu znają ten doznał przeszkód i wtedy zaś powstała liga katolicka Unia protestancka prawda Nate już się zaczęła beczka prochu Tkocza złotego Fryderyka, który przeniósł Iskrę z 1 beczki mniejsze na beczkę większa a, dokąd jeszcze wątek czeskiej panem, bo tylko tak się od dotarliśmy o białą górę 1600 dwudziesty rok, a chciałbym kilka słów o konsekwencjach tego wydarzenia w cień wiatraków one są dość dość smutne, dlatego że ci wszyscy, którzy uczestniczyli w tym buncie oczywiście musieli uciec to nie uciekli głównie na Śląsk, a spod władzy Habsburgów bliżej do Saksonii np. czekali tutaj, kiedy będą mogli powrócić Saksonia jest lepiej jest tych protez randka czekali na okazje czekali z tak naprawdę bezskutecznie, dlatego że w tym czasie oczywiście się odniosła takie wielkie zwycięstwo to trzeba było nagrodzić tych, którzy to zwycięstwo odnieśli, a vito byli przeważnie różnego rodzaju dowódcy wojskowi prawda wywodzący się z najczęściej z Niemiec, ale też pojawiła się spora grupa Włochów różnego rodzaju prawda ci wszyscy wojskowi zwalnia staje na czele, który dostał najwięcej, ale w 16003004 . roku przecież został zamordowany więc, jakby wszystko stracił, a oni wszyscy możemy sobie i właściwie mamy sytuację tak jak pani mówiła we wstępie, że ten taki ruch czeski narodowe się odradza gdzieś tam w po okresie romantyzmu z początku dziewiętnastego wieku, nawiązując to przede wszystkim jednak do tradycji chustki i dzieci i tacy prawda budzić wiele, a w czeskiej świadomości narodowej głównie do tego się odwołują właściwie nie odwołują się jednak do wojny trzydziestoletniej, bo już ta Szlachta w dużej mierze nawet jeśli mówiła po czesku to oni byli pochodzenia niemieckiego w związku z tym to jest to jest to jest taka sytuacja z punktu widzenia czeskiego PX winna innych terenach też były gigantyczne gigantyczne zmiany przecież, bo one niektóre części szczególnie w północnych Niemiec potwornie zniszczony to są straty ludnościowe sięgające 7080 % w niemal 108  000 000 od pani mówi o milionach, ale niektórzy nawet szacują, że już około 10  000 000 i to w dużej mierze ludności cywilnej w tle była 1 z ZUS i chyba po raz pierwszy na tak wielką skalę ofiarą wojny, a czy powiedzmy sobie, że ludność cywilna jest tak częściowo ginie z powodu tego, że jeszcze jest zarazem, że są mordowani, ale głównie oni giną z powodu zarazy wojsko też tak naprawdę jakieś 1015 % wojska ginie w bitwie natomiast cała reszta ginie na różne choroby to wiemy świetnie z materiałów szwedzki, dlatego że wszyscy archiwum szwedzkim zachowały się dla poszczególnych pułków księgi poborów wiemy, jakiej wsi one są tak prowadzone półkami półki były na poszczególnych prowincjach Rzym jak wyglądały sytuacja w domu trafna, kto poszedł do wojska wyniki były losy tych żołnierz dla przebadana taka parafia w Eurolandzie na północy, które się nazywa Abdel między 16201340 tam grali do wojska i jest tak, że pod koniec tego okresu około 1640, a kobiety stanowią blisko 23 ludności tamci poszli, kto wrócił wrócili tacy co najmniej ręki nie miał nogi albo coś takiego najczęściej nie wracać i większość tych ludzi którzy, którzy poszli do wojska po prostu wymarła na choroby, bo widzimy, jakie są ich los bardzo niewielu zginęło, lecz starcie czy bitwa tak jest dziewiętnastego wieku zresztą to znaczy dopiero po też medycyna wojskowa jakiś poprawa higieny coś takiego nad i poprawa śmiercią nośności broni oczywiście to wszystko powoduje, że ten bilans straci zmienia, więc te wojny są oczywiście one one oczywiście tak nam niektóre ceny są bardziej zniszczone Szwedzi byli jakby niszczyli to co było takim bezpośrednim zapleczem tych głównych ich twierdz twierdzy znajdowały się nad morze nad Bałtykiem były zaopatrywane ze Szwecji drogą morską Thomas okolica to Meklemburgii trzeba zniszczyć dlatego, żeby armia ust cesarska nie mogła podejść zacząć oblężenia, bo jakiś kraj wyniszczony Old no to ośmieszenie utrzymać nie przez zdawać sprawę, że nieduża armii i 5800 ludzi to są takie rachunki dla armii hiszpańskiej czy dana potrzebuje potrzebuje 17  000 l piwa dziennie i 5000 prawie 6 ton chleba w 2 tony mięsa, a w takiej armii powinna być jakieś 1300 koni IT 1300 koni potrzebuje 1300 ha ziemi i 6000 ludzi 20012 tony mięsa nie 66 w Londynie 2 tony mięsa do 16 ton chleba z spory, ale piwa najwięcej w limitach tak tak kaloryczne to tak dobrze trzyma architektowi wodzowi jeszcze więcej wodzowi wina formie był taki wódz po śmierci Gustawa Adolfa taki, który trzymał to w armię szwedzką w ręku właściwie Johan baner jedzie z 30 lat od siebie młodszą żoną od jakiegoś domu protestanckiego niemieckiego, ale był pijany bez stanie był pijany natomiast do w momencie, gdy Tomek i poselstwo dotarło prawda w takie rozmowy 2 dni trzeba było w trzeźwi, ale z drugiej strony był Galas, który też był to ta sama sytuacja była z Grotnik to piwo jak wodę no to trudno było trzeźwość umysłu 3 mecz no tak, ale mimo zmory zaprawy jeśli nie dziś wyjaśnić wieża nie pili piwo nie odebrał, bo mogła, bo wszystkie normy są woda była po prostu zwyczajnie za gruba i szkodliwe tak zatruta to może źle powiedziałem tak, że tak to tak to wygląda no ale tak jak rabują jakiegoś chłopa wszystko zabiorą za dużo, ale właściciel dowodzą panie profesorze, bo te dane są dość zatrważająca patrząc na możliwości logistyczne, które były żadne, bo pierwszego rozumiem władcy nie interesowali się zbytnio armią najemników, która miała sobie poradzić sama w terenie po drugie, drogi były wtedy kiepskie, więc takiej możliwości aprowizacyjne były też ograniczone nawet jeśli chciano, by takiemu wojsko cokolwiek wysłać no ale by przeżyć czy rzeczywiście takiej ilości można było znaleźć w danym miejscu pożywienia i picia mycia, bo dobrze zaplanować gigantyczne przedsięwzięcie logistyczne mianowicie, że ani myśli się też zatrzymywać pewnych miejscach na dłuższy czas aż postój tak wita wcześniej były magazyny robią i było jasne śledzi zdawali sprawę, że szlaki którymi chodzą czy to będzie w Rzeczypospolitej w czasie potopu czy to będzie z rzeszy w czasie wojny trzydziestoletniej szlaki po, których wchodzą nie mogą być całkowicie zniszczone dlatego pewne regiony są pod ochroną i tam stracić magazynów tam się wzbiera w daniny, a różnego rodzaju częściach częściowo w pieniądzach po to, żeby diet, jakie zaopatrzenie zdarza pieniądze z prowadzenia dalszych odległości od częściowo w naturze zaś chodzi takie mają wdzięczne określenie tych zabranych z VAT, czyli podatek pożarowych w ich zabraknie dobrze poznać w namiotach pod balon, więc to wszyscy chętnie den Brand skarg płacą prawd i pada widać, jakie konsekwencje, a tego jak się bada n p . z struktury bogactwa, a były takie badania dla Augsburga zrobione jak wygląda, a nierówność majątkowa, a przez podatki to przed wojną jest duża bardzo duże jak przychodzi wojna paru lat wojny momentalnie spada nie, dlatego że bogaci dziś ludzie wszyscy bogaci płacą największy udział w podatku pożarów panie profesorze na koniec pokój westfalski rzecz oczywista jest Inter, który jest zafascynowany pisze tak powszechne wyczerpani cynizm pozwoliły uczestnikom przekształcić konkretne wytyczne odnośnie zakończenia wojny w ogóle koncepcje porządku światowego po cichu wyrzucono stare formy hierarchicznej podległości wprowadzono zasadę im chętniej równości suwerennych państw niezależnie od ich potęgi struktury wewnętrznej pokój westfalski stał się punktem zwrotnym w historii narodów, ponieważ zasady, które wprowadził był równie nieskomplikowane jak radykalny genialności rozwiązania polegała na tym, że rozstrzygnięcia pokoju miał charakter proceduralny niematerialny jeśli państwo przyjęło jego zasady mogą zostać członkiem wspólnoty międzynarodowej o własnej kulturze polityce wewnętrznej zagranicznej oraz reali 3 to jest wyraz właściwie klęski to znaczy jedynki Indesitu zachwyca, bo był zachwycony najpierw porządki w warszawskim jest co dalej to ten typ porządkiem przepraszam wiedeńskim 1815 ja się cofnął dalej to znalazcy taki porządek w sylwestra znalazł ofertę, ale też dowód słabości straszliwy, dlatego że, a cóż noc cesarz musiał po znowu powołać Sejm któż nie funkcjonowała takich zasadach jak poprzedni, a cesarz musiał to jest najważniejsze jest przecież musiał uznać suwerenność Książąt z tym, że oni też mogli wszystkiego co raczej nie mogli zawierać sojuszy przeciwko cesarzowi np. domu zakazane w tonie znaczy, że tego nie robi, bo w prawda to zawsze Francja i jakoś stara się przyciągnąć wcale tak pod Wiedeń ci książęta z zachodniej części i wreszcie prawda z pogranicza francuskiego wcale tak chętnie pod Wiedeń jeśli poznawali tę sprawę, że pójdą pod Wiedeń granicy z zalet Francja zagarnięcia Szprota tutaj się być też narodziła taka być mój system kontroli, bo po wrześniu ten pokój obowiązywał, ale on był nadzorowany to znaczy, by było 2 strażników tego pokoju to znaczy z 1 strony, bo Francja, a z drugiej strony była Szwecja, które miały prawo ingerencji w razie czego w razie naruszenia tych tych warunków, więc to jest nowość, bo rano i Szwecja urosły tak to znaczy Francja urosła zdecydowanie i widać, że po prostu następne też, iż pomazane nie, a Tomasz 0 wygrywa myśleli zmarł w czasie tamtej wojny ma zawziętą wojnę wygrywa trzyma jeszcze Ludwika czternastego małego kanału więź prawna Boboli czternastą podsuwam swoje kuzynki siostry kondycyjnie jak tam zajmują różnymi sprawami intymnymi chyba się nie interesował polityką, ale w 1800 sześćdziesiątym pierwszym, kiedy Mozart umiera dziś czternasty dochodzi do władzy jest sławna scena przychodzi do parlamentu paryskiego i wyrywa strony z ksiąg para jest tego parlamentu paryskiego jetta w sieci zbuntowali i moi państwo to ja oczywiście historycy, więc nie brano takie nie powiedział, kto tam wieczorem powiedział, czego nie powiedział może se pomyślałam, że wyszeptał prosta fajne historie ich i potem to potęga, którą słyszeli ma zamiar zbudowali on potem zamienił na drobne przez 50 lat swojego panowania toczenia wojny są z całą Europą Szwecja natomiast jest takim mocarstwem bardzo wzrosło bardzo wzrosło dzięki miał najgenialniejszych mu w jak to się zdaje wodzowi siedemnastego wieku Gustawowi Adolfowi, a i jemu uda się zmarł w trakcie w mąż zginął pod liceum, ale one takie takie to w taką taki nawyk niektórzy władcy świeccy mają taki nawyk że, że jak widać, że bitwa w jakim kierunku idzie trasą górną kochał się na konia i wziąć udział bliższa jest czymś takim prawda parę razy szarżował parę razy mu się udało, a w i tym razem przeszarżował w jesteś panie profesorze konsekwencja dość istotna z naszego punktu w Rzeczpospolitej widzenia bo, chociaż dziś przeci w, czyli militarnie i 7 lat później swoje umiejętności wykorzystali podczas potopu szwedzkiego w tym będzie także w lesie przećwiczyli tylko po prostu między czterdziestym ósmym, a pięćdziesiątym piątym, kiedy podjęli decyzję o drugiej wojnie północnej to jedno z przyczyn istotnych nie chce mówić, że główną potem się parę rzeczy się zdarzyło w międzyczasie, ale alei jedno z przyczyn było to, że wszystkie te pieniądze, które dostali z tego gigantycznego odszkodowania wydali i był problem co zrobić z armią, która jest i zasiać nieznajomość notujemy zajęli się w drugą wojną północną i Rzecząpospolitą napoju w ten sposób za czym w Karol Gustaw był wariant dla lepiej jak wariat, a hazardzista taki polityczny hazardzista natomiast słusznie postąpił akurat najeżdżają Rzeczpospolitą państwo, które się rozwalał liczył na mróz znowu do wojny trzydziestoletniej 1 z takich marzeń, a Władysława czwartego było włączyć w to znaczy albo włączyć się, żeby w momencie, kiedy upływał razem ze Szwedami w 18003005. roku, żeby nie było rozejmu sztumskiej wsi tylko, żeby była wojna w i potem ewentualnie, żeby wspierać Habsburgów prawda przecież w reformowaniu w armię polską na wzór na wzór zachodnioeuropejski wydał na to kupę pieniędzy i designu lat nie pozwoli tak syn zawsze sporo do powiedzenia tak i to i to myślę sobie NATO to była rzeczywiście strata, bo ci żołnierze NATO przez kulturę tak się zadłużył król, a ci żołnierze natychmiast się rozeszli oczywiście byli chętni przedsiębiorcy, którzy zatrudnieni są w no myśmy zostali tak, jakbyśmy z nikim ani wniosku w sali not, a to piłkarz przestarzałą i Michał Kopczyński historyk z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego nasz gość, jeżeli pan pozwoli pani profesorze to puentą naszej rozmowy będzie w UE Jacek Kaczmarski koniec wojny trzydziestoletniej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA