REKLAMA

Biosfera: Aleksander Gieysztor. Rozmawiają dr hab. Hanna Krajewska, dr. hab. Piotr Węcowski i Karolina Głowacka

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-09-22 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
43:59 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Karolina Głowacka zaczynamy audycje biosfera dzisiaj naszym bohaterem będzie Aleksander Gieysztor dziś też wyjątkowo dwójka gości do opowieści o 1 człowieku co świadczy o tym, jaką olbrzymią osobowości gminne i spuścizny po sobie zostawiła prof. Gieysztor studio pani prof. Hanna Krajewska z archiwum Polskiej Akademii Nauk dobry wieczór dobry wieczór pan prof. Piotr Węcławski z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór dobry i jutro w Instytucie Rozwiń » historycznym Uniwersytetu Warszawskiego oraz na zamku Królewskim uroczystości z okazji stulecia urodzin Aleksandra Gieysztora te obchody organizuje także archiwum Polskiej Akademii Nauk tak encyklopedycznej mówiąc Aleksander Gieysztor to historyk prof. Uniwersytetu Warszawskiego przez 20 lat dyrektor Instytutu historycznego im pierwszy dyrektor zamku Królewskiego prezes Polskiej Akademii Nauk, a dla państwa to kto to pierwszy maszt się nawzajem wskazują, ale trzeba rozumieć odesłanie w zakresie skargi stary ja reprezentuję Polską Akademię Nauk archiwum reżyser Gieysztor był przewodniczącym naszej rady naukowej przez Sejm kilka lat ja wtedy jeszcze nie pracowałam w archiwum, ale w damy już na powieści właśnie z tego czasu profesora poznałem osobiście poznałem go na 1 z wysta w, która organizowała archiwum Polskiej Akademii Nauk i to było bardzo nie bardzo istotne i ważne spotkanie profesor na tym spotkaniu przy kilku świadkach przypadkowych zresztą powiedział, że chciałby, aby jego spuścizna spoczęła właśnie w archiwum pan to jest bardzo istotne, ponieważ ta spuścizna, którą my pozyskujemy mamy spuścizny wrażliwą spuścizny uczonych polskich trafiają do nas często zupełnie przypadkowa nikt za życia swojego często nie tylko nikt nie dba o to swoją spuściznę albo nie dbać o tonie nie zadaje nie nie nie zajmuje się tym właśnie faktem, że trzeba było pomyśleć, gdy idzie to spuścizna umieści w związku z tym spuścizny uczonych, ale spuścizny także innych osób rozpraszają się najczęściej jest tak, że spuścizny zajmują się bardzo wielu różnych miejscach jest profesor zadbał o całą UE i po jego śmierci zwróciliśmy się do jego córki Ewy prawdopodobnie profesor również powiedział to w swoim domu także nie było żadnego problemu, żeby pozyskać na spuściznę to jest ogromna spuścizna taktowa to są dokumenty 33 m 1 z największych spóźnić, jakie w ogóle posiadamy w archiwum, ale poza tym jest to 1 z większym 1 z największych spuści z WGN poszukiwane w Polsce 33 m co znaczy w jaki sposób państwo doliczył metrach ślad spuścizny tak to jest taki język żargonu trochę mniej jeśli chodzi o archiwum liczymy tak tak liczymy to w metrach po prostu ilość dokumentów ustawionych na metrze półki w Enei w sumie wychodzi 33 m dalej kiwa smutno, gdy ktoś ma 3 książki to ma zaledwie 440500 m przed stek i tak i tak biały i dlatego trzeba dbać bardzo o to jeszcze za życia, a rozmawiamy przecież z ludźmi żywymi, żeby zostawić po sobie spuściznę profesorowi zasadom rzeczywiście widzi profesor oto zadbał jest to 1 kobieta z większych spuści z RN in w związku z tym mamy trochę też zdjęć właśnie z tych chociażby uroczystości 1 i po profesorze mamy ogromną spuściznę w ich teraz spóźnić spuścizny po kim, bo dla środowiska humanistów historyków postać niezwykle znana, ale dla części naszych słuchaczy może niekoniecznie panie profesorze pan Piotr Wencel Węcławski Patryk k na prostą historię rzeczywiście postacią bardzo istotną nie tylko dla historyków dla humanistów, ale w ogóle dla nauki i doznało nie tylko polskiej nauki, ale nauki światowej elity trzeba przypomnieć, że w 1980 roku został m. in. wybrane przewodniczący międzynarodowej go komitetu nauk historycznych, a więc w Chorzowie był takim papieżem historyków na całym świecie i to pokazuje jego autorytet zarówno naukowe, ale także i taki stosunek do drugiej Starak, który byłby osobą niezwykle cenioną i od strony naukowej, ale także jako jako człowiek pełen pełen życzliwości pełen takich cech, które w, który zjednywał mu sympatii no to dużo mówić kogo ogromnym autorytecie, więc inna na profesora można patrzeć z kilku punktów widzenia zarówno rano tak jak ja patrzę jak ona na mojego mistrza bij mistrza mojej mistrzyni to znaczy jeszcze prof. Gieysztor był był recenzentem pracy magisterskiej jeszcze zdołali miałem zaszczyt wygłaszać referat na jego seminarium doktorskiego nas z drugiej strony był to moja bezpośrednia mistrzyni resort Marek Czerski, o których pisałem pracę magisterską doktorską była z kolei jego i jego łącznie, więc jak sam prof. Gieysztor mówił o nas o tym, następnym pokoleniu, że jesteśmy wnukami jego naukowymi także z 1 strony można patrzeć od strony znaczą w stronę takiej takiej prywatnej czysto ludzkie dna z drugiej strony jest na pewno osobą o ochronę środowiska historycznego sądzę, że nie tylko Warszawskiego jest pewne jest autorytetem zarówno naukowym jaki, choć to wyświechtane bardzo słowo moralnym i wreszcie tak jak to jest powiedzie nas na początku tego prezes Polskiej Akademii Nauk czy prezes polskiej Akademii naukowiec pokazuje to, że nie tylko dla humanistów nie tylko dla historyków, ale dla całej społeczności naukowej był osobą niezwykle ważną rzeczą ważną także w życiu publicznym z, a państwo jako te dzieci wnukowie prof. Gieysztora książkę o nim napisali prawdę Aleksander Gieysztor człowiek idzie o Uniwersytet warszawski wydał tę publikację właśnie na stulecie to kto jest zainteresowany to proszę proszę zerknąć do tej publikacji może im Opowiedzcie trochę o jego życiu na początek ożyciu prof. Gieysztora potem myśmy opowiedzieli się, że właśnie ono jego spuściźnie nie to jest człowiek, który urodził się w roku 1916 i przed dniem był ten cały trudny dwudziesty wiek, które też oczywiście odbił w bardzo mocno na jego życiu się urodził w Moskwie potem już się przeprowadzili do Warszawy wspólnie z rodziną i procesie aktywny udział w walkę o drugiej wojny światowej konspiracja to wszystko wszystko to inny wszystko to przetrwał jak to wyglądało to dziś to już w ogóle takim można powiedzieć w pewnym sensie typowym przedstawicielem swojego pokolenia tego pokolenia, które urodziły się tuż przed wybuchem niepodległości jego jego rodzina, która pochodziła z Litwy no była z taką zbożową z niemiecką rodziną, która wydobędzie się już ojciec Aleksandra Gieysztora Gieysztora również o imieniu Alexander pracował w Moskwie tam zajmował jakieś tam stanowisko z kolei moskiewską góralskiej i to tam właśnie z tego powodu urodził się z mody mody Olek jak Olesiak jako Gim jak sam sam pisał w listach do do ojca, więc jest takim typowym przedstawicielem tego pokolenia Polaków czasów zaborów, który z różnych powodów w różnych miejscach się też losy potoczyły po kilku latach 2001. roku wróciła rodzina do do Polski tutaj znowu takie typowe ówczesnych czasów kursu honoru dobre gimnazjum później studia historyczne na Uniwersytecie warszawskim tuż przed wojną wyjazd na stypendium do Paryża trzydziestym ósmy dziewiątym roku i mimo że miał możliwość tam zostać na czytanki w Paryżu wrócił na początku lipca trzydziestym dziewiątego roku powołany żegnany z 1 strony powołaniem ani mobilizacją z drugiej strony coś z takim poczuciem, że trzeba trzeba być w kraju ranny w kampanii wrześniowej dostał się do niewoli sowieckiej uciekł z niej wrócił do Warszawy i tutaj te czasy okupacji na takie 3 być może rzeczy etatu można, by podzielić, które szły równolegle z 1 strony praca naukowa, a starał się jakość ma odegrać tę grozę czasów czasów wojny pracował nad doktoratem, który jeszcze rozpoczął w Paryżu i zresztą w potajemnie 3002. roku obronił swoją pracę doktorską na tajnym Uniwersytecie warszawskim z drugiej strony no i działalność w konspiracji w biurze informacji propagandy komendy głównej armii krajowej no i tutaj w przededniu powstania doszedł do funkcji kierownika wydziału informacji biura informacji propagandy później na powstanie warszawskie, które też było takiego dla całego pokolenia w wydarzeniu tragiczna ballada Gieysztora i kilku jeszcze innych osób po Colt wydarzeniem jego podwojenie tragiczną śmierć Nisztor był 1 z tych osób z tymi Kurier z Warszawy czy Nowak-Jeziorański, że spotkał kilka dni przed powstaniem i oni wiedzieli, że nie ma szans żadnych na na pomoc zewnętrzną już wszystko jest obowiązek też poczucie poczuć się to bardzo nawet powiedzieć przyzwoitości nakazywały pójście do powstania, które bez od razu było 3 z góry było dla nich sytuacją sytuacją tragiczną, że co to w ogromnym oczywiście w skrócie, gdy jedziemy jednak też jeszcze można było się dodać, że uczył w czasie w czasie wojny tak, bo to też bardzo ważne elementy jego działalności, że był znakomitym pedagogiem ale o ile dobrze doczytałem co do konspiracji wciągnęła go do NIK to inna co dało został wciągnięty przez Tadeusza Manteuffla też wielkiego wielkiego historyka, więc mamy tutaj takie połączenie inny tych życiorysów co się działo po wojnie bo kiedy wyszukuje się rzeźby w internecie nazwiska prof. Gieysztora pewnie wiele osób po naszej audycji będzie to robiło pojawiają się komentarze i doniesienia o tym, że uda się mocno interesowała profesorem jak to wyglądało to jest 1 z rzeczy, których pewnie nigdy nie poznamy Gieysztor z 1 strony nakłanianie przez swojego mistrza Tadeusza Manteuffla zaangażował się w budowę Uniwersytetu Warszawskiego i tutaj można powiedzieć, że to jest taki rys pozytywistyczne tej tej postaci trzeba jak to jak to powiedział Tadeusz Tofel teraz już robimy konspiracji zaś teraz robimy Uniwersytet i Aleksander Gieysztor się bardzo mocno w to zaangażował 3005. roku, czyli po powrocie z obozów jenieckich w Niemczech zaczął współtworzyć powojenne Uniwersytet warszawski, ale z drugiej strony też poczucie lojalności wobec też zwierzchników w swoich armii krajowej wobec Jana Rzepeckiego spowodowała, że dostał się następcą Rapackiego w winie, a więc rozpoczął drogę może nie konspiracji zbrojnej, ale konspiracji na pewno na pewno politycznej i mimo że jak można się domyślić było tego przez swoich przyjaciół, choć przez MON to już lat od II starali się to wyperswadować jednak to poczucie lojalności obowiązkowi carskiego przeważyła Rzepecki został jednak aresztowany i Tomasz Rzepecki, ale dziś torowi, by nakazał demobilizację złożenie wszystkich papierów winne łącznie z radiostacją i t d. tak dalej, więc jest można powiedzieć, że być może na całe szczęście dla Aleksandra Gieysztora tak to się wydarzyło ponieść, gdyby tak dużej poczty jest piątym roku w tę działalność konspiracyjną był zaangażowany na to na pewno jego losy potoczyłyby się, by się inaczej no może ktoś powie, że miał szczęście o tyle i do niego ogromny autorytet naukowy i to w bardzo młody wiek, który zdobył spowodował, że stan lakieru na czele ktoś nazwał kierownictwo badań nad początkami państwa polskiego, a organizacja, która miała na czym on na celu od końca lat czterdziestych badanie początków państwa polskiego 1 z elementów tych badań były ziemie zachodnie, które wzięto też polityczna wracamy do zadania były oczywiście wykorzystywane w propagandzie rządzących i tutaj ta polskość ziem zachodnich, która miała być udowadniana, mimo że kierownictwo badani czy takie ogromne przedsięwzięcie naukowe historyków archeologów przedstawicieli bardzo różnych nauk było, a wraz ze wszech miar naukowym przedsięwzięciem to jednak być może jak sam zresztą Aleksandra Gieysztora po latach wspominał być może to go uchroniło przed aresztowaniem, bo trochę nie wypadało, żeby się okazało, że nagle ktoś, kto stoi na czele takiej propagandowo nacechowanej bardzo propagandowo instytucji okazał się szpiegiem okazał się kimś, kto potrafi dojść do do więzienia, a czy wiadomo czy profesor był przekonany o tym, że udało się zachować niezależność, bo skoro to był taki projekt propagandowy w zasadzie to jednak być może były pewne naciski naciski były ogromne, ale wydaje się, że z prof. Gieysztor i co wspominali wszyscy uczestnicy tego kierownictwa badań i potrafił potrafił z nowego kierownictwa badanie u zrobić instytucje całkowicie naukową czytamy zostały w był wybierany na choćby jest przy choćby stanowiska archeologiczne zgodnie i były badania historyczne archeologiczne jak najbardziej naukowo co więcej udało mu się w rozwój rolnictwa badań zrobić taką ostoję wolności znaczy w tym sensie, że trafiło tam bardzo wielu ludzi, którzy zostali z powodów politycznych wyrzucani z innej instytucji kieruje się badaniem udała udawało się ich ochronić może też, dlatego że kierownictwo nie miał do czynienia ze studentami, więc dla zarządzających dla partii komunistycznej było to jakoś nam trochę łatwiejsze do zniesienia i przez to najtrudniejsze lata przełom lat czterdziestych pięćdziesiątych, kiedy kierownictwo istniało no raczej była to oaza wolności Aniela twór propagandowy z Chełm panie profesorze wracasz do pani prof. Hanny Krajewskiej z siłą polskiej Gedymina, który z nami nie cały czas czystej spuścizny, którą profesor przekazał do archiwum czy też zarządził, że po jego śmierci do spuścizny 7 pojawić tam są właśnie materiały z tych niezwykle trudne, ale i fascynujących czasów, gdy czyta można właśnie odnaleźć ratusz wyznaczył profesor oprócz tego, że był historykiem był chyba rzeczywiście archiwistą to znaczy zbierał różnego rodzaju dokumenty w mniej oprócz tego, że nawet, że liczymy w metrach to mamy także i teczki teczki są tworzone rzeczowo czy jest jakiś temat prawdy bez tych teczek dotyczących prof. Igi stara jest 1487, czyli powiedzmy też około 1500 nawet nie chce wiedzieć ile tys metrów w 33 nadal, a nadal jest to samo w 2 LO im nie zachowały się na atak materiały twórczości naukowej profesor pisał bardzo dużo pisał książki, ale pisał także mnóstwo różnych artykułów pisał w różnych językach z tego co wiem jak występował na różnych właśnie po forach międzynarodowych to zachwycał tym, że potrafił przejść łatwo z 1 języka na drugi porozumiewać się Skibicki w kilku językach po co oczywiście do powodowało jej rysem pakiet dla niego, ale od nich jest to odbicie w twórczości naukowej, ponieważ te artykuły są rzeczywiście bardzo różnych językach na ogół są w języku bardzo duże jest w języku francuskim nie stanęli z rosyjskim angielskim mnie na niekiedy pewnie są jeszcze takie tłumaczenia jest n p . jeśli włoskim profesor zajmował się głównie średniowiecze Dei szeroko pojętym średniowiecza w jakiego rodzaju jest to nie jest sąd artykuły często są artykuły pisane ręcznie proszę sobie nieustannie tak wyobrazić, że profesor żył jeszcze w epoce, kiedy pisało się ręcznie w PE epoka ręcznego pisania w końcu się mniej więcej tak jednak dla nas wszystkich ludzi jest w czasie pierwszej wojny światowej i czasie pierwszej wojny światowej wchodzi maszyna dopisania do pierwszej wojny światowej ludzkość stworzyła tyle dokumentów i stworzyła następnie w czasie pierwszej wojny, ponieważ maszyna spowodowała, że na dopisanie spowodowała, że zaczęły być kopie stosowanym zaczęliśmy mieć ogromną ilość dokumentów nie mieliśmy ten problem z wielką ilością dokumentów dzisiaj jest to problem z tym, że mamy to wszystko w komputerze profesor pisał pisał ręcznie, bo pisał na maszynie w każdym razie pisało on mówi albo same się podpisywał swoje uwagi, że to jest maszynowo napisany to są jego uwagi nie są to szalenie cenne materiały, ponieważ widzimy nawet charakter pisma profesor jak to wyglądało napisał o kazała nie wiem czy dobrze powiem 500 wielkie dni, kiedy czytam, że nawet 800 i nie liczyłam tej miłości artykułów, które napisał, ale jest ich rzeczywiście ogromna, a ogromna ilość zużytego napisał książki książki także są, ale książki w formie książki tylko w formie rękopisu, tak więc np. mitologia słowiańska radny 1 z jego najsłynniejszych książek jest właśnie reformie rękopisu pisał także historii Uniwersytetu w tym o Uniwersytecie warszawskim, ale nie tylko zajmował się także uniwersytetami europejskimi pisało historii miasta zajmował się także historią miasta, ale jednych i głównie się zdekoncentrował na Warszawie inny napój Tusku co zresztą skończyło się tym, że ta powstała przecież uczelnia prawda w le humanistyczne jego imienia lekturą, która zakłada zajmował się także historię gospodarczą zajmował się historią kultury nad historią sztuki historia Europy Polski Annę zajmował się także różnymi biografie, lecz wspomnieniami biografiami m. in. duże, poświęcając miejsca wspomnieniom o właśnie swoi prof. Tadeusza Manta i klub Anny spuścizna prof. Mentel, a także znajduje się w archiwum Polskiej Akademii Nauk stąd często można prześledzić mnie korespondencję, jeżeli ktoś pisze do kogo się szczególnie, jeżeli pisano ręcznie to nie zostawia na kopii najczęściej nie robiono na rzadko kto robił kopie w Melbourne, czyli oryginał listu musi się znajdować u odbiorcy naszych odbiorców w tym wypadku jest profesor manto chwali także na świat wiemy, jakiej listy tak pisał do profesora mandat dla mając to spuścizna, więc to jest właśnie dosyć interesujące ten oprócz tego nie w spuściźnie znajduje się duża ilość materiału poświęcone działalności działalności głównie naukowej, ale także organizacyjny profesor oprócz tego, że był dobrym naukowcem cenionym bardzo był świetnym organizatorem i to było widać w tym, by w takich powołań, jaki go na różne pewne innych na różne stanowiska logiczne wspomniane prof. Anny pan profesor wspominał o tym, że nie był prezesem Polskiej Akademii Nauk, ale był przede wszystkim dyrektorem my zamku Królewskiego jemy się tutaj zatrzymała, bo to jest rzecz jednak spektakularna rządu dyrektorem zamku Kurier Królewskich od 19801991, ale przeczytałem takim szkicu pani Marii kościerskiej inne współautorki książki właśnie po Aleksandra Gieysztora razem z obecnym studiu prof. Węcławski on był zaangażowano samego początku w we wszystkie inicjatywy związane z odbudową zamku Królewskiego to jest rzecz, że myślę bardzo ciekawa jak to wyglądało panie profesorze czy zabieramy za to, żeby odbudować coś takiego jak zamek królewski, gdy zabierano się kilka razy, bo już od razu po czterdziesty piątym roku z 1 strony historycy sztuki ci duża moc naukowcy chcieli dążyć do odbudowy zamku, ale w nów peerelowskiej rzeczywistości zamek był traktowany jednak jako symbol symbol monarchii symbolem szlachectwa, a więc symbol czasów, do których wracać nie chciano, więc był w zapowiedzi to Niezgoda na odbudowę zamku Królewskiego w pewnym momencie coś ruszyło to znaczy był pomysłu władz komunistycznych, żeby być może nawet odbudować zamek ale, żeby zamek stał się siedzibą władz partyjnych państwowych PRL-u i w tej ogromnego taktu ogromnej umiejętności politycznej Stanisława Lorentza zawdzięczamy to, że w takim charakterze zamek został odbudowany w czasach Gomułki lub w Władysław Gomułka w ogóle po raz kolejny postawił weto i stwierdził, że nie będziemy musieli budować szpitale żłobki szkoły, a nie symbol symbol dekadenckiego w Rzeczpospolitej co też argument 38 proc i dopiero w na początku lat siedemdziesiątych, kiedy już Edward Gierek nastał to była 1 z takich elementów jego polityki jednak próba swego rodzaju przekupienia społeczeństwo również odbudową pewnych symboli takim takie stał się zamek królewski w Warszawie na początku lat siedemdziesiątych to zielone światło dla odbudowy zamku nastąpiły miało miejsce przy czym odbudowa miała odbyć się za pieniądze społeczne powstał społeczny komitet odbudowy zamku Królewskiego, który na, którego czele stał Stanisław Lorentz wieloletni dyrektor muzeum Narodowego i w tym co jej w ścisłym kierownictwie społecznego komitetu był również Aleksander Gieysztor, czyli w latach siedemdziesiątych Lorenc Jan Zachwatowicz i Aleksander Gieysztor oni tworzyli taki triumwirat, który spotykał się co tydzień pracując nad tym jak w ogóle ma być odbudowany zamek, bo też trzeba w typowych po powiedzieć, że wcale nie jest tak łatwo cokolwiek odbudować trzeba zastanowić co tak naprawdę odbudowujemy jednak koncepcja była taka, żeby odbudować zamek w kształcie sprzed drugiej wojny światowej, a więc zamek z okresu drugiej Rzeczpospolitej przeważyło ostatecznie koncepcja, żeby odbudować zamek w kształcie, jaki wyglądał on w pod koniec wieku osiemnastego not to choćby obrazy Canaletta tylko dokumentowały okazało się, że jest bardzo dużo bardzo dużo planów szkiców, dzięki którym można było odbudować Ania rzeczywiście nie zbudować zamek i mimo że to co wisieli istnieje to co 308 roku zostało ostatecznie wybudowana, bo nie jest to bryła czy jest obrywa nawiązująca do określonego momentu w dziejach w dziejach zamku z czasów Rzeczpospolitej szlacheckiej i uczynienie z z zamku Królewskiego w Warszawie pomnika muzeum, a nie tak jak powiedziałam siedziby choćby przewodniczącego rady państwa woli takie były plany tutaj, że to 1 z historyków sztuki dosyć umiejętnie wyperswadować mu w partii rządzącej komunistom ten ten pomysł że, zwracając uwagę, że tak że, gdyby tam była siedziba naczelnych władz państwowych choćby, ponieważ dookoła są różnego rodzaju kamienice to z tych kamienic można, by umieszczał snajpera jest niebezpieczny Biuro Ochrony Rządu ówczesne życie uznało że, że jest to rzecz niebezpieczna w związku z tym ostatecznie skończył wydają się skończyło, czyli dobrze, a jest to po prostu pomnik historii muzeum muzeum zamek królewski w Warszawie w i pewnie w archiwach mnóstwo spraw związanych z zamkiem Królewskim to muszę panią zdziwić archiwom Polskiej Akademii Nauk nie ma dokumentów dotyczących zamku Królewskiego konieczne dokumenty znajdują się w archiwum zamku Królewskiego również w Polsce był tam dyrektorem prawda, więc tutaj oczywiście możemy znaleźć już na odpryski jakąś korespondencję petardy i inne tego typu, ale nie jeśli chodzi o zamek Les jest rzeczywiście niewiele natomiast jest inna aktywność profesora PSL, kiedy był dyrektorem zamku Królewskiego pełni też inne funkcje był m. in. dyrektorem prawda i Instytutu historycznego dna Uniwersytecie warszawskim był w międzyczasie BP prezesem Polskiej Akademii Nauk w erze był także n p . zasiada w kapitule Orderu Orła białego czy Orderu Odrodzenia Polski były tu ścieżka później już jak po naszych przemianach był także w radzie naukowej przy prezydencie nic udzielał się po prostu na bardzo wielu frontach i ten jego udział w grze są w różnych radach naukowych także w mnie w działalności redakcyjna, gdyż one jednakowo on również je recenzował bardzo dużo różnych prac on prowadził dr Adam prowadził habilitację jeszcze się także w to angażował oprócz tego profesor był na różnych konferencjach ciągle jeździł i ciągle gdzieś tam coś wykładał chemię, więc ta jego taka działalność Anny powiedziałbym stricte naukowa ma odzwierciedlenie właśnie w dokumentacji przechowywanej w archiwum pan oprócz tego z mam jeszcze materiały biograficzne noty jest też bardzo ciekawego są takie zupełnie osobiste rzeczy, z którymi najczęściej rodzina rzadko się rozstaje się tego, że na to są takie bardzo się osobiste, a więc np. paszporty legitymacje zdjęcia teraz można powielić prawda, więc można oddać, ale już takie ważne rzeczy jak mnie różnego rodzaju przepustki świadectwa szkolne ukończenie matury albo prawdy zrobienie doktoratu Nowogard tego typu dyplomy od znaczenia w urzędach tajemne one dzięki zresztą w rodzinie trafiły do nas po i znajdują się właśnie w naszym archiwum, ale też nie wszystko, ponieważ jej niektóre takie pamiątki już bardzo osobiste związane z jedno waśnie rodzinne zostały przy rodzinie i prawdopodobnie tak tam tak zostaną z tym, że rodzina jest bardzo chętna do tego, żeby je udostępniać również przy okazji tych chciałam powiedzieć, że w związku z rocznicą właśnie stulecie urodzin prof. Gieysztora w nasze archiwum zrobił film, a profesorze el tak jak Uniwersytet wydał książkę nigdy tak byśmy zrobili więc, że film oparty jest na wywiadach z osobami, które z prof. Gieysztora były bardzo blisko swego czasu z różnych powodów nieraz dlatego, że to przede prof. Kieżun był kuzynem jest kuzynem prawda profesora albo jak pani prof. Kotlarska była jego udziału w uczennicach i była cały czas bliskich kontaktach i ten film będziemy właśnie jutro pokazywać, gdzie jutro miał premierę lepiej pokażemy go na Uniwersytecie warszawskim, a następnie o szesnastej 30 na zamku Królewskim to jest wydarzenie otwarte każdy może śledzić wydarzenia otwarte tak będzie można każdy będzie mógł po prostu obejść my mówimy o jutrzejszych uroczystościach związanych ze stuleciem urodzin prof. Aleksandra Gieysztora chciałbym, żebyśmy trochę rozwinęli ten wątek, którym krótko pan prof. Węcławski powiedział na początku mianowicie, że był papieżem historyków to jest myślę cenne, żebyśmy byli świadomi tego jak dobrych miewamy naukowców na poziomie światowym man pomógł rozwinąć co znaczy Aleksander Gieysztor dla światowej historiografii był kim może w jedno tylko nawiązanie do tego co mówią panie proszone są do tych materiałów w ich spuściznę profesora w archiwum Polskiej Akademii Nauk to się znajdują również szafy tylko zeszyty z czasów gimnazjalnych świadectwo czasów gimnazjalnych i pamiętam, że jest m. in . taki komentarz w 10 bodajże letniego Aleksandra zaczyna Nathan dziesięcioletniego Aleksandra, który jest charakteryzowany przez 1 z nauczycieli, więc jest tak komentarze uczeń niezwykle inteligentny wybitny, ale mógłby trochę więcej pracować po przysporzy nam zdolne, ale Leninowi w Rosji, ale później później rzeczywisty Aleksander bardzo dużo pracował również językami to jest, że 3 lata znowu to jest środowisko inteligenckie środowisko okresu międzywojennego on wynieść bardzo dobrą znajomość języka francuskiego z z z domu również bardzo szybko nauczył się już jeszcze przed studiami na studiach języka niemieckiego rosyjskiego rzecz jasna angielskiego uczył się ponieść to jest ten czas, kiedy angielski nie był jaskinie z Narodowym tkwi jednak również język francuski z angielskiego się uczą już w dorosłości, żeby było bardziej intrygująco to chodzi na język znała lekcje języka angielskiego do swojej córki, która właśnie logiem angielskimi w 2 w 1 z z najmu i prowadziła m. in. lekcje języka angielskiego dla króla dla dorosłych jak sam Aleksander Gieysztor wspominał IT wspomina pani Ewa Gieysztor, czyli córka profesora rzeczywiście nie zawsze odrabiał pracę domową, tłumacząc się, że ma tyle obowiązków, że nie ze wszystkim się z wyrobił, ale znowu był poliglotą Otóż pani profesor wspominała sygnału not Perfect w każdym razie w sposób bardzo bardzo komunikatywny języki nie mogę wolno poza tym, który wspomniał również język włoski portugalski hiszpański potrafił dla tak jak ty też było wspomniane onieśmiela nie wiem czy rozmówców, kiedy podczas konferencji naukowych czy różnego rodzaju kongresów każdemu z rozmówców odpowiadał w jego własnym języku niezależnie czy to był Anglik Francuz Włoch czy przeczy Rosjanin to była 1 z tych rzeczy, które powodowały, że na pewno te kontakty z Narodowego Nisztora były też było ogromne, ale oczywiście sama znajomość języków VAT nie mogą zastąpić przede wszystkim tego autorytetu naukowego i i Gieysztor był czasem nazywane najlepszym ambasadorem polskiej nauki na na świecie, ponieważ nie tylko udostępniał wyniki badań Polaków za granicą także i to są to działo w drugą stronę to znaczy często publico w Polsce artykuły na temat prac i publikacji i badań historyków czy to zachodnia czy to wschodnich wschodnioeuropejskich, a do tego modułów to jest to takie bardzo wyświechtane powiedzenie, ale był rzeczywiście człowiekiem renesansu i tutaj też było wspomniane ten zakres tematyczny jego badań od kultury ideologii władzy n p . przez historię gospodarczą skończywszy na historii społecznej czy historii miast i historii politycznej to wszystko powodowało rządu bardzo chętnie zaproszę zapraszane do różnego rodzaju towarzyst w naukowych kongresów konferencji i w każdym z nich miał co do powiedzenia jak dotąd kiedyś 1 z historyków stwierdził, że nie tylko nie w każdym języku coś dopowiedzenia, ale na każdy temat i rzeczywiście były to te uwagi zawsze czy jednostek ich też cech Gieysztora było to, że nawet, kiedy nie zajmował się też tematem to potrafił po referacie tak podsumować ten referat, że sami oferenci się dziwili, czego właśnie z ich referatu aż tyle rzeczy można można wynieść z testu umiejętności wynikające z inteligencji z ogromnego też taktu wobec wobec rozmówcy jest to wszystko przyczyniała się i do jego kontaktów polskich międzynarodowych, a takie twarde naukowe osiągnięcia, z czym jest kojarzony jest z 1 strony autorem zarysu dziejów pisma chińskiego i pyłów o wybitnym paragrafy jak to się mówią z badaczem dawnego kina dawnego pisma uwielbiające właśnie historyczne tytuły książek jest olbrzymie Tomiczek, który właśnie nazwany zarys aż, trudno więc przede wszystkim zapewne wiedzą, że stoją za październik pierwsza przymiarka do do dalszych badań, więc w lipcu zarys zresztą to była też w czasie wojny napisał zarys znał położnictwa nauk pomocniczych historii, które jest podręcznikiem z drugiej strony napisał książkę i wiele wiele publikacji dotyczących mitologii Słowian i religii Słowian są aktualne dotychczasowe zniknął z w kilka miesięcy temu odbyła się w Warszawie na Uniwersytecie warszawskim w Poznaniu na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika taka konferencja poświęcona ministrowi Gradowi, że budzi historycy rocznie 916, a podczas, którego pan wielu badaczy zastanawiało się nad tym czy dorobek zarówno Gerarda Labudy jak i racjonalistą, a Gieysztora to jest dorobek, który może się interesować tylko historyków scenograf jako dorobek, który wybitnych postaci z przeszłości czy też ten dorobek jest nadal inspirujący i tutaj na wnioski były jednoznaczne nasz dorobek Aleksandra Gieysztora nie tylko pozostał, ale nadal, ale okazuje się, że pod wieloma względami wyprzedzał swoją epokę znaczek pisał teksty, które w tamtym czasie być może były trochę niezrozumiałe naczep wydawały się wydawały się tekstami, które nic nie przynoszą, którego otwierając, które idą w jakimś dziwnym kierunku i po 30 latach nagle okazuje, że właśnie teraz dokładnie w ten sposób przebadali już na Zachodzie w Polsce w tym kierunku przyjedzie, bo co choćby w pracach dotyczących symboliki władzy to jej oczywiście też należy powiedzieć często tego badania naukowe były związane z obecnym z z aktualnymi zainteresowaniami tekst i organizacyjnymi choćby zamek królewski w Warszawie w spowodował, że zaczął zajmować się symboliką władzy czy różnego rodzaju stanowiska w nosie archeologicznej kierownictwo badań nad początkami państwa polskiego wyznaczyły jego na długie długie lata zainteresowania początkami państwa polskiego przyjęciem chrztu chrześcijaństwa recepcją chrześcijaństwa w pogańskim świecie w Musze przyznać, że to wydają się być ciekawym wątkiem chyba nawet na osobną rozmowę mianowicie jak czytać właśnie takie książki historyczne sprzed lat szczególnie zastrzegłem uszami na informacje właśnie o książkach dotyczących mitologii Słowian, który jest cały czas bardzo popularne teraz też trzeci po kulturze ciekawe co właśnie czy, sięgając teraz pod taką książkę można być przekonanym, że oto jest wiarygodne źródło informacji współcześnie, bo przecież ciągle są kolejne badania nowe metody i t d. tak dalej chociażby takie rzeczy mitologia Słowian, która Ano stąd chyba nie zostanie żaden sposób spisana na aż trudno to nie jakikolwiek sposób otworzyć, więc zapytam wprost czek przeczyta mitologii Słowian Aleksandra Gieysztora to będę wiedziała to co się teraz wie na ten temat tak o tej imprezie zęby w błoto sprawy gminy pani profesor jeszcze mówimy dużo o tej spuściźnie archiwum połowu innych działalności prof. Gieysztora danych dostępne dla szarego obywatela, który chciałby się zanurzyć właśnie działa ich celem wszystkich teczek archiwum jest dostępny dla wszystkich z tym, że mnie mnich jest łatwa spuściznę łatwa w tym sensie, że piszę te są w różnych językach innych chociażby wykłady, więc trzeba znać języki, żeby je przeczytać w PRL na ogół jest w języku polskim Anny nieraz się, robiąc takie mity w dostępie do archiwum mówi się, że ach, jak trudno jest korzystać z tego archiwum i tak jest trudna korzysta z archiwum, iż n p . jest w języku łacińskim albo np. w języku rosyjskim, ale pisanym ręcznie albo w języku niemieckim pisanym kształt dachu, ale do tego jeszcze ręcznie cię znać języki, żeby następnie co prawda przeczytać natomiast sama spuścizna profesora jest, więc łatwa jest oczywiście dostępne dla wszystkich, ale najczęściej korzystają z niego naukowcy na chociażby właśnie prof. Węcławski, który chyba zna lepiej to spuścizna najlepiej ze ze wszystkich osób innych, które miały dostęp do tej spuścizny Jana jest opracowana in w całym mieście może wspomnieć o takiej takich sytuacji zrobiliśmy my jako archiwum zrobiliśmy także wystawę poświęconą profesorowi ta wystawa miała już swoje otwarcie i otwarcie zamku Królewskim, ale będzie właśnie jutro będzie znowu pokazywana, ale tę wystawę zawdzięczamy trochę też fundacji Kronenberga mienia Cronenberga, ponieważ fundacji Kronenberga ma nagrodę imienia Aleksandra Gieysztora i zainteresowała się także to właśnie to, że mamy to spuściznę i Fundacja będzie wydawała właśnie za chwilę będziemy wydawać się inny inwentarz profesora już mówiłam prawie 1500 jednostek to jest duże jest około 500 stron w ogóle będzie tego inwentarza 1 z największych inwentarza i w końcu listopada będziemy robić konferencję poświęconą prof. Gieysztora owi, na której to konferencja będzie reprezentować właśnie ten inwentarz w teście na końcu tylko trochę osobiście o prof. Gieysztor rzec cóż to był za człowiek z fotografii uderza spokój charyzma i jednocześnie no nie ukrywajmy przystojny to był mężczyzna przystojnym wszystkie pokolenia kolejne pokolenia studentów pracowników Instytutu historycznego opowiadały, że rzeczywiście wiele studentek zakochała się w swój profesorze może on nie tylko na papierze był przystojny i trudno ocenić, ale na pewno był osobą niezwykle szarmancko niezwykle wolno niezwykłym niezwykłym takcie niezwykłej kulturze osobistej i to takiej kulturze nie napadnie na pokaz to była to było takie bardzo dobry stek to zapewnić przedwojenne wychowanie, które w człowieka, który w każdym każdej sytuacji potrafić zachować w każdej sytuacji jest taktowny do tego prof. Gieysztor był no był introwertykiem nie nie ujawniał swoich emocji nie ujawniał swoich uczuć często ma tylko łącznie dla najbliższych zachowywał opinie dotyczące choćby i innych osób czy czy wydarzeń wydawać, by się mogło choćby, że ktoś taki jest idealne do prasy konspiracyjnej, przez którą przechodził przy czym te lata konspiracji były na pewno dla niego bardzo trudnej jak sam wspominał po latach stwierdził kiedyś, że nie zna osoby, które by dobrze zniosła znosiła konspiracji w każdej testach aż tak mocnego charakteru Aleksandra Gieysztora w 2 i introwertyczny gości jednak pewna tama przed na pewno nie był bratem łatwo, o którym się ze wszystkimi brata, ale równocześnie ma też emanująca z niego dostojność kiedy, kiedy na początku lat dziewięćdziesiątych zaczęły po osiemdziesiątym dziewiątym roku Aleksander Gieysztor był m. in. wspominane i to przez bardzo różne środowiska jako idealny kandydat na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do czego oczywiście oczywiście nie doszło, a był też uważane jeszcze przed osiemdziesiątym rokiem przez rząd chce Polski na emigracji w Londynie przez to również i przez choćby 1 z Jerzego Giedroycia, który się z tym się spotykał jako właśnie następca legalnej londyńskiej władzy, a to ciekawe, bo w takim razie muszę być człowiekiem porozumienia, bo zdaje się, że do okrągłego stołu został wysłany przez stronę rządową, więc na pierwszy rzut oka pomieszanie z poplątaniem jak pan interpretuje strój także on jeszcze na pewno był osobą koncyliacyjne i na pewno uważam, że są wartości którymi, który chce, do których należy dążyć, który należy bronić, nawet jeżeli oznacza to pójdzie na pewno pójście na pewne kompromisy i Karol Modzelewski w różnych tekstach wspomnieniowych stwierdzono dopiero po latach zrozumiał, że to chyba Gieysztor miał rację ani on w latach sześćdziesiątych kiedy, kiedy sądził, że Aleksander Gieysztor stoczni historycy tego tego pokolenia, że może nie wykonują jakichś spektakularnych gestów, chociaż akurat w przypadku Aleksandra Gieysztora można przypomnieć, że był 1 z sygnatariuszy są, więc sygnatariuszy listu 30 wtorek 2001. 1004 . roku przeciwko 2 władzy przeciwko cenzurze i t d. tak dalej, więc na pewno był osobą koncyliacyjnego gotową do zaakceptowana przez obie strony przy okrągłym stole, więc został niejako wyznaczony przez stronę rządową partyjną, ale zaakceptowane i to z są całkowicie z całkowitą gotowością przez stronę solidarnościową zresztą też do anegdot, które przeszły przeszła troska załogi sztorm nad swoim doktorantom i Karolem Modzelewskim, do którego jeździł do więzienia już w latach sześćdziesiątych, próbując donosić mu książki do pracy naukowej później go prezes Polskiej Akademii Nauk w latach osiemdziesiątych w tym także w czasie stanu wojennego był uważany za 3 bronił organizował pomoc dla internowanych, że nie tylko naukowców nie tylko pracowników Polskiej Akademii Nauk, ale także szerzej dla wielu intelektualistów internowanych w jak państwo słyszą człowiek, który można, by opowiadać godzinami a kto jest zainteresowany jutro są uroczystości związane ze stuleciem urodzin prof. Aleksandra Gieysztora uroczystości o godzinie jedenasty rozpoczynają się w gmachu Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego czy też przenoszą się do archiwum Polskiej Akademii Nauk czy tam państwo razem wszyscy chętnie wydam pokazujemy wystawę, a potem zapraszamy codziennie od gości czternasty do archiwum, czyli do Pałacu Staszica obok, gdzie będziemy pokazywać oryginały dokumentów Beda nie tylko samą wystawę, ale także i oryginały, a później szesnasty 30 będzie znowu film prof. Kik staże w zamku Królewskim i koncert, ale koncert na koncercie będzie Vivaldi, ponieważ dowiedzieliśmy się od rodziny, że profesor najbardziej lubi właśnie ta muzyka a kto jest zainteresowany postacią prof. Gieysztora w do Warszawy dojechać nie może to proszę sięgnąć po książkę Aleksandra Gieysztora człowiek i dzieło pod redakcją prof. Marek Czerski i obecnego studzi prof. Węcławski go z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, które mniejszym dziękuję za odpowiedź dziękuję bardzo panie profesorze nie studia była z nami także pani prof. Hanna Krajewska k Krajewska z archiwum Polskiej Akademii Nauk bardzo dziękuje GM archiwum Polskiej Akademii Nauk Instytut historyczny UW oraz zamek królewski są organizatorami jest obchodzi, bo organizatorami uroczystości z okazji stulecia urodzin prof. Gieysztora kończymy program biosfera za chwilę będą informacje, a po informacjach jak zwykle programy klasyki dla grzeszników będzie dzisiaj filmy z tańców Jonsson Johnem Travoltą o tym, będziemy opowiadać, ale to więcej państwo słyszą po informacji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj, słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA