REKLAMA

Dlaczego dziś nikt nie pamięta o Dniu Państwa Podziemnego?

Światopodgląd
Data emisji:
2016-09-27 16:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
17:21 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz i w naszym studiu w Gdańsku jest prof. Rafał wnuk z muzeum drugiej wojny światowej i z katolickiego Uniwersytetu lubelskiego dzień dobry panie profesorze dzień dobry pan idzie nowe państwo dziś siedemdziesiąta druga rocznica powstania polskiego państwa podziemnego, czyli dzień to jest święto w Polsce polskiego państwa podziemnego Miss słuchaczy mogli się nie zorientować, bo jak przejrzałam stronę prezydenta i gangów rządzących to można odnieść Rozwiń » wrażenie, że na poziomie państwowym sprawił, że tych uroczystości nie ma one występują na poziomie lokalnym, gdy rozmawialiśmy wielokrotnie o żołnierzach wyklętych to pan z kolei podkreślał, że polskie państwo jest fenomenem takim Polski z tego coś być dumni i często jest przeoczyć, ale czy czy nie pamiętamy za mało fetowany co w sumie to jak dzisiejszy dzień wygląda potwierdzałoby pana tezę tak myślę, jeżeli jest tak jak pani mówi na swoim z przykrością muszę stwierdzić, że moja teza była prawdziwa, a to, dlaczego pan uważa, że polskie państwo podziemne to jest tak mi coś niezwykłego, że my Polacy szczególnie właśnie o tym, powinniśmy pamiętać z tego powodu, żeby to absolutny fenomen w dziejach drugiej wojny światowej być może nawet w fenomen na skalę Europejską w dwudziestym wieku udało się bowiem Polakom stworzyć nie ruch oporu nie konspirację, ale państwo podziemne państwo posiadające wszystkie cechy państwa z trójpodziałem władzy, z czym jest rozwój podziemnego parlamentu własną armią sądownictwem ze społeczeństwem mające cechy społeczeństwa obywatelskiego i to udało się stworzyć w podziemiu w konspiracji to był jedyny pluralistyczne ruch mający cechy państwa w całej drugiej wojnie światowej innym uważam, że to on był chyba najpiękniejszy najwspanialszy kwiat, jaki rozkwitu w czasie drugiej wojny światowej na ziemiach polskich i w tym się powinniśmy chwalić były co prawda inne państwa podziemne na obszarze Europy tak jak ma rodzaj państwo stworzyli na małe i się mniej partyzanci sowieccy błogosławi z 1 strony tego rodzaju państwo stwarza partyzantka serbska Mihajlovicia z drugiej strony Tito upadku stworzyło coś w rozwoju państwa podziemnego natomiast te państwa podziemne inne niż polskie były państwami albo autorytarnymi albo wręcz totalitarnymi pluralizm prodemokratyczne ość to są te cechy którymi się palą się polskie państwo podziemne wyróżniał podaliśmy z tego państwa dumni to co pan podkreśla to to rozumiem, że chodzi o to, że w warunkach wojny w warunkach podziemnych dno powstało Emu, gdyby parlament istniały instytucje jakoś od siebie na ile się dało niezależne jest co się działo się jak rozumiem w 2 kierunkach od dołu to znaczy ludzie woły sami otworzyli, a od góry do byłego sankcjonowane i nadzorowane to znaczy, że to nie szło wszystko od rozkazu to było zaangażowanie społeczne po pierwsze nie było to zdominowane przez zorganizowane przez 1 nałóg strukturę polityczną przez 1 partię tak jak to miało w przypadku podziemia Radzieckiego to niebyła to nie, bo państwo afiliowane przy partii komunistycznej czy też to niebo, a my państwo afiliowane przy organizacji ukraińskich nacjonalistów tylko to było porozumienie obywateli, którzy chcieli zbudować wspólnotę kolorową w swojej różności to było porozumienie, w którym socjaliści rozmawiali z narodowcami chadecy z socjalistami konserwatyści z liberałami mieli wspólny cel państwo prawa to siedziało w państwie odczułem to państwo było pod okupacją niemiecką ołów przez pewien czas niemiecko sowiecką w państwie, które było skazane na niebyt w potwornych nieprawdopodobnych warunkach jeśli chodzi o możliwości działania przetargu może wszechobecnym przy likwidacji próby likwidacji elit polskich okazało się, że próba odcięcia głowy owemu społeczeństwu nie udała się, a nie udała się zbiorowym wysiłkiem ludzi z bardzo różnych obozów to jest takie fenomen, który jest trochę wbre w takim najczęstszym narrację historycznym polskim, czyli takim martyrologiczny ME zry w wołowym ojciec po opowieściach, w których jednostka jednak człowiek odgrywa jakość role to jest opowieść sygnał bardzo jak używamy zainspirował mnie pan profesor takich dużych sum, ale taka Obywatelska bardzo bym ja myślę, że obywatelskość jest kluczem do zrozumienia polskiego państwa podziemnego 1 oczywiście tam również używana w pojęcia naród natomiast używanego w rozumieniu naród jako wspólnota obywateli, a nie naród jako swego rodzaju braterstwo krwi naród, który wyklucza to są te 2 pojęcia, gdybym tutaj Google, a odważył się żonglować polskie państwo podziemne było in ekskluzywne włączało zapraszało innych do udziałów równolegle tworzona konspiracja komunistyczna w Polsce, ale ludzie Lu wykluczała mówiła tylko ci, którzy przyjmą naszą ideologię mogą być uważani za partnerów naszych podobnie z radykalną prawicą z ONR ABC z tymi radykalnymi nacjonalistami, którzy mówili wyłącznie członkowie narodu, których my uznamy za członków naszego narodu mogą mieć pełne prawa w przyszłej Polsce wszyscy inni nie są pełnoprawni oni byli ekskluzywnie ani usuwali wszystkich poza obręb 3 wtajemniczonych jest ta otwartość polskiego państwa podziemnego to jest właśnie owa w ów ów piękny testament owa piękna piękny przekaz, który powinien docierać do możliwie wielu ludzi dzisiaj i grup aż tylu, by mnie kusi, żeby zapytać, skąd się wziął ten fenomen czy to jest także jednak naszej pamięci historycznej dziś mało za mało pamiętamy pomijamy takie właśnie samo organizujące się zdarza graczy w wydarzenia polegając na samoorganizacji w czasie zaborów właśnie do pracy całą organiczną, czyli jednak polskie państwo oraz podziemny jest pewnego rodzaju no tak silna wyjątkiem przypomną Nadzwyczajność dział w tej naznaczone jej powstaniami martyrologią i zbrodniami w taką walką militarną również historię, że po pierwsze, polskie państwo podziemne nie odwracał się do walki zbrojnej armia krajowa, bo jego częścią i tu nie chodzi o to, żeby nie walczyć czy też, żeby odwrócić się do walki tylko aby walczyć o odpowiednich warunkach i wtedy, kiedy jest szansa, by wygrać czyli, żeby nie płacz nie szokować krwią na darmo do wybuchu powstania miało dojść, ale wtedy, kiedy ono będzie rzeczywiście do wygrania była zupełnie inna polityka niż np. polityka komunistów, ale jego zdaniem wybuchu powstanie warszawskie wybuchło natomiast w samym łonie armii krajowej były na ten temat dyskusje i ta dyskusja czy ono miało sens czy też nie miało sensu mówię tu o powstaniu warszawskim będzie nam długo towarzyszyła, bo w pierwotnych planach armii krajowej polskie państwo podziemnego powstanie w Warszawie nic miało nie wybuchnąć ale gdy to jest zupełnie inna dyskusja o stronę proponuję byśmy byśmy dzisiaj nieśli natomiast, skąd ono się wzięło ja myślę, że ono duże ów fenomen był efektem kilku elementów po pierwsze, pewnej tradycji pierwsze polskie państwo podziemne powstało w czasie powstania styczniowego, więc pewien fenomen pewna tradycja była w momencie, kiedy nie ma państwa nad ciemnego należy organizować owe państwo to tam, gdzie się je da w, opierając na chęć uczestnictwa w nich w nim obywateli drugi element, który widział niezwykle ważny do paradoksalnie upadek drugiej Rzeczpospolitej ta druga Rzeczpospolita po zamachu majowym w szczególnie w końcu lat trzydziestych starała się być silna autorytaryzmem mam inne pewnym dystans w dostosowanie się do wartości demokratycznych i okazało się, że ten model państwa został z ruchu plany bardzo szybko we Wrzeszczu 3009 . roku Polacy w czasie wojny do tej drugiej Rzeczpospolitej sanacyjnej mieli może nie tyle negatywny stosunek co daleko daleko o idąca ołów i daleko idący dystans dzieli obecnie bardzo krytyczni i w tym momencie, szukając modelu, który mógłby zastąpić owe państwo ruszyli w kierunku modelu demokracji zachodnich przy tym proszę pamiętać byliśmy z aliantami demokracji zachodnich w 403009. 40 Francji Wielkiej Brytanii potem Wielkiej Brytanii Stanów zjednoczonych to był ten ideał, do którego należało się odnosić propozycja marszu w kierunku faszystowskich kich faszystowskich Włoch trzeciej rzeszy czy komunistycznego związku Radzieckiego dla większości Polaków zdecydowanej większości Polaków była w tamtym momencie nie do przyjęcia krótko mówiąc ów upadek i krytycyzm wobec drugiej autorytarnej drugiej RP pomagał budować mit wspaniałej wspaniałej demokracji, a jak pan myśli, dlaczego dziś nasz pech nie obchodzimy hucznie tego dnia mamy kilka świąt, które wywołują ogromne poruszenie władz mamy takie, które ogólne społeczne poruszenie, gdyż mało, a polskie państwo podziemne będzie mało, kto rozpozna wyda po dachy to jest ciekawe, bo drugi drugie i takim czas, kiedy polskie państwo podziemne było rozpoznawalne, bo było pewnym ideałem jest okres podziemnej Solidarności wtedy mówiło się obawy o obywatelach, którzy walczą o swoje prawa jako pewnym ideale państwo obywatelskie jako model, do którego należy, że dążyć w momencie, kiedy po osiemdziesiątym dziewiątym roku społeczeństwo się podmiotowi, bo to ten stan przyjęto jako naturalny dzisiaj młodzi ludzie uważają po prostu, że wszystkie prawa mają innych państ w i demokracja jest czym jest niezagrożona jest w efekcie ten stan ów został uznany za próbę istniejący niepodważalny trochę uśpiło nas wszystkich obozów, a sytuacja, ale to odnosimy się powiedzenie my Polacy stworzyliśmy na poprawie państwo podziemne demokratyczne w czasie drugiej wojny światowej obywatelskie angażujące dającą nadzieję, że jakieś plany na przyszłość samo zorganizowana w dosyć efektywne i t d. w obliczu obywatelskie tak demokratyczna nie nie da się stwarza demokracja z wyboru prawda, że to efekt był natomiast pytanie brzmi, dlaczego dziś to nie jest modne myślę, że myśląc, że z tego powodu, iż gminne w tym pojęcie obywatelskość obywatelskość wspólnoty Obywatelskiej znalazło się niejako w odwrocie w Polsce i nie tylko w Polsce to jest pewien szerszy niż się już kawałek szerszego zjawiska rozczarowania tradycyjną demokracją i ucieczki i poszukiwania alternatywnego modelu wspólnotowego w efekcie szuka się owej wspólnoty w jednych państwach w narodzie nie przypadkiem we Francji czy w Niemczech dzisiaj tego typu partie zaczynają świecić sukcesy, gdzie indziej w jakiejś klasowej wspólnocie byśmy przykład Grecji w różnego rodzaju bardziej skrajne ruchy na tym zmęczeniu i uznaniu za niewydolny system demokratyczny żerują żerują może nieodpowiednie słowo, ale dzięki kryzysowi demokracji święcą sukcesy my jesteśmy chyba częścią szerszego zjawiska panie profesorze chciałbym być jeszcze na koniec muzeum drugiej wojny światowe muzea, które nowa ekipa pod tutaj batutą ministra Glińskiego chce połączyć z muzeum Westerplatte chcą, by skutkowało wymianą władz i skutkowałoby właśnie na plany były jak rosną też zmianą wystawy, dlatego że wystawa była krytykowana przez ludzi związanych z nową ekipą i minister kultury ogłosił dopiero co, że później dojdzie do połączenia to znaczy o 2 miesiące, czyli 1 lutego czy to znaczy, że macie państwo szansę skończyć tę wystawę Jona mylą cokolwiek pożal się będzie działo powstawanie Tomasza tak to ta decyzja jest, więc szukam odpowiedniego słowo mniej zła krótko mówiąc te 2 dodatkowe miesiące jak my, jakie otrzymujemy wydaje się pozwolą nam w pełni ukończyć wystawę główną i jeśli ktoś kiedyś zechce ją zmieniać będzie musiał zmienić coś co już jest tu w pełni skończone co jest zamkniętym projektem w tym sensie jest to bardzo dobra dla nas informacja, że będziemy mogli ją skończyć oczywiście nie zmienia to podstawowego założenia całej operacji w gminnym, czyli zmiany kierownictwa osób karty ocen kierownictwa muzeum odwołania dyrektora Pawła Machcewicza natomiast to, że udało nam się dotrwać do tego momentu dostaliśmy jeszcze te 2 miesiące sprawia, że mamy nadzieję, iż w marcu w kwietniu będą mogli przez nas przygotowano wystawę zobaczyć Polacy też dyrekcja zaskarżyła decyzję ministra kultury o połączeniu, dlatego że doszło zdaniem Dyrekcji nawet do naruszenia prawa już nie wchodząc z MFW w spór co do litery prawa znaczy, o co chodzi na jakie akty o jakich artykuły toczy się spór, ale myśli pan, że albo pojedzie do sądu już Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że myśli pan macie szansę zatrzymać to połączenie w obronność szefostwo nie jestem prawnikiem i pewnie szansę stołu skoro prawnicy podpowiadają inni takie rozwiązania 1 z przyczyn, dla których muzeum ma być rozwiązany są przyczyny finansowe krótko mówiąc połączenie muzeów miałby sprawić, że te 2 ściany jedzie spraw miał bez spowodować jakieś oszczędności w tej chwili nad procesem połączenia muzeów pracuje duży zespół prawników wynajętych na rynku, w którym się opłacać ciężkie pieniądze z naszych z naszych podatków nie wiem, gdzie to jest oszczędność jakakolwiek skoro można byłoby sprawić, aby Westerplatte było filią muzeum drugiej wojny światowej za pomocą 1 rozporządzenia i wydrukowanie tego rozporządzenia kosztowałoby kilka złotych, a nie kilka dziesiąt tysięcy liczy też kilkaset tysięcy jak to w tej chwili mało, bo przychodzicie na nie chciało, by do wymiany szefostwa muzeum drugiej wojny światowej w paliwo z nieba, ale były oszczędności prof. Rafał wnuk z katolickiego Uniwersytetu lubelskiego i właśnie muzeum drugiej wojny światowej państwa gościem bardzo dziękuję pani profesor dziękuję pani dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA