REKLAMA

Dlaczego 59 lat temu zamknięto tygodnik "Po Prostu". Rozmowa z prof. Rafałem Habielskim

Historie Polski
Data emisji:
2016-10-02 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
45:41 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry zaprasza na historię Polski, a nasze dzisiejsze spotkanie wiąże się z 50 ton dziewiątą rocznicą zamknięcia tygodnika po prostu miało to miejsce właśnie 2 października 1957 roku decyzję podjął komitet centralny polskiej zjednoczonej partii Robotniczej w uzasadnieniu opublikowanym na łamach trybuny ludu napisano sekretariat KC PZPR stwierdza, że zespół po prostu w tym również członkowie partii inni pracujący od wielu miesięcy przeciwdziałał Rozwiń » realizacji uchwał podjętych przez naczelny instancje partyjne zszedł na pozycje jałowej negacji przedstawiał fałszywym świetle polityczną gospodarczą rzeczywistość kraju szerzył niewiarę w realność i budownictwa socjalizmu i w wielu sprawach zgłosił koncepcję burżuazyjne, a oto po takim argumencie rzeczywiście tygodnik nie miał szans co do guza tygodnik, jaką odegrał rolę w najnowszej historii Polski o tym, do dziś historia Polski, a oni gości jest pan prof. Rafał, a bielski historyk zajmujący się historią prasy polskiej Uniwersytet warszawski wita dinozaur omówić nowe państwo ja zacząłem od końca, czyli od momentu zamknięcia tygodnika gala może zacznijmy jednak od początku, bo w takim wydaje mi się potocznym odbiorze tego tegoż pisma kojarzy się on najczęściej zakresem odwilży, a nawet może już z październikiem właśnie pięćdziesiątego szóstego roku na tym, by AAA tymczasem jest to pismo, które powstało znacznie wcześniej organu powstało 40 siódmym roku goście dzień dzieli się historia hobby po prostu dzieje się w takie 22 etap to znaczy do pięćdziesiątego piątego roku golf to jest pismo o charakterze przeznaczonym na stronach środowych młodzieżowo młodzieżowo studenckich osad policzono powstaje z 2007 . roku żadnej roli odgrywał wtedy zmieniają się do organizacji, którą ona reprezentuje czy wyrażali jechałem w inne ideologii program natomiast zmiana następuje w 2 we wrześniu pięćdziesiątego piątego roku zmiana charakteru tygodnika zmienia się nie to wprowadzi w życie Zielona żona na 2 okresy czarnej dziury i zielono asfalt na stoliki i zmienia się po tytuł debaty widać, że redakcja chce mieć troszeczkę szerszą szerszą szerszy zasięg mianowicie co tam to nowy portret Romów informuje, że to jest pismo studentów młodej inteligencji czy to się sam moment, kiedy redaktorem naczelnym jest Eligiusz Lasota to jest już to, aby kierującym FIFA to wydzielona osobna, ale one ważniejsze niż intencję w redakcji to co intencje takie materiały wyraża zgodę na pierwszej stronie pismo jest sytuacja, w której to pismo w kontekście łono zaczną funkcjonować mamy do czynienia wtedy no jeszcze nie są 2 żoną na czym może tak z odwilżą jeszcze nie zostali niegdyś destalinizacji, a obok, bo to pojęcie trzeba ruszyć po bo odróżniać w każdym bądź razie pomysł, który ma na to NATO odnowi NATO na ten odnowiony tygodnik redakcja wprowadza się do tego że, aby próbować na tyle oczywiście na ile można jednak pozwolić cenzura to prowadzić taką politykę o charakterze właśnie prodemokratyczne akcyjnym nową wagę słoni niespecjalnie ostry pojęcia, ale tak takimi jak takie taki mamy do dyspozycji oraz ewidentnie taką pompą polityka anty stalinowskie to znaczy, żeby nie prowadzi żadnej działalności o charakterze opozycyjnym ponadto nikt nie pozwoli został w dialogu dziennikarze tego pisma identyfikuje się do nich nie z polityką bez długów wówczas wprowadzono, ale samą ideą pan zaraz tam zresztą po powiedział sam wie Lu IZ są członkami partii to nie jest pomysł radna opozycyjna z tego to jest pomysł na to, żeby próbować mała, by upowszechniać takie zasady założenia, które z biegiem czasu będą określane mianem socjalizmu demokratycznego, a jeszcze później rewizjonistyczne gra go w formacie identyfikujemy się samym założeniem definiujemy się jako marksiści, ale jesteśmy ewidentnie anty stalinowskim wcale chcemy chcemy budować coś co definiujemy jako demokratyczny socjalizm gości dość ciekawe mówi Eligiusz Lasota w pewnym momencie, że troską zespołu było co zrobić, by PiS ponownie rozpatrywany w paczkach zalegało parapetów lokalnych lokalnych organizacji młodzieżowych na uczelniach, aczkolwiek oczywiście jest to myślenie nierynkowe, żeby się PiS po dobrze sprzedawało tylko, żeby po prostu młodzież chciała czytać to pismo no bo rzeczywiście wcześniej się kojarzyło właśnie z taką indoktrynację partyjną jako organ zarządu głównego akademickiego związku walki młodych no i właśnie pan już wspomniał trochę od tych pojawiających się też tam postaciach, które miały takie podejście, bo do tej sprawy, ale jeszcze, zanim chciałem zapytać, dlaczego po prostu nowo i dlaczego w tym momencie, bo wrzesień pięćdziesiątego piątego roku to jest taki czas, kiedy jesteśmy po śmierci Stalina dość dawno, bo obydwaj pół roku no i wydaje się, że jesteśmy po takich przemianach również o charakterze intelektualnym jak chociażby publikacja przez nową kulturę i słynnego poematu dla dorosłych Ważyka, który to poemacie uważa właśnie z takim momentem w od chodzenia już wyraźnego stalinizm, a nawet próbą rozliczania się przez również środowisko twórców z tamtym okresem sam waży, który był w partii był komunistą pisał w skrócie mówiąc produkcyjniak i SA z pomp sam nawet jest chyba trochę zaskoczony skutkiem tego co napisał w tym czy tym co napisał w tym momencie, a Ts sierpień pięćdziesiątego piątego roku nowy właśnie, dlaczego ostatnio nowa kultura albo jakieś inne pismo tylko dlaczego od Poznania rozmowy ciekawe pytanie jest taka teoria, że czynnikiem środowiskiem, które będzie, który będzie udzielał poparcia o środowisku po prostu branży jedno w 2 w formującym się wówczas w obrębie partii frakcji, bo było pełno w nim tak to pytanie jak się zachowywać co robić w sytuacji ewidentnego ewidentnej zmiany politycznych w powiedzmy jeszcze o fakcie, który będzie miał lada moment w miejsce mianowicie o tajnym referacie Chruszczowa o referacie Chruszczowa usiłowano to jest luty 1956 roku, ale nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia z ZUS ze zmianą proponowaną mu ona przybiera różne grupy powinna róży wyrasta w tym niemniej wszyscy, którzy diagnozują prawidłowo sytuację czy potrafią diagnozować sytuację polityczną wpływowi wiedzą, że mamy do czynienia z taką prodemokratycznych ewolucja tego został to pytanie jak się zachowywać co robić to to jest pytanie, które stawiają sobie nie tylko dziennikarze, ale także to ludzie w partii powstają wówczas to jest ten czas przełom 5556 lat będą 2 środowiska gminy, które będą walczyły władze o wpływy potocznie określane mianem puławianie Natalii czeków i można taką tezę postawić na ostrożny, bo nie ma żadnych dowodów na to, że po prostu znajduje się pod takim ochronnym parasolem albo frakcji liberalnej partii nie chcę przez to powiedzieć, że ta partia traktuje to środowisko w sposób instrumentalny i wyraża przez nią swoje poglądy polityczne ale, budując tym samym z jakąś popularną w społeczeństwie, ale można takie może taką też próbować formułować w oparciu zresztą o to, że po co, o czym pan wspomniał wiecie, dlaczego to jest tak, że inne pisma takim kursie wyraźniejsze prodemokratyczne męczący stalinowskim jest jeszcze, że nikt nic nie widział jeszcze mimo tego, że mają wyraźną ochotę, czego dowodem jest także po poemat dla dorosłych, a ja będą one do tej do tego kroku do tego kierunku po po prostu brak dołączą dopiero na początku 1956 roku Lucy and Gas powtarzam to jest KIP hipoteza, ale nie wydają się, że byłaby jakaś księżycowa czy nieudowodnienia, a poza tym mamy do czynienia z taką determinacją samego zespołu problem, który uważa, że jeśli chcemy dać mu pismo nadać nowy charakter ma nową dynamikę rozbudować jakąś autentyczność tego pisma właśnie o to, że ponownie zalegało w naborach na parapetach nierozpakowane paczkach, bo to próbujmy się skontaktować z rzeczywistością, a w 23 to próbujmy to rzeczywistość opisać zadbajmy też rzeczywistość jakieś pytania, które do tej pory były zadawane tylko nie udzielano, by można było udzielić cały żadnych odpowiedzi, ale jeśli przyjrzymy się polityk publicysta rycerze jak drapieżności tego pisma osnowę odwaga odwadze pytań, które publicystyka po prostu stawia to wyraźnie możemy nałożyć na bieg wydarzeń politycznych właśnie w Futura już za chwilę nałożymy ja tylko, ponieważ co jakiś czas mam świadomość, że może szczególnie młodsze pokolenie słuchaczy na takim hasłem Adam Ważyk typowa dla dorosłych może ukazać zdziwienie to może tylko króciutki fragment, bo boi, bo także poemat właśnie wyznacza pewnego rodzaju zmiana języka, który się pojawia w opisywaniu rzeczywistości, o czym pan wspomina no i pisano wcześniej wspaniały i pełne patosu wierszy o w kulturze klasy Robotniczej budowniczych socjal zrobił to samo w dworze robi to sam waży, a tak jest w 5 linijek krótkich z tego poematu dla dorosłych pokażą jak się ten język zmienia naszych sznurek krzyży z Częstochowy czy piętra wyzwisk ja się czy duchowy maciora wódki i ambitna Dziewki dusza nieufna spod miedzy wyrwana wpół rozbudzona wpół obłąkana to jest opis robotników nowej Huty i społeczeństwa społeczeństwa socjalistycznego społeczeństwa no po prostu o to kto to rzeczywiście AZA chwilę ciszy potem okazuje zły Tyrmanda, który zaczyna się opisywać świat w jakim żyjemy zupełnie innym językiem winny sposób i stąd stąd rzeczywiście coraz silniejsza presja, aby mieć do tego opisu otaczającej rzeczywistości no za czas zacząć rzeczywiście wkładać tego typu elementy, na które będą dla wszystkich Jasnej zrozumiałej widoczny to znalazło wyraz w takim dniu w takim dziale po prostu takim pytaniem czy taki też, że to zapomniano o socjalizmie o gotowości jest bardzo dobra formuła tłumaczenia sens słowa i ambicji tej grupy drogowy ma przy, która nie ma zamiaru krytykować tej rzeczywistości tylko uważa to rzeczywistość, jakby nie dorosła materialna oznaczałoby zaczęto zwracać uwagę na to jakich warunkach pracują ludzie co się dzieje z młodzieżą jak wygląda Polska regionalna tej formy od 3 ZP czy prowincjonalna, w której to co się nazywa budownictwem socjalistycznym już mowy na poziomie materialnym oprócz relacji międzyludzkich poziomu życia Ano po no tak jakby tam nie ma wszystkiego oba co to są organizacje młodzieżowe co to są to co chcą coś co znaczy być członkiem takiej organizacji jak wygląda świadomość ludzi tych cały szereg pytań służących opisowi rzeczywistości przypory przy użyciu jak pan będzie inny i popyt po pierwsze, innego języka, ale w sytuacji, gdy te pytania można nie tylko zadbać, by zadać może zawsze, ale je wyartykułować w druku i próbować otrzymany uzyskać jakąś jakąś odpowiedź dlatego zwracam uwagę na fenomen po prostu, który chce pójść 4, że mamy do czynienia z form szereg zabiegów widząc, że właśnie w tym kierunku tworzenia klubów młodej ligi 5 klubów dyskusyjnych to zaś to będzie coś co w moim przekonaniu będzie czynnikiem bardzo niechętnie przyjmowany przez władze 1 z głównych powodów, dla których LOT-u pismo skończy w takich sposób i skończyło na, że tą złą wartościową z punktu widzenia władzy jest nie tylko to co topić chłopak, o czym próbuje pisać, ale jak działa społecznie wprowadza rząd buduje jakiś autentyzm jakość niezależność jak to dalej wyglądało już za chwilę po informacjach w radiu TOK FM Maciej Zakrocki witam ponownie rozmawialiśmy o historii tygodnika po prostu 2 października 21007 . roku to pismo zostało zamknięte po wspaniałych latach działalności, która dała odcisnęła ważne piętno w historii Polski tamtego czasu w studiu kompresora Rafał cha bielski wita nas jeszcze rozmawialiśmy właśnie o o o tym jak to pismo osobie wymyśliło pomysł na NATO, żeby zaistnieć, żeby właśnie stać się nie tylko PiS niemal instytucją wspomnieliśmy trochę, że tam byli ludzie, którzy poczuli tę potrzebę mówienia innym językiem tak aby, aby wszystkim młode pokolenie chciało to pismo wziąć do ręki może teraz 2 słowa o tym, by o tym, zespole, bo szczególnie dla tych, którzy znają losy wielu tych ludzi później chociażby fakt, że w 1 redakcji był Jan Olszewski Jerzy Urban może być dzisiaj niezrozumiałą decyzją władz ruchu oczywiście ryby, gdy tylko w 1 redakcji wypisali raz oba gole jak ropa wymienił takie nazwiska najbardziej charakterystyczne biorąc pod uwagę przyszłe biografie, ale także takie, które mogą dzisiaj mam coś mówić, ale Jeża Boljević woda potem korespondent w euro w dal pracownik telewizji korespondent w Rzymie Walery Namiotkiewicz powód pojawili się czy to to już są nazwiska zapomniano o seks sekretarz Władysława Gomułki w późniejszym okresie, ale Roman CIMA w PLKK Kreml znakomity krytyk literacki, który wtedy bardziej się pasjonował sprawami politycznymi Marek Hłasko współpracuje z Lechem w tym Wisła, więc mamy do czynienia rannej Stefan Bratkowski lwa tak ma się ono z 2 latka z mamy do czynienia z grupą dość różnorodną to znaczy jeśli się przyjrzeć się meldować bomby, które kierują osoby, bo środowisko stąd pochodzą osoby wrócą do środy są to ludzie dość zróżnicowany natomiast grupa wspólnotowe mianownik to jest po pierwsze, kwestia pokoleniowa, bo tworzą nic dziwnego to ma być pismo, które trojga autentyzm będzie się sprowadzać wyraża w tym, że oni będą młodzi będą mówili do młodych zrozumiałym dla nich językiem oraz o sprawach, które interesują się tutaj ślub to pod kątem generacje nowa droga rzecz toto to jest to przekonania ideowe to wszystko pęknie po pięćdziesiątym siódmym roku i oni pójdą bardzo różnym kierunku, czego dowodem te nazwiska takie symboliczne padał Urban i Olszewski natomiast w dom dialog z jesieni 1956 roku wszyscy są jakoś przekonani czy cel zjednoczenie w takim przekonaniu o tym, że mają dziejową misję szanse narzędzie, jakim jest to pismo do tego, żeby próbować system zmieniać prawo może zacytujmy fragment artykułu programowego jesteśmy grupą młodych zapaleńców studentów i absolwentów wyższych uczelni ludźmi, którzy nie potrafią nie wtrącać się we wszystko co się wokół nich dzieje jesteśmy grupą niezadowolonych chcielibyśmy więcej mądrzej i lepiej redaguje pismo studentów młodej inteligencji chcemy, aby było trybuną wszystkich młodych ludzi o gorącym sercu i otwartej głowie i dalej przekonywano zrobimy wszystko, by nie publikować materiałów letnich chłodny chcemy pełnym głosem mówić o tym co nas cieszy raduje i pełnym głosem wyrażać swój gnie w i oburzenie, a taki manifest młodych gniewnych pomaga ale, ale on brzmi w sposób naturalny, ale niekoniecznie jest tak naturalne staje się pozytywnym dla ówczesnych czy fason przypomnijmy no to jest właśnie wrzesień 1955 roku, gdzie każdy może zapewnienie, że każda próba zdefiniowania z tego, że tak zdefiniowane swojego stosunku do rzeczywistości ona musi być ubrana w tym pojęcia socjalizmu władzy tak dalej tak dalej ten język jest językiem świeże jest językiem autentycznymi to jest to tym w tej tezy wartość zespół ocali do końca to będzie 1 z przyczyn 1 z najważniejszych przyczyn rezonansu tego pisma w macierzach nie tylko wymyślono sobie sposób na stosunek do rzeczywistości, ale od stodoły jesieni 1955 roku sporo potrafiono ten stosunek do rzeczywistości wyrażać przy pomocy po pierwsze, języka po drugie, tematyki potrzecie gatunkowo przypadki są odnowiono zupełnie taki gatunek, który był uprawiany w okresie stalinowskim Marek funkcje, które pełnił służbę władza nie czytelnikowi mianowicie reportaż o przerwę oba mecze, więc tato to pojęcie autentyzmu było czymś co uważam za 2 kluczowe jeśli mówimy o fenomenie tego pisma, choć z drugiej strony ten bunt ma o czym pan wspominało, a jednak pewne granice czy rzeczy pewien limit, bo można powiedzieć, że takim trochę zaskakujący na, choć być może zrozumiałym dla znawców tamtych czasów jest stanowisko redakcji, abyście brak tego stanowiska po wydarzeniach czerwca 50 tego szóstego roku dostaniemy, ale pamiętajmy, że mówimy o piśmie, którego redakcja ma określony stosunek do rzeczywistości określoną w was determinacji odwagi, ale przecież żyjemy w rzeczywistości czy mamy do czynienia z rzeczywistością krowa, którą toczą mówi o mediach prasie całkowicie ubezwłasnowolnione o VAT oznacza, że przecież o tym co się napisze co uznać coś napisze tania, ale co uzyska możliwość druku o tym decyduje cenzura i nawet jeśli przyjmować tę tezę, którą ja pozwoliłem się postawić, że jest ich parasolek aż jakaś jakieś ciche poparcie 1 ze środowisk 1 ze środowisk partyjnych botanik tym ludziom nie będzie pozwalał na to, żeby on pisany to co chcą, a więc granice dla rządu jest ten przykład pan ponoć bardzo dobry, bo podobno było 19 w wersji tekstu, który miał komentować po dziewięćdziesiątego szóstego roku panowie właśnie jakich pojęć używać jak próbować odnieść się tak jak interpretować to co się stało to znaczy, jaka to jest krótka mocna pytanie, dlaczego tam pojechali do 2 bramki kilka osób w redakcji, która na miejscu chciał się zorientować jak rzeczywiście sytuacja wygląda jak sformułować diagnozę, która byłaby troszeczkę różna od diagnozy o charakterze oficjalnym zresztą władze też ma kłopot ukazał się jak 2 komentarze trybunę w trybunie ludu Prabut oraz róże od siebie ten pierwszy komentarz był standardowy dosiadać próg kontrrewolucyjnych i na drugi po kilku dniach już wie już inne, ale powody, dla których się redakcja ma problem z przedstawieniem swojego stosunku do tego co się stało w Poznaniu to to nie jest problem polityczny tak to znaczy przecież światopoglądowe czy nie umie też odpowiedzi na to pytanie to prowincjonalne Montgomery się spóźnia cenzura ingeruje w kolejne teksty, które tę wersję zaakceptowane przez cenzurę są z kolei wersjami, których nie akceptuje redakcja my to jest podstawowy problem to co się udaje redakcji to na pewno do wskazania na nas sprawy, o których wcześniej mówiło się albo wcale albo albo niewiele pan wspomniał m. in . o tym, że się ono w rewitalizację 333 czy wracała jako pewien element sztuki dziennikarskiej reportaż, ale ten, że reportaż po prostu zaczyna właśnie pełnić taką ważną funkcję opisującą Polskę, w której żyją w ówcześni Polacy i uważa się, że takim ważnym reportażem, który właśnie coś odnowił w w tamtej rzeczywistości jest reportaż o z wizyty dziennikarzy w kombinacie bawełnianym Zambrowie tekst Jerzego ożywić i Ryszarda Wiśniewskiego do pisano tam o o wykorzystywaniu robotników o tym, że pracowali po 16 godzin strasznych warunkach, że właściwie w władze tego kombinatów zamku w Zambrowie no po prostu można, by ich sposób gorszy niż kapitalizm, aby zyskiwali tych tych ludzi oto w państwie demokracji ludowej ustroju robotniczymi rządzącej partii Robotniczej no właśnie to było otwarcie zupełnie nowego sposobu mówienia o rzeczywistości obdziela po podobnym tle podobnym tekstem o takim jest nasze, który do dzisiejszego dnia jest przypominane są to daje o sobie znać turystek na spotkanie ludziom waha no trudno to stek z marca 1956 roku, który dotyczy kwestii inne niż to, o których pan wspomniał mianowicie kwestię dawnej historii Polski w próbach zakłamania tego wszystkiego szkoda, że dzisiejszego punktu widzenia brzmi zupełnie zabawnie roboty znaczy od, by przywrócić pamięć ludziom, którzy służyli w najważniejszej największej organizacji podziemnych w Polsce działający między 3009. czterdziestym piątym rokiem czy też w ogóle największej organizacji zbrojnej pod okupacją hitlerowską w czasie wojny, która została w okresie przed pięćdziesiątym piątym rokiem całkowicie zmarginalizowana czy też przykryta takim kamieniem niepamięci na rzecz organizacji charakterze krótko komunistyczna oni to robią, gdy bardzo delikatnie dopłat z dzisiejszego, doceniając intencję szlachetną intencję początek dzisiaj robi wrażenie takiego tekstu tak takiego tam tanio się na peryferiach tylko do tematu, bo Malty Niemiec takie są okoliczności musi mieć o tym, pamiętać, że oni mając w smak na destalinizację na ten wątek sierż demokratycznych państw nad dziećmi jako stalinizmu hodowli psów wychowali się nie zastali wszyscy w tym pomoc ta epoka kształtowała i co oni muszą idąc z rytuałem zmiany, że sytuacji politycznej tak zrzucić siebie, którą swą grą w te nawyki myślenia stalinowskiego i re pre, przyglądając się w rzeczywistości dochodzi do zupełnie różnych wniosków ten dobry przykład tego wam Zambrowa jest genialny to jest 1 z najbardziej wstrząsających tekstów, które w ogóle powstał w ów i autentycznie, który powstał on w PRL -u, który mimowolnie poprzez to nie jest jego bezpośrednią intencją, a jeśli jest to rysunku 1 i pokazuje czym właśnie to tam zapomniano o socjalizmie czym ta rzeczywistość jest on już zbudowali nowy ustrój tylko, że w tym nowym ustroju, którego bohaterem są ci, którzy pracują zresztą zakończył kobiety były głównie za zatrudnione odważnie odpowiada tak jak pan powiedział trochę takiemu stereotypowi jakich fabryki man Chester, że w dziewiętnastym, a w końcu dziewiętnastego wieku dla wyzyskiwaczy one chore nie byłoby to fatalny stan zdrowia, bo jak się okazało tych tych pracownic, gdy w osoby, które zarabiają jeszcze jakiś krążek w rynku cukru, który to większość wzorów tych wszystkich tych zarobków wydają na jedzenie, którym oferuje ten zakłada, więc mamy do czynienia właśnie w takim stereotypowo czysto symbolicznym wyobrażeniem wezwać wyzysku, czyli sytuacje, które z definicji Gaz-system, których definicje system nie dopuszcza w obu wracając z owego artykułu o na spotkanie ludziom AK jeszcze może też znowuż patrząc na to z punktu widzenia jest u słuchaczy, by mnie mniej pamiętających uczących się od tamtych czasach, ale on był moim przekonaniom musiał wywołać nieprawdopodobny rezonans, bo przecież w zasadzie jeszcze do pięćdziesiątego piątego roku można znaleźć przykłady procesów politycznych, w których ludzie z Zatorze byli w AK, by byli wsadzanie do więzienia atak na odwilż po śmierci Stalina na dopiero właściwie no powoli się na euro rozkręca i do tej pory w oficjalnej propagandzie ci akowcy funkcjonują jako nowości wrogowie kraju w, a tu raptem się pojawią taki tekst do nieba pan mówi żona była godnie napisany, bo pewnie tak mógłby być musiało być tak, ale próbka dna 1 zdania z tego tekstu biało-czerwona opaska z napisem ALU czy AKH w była jedynie miernikiem politycznego uświadomienia, ale nie mogła być Probierzem ofiarności wytrwałości i odwagi w 2 zlotego to jest problem, który ten system będzie miał do końca do osiemdziesiątego dziewiątego roku, jeżeli wyobrazić sobie przedstawieni okupacji w literaturze czy filmie no to ten problem bardzo Morgenstern, który realizował Colombo także miał problem o charakterze cenzuralnych to są liderzy po latach to film powstaje na przełomie lat 63 na początku lat siedemdziesiątych to znaczy pokazanie opaskę, na której jest taka to jest coś innego mnie nie nieprzystające do takiej oficjalnej wersji 2 do wiadomości chyba Moczar ska Polska, bo wtedy powstają też firmy Passent sfera to tam kierunek Berlin zwycięstwo gdzieś w oddziale pojawia chłopak z powstania Warszawskiego AK o tak tak ją nawet tam auta pada takie zdania jak Ania AJA byłem w AK, a co to niedobrze grają nieaktualna, więc to jest problem to, dlatego że był już twórcy publicyści reżyserzy musieli się przy przystosować do oficjalnej wersji ten system zawsze bez względu na to, jakiej formule funkcjonował w jakiej fazie rozwoju budownictwa socjalistycznego baliśmy od Bałutów doraźny zupełnie oczywiste, że ten przekaz był swoisty prowadziliśmy wydali wyrok się politycznym dowództwa Kangur, bo takie rozróżnienie obraża lud, który brał udział w powstaniu warszawskim ci prości tzw. żołnierze oczywiście są godni szacunku i ich o ten szacunek im oddajemy i winniśmy jesteśmy pamięć, ale nie zapominajmy, że intencje są fatalne prognozy dowództwo jest straszliwa, więc mamy do czynienia z taką SMS jest w rozwój taką próbą wyjścia w niepamięć zresztą pierwsze obchody powstania Warszawskiego 1 sierpnia 40 punktów, które w, którym Warszawę krwawe warszawiacy podchodzą oni mają poczucie, że wolno im dać woleli złożyć hołd pomordowanym przez 300 pięćdziesiąty siódmy niesienie pięćdziesiąty szósty na fakt, ale w dół wydają się, że to czas rzeczywiście było mocno w naszej rozmowie podkreślić, że żaden tekst, a poza tym trzeba się jeszcze w tym 1 z wypowiedzi, które pan wspomniał mianowicie że ci, którzy byli w rowach Ka w dużej mierze zaludniają, więc ziemia i zacznę od tych więzień wychodzić dopiero foki w kwietniu maju 1956 roku, bo wtedy po referacie Chruszczowa mamy do czynienia z rzeczywistą destabilizacją znacie, która nie jest jest destalinizacja o charakterze takim projektem wartym teoretycznie taką zapowiedział tylko z akcją w charakterze Amnesty 1, a potem będzie przechodziła w akcji o charakterze rehabilitacyjnym te osoby nie były wymierzone za to, żeby w armii krajowej tylko za to co robił po 1945 roku mamy udział w armii krajowej był czymś absolutnie nie po takim bagażem niespecjalnie dobrze dobrze widziałam mumii dlatego w o tych zasługach po prostu dla przynajmniej rozpoczęcia nie tylko dyskusja, ale ich traktowania właśnie w sferze publicznej żołnierze armii krajowej jako po prostu patriotów, którzy walczyli tak to tak samo z okupantem jak przy jak wszyscy inni to na pewno na pewno zwarte odnotowania, dlaczego to pismo, a jednak zaczyna mieć coraz większy konflikt z władzą aż wreszcie dochodzi do jego do jego zamknięcia o tym w trzeciej części historii Polski Maciej Zakrocki witam zapraszam na trzecią część historii Polski rozmawiamy o tygodniku po prostu ma w studiu Kongresowi Rafał Szombierski wspomnieliśmy, że nie wierzy, że dzięki temu tygodnikowi do debaty publicznej zaczęły marsz może nie tyle wracać, ale nawet czasami wręcz pojawiać się dopiero takie wątki jak chociażby szacunek dla żołnierzy armii krajowej i dla ich poświęcenia bohaterstwa w czasie wojny czy zwrócenie uwagi na to, że ustrój robotników chłopów jest ustrojem przynajmniej w tamtym okresie, który w, którym ci robotnicy chłopi często żyją gorzej niż dziś pod kapitalizmem w dziewiętnastym wieku może jeszcze 2 słowa mowa w warto powiedzieć w takim z tamtej rzeczywistości na nie tyle odkłamywanie album, ale wręcz nawet w poruszaniu pewnych wątków w debacie publicznej za 3 to po prostu pisać o religii trochę inaczej problem, badając jakość jest wrogiem zoo ma on jest to jest to jest instytucja, którą od przełomu lat czterdziestych pięćdziesiątych władzom traktuje jako najpoważniejsze zagrożenie Jona oba kościoły praktyki religijne Polaków nie pozwalają dokończyć tego dzieła budownictwa socjalistycznego moc Polska oczywiście można nazwać krajem socjalistycznym Kozioła nigdy nie będzie socjalistyczna takiego doświadczenia bezpośredniego, bo skoro okaże się, że co niedziela o ludzie wędrują nam się więc, że na poza tym test wykazał każdy system totalitarny mnie nie toleruje się czegoś co jest osobne niezależne z ze zmiany w stosunkach między państwem kościoła będą następowały intensywniej w drugiej połowie 1956 roku jeszcze zdaje się w sierpniu czy we wrześniu władze są przekonane o tym, że w wolnych zwolnienie z oba w powierzy on jest uwięziona internowany prymas kardynał Wyszyński oświadczeniem nie nie bardzo możliwe nie biorą tego tego pod uwagę, ale ten wątek w uruchomienie innego stosunku do kościoła równo przez kryzys tylko z kościoła, w którym powiedzmy przypada też identyfikuje pro Bono fakturę 8 Janusz Kuczyński w artykule Eurovia jednak podkreśla że, że religia wpływa hamująco na aktywność człowieka i tam oczywiście mówić o tym, mówił dla ludzi, ale to nie znaczy, żeby zabrać z Rennes figury kościoła krzyczy, żeby kościół wpisać taką figurę, jaką wpisano taka próba to jest wróg, który lektury które sobie trzeba walczyć, by to co się dzieje z rodakiem po prostu przez ZUS z myśleniem dziennikarzy o osoby zerwanie z taką dychotomia właściwą dla autorytaryzmu czy latali to totalitaryzmu rok toczyła się wszystkie te przejawy, które są mi nie nasze oczy nie mieszczą się w nas łączy je zwalczać problem tłumaczy, że logika świata polega na tym, że my walczymy ze wszystkim co jest co jest inne niż my na możemy te zjawiska tolerować możemy AKa oddać pamięć ludzie to dla możemy tolerować kościół przy założeniu, że dany kościół jest on nam obcy czy też definiujemy jego charakter jako jajo podział się szkodliwy, ale nie musimy tego robić taki sposób, jakim robiliśmy do tej pory przy użyciu takiego ostrego języka królowej zmieniasz trochę klimat m. in . przy przy czym w związku z działalnością, bo po prostu my mamy październik pięćdziesiątego szóstego roku, gdzie co może warto powiedzieć nie tylko redakcja dziennikarze no i odnoszą się do tych zjawisk z pewną sympatią dla przemian które, które przychodzą i dla nowego przywódcy i jego obozu władzy, ale w co co co może właśnie odnotujmy Eligiusz Lasota bierze czynny udział w zebraniach w gmachu Politechniki warszawskiej fabryce samochodów osobowych na na Żeraniu, a studenci wybrali go na przewodniczącego delegacji, która udała się 20 października do do Gomułki z listą postulatów no i może warto te postulaty szybko przywołać m. in . takie jak żądanie pełnej jawności życia politycznego gospodarczego swobody prasy Radia i suwerenności wyboru własnej drogi do socjalizmu zgodnie ze specyfiką każdego z krajów straszyła razem straszna, ale akurat wyszli kolorytu, by móc wybrać w moim jednak opartej na równorzędność każdego z partnerów w przyjaźni do związku Radzieckiego ważne co pozwoli to dokończyć pracę w te postulaty to, zwłaszcza to gwóźdź do trumny z programu, bo tak bym jeśli odnieść się po prostu do Gomułki do tego co się dzieje w październiku to znaczy do wyboru namawia go na stanowisku pierwszego sekretarza to nie ulega, że po prostu, że przyczyną tego wyboru powalczymy nie mamy do czynienia z taką sytuacją, że prok Żak jakakolwiek Gazeta czy jakiekolwiek czasopismo może w tej sprawie mówić otwartym tekstem trudność w porze, bo chcemy po po popieramy to decyzje w tej sprawie zapada na najwyższych szczytach władzy fiatem o upublicznieniu takich kwestii mowy nie ma, ale nie ulega wątpliwości, że wszystkie te rzeczy, o których mówiliśmy, a to znaczy taka próba takiej zmiany odejścia od stalinizmu może nie Puszcza wkład w kierunku na pewno nie pójść w kierunku gór realnego socjalizmu demokratycznego to są czynniki, które działają na rzecz Gomułki Gomułka jest postrzegany w październiku pięćdziesiątego szóstego po wyborze karty jako osoba, która zamknie, a okres stalinowski i otworzy zupełnie nowy okres, który będzie charakteryzował tymi postulatami, o których pan powiedział tłumaczy socjalizm, który nie będzie przeszkadzała wolność czy demokracja socjalizm, któremu nie będzie przeszkadzała w wolność wypowiedzi w mediach, a socjalizm, który nie będzie oznaczało uzależnienia od związku Radzieckiego tylko, że myślenie o tym czy ma być Polska jak ma być rządzona po październiku przypadku Gomułki w przypadku osób wciąż bardzo szybko pozjeżdżać na otwarcie Gomułka uważa ze swojego punktu widzenia może słusznie, że ta sytuacja nie może trwać tak dalej to znaczy, że proces zmian, bo Polska ewoluuje ku radości byśmy my używamy pojęcia październik październik jest miesiącem w tym dochodzić od bardzo ważnych decyzji, choć też proces zmiany się październik napiszemy o dużej litery, których zaczyna dużo wcześniej niż miesiąc kalendarzowy właśnie gdzieś po przemówieniu po tym, tajnym referacie Chruszczowa i będzie trwał do zamknięcia po prostu w październiku pięćdziesiątego siódmego roku to znaczy to jest proces zmian, które Polska przechodzi od modelu stalinowskiego nowego modelu trudno od zdefiniowanego autorytarnego czy po stalinowskiego po po rząd go uczyć polskiego mongolski może użyć tego jak nazwiska tylko, że wizja tej rzeczywistości krótko mówiąc odpowiedź na pytanie, jaka ta Polska ma być taki hałas ten system ma być oparty o podstawach, jaka ma być relacja pomiędzy władzą społeczeństwem co chcą co wolno będzie w prasie ona jest w przypadku po prostu ludzi myślących podobnie jak w przypadku Gomułki różna jest to kwestia wolności wypowiedzi statusu pracy w tym nowej w tej nowej rzeczywistości jest jest jednostką przy pierwszej trzeba przede wszystkim przy przeprawie do krytycznej oceny Gomułki oddać sprawiedliwość rząd otwartym tekstem w czasie bardzo wielu spotkamy pierwsze spotkanie z przedstawicielami prasy zdaje się w grudniu pięćdziesiątego szóstego roku, a kolejne w styczniu w lutym on tłumaczy cierpliwie, że żadnej wolności prasy rozumianych taki sposób, jaki się to potocznie rozumie to znaczy, że dziennikarze piszą księża piszą do powtórki nie będzie mi, że wolność prasy jest to on od definiuje jako abstrakcyjna wolność pracy w obalenie pierwszego w lesie Jakub Berman pięcio, a potem powtarzał tak jak nie ma żadnej abstrakcyjnej wolności wolność prasy to jest wolność dla osób przed czym dla to jest sytuacja identyfikacji z polityką partii i że ktoś z polityką partii identyfikuje podporządkowuje się o tym, sam nabierał ma możliwości w wolności pracy w takiej sytuacji jak pisze sam znalazł natomiast jeśli ktoś chce być poza tą partią on recenzować się z zewnątrz nawet definiując swoje poglądy jako bliskie to zgody na to nie będzie już raz powtarzam, że cierpliwie i on i jego najbliższy współpracownik czy Zenon Kliszko na spotkaniu z Dziennika z redaktorami prasy partyjnej z kierownictwem stowarzyszenia dziennikarzy polskich to jest wszystko wyjaśnione takiej argumentacji takiej logiki takiego kierunku w jakim zaczyna iść Gomułka art, czyli odchodzenie od października po prostu akceptować nie chcą oznacza ono logika tego czy sposób myślenia w redakcji kontynuujemy październik to znaczy październik jest bardzo ważną zmianą polityczną i personalną, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żebyśmy ten proces demokratyzować systemów kontynuowali naukę dla Gomułki to jest absolutnie nie do przyjęcia są osobno dla każdego polityka prawa nie może on nie może funkcjonować na ruchomej ziemi to znaczy nikt nie chce akceptować zmiany, bo to z punktu widzenia taktycznego takiego czysto materialnego jak można będzie dla niego niewygodna poza tym co cokolwiek powiedzieć tak anty stalinowskie przekonania Gomułki notatek jest jak polityk komunistyczny to znaczy, które uważamy za mniej demokracji w stylu liberalnym przed takimi jak taki mamy w Polsce po osiemdziesiątym dziewiątym roku nie może być otoczenie umieść w 2 w realia tego systemu oba znaczy, że i Libii jeszcze 1 rzecz którą, którą się często posługuje się na nowy sekretarz mianowicie jak przekonanie to z jego punktu widzenia zupełnie oczywiste, że więcej demokracji tym mniej władzy dla partia ta partia rzeźbami monopolu szybko to jest podstawowy to podstawowa zasada tego systemu promu i teraz czy to właśnie redakcja jest naiwna czy po prostu atmosfera rewolucyjna udzieliła się zespołowi, bo to w jakim sensie są jednak trochę zaskoczeni, że zmiany ten trend ten powie w wolności czy to uchylone drzwi, gdy dość szybko są przemycane na początku 50 tego siódmego roku Eligiusz Lasota w piśmie do RSW prasa, więc z tego nałogu wydawcy i tak ogólnokrajowego ówczesnego pisze w związku z tym, że terror cenzury w ostatnim czasie wzrósł do niebywałych rozmiarów w każdym z numerów co się nawet przed ósmym Leną nie zdarzyło zdejmują nam po kilka kolumn zaczynał w Żorach, bo mamy to 1 z gali Paweł optyka władzy czy sposób widzenia władz w roli polityka, którą prowadzi go mogą Gomułka chcą się zakorzenić chcą sobie poradzić z 2 skrzydłami, o których mówiliśmy co może z liberalnymi dogmatycznym ICO prowadzić prowadzi już nową politykę wobec prasy to znaczy broń Boże nie chodzi o to, żeby to, żeby tutaj wrócić do praktyki okresu stalinowskiego ale, żeby osoby te prace kontrolować w pełni to znaczy, żeby mieć poczucie, że po prasę jest taka, jaka jaka, jaką on chce mieć prawa nie daleko szukać w euro na początku 1957 roku zostaje po to, przykłady polityki oprócz cenzora, który pan wspomniał założone tygodnik polityka, który jest zdefiniowany przez nasze pismo tak o tym, mówić nasze pismo płodów macie teksty, które okazują się wtedy w polityce są tekstami, które wyrażają stanowisko to po parki czyste stanowisko pierwszego sekretarza natomiast nieszczęsna po prostu gdzieś idzie własną drogą my no trochę jak w metrach rzeczywiście to jest taki jak i zapału charakterze rewolucyjnym trochę być może przekonanie, że sytuacja w Polsce tak jest mobilna i że tam ten zakres wolności wywalczone w październiku można można jeszcze jakoś poszerzyć wpływ w czasie pochodu pierwszomajowego w pięćdziesiątym siódmym roku były takie transparenty, że nie da nie ma odwrotu od października Honda wykorzystał Gomułka inaczej myślało, że ci, którzy nieśli transparent niektórzy to trochę tłumaczyli tym że, że jednak była krwawa rewolucja na Węgrzech stłumiona, a brutalnie przez przez przez armię sowiecką no i że rzeczywiście to poszerzanie tej wolności mogłoby grozić podobnymi zdarzeniami i w naszym kraju, ale to oczywiście takie tam tłumaczenie, aczkolwiek w niektóre środowiska wcześniej takie sprzyjające po prostu nonsens zaczynają uważać, że oni rzeczywiście, chyba że za bardzo rozbrykana -li nas takie zdanie ludzi znalazłem pisarza wpływowego wówczas człowieka również establishmencie Jerzego Putramenta pisał tak zastanawia mnie zawziętość po prostu owców zwycięży -li, a ciągle im było mało chcieliby nie obalić, lecz wprost zapytać, skąd u tak młodych ludzi taka zawziętość tylko z własnej ślepoty politycznej, ale ja mam taką teorię, że oni są trochę zakładnikami woda częstuje zakładnikami własnego do takiego Otóż trochę legendy, bo po po prostu jest pismem, która już pismo wyjątkowo do czegoś nie wie po po październiku włamywacze mogą oni mogą palić osobie tak my mamy udział w tym co się w Polsce stało w pięćdziesiątym szóstym roku i widzimy odchodzenie od tego czy też OMD i po polityka, o którą żeśmy Gomułki nie podejrzewali nawet coś co zrobić, aby dostosowywać się boisz się będziemy dostosowywali do linii Gomułki do linii oficjalnej nie przeczy przed siebie w samym sobie prawa powoda czytamy ten elegant będziemy sami własnymi rękami rozbudowywać zwijać Ano dlatego nie chcemy mu w biodrze pismo rozwiązano 2 października była na demonstracjach brutalnie rozbita przez przez milicję podobno 530 osób aresztowana nawet 1 z demonstrantów poniósł poniósł śmierć pana zdaniem już na nas na koniec to jest rzeczywiście chyba nie był w PRL-u jedno z najważniejszych najważniejsze pismo o 3 czy ono myślę, że akt oznaczono ono jest ważne w wolnym w określonym czasie euro, bo mamy takie pismo, które w dłuższym dystansie oddziału wspomniana polityka Zachodu realiach znanych osób, ale tygodnik powszechny n p . w zupełnie się raz kolejny przykład to jest pismo, którego rolę ja bym definiował o wolskim w czasie to znaczy wiedział na rolę w Dynamie, żyjąc zmiany właśnie gdzieś od początku 1950 szósty szóstym szóstego roku no no ale nie ulega wątpliwości, że fakt, że to pismo zostało tak potraktowany, bo to może jeszcze 1 ze wspomnień króciutko mianowicie tak przecież w systemie niedemokratycznym wbre w totalitarnym zamykanie pismo nie ma sensu w Europie złoża zakneblować nastąpi już sposobu można wymienić redakcję można wymienić należy zmniejszyć nakład i t d . tak dalej jeśli ono zostało rzeczywiście jest z zoo zamknięte uznawano, że rola tego pisma jest rolą, która dla niej mieści się w tej logice, którą po polityczne trojga Gomułkę żonę z krótką metę żądni niebezpieczne niebezpieczne poprzez swoją niezależność niebezpieczne poprzez to, o czym na początku naszej rozmowy wspomniał mianowicie rząd organizuje jako społeczeństwo trochę, że wedle niektórych interpretacji Gomułka się obawiać, że ono będzie jakość krystalizacja, że sposób myślenia redakcyjne krystalizacja jakiegoś takiego ośrodka czy początkiem działalności ośrodka do demokratycznego socjalizmu nad, na które nie miała miejsca pozornie przestrogą przestrogą uważajcie, bo mimo zasług jesteśmy w stanie prowadzić politykę tak my żeśmy za zapowiadali zresztą wobec stanowczo wobec wszystkich tych, którzy nie będą chcieli podporządkować, ale tak się skończyła historia tygodnika po prostu opowiadało o tym, pan prof. Rafał Szombierski dziękuję bardzo złożona informacja rady to w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA