REKLAMA

Co się naprawdę wydarzyło w wyborach samorządowych 2014 roku?

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2016-10-08 11:20
Prowadzący:
Czas trwania:
15:15 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
21 o godzinie 12308 października w sobotę słomy Radia TOK FM jeszcze dzień dobry mówi Paweł Sulik w naszym studiu dr Adam Gendźwiłł wydział geografii studiów regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego Fundacja Batorego dzień dobry dzień dobry ja zapowiadałem rozmowy z panem w ten sposób, że auto po 2 latach będziemy w końcu mogli się dowiedzieć jak to się stało, że pomiędzy sondażami przed wyborami samorządowymi 2014 roku, a wynikami tych wyborów była tak radykalna Rozwiń » różnica, dlaczego okazało się, że tak wiele głosów jest nieważnych i w końcu głosów nieważnych było, dlaczego tak wiele kontrowersji wokół tych wyborów się pojawiło niektórzy byli skłonni nawet sądzić, że doszło doszło do fałszerstwa zaś w tym do pana pytanie może doszło w co prawda jest taka, że ja do końca autorytatywnie odpowiedzi nie udziela, bo ty jesteś także w Polsce było 27  000 obwodów głosowania w każdym z tych obwodów tak naprawdę odbywały się wybory, a w gruncie rzeczy kilka równoczesne wyborów, bo wybory samorządowe są najbardziej skomplikowanymi wyborami, jakie są w ogóle organizowane zbieramy władze gminy władze powiatu władze wojewódzkie do tego jeszcze w Warszawie dzielnice to wszystko jest dosyć skomplikowany proces i dało z tych wszystkich pytań myśmy byli w stanie powiedzieć tylko na część w projekcie realizowanym przez fundację Batorego we współpracy z naczelną dyrekcją Archiwów Państwowych projekcie bez precedensu nigdy wcześniej w Polsce badacze nie dostali dostępu do wykorzystanych kart do głosowania, ale myśmy przebadali karty z losowo wybranych stół prawie 100 obwodów głosowania to było myśmy się skupić na wyborach do sejmików województw i to było około 52  000 kart do głosowania każda wielostronicowe przypomnijmy to były broszury często wielostronicowe w związku z tym myśmy przejrzeli kilkaset tysięcy kart do głosowania z zespole wielu ekspertów i badaczy, których te karty przeglądał kartka po kartce ponieść myśmy chcieli to zrobić bardzo dokładnie w związku z tym sprawdzaliśmy strona po stronie nawet jeśli był już dziś zobaczyliśmy 1 krzyżyk, który powinien sugerować, że ktoś zagłosował oddał głos ważny to myśmy sprawdzali czy przypadkiem tego krzyżyka drugiego dziś nie ma czy są jakieś dopiski także oglądaliśmy ten materiał na tyle skrupulatnie na ile tylko potrafiliśmy tak, gdzie nieważność kas wg państwa są sugerowała, że niezrozumienie przez wyborcę tego jak należy poprawnie głosowano, więc głównym wnioskiem z naszego badania jest to, że za wzrostem w dużym wzrostem liczby głosów nieważnych 2000 czternastym roku w wyborach do sejmików województw stała forma karty do głosowania i niezbyt precyzyjna instrukcja, którą dostali wyborcy mówiąc w skrócie projekt karty Visy blond tak jak karta została zaprojektowana, skąd to wiemy wiemy to, dlatego że widzieliśmy, że za tym wzrost za ten wzrost odpowiada głównie wzrost liczby głosów tzw . wiele krzyży kołowych czy głosu, które są nieważne nie, dlatego że są puste tylko nieważny, dlatego że ludzie postawili więcej niż 1 krzyżyk, a często po 1 na każdej stronie i je jednak karta 1 głos na di powinno być tak żyjemy na granicach 1 kart jest to nie wykluczone lecz, jakbyśmy wrócili do tych kart głosowanie zobaczyli jak wyglądała instrukcje co ona miała chyba 6 linijek tekstu to były 2 zdania zawierające po 20 parę słów każdy z nich na konferencji prasowej fundacji Batorego dr Katarzyna Kłosińska ekspertka od Syrii i językoznawca właśnie podawała te zdania analizie mówiła, że są zdania napisane w wyjątkowym prawniczym żargonem zdania, które są trudne do zrozumienia lub, używając słów takich jak nie postawienie krzyżyka spowoduje coś tam nie w każdym razie przekaz ewidentnie, który poszedł do ludzi były niezbyt precyzyjne i oczywiście to nie jest także w jakie często się pojawiał w komentarzach w internecie, że Polacy są po prostu głupi jak ktoś jest głupi nie rozumie proste instrukcje postawić krzyżyk do nich nie głosuje i tak wrzało nieważny głos chodzi o to, że on jest tak i to dobrze, że dążenie nieważny głos na odróżnienie dobrze to znaczy tym co prawda jest taka, że w tym, że w tych wyborach główną motywacją ludzi jest pójście do głosowania na własne wydobycie głosowanie na władze gminy wybrani swego wójta swojego radnego z UE i to jest podstawowa motywacja wybory wyższych szczebli Powiatowej i wojewódzkie są już dla nich wyborami mniejszej rangi to też jest ważny wniosek naszego z badań opinii społecznej, że ludzie niespecjalnie interesują się wyższymi szczeblami samorządu i trzeba było coś w tej sprawie zrobić to zmyślą o zadanie dla partii politycznych, żeby pomyślały o tym jak ludziom pokazać sens tego samorządu na wyższych szczeblach Mal każdym razie, kiedy ludzie mają do Gut głosowanie na wiele szczebli nie są specjalnie zmotywowani, żeby ten głos oddać się, kiedy nie mają oni znają tych kandydatów, kiedy nigdy w życiu kampania wyborcza kandydatów do sejmiku w szatni toczyła się w gminie z moich badań wynika, że nie głosów nieważnych było szczególnie dużo tam, gdzie grać na obszarach peryferyjnych województ w w małych gminach w gminach, które do, których prawdopodobnie w ogóle nie docierała kampania wyborcza kandydatów na sejmik, ale w lekką kolację chodzi z tym, że po prostu ktoś źle zrozumiał sam samą technikę głosowania i w trochę więcej krzyży z taką, że może z tym, że może głosować w sposób zupełnie przypadkowy, kiedy nie jest zmotywowany do tego, żeby oddać ważny głos 1 z wyników naszego badania fundacji jest to, że te krzyżyki rozkładały się w ten sport krzyżyki w głosach wielu księży COVEC rozkładały się w ten sposób żony dosyć dobrze odezwie odzwierciedlały preferencje pochodzenie kandydatów to znaczy ludzie, którzy głosowali oddawali głosy nieważne głosowali na kandydatów z różnych partii, ale zwykle jest jakiś okolicy wsi ludzi, którzy pochodzą z okolicy i dla nich nie było ważne, kto tak naprawdę nie mnie rozpoznawali tego mechanizmu, że powinni zagłosować w pierwszej kolejności jakąś 1 wybraną partię cieliste tylko po prostu zaznaczali ile można było dać drugą sprawą jest też to, że pamiętajmy, że w wyborach wójta burmistrza i wyborach do rady to były karty jedno stronicowe to było proste karty z dna, których kursy trzeba zaznaczyć 1 kandydata, a poza tym dostali również książeczki, a także to były 2 różne można powiedzieć sposoby głosowania w tych samych wyborach i trudno oczekiwać, że ludzie, którzy nie mieli specjalnej motywacji i nie byli pociągnięci do tego, żeby zmobilizowani do tego, żeby oddawać głos mnie odbitym jakoś szczególnie zainteresowani także teren naszą główną rekomendacją potem z poczęciem badanie, bo tak naprawdę wyniki wyborów już znamy samorząd psy ponad 2 lata już 3 tys połowa kadencji tak naprawdę tego samorządu wybranego 2000 czternastym roku natomiast gdy to co trzeba zrobić pilnie też opracować sensowny wzór karty do głosowania być może zastanowić się również nad jakimiś zmianami systemu wyborczego tak, żeby głosowanie było łatwiejsze, żeby ludzie nie dostawali ziemniaki fałszywej obietnicy, że to wszystko wszystkich 200 ludzi powiedzmy czy kilku uczęszcza ponad 100 ludzi wydrukowanych na karcie do głosowania, bo przecież nasze listy wyborcze są niesamowicie długie, że oni w ogóle mają jakąkolwiek szansę dziś ułamek szansy dostania mandatu z wyborach samorządowych, ale pan wyobraża sobie teraz pracę ale zanim to zapytam wcześniej jeszcze ważniejsze rzeczy, które jeszcze przed rozmową z panem przyszłam do głowy jak to jest jeśli słyszymy, że w Austrii w wyniku nieprawidłowości możliwych nieprawidłowości to banalny za rozklejanie się kopać i t d . podczas głosowania radnych w wyborach na prezydenta Sąd Najwyższy stwierdził Rudolf jeśli mamy cień wątpliwości to znaczy musimy powtórzyć wybory i wszyscy, jakie można go tak powtarzam wybory w to ma pan mówił zupełnie innej sytuacji, bo 2 lata państwo w analizowali karty wyborcze wiadomo było, że kontrowersje są olbrzymie wiadomo było nawet się pojawią głosów sfałszowania wyborów w i jak z tej perspektywy pan widzi możliwości wprowadzenia jakichkolwiek zmian, dlatego że po pierwsze, jeśli tylko ktoś powie zmienimy koło kodeks wyborczy spróbujmy opracować inne karty to momentalnie wobec osób wszystkie partie polityczne zaczną mówić nie od tych problemach, o których pan mówi tylko o tym, że to właśnie oponent polityczny próbuje wpłynąć na wynik Hans van budżetu wg PiS niż merytoryczną dyskusję o o jakości głosowania w Polsce no, więc ja staram się być realistą i uważam zresztą napisałem też w swoim komentarzu do do raportu wydanego przez fundację Batorego, że uważam, że w tej chwili nie ma w Polsce przestrzeń dyskusji jakich fundamentalnej zmianie systemu wyborczego mamy kryzys wokół zmian ustrojowych i to jest tak newralgiczne pole działania uważam, że to, by się nie skończyło malinowy newralgiczna natomiast tematyka nowych linii miał więc, więc nie uważam, że jednak to co można zrobić to nawet w granicach obecnego systemu powołać niech to zrobi Państwowa Komisja Wyborcza apelujemy do nich o to już od dłuższego czasu nie chcę, żeby państwa komisja wyborcza nie za nich nie powoła zespół ekspertów, który zajmie się opracowaniem czytelniejsze i lepiej zaprojektowanej karty do głosowania jak to jest, że my w Polsce pracujemy kilka tygodni żacy przydziela być może miesiące na opakowaniu parówek prawda, żeby ludzie wzięli je spółki, żeby było wszystko było, żeby hierarchie informacji była Millera ani możemy zaprojektować dobrze kart do głosowania jak to jest, że kraje, które są powiedzmy uboższe zarówno ekonomicznie uboższe swoim doświadczeniem demokratycznym mają dużo lepiej zaprojektowane dużo czytelniejsze karty do głosowania czy my w Polsce nie mamy grafików od projektowania tak czy my nie mamy psychologów, którzy mogliby zrobić badania jak ludzie ich używają jak ludzie jakby o, wykorzystując to jest przedmiot użytkowy kartę do głosowania powinna być możliwie jak najlepiej z alejek bez służyć swojemu celowi dlatego nasz apel jest w pierwszej kolejności pierwszoplanowy jest taki czy zróbmy coś z kartami do głosowania zróbmy coś z edukacją informację z czystym jak i jaki informujemy ludzi głosowań ja jestem przekonany, że po tym co się wydarzyło w 2000 czternastym roku my nie będziemy mieli jakiegoś dramatycznie większego np. odsetka głosów nieważnych w kolejnych wyborach raczej jednak ludzie tamten ten alarm poszedł w świat, jakby ludzie już myśli będą uważać trochę bardziej natomiast problem pozostaje tak hafty wyglądają po prostu źle te karty są źle zaprojektowane i powinny być zaprojektowane lepiej w West także w ten apel do PKW z 1 strony, aby powołać ekspertów, ale z drugiej strony też aut sam sama dzisiejsza rozmowa też z apelem do nas wszystkich to znaczy bądźmy czujni uważni jeśli chodzi o sam proces wyborczy, bo on się odbywa raz na 4 lata no i jak z nim nie do nie darzy go powtórzyć tak zarząd znaczenie oczywiście, gdy pamiętajmy, że w skrajnych sytuacjach obywatele mają prawo złożyć protesty w Gorlicach, a to była wybory samorządowe 2014 roku było skrajne sytuacje, więc to co nam się udało stwierdził badaniu to torze fałszerst w na masową skalę nie zauważyliśmy w wyborach do sejmików województ w bardzo trudno było zauważyć takie ślady, które może, do których można było powiedzieć, że były masowymi fałszerstwami tak jak np. sugerowano, że masowo rzucano puste karty do głosowania i że za przyrost głosów nieważnych z PSL w wyborach odpowiadały właśnie wrzucone do urn karty puste tak nie było zauważyliśmy również, że oczywiście zdarzało się także głosy wiele krzyży Kowal były zaliczane nieco częściej jednak PSL-owi, bo kara, bo komisjom wyborczym czasem nie chciało się kartkować karty dalej, ale było było również widać PSL był na początku tak, bo PSL był napis na pierwszej stronie karty karty wyborcze w wyborach sejmikowych, ale widać było również, że PSL traciły z kolei też jako bard jest rynek na na pierwszej stronie mi ze względu NATO od odwrotną kwalifikacje głosu, czyli uznawanie głosów ważnych za nieważne czasem głosy ważne dane na PSL były uznawane za nieważny, bo ktoś z nich zauważył jakiś krzyż, którego od, którego nie było także tt tt błędy w jakiejś mierze się znosiły błędy komisji obwodowych byśmy my myśmy z stwierdzi w tym raporcie były dosyć marginalnym zjawiskiem, niemniej jednak były takie pojedyncze komisje w tej wylosowanych próbie, w których to był poziom powiedziałbym nieakceptowalny to znaczy jednak było ich było ich sporo i to znaczy również ty jesteś apel bez nas nazwijmy to obywatelski, bo ktoś widzi w tych komisjach w dużej mierze obywatele są jeszcze jako obywatele powoływani przez komitety wyborcze w najczęściej raczej wytypowani przez komitety wyborcze do zasiadania w komisjach trzeba zwrócić uwagę, że komisje obwodowe muszą uważniej pracować w ten smutny rozbawił w jego wobec nas sobie, że w po ogłoszeniu wyniku tego też tego badania w szeroko zakrojonego badania to w nie tylko w państwa komisja wyborcza na szatnie z szkoły system edukacji pewnie jakoś jego wyniki przyjąć i dobro swoich dzieci w szkole na wsi dowiadują się na odpowiednim odpowiedniej klasie niektóre rzeczy na tym polegają wybory tak wyglądają karty z głosem tutaj wybory takie długi róg, żeby przećwiczyć to, żeby dzieci mogły przećwiczyć, ale pomóc rodzicom, których jak chciałby przecież tam sporo jest także dzieci chodzą z rodzicami głosować i to niewykluczone, że mogły być głosem rozsądku z lokalu wyborczym w chwili głosowania, ale są już pierwsze jakiś wybór odpowiedzi na państwa w raporcie ZUS spotka się państwo z takimi jakimiś dobrymi sygnałami ze strony rządu uczynienia z PKW z 2 od razu dzwoniła i chcę wiedzieć wszystko to firma zainteresowana bardzo w miarę rozwoju one bardzo wolno działające tryby mam wrażenie na prezentacji raportu był przedstawiciel Państwowej Komisji Wyborczej sędzia Kozielewicz mówił, że państwa komisja bardzo dużo zrobiła to ja mam trochę inną ocenę tego tego co się stało natomiast mamy obietnice tego, że rzeczywiście PKW rozważy powołanie takiego zespołu też to się też wszystko oczywiście rozbija o pieniądze jeśli mamy apelować jako organizacje prawda innym społeczeństwa obywatelskiego czy po prostu obywatele do rządu o dodatkowe środki dla krajowego biura wyborczego czy dla wprost administracji wyborczej w Polsce na to oczywiście apelujemy do znaczenia dla nie można oszczędzać na wyborach czy się w ten spektakularny kryzys w 200042 tysiące czternastym roku było złożenie kilku różnych przyczyn pamiętajmy, że tam również nawalił system informatyczny się stało dużo rzeczy naraz dużo złych rzeczy naraz, ale one ukryte było złożenie różnych niechlujstwo i zaniedbań, które nam my po prostu musimy wyeliminować tak nie możemy pozwolić na da nam na ponowne wydarzenie tak jak było wtedy dr Adam Gendźwiłł wydział geografii subregionalnych wzór Warszawskiego Fundacja Batorego bardzo dziękuję za dziękuję bardzo za 4 minuty 1140 i przyjdzie czas na skrót informacji Radia tokfm PL Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA