REKLAMA

Polacy, Czesi i potęga stereotypów. O skomplikowanych relacjach polsko-czeskich opowiadał Michał Przeperski

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2016-10-15 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
27:06 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
sobotni poranek w radiu TOK FM Karolina Głowacka ósma 4 to jest radio TOK FM na rynku pojawiła się taka książka nieznośny ciężar braterstwa konflikty polsko-czeskie w dwudziestym wieku wydawnictwo literackie wydało taką publikację, a w studio jest autor pan Michał Przybylski dzień dobry dzień dobry czas Michał Przybylski pracuje w Instytucie Pamięci Narodowej jest doktorantem Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk publikuje także na bardzo sympatyczne my portalu Sistema Rozwiń » com org tam też znajdą państwo inne fragmenty tej interwencji można wypowiedzieć się książki mój fragmencie, dlatego że książka jest winny spora jak na temat wydawałoby się wąski jednak potraktowane bardziej popularyzator skoro on bardzo państwu polecam tę książkę powiem od razu, ale najpierw innym słowem wstępu my Polacy myślimy o sobie generalnie, że oto miejsce na naszej mapie jest trudne pamiętam zawsze na historii to było podkreślane na skutki położenia geograficznego mnie tylko, że to nasze położenie najczęściej jest traktowane właśnie, że jesteśmy oto między Niemcami, a proszę wybaczyć uproszczenie i Rosją tymczasem co z południowymi sąsiadami pan się właśnie tym zajmuje gdzieś się podział 3 legendy Lecha Czecha Rusłana moment zosta w w dawne właśnie ten problem jak w ogóle był u podstaw mojego zainteresowania tematem Czechów wydaje mi się, że o tych cechach zapominamy, że zwłaszcza, jeżeli podtrzyma nadzieje polityczne przede wszystkim skupiamy się na naszych stosunkach z z potężnymi sąsiadami zachodnim czy ze Wschodu od południa jest taki sposób zaniedbane w ostatnich latach pewnie by się nieco zmienia, a czym nie brakuje różnych inicjaty w które, które mają na celu przybliżenie nam na Czechów Czechów współczesnych czy przede wszystkim czeskiej kultury różnych jej odmianach mam namyśli czeską kinematografią czy wspaniałych twórców takich jak jak Hrabal 3 czy Kundera przecież dają się całkiem w naszym kraju popularne Lenka bardzo dobry nowych wzorów dokładniej to jeszcze jest ostatni film Zelenki o roku 30 mostem zupełnie zresztą jak zresztą inne przed, pokazując inną jest przewrotna o ich zdrowie i naprawdę dobra jak my wykładnie interpretacje około roku 3008 . natomiast gdy idzie do takich ważnych pojęć takich ważnych powodów, który spowodował, że tę książkę napisałem było takie przekonanie, że gdzieś w tym, że w tym cen zainteresowaniu Polaków z Czechami taką w tej hali Czechowicz brakuje takiego namysłu coś poważniejszego nad naszymi kontaktami w dużej mierze politycznymi w dwudziestym wieku, które się okazuje wcale nie były ze sobą Ano właśnie niebyły wesołe czy nie jest także nawzajem patrzymy na siebie właśnie tak wesoło jedni na drugich jest uśmieszkiem z to oczywiście prowokacyjnie tak tak staram się sformułować wydaje się, że jest dużo dużo prawdy i takim najbardziej obrazowym bardziej wezwał sprawa wydaje się to sprawa języka znaczy niejednokrotnie spotykałem się z tym, że Polacy reagowali właśnie poważnym uśmiechami na na dźwięk języka czeskiego, ale proszę mi wierzyć, że byłem również świadkiem przeciwnych oczy odwrotnych jest w sytuacji, więc cieszmy się śmiali się z z języka polskiego i to jest oczywiście można powiedzieć drobiazg, ale tu to pokazuje, że tak naprawdę taka głębsza wiedza na temat tego jacy Czesi w rzeczywistości są, jakie są ich problemy i choć miał takie problemy świata zglobalizowanego, gdzie jest cienka jest drugiego bardzo podobne ale, choć miał równe próżny głębsza więźniem tradycje pełne pewną uwarunkowania kulturowe jakiejś pewne traumy, które mają przecież też Czesi często zapominamy w jakim sensie mam namyśli my Polacy, koncentrując się na na własnym na własnym niełatwy los się zapominamy o tym, że nasi południowi sąsiedzi też, że to jest też łatwo nie mieli znowu tutaj mogę powiedzieć, że ta książka dziś próbuje coś zrobić na tym portalu wciąż trochę przyczepić, bo mówimy o tym, że mam inny zapominamy o południowych sąsiadach i pan wypełnia tę lukę czy też dokłada swoją cegiełkę do wypełnienia tej luki albo co ze Słowakami, bo przecież chociażby Czesi Słowacy mieli wspólne państwo przez dominującą część dwudziestego wieku no i co to jest słuszny zarzut i nie muszę powiedzieć, że fakt, iż moja książka trendy zajmuje się przede wszystkim konfliktem polsko-czeskim jakoś się rzekło w w pierwszej połowie dwudziestego wieku dzieci Słowaków zostawiona na marginesie, dlaczego tak dzieje jest niczyja przez to jedno podstawowe uzasadnienie jest tak, dlatego że Czechosłowacja w swojej, zwłaszcza w tej swojej wersji pierwotnej, że tak wolno powiedzieć jest z okresu dwudziestolecia międzywojennego była krajem zdecydowanie zdominowanym przez przez Czechów mam namyśli to że narodowości czeskiej byli i prezydent i mam namyśli Tomasza Masaryka pierwszy prezydent drugi prezydent Edward Benesz zaryzykował takie takie stwierdzenie, iż to, że wielu historyków dyplomacji np. zgodziłoby się ze mną, że Czechosłowacja była przede wszystkim z państwem realizującym czeski i interes Narodowy tak z polityce zagranicznej polityce wewnętrznej jest taka bardzo interesująca książka, która w zeszłym roku ukazała się w Polsce Autosan Pawlak kasacji dla p t. czeskie sny i ona bardzo interesujący sposób pokazuje czy jest kompletny o refleksję Czecha taką oto terapią na temat pewnego rodzaju co pewien paradoks może czeskiego imperializmu imperializm właśnie z jego wewnętrznego, a więc Czechosłowacja, czyli kraj, w którym Czesi stanowili, więc tylko ułamek wyraźnie mniejszy ułamek mierzy wchodzi w skład Narodowy Czesi prowadzi taką wewnętrzną koni kolonizację Czechosłowacji i stąd stwierdziłem, że z punktu widzenia politycznego czy warto się skupić na Czechach i będzie to uzasadnione, choć z góry w tym momencie przeprasza wszystkich Słowaków jeżeli, jeżeli nie został przesadził w stereotypy cytuję pana Jarosława Jarosława przepraszam haska z lektury w 1921 roku opublikował nawet z lewicowym tygodniku Tribune zmyślone zapis Dziennika Józefa Piłsudskiego, który wybiera się do Paryża, aby podpisać traktat sojuszniczy z Francją jest to muszę przyznać bardzo zgrabnie zmyślone zapis z Dziennika Józefa Piłsudskiego rzekomy, ale na tyle zgrabnie nie jest zmyślone, że można być poważnie zastanowić się jednak może nie jest to prawdziwe cytuję dzisiaj wyjechałem z Warszawy po uroczystym nabożeństwie odprawionym przez arcybiskupa przyjąłem ciało pana potem był bankiet pożegnalny z rządem Prezes Rady Ministrów pożyczył ode mnie 1000 Marek polskich, zanim pociągiem opuściłem granicę Polski odprawiona na ostatniej stacji Granicznej msze polową i ktoś dał mi szable mamy już takich szabli na pamiątkę ze 600 tutaj mamy w dotąd mamy jednak przede wszystkim przez kawałek były całkiem dobrej literatury i to jest chyba najważniejsze Haška znany przede wszystkim jako autora dobrego wojaka Szwejka napisał dużo więcej drobnych utworów niektóre z nich były były w Polsce tłumaczone jest pierwszą rzeczą powiedział to po prostu to jest aż takiego jak my z tego prześmiewczo 6, ale też jego ludzie jakby taka próba głębszego o głębszego spojrzenia na Polskę przy tym od razu dodam w moim przekonaniu mam tego zdarzenia z SP z miastem stereotypy mity ze stereotypem, który nie hasztag wykreował tylko on rzeczywiście istniał w Czechach już wówczas, a to jest jak pani powiedziała tak wzroku dwudziestego odbędzie się 2001. z czasów, kiedy za stosunki polsko-czeskie były bardzo bardzo napięte w największym skrócie można, by powiedzieć, że Czesi i ówcześni in patrzyli na siebie czasem wstyd jako na takim krajem jak na taki naród niezwykle utylizowane jako dawno wyżej cywilizacyjnie stoi, stojąc niż Polska czy i Polacy natomiast na na Polaków patrzyli no właśnie takim pobłażaniem, którego liczne elementy w tym tekście znajdziemy więc, jaki jest Polak na polach to taki lot SA Anduła tort to właśnie taki projekt skory do dość do świętowania bardzo taki jest Marek w można, by powiedzieć Polak to co dla cecha ówczesnego nowość DK emanacja Piłsudskiego jest, więc człowieka takiego niezwykle autorytarnego w swoich sądach w swoich w swoich działaniach oczywiście na zasadzie przeciwstawienia cześć tej sami sobie sami o sobie myślę jako gość od domu jako demokrata jako takim społeczeństwie egalitarnym i stają nam się tutaj jest dziś wolno złożyć dokumenty historyczne mieszają się tej fakty, które są mu były są prawdziwe jest z takimi ocenami złośliwymi nieuprawnionymi miały daleko nie patrzeć Józef Piłsudski na pewno nie był postacią przesadnie religijna zaskoczy naprzód np. ten element elementom wszyto to chyba taka bardziej złośliwa charakterystyka nie nie samego Piłsudskiego, ale Polaka jako takiego jak nadal w górę, ale potem poddaje myszy pojawia się w świecie opisanym przez Haszka to, że chce przepraszam potem był bankiet pożegnalny żony, a potem jeszcze była szabla czy też sam Belka funkcjonowało w stereotypach Czechów na temat Polaków ale jakie były stereotypy nijak inaczej jak Polacy postrzegali Czechów skupmy się na tej drugiej RP w temat jest złożone z wizji próbować go przystali syntetycznie wydaje mi się, że istniały takie 2 jak misja się wykluczające się stereotyp, że z 1 strony Czesi jako nazwijmy to Prusacy Słowiańszczyzny co się kryje w ten specyficzny sformułowaniu po pierwsze, patrzą na Czechów jako naród skuteczny jako naród, który bardzo sprawnie zbudował własną państwowość jako naród rzeczywiście cywilizacyjnie stojący wyżej, jaką znał wyżej nie wątpi stał wyżej, jeżeli w ogóle wolno używać tych kategorii stania cywilizacyjnie wyżej, ale tak państwo dóbr czechosłowacki było na najwyższym poziomie modernizacji państwa czechosłowackiego bardziej zindywidualizowane i to mam namyśli tą czeską część Czechosłowacji jest niewątpliwie ten element polegało czy polega na prawdzie warto zwrócić też uwagę, że nasz w ogóle Czechosłowacja wszystkim, że mit ziemie czeskie w w dwudziestoleciu był 1 z najbardziej rozwiniętych kawałków Europy i inna w nie wątpię Polska nie miała z nich nie miała tutaj, z czym jest z 9 do porównania z Czechosłowacją to jest z 1 strony może nas uczy z 1 strony możemy stwierdzić, że istniał taki pozytywny stereotyp jakimś sensie dziełem Czechom po prostu zazdroszczą, ale z drugiej strony pojawił się taki stereotyp lub Czechów, którzy n p . to jest tak jak było, odwołując się do Haška Ano Czecha, który nie walczy Czecha, który jest możliwy Czecha, który zamiast walczyć też na froncie pierwszej wojny światowej jest z dezerterów jest z pola walki, ale i tak nie jest rycerski rynek też nie jest rycerski co zresztą warto od razu od obrazu tego weźmy też jest, że dosyć ciekawą rzecz po badaniach historyków wykazują, że czyn ten stereotyp jest paradoksalnie wcale nie miał wiele wspólnego z prawdą to znaczy czescy żołnierze w czasie pierwszej wojny światowej, bo przecież ta stanowi punkt odniesienia dla dwudziestolecia wersji bardzo dzielnie i raczej niemiecka propaganda próbowała przedstawić inny sposób więcej powiemy państwo po skrócie informacji Radia TOK FM Michał Przytarski opowiada sobotni poranek w radiu TOK FM ósmy 22 Karolina Głowacka rozmawiamy o książce nieznośny ciężar braterstwa konflikty polsko-czeskie w dwudziestym wieku świeżo wydana przez wydawnictwo literackie publikacja autorstwa Michała Przybylskiego, który jest z nami w studiu dzień dobry raz jeszcze witam chciałem pana poprosić MO taki mały kalendarz tych konfliktów polsko-czeskich dwudziestym wieku, o czym mówimy w myśl przede wszystkim możemy mówić o 3 datach może 4 najpierw z takim takim kluczowym momentem zlotu 18  000 jest 181920 to jest moment, w którym o rodzi się Czechosłowacja rodzi się rodzi się Polska dochodzi do sporu granicznego w po Śląsk Cieszyński sytuacja jest specyficzna najkrócej mówiąc te oba państwa starają się o to by przejąć kontrolę nad nad Śląskiem cieszyńskim i w listopadzie osiemnastego roku lokalni działacze polscy czescy jakimś sensie dogadują się działo się tym Śląskiem cieszyńskim pewien niedoskonały ale, ale pokojowy sposób, po czym jest kilka tygodnie później w styczniu 1000 dziewiętnastego roku bez jakiegokolwiek wypowiedzenia wojny jakikolwiek sygnalizacji na ten teren wprowadzają swoje wojska Czesi jest taka, że wojna nie nieco zapomniana wojna niezwykle niezwykle brutalna i taka też wojna, która naznaczyła stosunki polsko polsko czeskie wojsko czechosłowackie całe swoje dwudziestolecie, bo ostatecznie ta granica ułożyła się pomyśli pomyśli państwa czechosłowackiego z różnych bardziej złożonych zresztą zresztą powodów to jest pierwsza kin pierwszy taki moment konfliktowe drugim momentem konfliktowym jest niewątpliwie rok 1938, który w Polsce wydają się wreszcie w ostatnich latach kojarzy się przede wszystkim z z polskim ultimatum wobec Czechosłowacji wystosowane w końcu września 3008 . roku i właściwej jedynie podać kontekstu do tego to co zostaje tu wszystko niezrozumiałe, bo czy też cały ten konflikt wokół wokół Zaolzia, a więc tej czeskiej żywych części Śląska cieszyńskiego, które tak jak, w których losy były tak jak mówiłem na 1819 lip i 20 Otóż we wrześniu 10003008 . roku Czechosłowacja znajdowała się pod wielkim ciśnieniem polityczne ze strony trzeciej rzeszy trzecia rzesza niemiecka i wódz Adolf Hitler domagały domagały się przekazania przez Czechosłowację, jeżeli tak wolno powiedzieć oddania po prostu ziem zamieszkanych przez większość niemiecką czy tzw. Sunderlandu i w tym okresie na naprawdę tak jest taki wielki ciśnienie tak było wywierany nie tylko przez Berlin, ale również w Londynie przez i przez Paryż, a więc takie w formach czeska trauma tak to bardzo istotna czeska trauma i w też warto warto o tym, pamiętać niestety gdzieś jest suchy w tej traumie miejsce niewielkie, ale zawsze dla dla Polski, ponieważ w tym samym okresie rośnie w nim Polski minister spraw zagranicznych Józef Beck wystosował ultimatum czy też nowego wypuszczenie wystosowane w polskie władze wystosowały ultimatum wobec władz Pragi, żądając zwrotu Zaolzia Dei to zaś został rzeczywiście w Polsce zwrócone i były w sobotą w pewnych poważne powody to rzeczywiście mieszkała większość Polska tam tam Polacy byli bardzo źle przez Czechów traktowani, a nie zmienia faktu, że był to błąd polityczny klęska propagandowa i taka taką siecią datą byłby rok 1940 piąte, kiedy już po drugiej wojnie światowej złą sytuację, kiedy granice między państwami nie są ustalone jak wiemy granica zachodnia Polski są przez długie lata nie była wcale tak to oparta na na na Odrze Nysie Łużyckiej nie była nim nie była potwierdzona przez międzynarodowe konferencje i układ z Niemcami przede wszystkim i i wówczas doszło do zatargu granicznego pomiędzy polską, a Czechosłowacją nie tylko Śląsk Cieszyński, ale szerzej o granice na nas na dolnym na Dolnym Śląsku, ale wówczas, kiedy i żyła tak powiedzieć armaty były wycelowane w jak polskie sceny w stronę Czechosłowacką i vice versa to tankowca został rozwiązany naciskiem sowieckim naciskiem weneckim Józefa Stalina, który powiedział że, że nie ma mowy o tym, aby 2 bratnie narody nie będę, ale właśnie jakież to było braterstwo do tych dat można jeszcze bardzo bardzo króciutko dodać jeszcze rok 1968, czyli ten moment, w którym Polacy czy polskie tzw. ludowe wojsko polskie bierze udział w operacji Dunaj, czyli operacji złowienia praskiej wiosny przez wojska w praskim w praskiej wiosny, więc takiego ruchu wolnościowego, że Słowackiego w i Polacy wzięli w ten widzieli w tym udział, aczkolwiek to tutaj nasza rola jest myśleć nawet coś być też doskonale zdają z tego sprawę nie kluczowa w pana książka sięga jeszcze dom to dużo dużo dalej, ale chyba tak głębiej zaczyna się w dziewiętnastym wieku później mamy bardzo dużą poświęcone drugiej RP i właśnie chciałbym drugi RPA jeszcze wrócić, bo wydaje się to być czynnik bardzo ciekawe drugiej RP i Czechosłowacji z tamtego okresu, żebyśmy przypomnieli postać Tomasza Masaryka, bo to jest kluczowa osoba w tamtym czasie niewątpliwie tak Tomáš Masaryk jest jest jest on jest fascynującym człowiekiem to postać zupełnie nietypową mówimy tutaj ani w kontekście tego, że było przed czeskim pierwszym prezydentem Czechosłowacji i faktycznym założycielem tego tego kraju 1 z polityków, którzy jakimś sensie byli też wolno tak powiedzieć wymyśli Czechosłowacja, więc państwo wspólne dla Czechów i i Słowaków, bo jeżeli spojrzymy na historię to Czesi Słowacy mówiąc bardzo podobnym językiem różnią się od siebie szalenie również, jeżeli chodzi o jakąś organizację polityczną wcześniej wiele wspólnego ze sobą tak naprawdę tak naprawdę nie mieli i Nosalek 1 z jedno osób stwierdziła, że jeżeli w tym Czesi Słowacy połączeni jedno będą w stanie przeciwstawić się Polakom z północy przede wszystkim Niemcom Zachodu i Węgrom z z południa i w jakim sensie taki był pomysł Masaryka na na Czechosłowację, ale jeszcze chyba istotniejsze jest to, że to był taki dwudziesto wiecznym przynajmniej taki jest właśnie stereotyp to tylko o to warto podkreślić to był taki dwudziesto wieczne prezydent filozof Bobo Masaryk był filozofem profesorem filozofii studiował w Wiedniu był prof. Uniwersytetu praskiego i jednocześnie był człowiekiem niezwykle wykształconym zręcznym politykiem co jest istotne i Tomáš Masaryk w czasie pierwszej wojny światowej, działając bardzo aktywnie na rzecz niepodległości czeskiej później czechosłowackiej zdobył sobie bardzo duży Miś dużą popularność wśród przywódców krajów zachodnich możesz o tym, że jego osobista charyzma i urok bardzo dużo dały w sprawie czeski dokładnie to właśnie chciałem powiedzieć ile ich, gdyby tak mogę powiedzieć, że zarzut, że to było bardzo istotne nie tylko dały z takim, bo jest w krótkim terminie, a więc to, że dzięki swojemu wykształceniu swojej charyzmie dotarł do ważnych polityków w w czasie pierwszej wojny światowej, ale później z tego korzysta mówiąc krótko, kiedy po po pierwszej wojnie światów ustalane były granice czechosłowackie Masaryk mogły wysłać list do wpływowych polityków mógł zadzwonić też w nim wcześniej tego raczej nie praktykowano bardziej wysłać list i skonsultować się z wpływowymi politykami Zachodu i wiele rozstrzygnięć za ich dotyczących granic Czechosłowacji było dla dla Pragi bardzo bardzo korzystnych i w końcu kluczowa rzecz przyjęło się uważać, zwłaszcza na Zachodzie Masaryka zalet takiego człowieka właśnie nie tylko niezwykle wykształconego, ale do łagodnego takiego pełnego namysłu no przecież właśnie wszystkim łagodnego w jakim sensie można go łatwo przeci w tej Piłsudskiemu no bo Piłsudski dzikich chodzi w mundurze szable jeszcze Hasek mu tutaj wystawia taką bardzo niepochlebną opinię wąsy 1 000 000 jeśli tak to chyba jest na listę rzeczy, których łączyła natomiast trzeba powiedzieć jedno, że Tomasz Masaryk był wyjątkowo skutecznym politykiem spoza polityki niezwykle bezwzględny, jeżeli ktoś ma co do tego jakiekolwiek wątpliwości to po pierwsze, co do książki, a jeżeli tylko aby sięgnąć głębiej można poczytać listy tylko one są publikowane listy, które wysyła wysłali do siebie Masaryk Benesz w przemyskim w latach 30181920 wówczas 1 Conti polsko-czeskim najbardziej nasilony i wówczas Masaryk w tak brutalny sposób charakteryzuje Polaków, że winny ja byłem niezwykle zdziwiony, że twoje znajdą się na tak wysokim poziomie kulturalnym tak tak wykształcony może w tak brutalny bezwzględny sposób pisać o o Polakach polskim państwie, bo tak naprawdę to jest istotne Masaryk masek chciał tego, że Polska była niepodległa to miał być Polska mała Polska Polska słaba Polska, która nimi nie ma swoich ambicji ani na Wschodzie, a taką mam taką Polskę będzie chciał zbudować się zbudować Piłsudski czy też Siejewicz bez większych ambicji na Zachodzie wszystkim bez takich ambicji przewodzenia przewodzenia w regionie, więc krótko mówiąc Masaryk i na pewno nie były przyjacielem Polski i zapewne słusznie uważają go Czesi za za niezwykle ważną postać w swojej historii, ale nie jest tak jednowymiarowe, czyli trochę jest także tym podejściem stereotypem, który mnie jednak gdzieś tam w nas funkcjonuje i z tego co pan mówi funkcjonowała i także wcześniej podchodzenie właśnie do Czechów trochę z takim przymrużeniem oka żonie to piwo żonie to żonie tamto gdzieś przez to umyka nam ktoś to właśnie z tego co pan mówi polityce niezwykle skuteczni niczym nie dużo skuteczniejsze niż nasi polscy i tak i nie, a więc wie uważam, że rzeczywiście Czesi i czy czescy politycy nota stacja Masaryk przede wszystkim potrafi pokazać swoją skuteczność i to chyba najbardziej widać właśnie przy okazji tego procesu budowania państwa czechosłowackiego w dowód jest tutaj właściwie znajdziemy sukcesy na każdym polu w pozwie, by z 1 strony bardzo korzystne granice co nie było jasne, że Czechosłowacji będzie wyglądała tak jak będzie wyglądać wcale nie było jasne, że zostaną uwzględnione tak jest bardzo stary czeski postulaty tego, żeby Czechy Czechosłowacja pokrywała się z granicami tradycyjnych ziem czeskich z okresu średniowiecza etosie plastykowi jego współpracownikom udało osiągnąć to to Total niewątpliwie fantastyczny wynik po drugie, ogromny sukces wizerunkowy do dzisiaj nawet w Polsce przyjęło się uważać Czechosłowacja była ostatnią demokracją parlamentarną w w latach trzydziestych w tej części Europy Witos to zwierzę c tak dokładnie co prawda natomiast to nie jest miejsce to totalnie zmienia faktu że, gdy w gruncie rzeczy w Czechosłowacji można również określić mianem państwa policyjnego, bo data demokracja czy wszystkie te wszystkie te wolności z nich mogli robić użyte przy Newskim wcześniej był również Słowacy natomiast Polacy czy Niemcy sudeccy, którzy przecież mają tak tak fatalną opinię w historii mieli z tym miejscem dużo większe problemy natomiast jest jej w końcu trzecia rzecz mianowicie, jeżeli spojrzymy na to jak z jak zakończyły się lata trzydzieste dla obu tych obu obu krajów, czyli dla Polski dla Czechosłowacji to widać jedno, że jedyną szansą dla nas i w i mówię tutaj też taką narodach, jakiego polityka było to, aby wejść porozumienia, aby w gipsie walczyć nie tylko wzajemne stereotypy, ale non zjednoczyć wokół wspólnego celu tym celem przy Newskim byłoby zachowanie suwerenności i oparcie się ekspansji niemieckiej później w sowieckiej, a do tego nie doszło i jest, więc de facto nasi politycy cel, czyli czescy czechosłowaccy okazali się skutecznie krótką na krótką metę i do tego chyba tego co do tego właściwie żal najbardziej rzezie i przez dwudziestolecie tegoż nie udało zmienić potem za okres komunizmu trudno mówić o tym, że przy tym, że tak czy Polacy i Czesi mieli cokolwiek do powiedzenia w sprawie układania wzajemnych stosunków, bo dominacja Moskwy była tak tak, przygniatając zamrożone są winni dokładnie jak tak określiłem tak to tak to funkcjonuje w nos w dyskusjach historyków i jest myśl w tym dużo prawdy i znowu tutaj akcent na sam koniec optymistyczne, że po osiemdziesiątym dziewiątym roku sytuacja zmieniła się tak dalece i mamy znowu tak taką wspólnotę przeżyć mam namyśli oświadczenie komunizmu wcześniej doświadczenie doświadczenie najazdu Niemiec nazistowskich, że nagle myślę, że ten to wspólne w jakim sensie wspólne cierpienie, jeżeli tak tak wolno dopatrzeć spowodowało, że możemy zrozumieć się lepiej w tym sensie, że grupa Wyszehradzka współczesna jest z wielką szansą dla nas Noise z wypiekami obserwuje, jakie będą efekty jej działania no Gaj Zalesie spotykają Otóż Otóż to także w woli i liczę, że w dłuższej perspektywie zaś współcześni politycy nie popełniał błędów, które się stałe fakty, które popełniono w dwudziestoleciu, choć oczywiście nie wszystkie analogie są trafne, bo świat nie wygląda taki wgląd w dwudziestoleciu Polacy Czesi i potęga stereotypów to jest teksty, które znajdą państwo nasi smak orki już teraz można zajrzeć ci przeczytać tekst składa się z fragmentów książki nieznośny ciężar braterstwa konflikty polsko-czeskie w dwudziestym wieku wydawnictwo literackie to jest taka cegiełka niż, która jest dowożona przez autora Anny w tym celu, żebyśmy się nawzajem zaczęli traktować poważnie nie właśnie tylko na podstawie wzajemnych stereotypów autorem jest i opowiadał dla państwa pan Michał Przybylski Instytut Pamięci Narodowej doktorant Instytutu historii Polski Akademii nauk inni autor także na portalu istna k org dziękuję panu bardzo bardzo dziękuję za chwilę skrót informacji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA