REKLAMA

Przegląd naukowych newsów tygodnia / Polskie akcenty w misji ExoMars. Opowiada dr Paweł Wajer

Homo Science
Data emisji:
2016-10-22 21:00
Audycja:
Czas trwania:
46:59 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu audycja Homo science Aleksandra Stanisławska serwisu Crazy nauka PL Piotr Stanisławski Gazeta PL niedawno rozmawialiśmy o tym, że może coś zmienimy na rocznice, więc musimy poczekać następne rocznice naszej audycji, bo przegapiliśmy zdaje się, że gdzieś na początku października była była bój, o ile 3 lata naszej audycji cudownie z Nowak nie jest, więc właściwie powinniśmy zacząć od misji eks Mars, która dotarła do marca w środę 19 Rozwiń » października Otóż to one nie zaczniemy, mimo że aż mnie świerzbi, ponieważ w czwartek późnym wieczorem wróciłem z daną ślady rdzy Europejskiego centrum operacji kosmicznych ESA, gdzie obserwowałem prawie z bliska lądowanie bardzo fajne przeżycie, ale nic o tym, więcej nie powiem, dlatego że dzisiaj cała druga trzecia część naszej audycji będzie poświęcony misji eks Mars, więc wiem na ten temat rozmawiać z naszym gościem właśnie jest będzie jeszcze świeży biło przez następnych kilkanaście minut, dopóki nie rozpoczniemy z gościem rozmowy, a zaczniemy od naszego polskiego ogródka JC żubra, o którym wydawało się, że już się chyba wszystko wiemy, ponieważ jest to bat gatunek gruntownie przebadany przez polskich naukowców z Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk, a ja jeżdżę czasem, a tymczasem same niespodzianki całkiem niedawno dowiedzieliśmy się, że Żubr nie jest królem Puszczy tylko waga królem łąk, ponieważ kształt jego uzębienia świadczą o tym, że jest przystosowany do gryzienia trawy ani zgrywania kory n p . z drze w leśnych, a dni świadczyła o tym, znana również, że świadczy o tym, skład chemiczny kości żubrów im na badania generalnie wskazują na taką genealogia odrzucił wycofał do las wycofał się do lasów łąk w momencie, kiedy łąki były zabierane zawłaszczone przez człowieka las pozostał taką oazą spokoju takim azylem dla tych zwierząt i one rzeczywiście wolą wypasać się na łąkach co widzieliśmy całkiem niedawno na własne oczy na początku września wiedzieliśmy, że Puszczę Białowieską i obserwowaliśmy żubry te dzikie żubry, które wręczyli każdemu polecam bardzo niesamowite przeżycie trzeba wstać nad ranem to to jest rewelacja no o świcie w momencie, kiedy wstaje słońce żubry pasą się całe stada widzieliśmy ponad 35 sztuk teraz osoby na obu naraz słońce tak późno wstaje, że właściwie nie ma prób nie ma problemu no myśmy tam byli o piątej rano i widzieliśmy te żubry, które rzeczywiście wychodzą, żeby wypasać się poza lasem poza puszczą, ale wróćmy do tych najnowszych odkryć Otóż zespół naukowców międzynarodowy zespół, w którym no, bo w badaniach uczestniczą również, że m. in . dr hab. Rafał Kowalczyk, który jest dyrektorem Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży i tenże zespół odkrył coś niesamowitego Otóż okazało się, że nasz Żubr jest w gruncie rzeczy krzyżówką 2 gatunków taksówka powstała 120  000 lat temu, a skrzyżowały się ze sobą samiec żubra stepowego wymarłego gatunku, po które zamieszkiwały głównie stepy Azji oraz krzyżówka SA GL pod parł do tego samca żubra stepowego była samica, która Tour jest geneza wrzaskiem bydła domowego dodam, że te 2 linie rozdzieliły się niespełna 2  000 000 lat temu więc, jakby ponownie się spotkały i potem owoc tego mezaliansu, czyli dzieci żubra stepowego i turzycę raczej rozmnażały się z zestawieniu z żubrami z typowymi efekt jest taki, że w dna żubra współczesnego mamy 90 % genów tak mniej więcej, że obraz typowego oraz ze 10 % genów, która w górach to, po którym ślad już dziś w ślad zaginął to też jest wymarły gatunek mężczyzn żubry wciąż zaskakują jak widać, że nie jest to tak jak sobie wyobrażaliśmy naukowcy wciąż znajdują ślady kości należące do żubrów prehistorycznych Atom w tym dna zidentyfikowali bardzo dużo genów odpowiedzialnych za przystosowania do zimnego klimatu do wszystkich do przetrwania epoki lodowcowej do tego, żeby uzbroić się w grube futro i w różne inne przystosowania do tego, aby to zimna znosić lata praktyki MON, a ja w rzeczy może bliższej i są siódmym słuchaczowi statystycznie niestety mianowicie migreny migreny, które są łóżek czołową potrafiącą ludzi praktycznie wykluczać z życia na jakiś czas nie będę opowiadał mu może o szczegółach samego bólu, jeżeli ktoś go doświadcza, bo jak go doświadcza mi się do Łodzi, gdzie stała doświadczenie naprawdę wyjątkowe i czasami zdarza się, że oczywiście, że powala człowieka na cały dzień, a nawet kilka dni badacze od dawna zastanawiają jak to z tymi terenami jest wiadomo, że 1 z mechanizmów, chociaż niekoniecznie przy czym migreny jest rozszerzanie się naczyń krwionośnych mózgu, które zdają się być bezpośrednio, który zdaje się być bezpośrednio powiązane właśnie z powstawaniem tego okropnego bólu jest natomiast w naukowcy wpadli na trop tego, dlaczego być może i te znacznie się rozszerzają Otóż winne mogą być bakterie jelitowe to jest kolejny moment, kiedy ta nasza Flora jelitowa okazuje się być znacznie ważniejsza dla różnych mechanizmów organizm mieszczą się do tej pory wydawało, bo wcześniej traktowano ją tak nieco pobłażliwie, a tymczasem okazuje się, że ma ogromny wpływ chociażby na układ immunologiczny no i wracając do migren okazuje się, że i jest mechanizm, który powoduje, że u niektórych osób skład flory bakteryjnej jest taki, że szybciej niż w innych rozkładane są związki azotu są i te związki azotu przekształcane są w tlenek azotu, który trafia do chwili tlenek azotu jest substancją, która bardzo silnie rozszerza naczynia krwionośne i teraz, skąd się ten tlenek azotu bierze właśnie jest to efekt rozkładu muły azotanów, a to z kolei azotany pochodzą z różnych rodzajów jedzenia już wcześniej z zgłaszano takie powiązanie, które zauważyli właśnie ludzie cierpiący na migreny, że czas temu grana jest wywoływana czy też następuje po spożyciu m. in. czekolady m. in. czerwonego wina m. in. serów pleśniowych i ich to są substancje nad Sołą pokarmy, które zawierają sporo azotanów zresztą podobnie jak np. wędliny, które gdzieniegdzie azotany są wykorzystywane do pozwu konserwacji utrwalania tych wędlin i teraz przy dużym badaniu wykryto związek między obecnością podwyższoną obecność tych bakterii odpowiedzialnych za szybki rozkład azotanów i właśnie z występowaniem migren oczywiście to jest wstępna bardzo badanie było ono będzie rozwijany będzie będą kliniczne badania na ludziach wykonywane natomiast już w tej chwili może warto o tym, myśleć co znaczy warto, żeby ci z państwa, którzy mają pecha być migren owcami zaobserwowali czy to nie jest także tymi grami się pojawiają właśnie po spożyciu niektórych z tych produktów wspominam chodzi m. in . o sery pleśniowe po czekoladę czerwone wino wędliny, jeżeli mamy najlepsze rzeczy no, więc wiem, że ból no wiem no no ale większy ból jak boli głowa, więc to oczywiście co państwo u siebie z obserwują niekoniecznie się przekłada na faktyczne wyniki naukowe, ale też warto w takim momencie poobserwować reakcję swojego organizmu być może jakimś stopniu uda się ograniczyć ten ból właśnie poprzez wykluczenie lub ograniczanie tych tych potraw jak też potrawie o pomidorach i 2 letnia Petra wielkości surowców rodem pomidory, które uwielbiamy, które lubimy jeść przez cały rok Atu okazuje się, że badania genetyczne prowadzone na pomidorach wykazały, że pomidory trzymane w lodówce tracą smak zapach ci z państwa, którzy mieli okazję kiedyś przechowywać pomidory w lodówce być może o tym, wiedzą być może się domyślali tego od dawna ja wiem jak wychodzi trochę z tej lodówki tak tak tak zdecydowanie myśliwi wiele osób po prostu z zasady przechowuje pomidory poza chłodnią i to jest dobry odruch natomiast też w pełni nie załatwia sprawę tak brzmiała, że zbliża tych badaniach opowiem naukowcy przebadali 25  000 genów u 2 odmian pomidorów i odkryli kilkaset genów, które są odpowiedzialne za wytwarzanie enzymów decydujących o smaku i aromacie pomidorów i okazało się, że po pobycie w chłodni pomidory tracą aktywność tych wielu z tych genów, które właśnie odpowiadają za smaki zapach pobyt w chłodni, czyli w temperaturze poniżej 12 °C co gorsza w momencie, kiedy przenoszono do pomidory do temperatury powyżej 20 °C, czyli takiej normalnej temperatury dla tych roślin tropikalnych no bo pomidory pochodzą z Ameryki Środkowej albo Południowej tego naukowcy do końca nie wiedzą i norm są ciepłolubne gatunkiem i to te geny w po przeniesieniu do cieplejszej do do wyższych temperatur nie wracały do aktywności nie uaktywnią się i ten utracony smak i zapach to pozostawał stanem permanentnym i że ME na wniosek jest z tego taki nie przechowujemy w pomidorów w lodówce, ale to nie jest takie proste, bo przecież do nas wiele ton pomidorów po prostu dojeżdża po pobycie w chłodni latem, żeby w ogóle dotrwały do dotarły do naszego sklepu muszą wcześniej przez przez hurtownie, w których też pewnie jest obniżona temperatura nie znam dokładnie, jakby procesu przewożenia pomidorów, ale można się domyślać, że nie przetrwałyby transportu ma zimą jest podobnie pamiętam Wiesława Michnikowskiego zaśpiewała wyjazdami do Radia utracone i coraz bardziej sobie myślę, że miał wiele racji w tym co mówi, ponieważ tak naprawdę prawdziwe pomidory prawdziwie smakując i pachnące można kupić się tylko latem tylko na straganie w, o którym wiadomo, że zaopatruje się w pobliskich gospodarstwach i że te pomidory po prostu nie przebywały wcześniej w jakiej się w chłodni, która zabiła w nich to co lubimy najbardziej zabrzmiało złowrogo Czachor był złowrogo, ale musi zainteresować się koncepcją Hydro koniecznie upra w pomidorów niech się da dużo rzeczy hydroforni przyniesie do uprawiać z próbujemy sobie wyhodować w domu pomidory będziemy z wyprawą zdania zdawali tutaj na arenie w spróbujemy teraz zimą to zrobić, bo mamy taki zesta w siebie do oświetlania i hodowli niewielkich roszczeń może pomidory też tam wejdą też wykonawcy powołałem, a teraz uważaj uważaj jest gotowa skoro już mówimy o okrągłych czerwonych rzeczach to udamy się teraz na Marsa w prawo daje czadu jednak zapraszamy na spotkanie nasz gość ponownie Homo science in nasz gość jest z nami studio dr Paweł Wajer z centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk w euro naszego gościa atuty zaprosiliśmy nieprzypadkowo, ponieważ w środę 19 października miało miejsce w ważki wydarzenie z punktu widzenia i centrum badań kosmicznych polskiej Akademii nauki w ogóle przemysłu kosmicznego w Europie Europejskiej agencji kosmicznej, ponieważ odbył się bardzo ważny moment misji eks Mars, czyli do kart miejskich domach zaleje sądy do Marsa sondy Europejską rosyjskiej, która niesie na pokładzie m. in. instrumenty współtworzone przez Polaków i teraz pewnie państwo słyszeli już komisji było sporo było o niej mowy najwięcej było mowy o tym, że coś nie wyszło, ale to my chyba nowości, że pan wiedział co się właściwie dzieje co poza misja i co wyszło co nie wyszło jest to misja Europejskiej agencji kosmicznej razem z rosyjską agencją kosmiczną i celem głównym celem tej misji jest poszukiwanie metanu oraz innych gazów śladowych atmosferze Marsa misja rozpoczęła się w marcu po około pół roku w niedzielę ostatnią arbiter doleciał do do Marsa wszedł na orbitę wtedy też odłączył się lądownik Schiaparelli, który 19 października miał wylądować wylądował na powierzchni Marsa jak wiemy, że ktoś się do końca nie udało, ale nie mamy jeszcze wyników ostatecznych co się tak naprawdę nie udało no bo tak wiemy to może zacznijmy od tego nieszczęsnego Schiaparelli jego motto dużo o nim było mowy co to jest za lądownik i jakie miał znaczenie, bo jak to zwykle przy tego typu misjach najwięcej się mówi o tym, lądownik ku, bo to takie najbardziej efektowne jednocześnie czy koniecznie najważniejsze głównym instrumentem misji STS Gas Orbiter, który działa na tę chwilę i on -li sonda, która też Orbiter czy, o który krąży wokół planety tak on krąży wokół planety i będzie zbierał dane to jest główny cel misji pomniejszym celem misji był właśnie ten lądownik, który miał zademonstrować sposób lądowania w atmosferze Marsa, ale też miał działać kilka dni tak długo aż mu się nie wyczerpują baterię i dostarczyć pewnych pomiarów po takich jak temperatura ciśnienie wilgotność i t d. stacja pogodowa stacja pogodowa no niestety niestety ten trochę to się nie udało zmusił też pamiętać, że wejście w atmosferę planety w szczególności MARR SA tez bardzo trudne przedsiębiorcy wręczą wchodził w UE z prędkością ponad 20  000 km / h potem się rozgrzał do temperatury ponad 1500 stopni, więc widzimy jak z jakimi tutaj mamy niebezpieczeństwem do czynienia następnie nastąpiło otwarcie spadochronu, który wyhamował to wiemy, iż następnie na wysokości ponad 1 km miały się uruchomić silniczki hamujące i miały spowolnić orbitera wyłączyć miały się 2 m nad powierzchnią Marsa po tym, jak już swobodnie osiąść działacz co się stało szli nickami czy zostały uruchomione czy nie tego nie wiem, ale część danych została przesłanych wiem, że spadochron skacze otworzył, ale lądownik Schiaparelli nie miał na celu monitorowania pogody tylko właśnie zademonstrowania tego w jaki sposób można, by wylądować w przyszłości na Marsie bo jakby to była on on jest tylko takim taką forpocztą tego, o co będzie się działo w następnych latach jak dobrze zrozumiałam tak musimy pamiętać, że lądowanie na na powierzchni dowolnej planety to jest bardzo trudne przy przedsięwzięciach dużo bardziej trudne niż wejście na orbitę musimy też pamiętać, że wiele tego typu misji do lądowania skończyły się niepowodzeniem, zaczynając od rosyjskich amerykańskich czy później w TUW lądownik beagle Europejskiej agencji kosmicznej z misji Mars Express też wylądował, ale raczej twardo teraz Europejska agencja kosmiczna Skania PLI też chyba nieudana więc, więc widzi już jest bardzo trudne przedsięwzięcie to w ogóle chyba Mars jest planetą Łódź jest ciałem niebieskim, które najwięcej i niepowodzeń mieliśmy faktem jest prezes największej równoważnej grup najbardziej atakowaną przez NASA, ale tak jak pan powiedział właściwie od samego początku były kłopoty i Rosjanie mieli przecież strasznie dużo problemów i chyba pierwszy obiekt, który osiadł na Marsie i który zdało przesłać kilka linijek, więc co z tym Marsem jest nie tak czy to jest kwestia dniem problemów z wejściem do atmosfery troposfery za rzadka czy tak jest to co kościół się dzieje, o co chodzi tak naprawdę trudno powiedzieć, o co chodziło w po prostu miód muszą pamiętać, że duża dużo misji co do bar w są 3 czy innych się po prostu nie udaje nam Rosjanie mieli bardzo bardzo wiele problemów poczynając od nieszczęsnej misji Fobos 1, gdzie poprzez błąd co bez wysłania komendy misja po prostu się skończyła czym misja amerykańskie, gdzie nie porozumiano się już część naukowców używała centymetrów części to jest albo z jednostek anglosaskich i coś tam się nie dograł e-sądu straciła kontrolę, ale my teraz stają te 2 EURpejskiej agencji kosmicznej akcji w zakończonym tak naprawdę sukcesem, ponieważ Mars Express ta sonda do tej pory działaczy to Orbiter z ostatniej misji działano lądowanie niestety się czemu nie uda mobilny 2 poleciał właśnie zmarszczek stresem tak tak właśnie taki atak pamięta buch Bach 2003 roku, że wtedy też mówiono o tym, że organy misja się nie udała beagle zaginął nie odezwał się niemal rządowi znika nie wiadomo tymczasem minęło 13 lat i Mars Express nadal lata nadal niezwykle cenne informacje składane w ziemię niezwykle cenne dane i teraz zresztą obserwował lądowanie z niepalnego służbowo Ogłaza zrealizuje, ale wymienia się informacjami z orbity RM misji egzaminach z w związku z ciemną i Julia, jaki jest bilans tej najnowszej emisji jak pan ocenia ekspert to jej najnowszej emisji bilans to prawdopodobnie poznamy, gdy ona wejść już na właściwą orbitę wejdzie na właściwą orbitę zacznie przesuwać udział w danych w każdym razie jeszcze raz chciałbym podkreślić, że głównym celem misji było wykorzystanie orbitera i instrumentów, które na nim są lądownik to był tylko taki mały dodatek tak naprawdę miejmy nadzieję że, że arbiter za rok ponad rok już będzie pracował w trybie naukowymi przesyłał dane i właśnie co, dlaczego za rok, bo ta Orbita, na którym w tej chwili się znajduję jest taka strasznie dziwna wojna będzie zburzona jakaś zakonne z 1 strony się zbliża do Marsa, a z drugiej strony odlatują od niego potwornie daleko co pochodzi to jest związane z po prostu go, gdy arbiter zbliżał się do powierzchni masą musiał wyhamować no i wychował w Polsce w ten sposób, żeby nie tracić zbyt dużo paliwa i to powoduje, że ta obita jest bardzo bardzo silnie eliptyczną, czyli w najdalszym miejscu miejscu jest kilkadziesiąt tysięcy kilometrów na najbliższym nawet wchodzić do atmosfery Marsa, ale to też jest trochę celowe ponieważ, gdy znajduje się w atmosferze Marsa to może hamować właśnie poprzez opór z atmosferą nie wykorzystywać silników i tracić paliwa docelowa Orbita to będzie 400 km nad powierzchnią Marsa pierwszą będzie taka mniej więcej koliste najwięcej koalicja międzynarodowa stacja kosmiczna lata nad ziemią to teraz mieć ten sam pułap dokładnie pod tym, po czym jeszcze trzeba będzie obrócić masz 54 stopni w stosunku do równika miecza, aby obejmować większość planety poza biegunami i wykonywać cele naukowe, a te ogromne prędkości, z którymi oba instrumenty, a oba pojazdy kosmiczne zbliżyły się do Marsa wynikają z tego, że tak naprawdę to jest jakaś naprawdę ekspresowa misja ona wyruszyła w tym roku w tym roku dotarła do marca to jest chyba rekord jeśli chodzi o prędkości do lotu do naszej planety tak to jest bardzo szybka emisja, ale też musimy pamiętać, żeby opuścić UE powierzchni ziemi musimy poruszać się z odpowiednią prędkością jest kilka naście kilometrów na sekundę więc, gdy opuszczamy atmosfera ziemi poruszam się z bardzo dużą prędkością natomiast, żeby zbliżyć się do Marsa musimy zahamować, żeby mas nas ziemia Mars przyciągnął taki arbiter zaczął poruszać się po biciem Eko łowy, gdybyśmy nie wyhamowaniu po prostu Master chyba za krzywdził arbiter i Orbiter Pająk sobie po prostu dalej odleciał, a w takim razie, bo jak już wejdzie za rok może aż rok trwa hamowanie tak, żeby wejść z tym z tej orbity silnie eliptycznej na kołową jak już ten arbiter będzie na właściwej orbicie wspomniał pan o tym, że on ma się zajmować metanem metan w no powiem niech nie były zbyt seksownie jako jedyny cel misji ale czego jest ważny właściwie, o co chodzi z metanem metan jest 1 z celów misji ale o co nam chodzi o metan jest takim gazem, którym na ziemi produkowany jest w dużej mierze to bez poprzez reakcje biologiczne wkład coś takiego jest jak gaz błotny, czyli w gnijącej szczątki roślin czy zwierząt, gdzie się w na bagnach powodują wydzielanie tego gazu i też powstaje w jako produkt metabolizmu organizmów żywych stąd od razu rodzi się pytanie skoro jest nam na Marsie to 3 nie powstał w wyniku działalności organizmów żywych teraz czy kiedyś, a może jest tam nie ma mocy odrębnych kilkuset milionów lat albo jeszcze dawniej, kiedy tam coś ty masz wyłączyli je jak przez lata może dla przetrwać może w n p . w postaci tzw. plakatów metanowych, czyli mówiąc mówiąc kochani ściśle cząsteczki metanu są uwięzione w cząsteczkach wody i to wszystko zamrożone i w nią w pewnych momentach może od dochodzić do rozpuszczenia tej tego lodu wodnego miota się wydziela i być może taki metan obserwujemy, ale to nie wyjaśnia nam, skąd się wziął metan kiedyś z IT i dlaczego szef ujawnia może kiedyś właśnie istniały organizmy żywe, którego wyprodukowały, a może powstał w wyniku reakcji chemicznych bez udziału organizmów żywych 1 z celów tej misji będzie próba określenia tego zdaje się były prowadzone badania i w których w ramach, których naukowcy doszli do wniosku, że jest prawdopodobne, że ten metan jest wciąż wytwarzany na Marsie co pan sądzi o tym, stanowisku jest czy jest szansa na odnalezienie źródeł metanu wciąż działających na czerwonej planecie tak to też jest 1 z celów misji możemy sobie wyobrazić, że metan powstaje w wyniku reakcji pewnych rodzajów skał Litwinów z dwutlenkiem węgla i wodą niestety potrzebne jest płynna woda, ale płynna woda może być pod powierzchnią płynna woda w określonej temperaturze stąd być może coś takiego jak kominy hydrotermalne, które znamy z ziemi występują pod powierzchnią Marsa i one przyczyniają się do powstawania metanu gdzieś głęboko jego transportu na powierzchni, ale co właściwie metan to metan co z tej orbity można wypatrzyć, nawet jeżeli ta sonda przelatuje przez atmosferę nie wiem uniknie tego metalu czy coś to przecież nie jest napisane, kto go wytworzył tak, ale n p . triumfu w w wyniku działalności organizmów żywych na ziemi podkreśla, bo na Marsie nie wiemy czy były 3 samice były takie same metanowych towarzyszą też inne Gazy jak Ethan innych i inny sposób określenia metan powstający wyników w organizmach żywych ma tendencję do do tego, że są różne stosunki z topowych atomów węgla w tym meta niektórych jest to co wytwarzany przez organizmy żywe, a wytwarzany w sposób chemiczny, więc to o to kto może pozwolić określić na pochodzenie tego metanu rzeczy musimy ten metan w drzwiach jest złapać musimy go o pobrać z tej atmosfery może jakoś zdaniem badacza, kto w praktyce działa to jest badany jest zdalnie, ponieważ różne związki chemiczne zostawiają pewien ślad widnieje w widmie, który obserwujemy w Wiedniu, czyli w UE analizujemy światło np. słone słońca, przechodząc przez atmosferę i metalach po powoduje, że w tym filmie pojawiają się pewne dziury w odpowiednim miejscu i podobnie każda cząsteczka zostawia pewien ślad innym miejscu, czyli mówiąc inaczej na określonej długości fali i dzięki temu możemy określić w, jaka to jest cząsteczka czy też w jakiej ilości występuje na ziemi nie możemy zobaczyć tego samego mogło badamy zdanie tą metodą różne gwiazdy i planety i dowiadujemy się jednak na podstawie właśnie tym tych dziur w paśmie po coś tam lecieć z ziemi to było obserwowane też, ale mam trochę zależy na lepszej rozdzielczości z ziemi jest daleko, więc ta rozdzielczość jest mała są wprowadzane duże błędy oraz musi pamiętać, że światło, które dociera z Marsa czy promieniowanie też ulega przez nich kształcenie w atmosferze ziemskiej, więc jest dużo więcej problemów musimy pamiętać, że tydzień Road, czyli ten arbiter będzie badał ilość gazów śladowych z rozdzielczością około 1000 × większą niż dotychczasowe instrumenty, więc możemy określić takie Gazy, których nie zaobserwowaliśmy Ethana i acetylen i t d . którym towarzyszą powstawaniu metanu w różnych rodzajów reakcja czy to chemicznych ciebie biochemicznych, czyli Orbiter didżeja będzie badał z większą dokładnością ten skład gazów niż te instrumenty, które już są na Marsie czy okażą ponad nim tak dużo większą będzie mógł wykryć Gazy, które występują w ZUS w bardzo bardzo małym stężeniu, których nie udało się wykrycia oszacowana w górne granice czy przypuszcza się, że są to mogą być związki chloru azotu tak jak wspominałem już wyższe węglowodory, czyli 3 inne aniżeli metan to w takim razie o tym co widać z bliska wszystkim czym widać z bliska porozmawiamy za moment, a naszym gościem w studiu dr Paweł Wajer centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk audycja Homo science nasz gość studia z nami dr Paweł Wajer z centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk, a rozmawiamy o misji ex machina z i o tym jak to 19 października dotarła do Marsa w sądach mająca zbadać atmosferę tej planety oraz lądownik Schiaparelli, który w, który znalazł się na powierzchni ma znane doskonale wiedziała, że trochę zbyt agresywne i Afganistanie w jego kawałkach pewnie się dowiemy niedawno dowiedzieliśmy się o Bigelow, czyli z tym lądownik, który wylądował twardo i był fragmentem misji Mars Express + 2 tysięcznego 3 jak dowiedzieliśmy o tym, ilu, bo to ile 12 lat minęło, żeby się w Samborze się dowiedzieć, skąd się dowiedzieliśmy zobaczyliśmy go pokonać za pomocą instrumentu przeleciał w odpowiednim miejscu zrobiła spory z 11 zabitych i co się tam stało jak to teraz wygląda na to bardzo ciekawe to widok przypomina film Marsjanin i książkę o tym samym tytule i wypatrywanie z orbity różnych szczegółów BCC można powiedzieć o tym, ratowników tak naprawdę co nie wiem co można powiedzieć, by następnego dnia czworga kilometrowi, ale on chyba się nie rozsypał prochy bełkotem wylądował całkiem zgrabnie brzmiącymi odezwał tak tak to co trudno powiedzieć jak wylądowało i czy były problemy z łącznością i t d. trochę, zmieniając temat musimy pamiętać, że też były problemy z lądownikiem na rozety na komecie też niedawno go wypatrzyliśmy no tak, ale on on odejdzie z Chinami odezwał profilem tak, abyśmy wiedzieli co się z nim działo natomiast nie wiedzieliśmy, gdzie leży także do i tak cel postęp względem wbić gola i względem Schiaparelli teraz skaczemy między różnymi misjami kosmicznymi mówiliśmy przed chwilą komisji raz na 2003 test Mars Express beagle 2 masek stres działa do tej pory beagle 2 stoi do tej pory namaści się nie odezwał potem była 2 lata temu misja rozet ta, która za te mogły lądować na koneksjach teraz ostatnio rozbito muzeum literatury Gogola Zając nazewnictwo, czyli była rozeta, która by weszła na orbitę komety oraz Filek, który co znowu w prawie wylądował w Łodzi lądowały de facto tak na komecie, a teraz mówimy o misji eks Mars, która się znowu składa z orbitera i z lądownika lądownik znalazł się na Marsie w jakim stanie tego nie wiemy czy się dowiemy się pewnie się kiedyś dowiemy może jak ludzie już tam lądują znajdą złej postawy w tym miejscu gustowny pomógł, ale Kubica mazda jedyna planeta z kolei skolonizowana przez roboty w związku z tym możemy liczyć na relacje z drugiej ręki tak nawet mówili na konferencji w Darmstadt, czyli tam na samym centrum europejskim centrum operacji kosmicznych 1 z prelegentów powiedział, że nawet padło pytanie gdzieś w internecie czy Amerykanie mogliby wysłać na swojego, który jest, żeby sprawdził to miejsce dlaczego by nie mogli nie wiem dlaczego by nie mogli on tam chyba czują rodzice znajduje się dosyć blisko tego miejsca tylko zobaczcie to są odległości jednak wciąż raczej dziesiątków kilometrów niższy setek metrów banki ryzykują jeździ tak mniej więcej jak sześciolatek na hulajnodze niewiele dalej także no właśnie to jest problem, ale trochę już w sferę wpływów mówiąc fal fantastyką naukową jak jak wiemy albo przynajmniej część z nas wie za 5 lat Elon Musk chce wysłać 100 osób na Marsa może zalegać z osób to one wyrastają Rozłogi sprawdzał wieżowce mogą szukać chętnych to znajdą już zachorują zmienią baterie, a dokładnie to sporo David Villa był uruchomili ją w ogóle sporo sporo materiałów scen ta książka Marsjanin filmu Marsjanin serialu taki zły, ale za 5 lat Elon Musk wyśle swoich ludzi, ale wcześniej ruszy zdaje się kolejna misja Europejskiej agencji kosmicznej w stronę ma ciąg dalszy Gromad sadach montaż tak to ma być druga część, która miała wyruszyć wcześniej w 2018 roku, ale jest przesunięta o 2 lata też jest to część rosyjsko Europejska rosyjska będzie Platforma lądujące natomiast Europejski bank będzie łazik czy rowery jak to teraz się mówi, ale bardziej łazik może uda się wylądować cechy zabrzmiało w stylistyce malować dobrze to i w takim razie, jaki może być wpły w porażki Schiaparelli jego umrze porażki niepełnej porażki ani pełnego sukcesu na komisje w 2020 trudno powiedzieć, ale torze co się nie udało im, jeżeli uda nam się dokonać analizy co się nie udało to można poprawić pewne rzeczy da dla dla tej misji w 26 dwudziestym roku czy do innych czy do innych misji, więc to też nie jest porażka no oczywiście dobrze by było, gdyby się udało też musimy pamiętać, że to rower i Platforma lądując, a to jest dość dużo większa dużo większa emisja niższy niż ten zyskają region miał ważył chyba coś około 703 lub kilkaset kilogramów średnicę 12 i 2 na 3 m rower będzie większy Platforma też będzie większa, więc to będzie zupełnie czy może nie dopełnia jednak trochę większa skala trzymamy kciuki a, czyli konstrukcją łazika marsjańskiego ma się zająć Europejska agencja kosmiczna a, a Polacy zdaje się, że w Polsce studenci głównie wyspecjalizowali się konstruowaniu łazików marsjańskich rzek na rozmaite zawody, które odbywają się w stanach Zjednoczonych na terenie Europy u nas w Polsce tutaj i European Jura piętrowe, wcielając się odbywa czy jest jakaś szansa że, gdy polskie rozwiązania, które są trenowana od lat w terenie znalazły się na pokładzie tego łazika, który naprawdę poleci na Marsa jest trudno mi powiedzieć 3 czy coś takiego jest, ale faktem jest się Polacy z siebie specjalizowali w Łaziskach marsjańskich jeżdżących po ziemi o powierzchni w szczególnych kategorii szczególna kategoria można, by nazwać również mógł łazienkami Wenus z chińskimi Ramos z dnia jest jednak nadal jeżdżą wozy z 20 lat trenują w terenie, który przypominał kształtowanie i struktury Marsa tak, ale można ćwiczyć np. komunikacja można wyobrazić grupy łazików, które komunikują się ze sobą, więc jest pewne techniki można przetestować mówiąc serio coś takiego się znajdzie ciężko mi powiedzieć ale, ale to na pewno w jaki sposób przysłuży się nauce natomiast Polacy w szczególności centrum badań kosmicznych jest jest zaprojektowało to fragment 1 z urządzeniami o Twitterze, który właśnie przed kilka dni temu na orbitę szczęśliwie, że tam w ramach Bowie ex Mars co to za urządzenie co to za operatora Orbiter DJ Ros x zawiera 4 instrumenty 1 z nich jest kas jest to jest taka kamera wysoko rozdzielcza, która będzie robiła zdjęcia powierzchni Marsa w tym trójwymiarowe i w centrum badań kosmicznych został za projektowane oraz przetestowany moduł zasilający do tej kamery, czyli w sumie najważniejszy element, bo bez tego modułu Camera, by nie działała i ta rolą tego będzie po prostu fotografowanie Marsel testy też części badania związanego z metanem w fotografowanie Marsa są też związane z tym metanem, ponieważ on może przyjrzeć się fragment Marsa, które są szczególnie ważna, gdzie morze, gdzie przypuszczam może wydobywać metan pszczół święto NT czy to jest kamera, która robi zdjęcia w kilku pasmach mając mając te informacje możemy określić pewnego występowanie pewnych grup minerałów zawierających żelazo magnez na na powierzchni Marsa, a żelazo jest 1 ze składników Oliwii nów, które w reakcji jest dwutlenkiem węgla czy wodą mogą sporo powodów bać powstawanie metanu przy czym też będzie w UE można uzyskiwać zdjęcia trójwymiarowe i analizować różne rodzaje struktur powierzchni biologicznych występujących na powierzchni Tomasz Maleta kamera sfotografuje to co zostało polskie pary jego dałoby się w kamerach Pixel to jest poniżej 5 m, więc 1 piksel, by się załapał to jak ten piksel, by się załapał, więc mogłoby być ciężko oceniać czy tak Kępice da się zauważyć, bo to miejscy są fotografowane były przygotowania do dymisji nas tam zrobiono w 1000 zdjęć z tego obszaru, więc pewnie różnice da się znaleźć w nim Fornal silnik nie słychać tego w fontannie w norze pozostały 3 instrumenty na na pokładzie didżej Otto co to jest są 42 są Europejska agencji kosmicznej 2 rosyjskie kolejnym europejskie Gil agencji kosmicznej jest instrument nominat jest to instrument, który będzie właśnie badał ilość miejsca występowania gazów, które występują w małych ilościach albo spodziewam się, że jakieś występują są to 3 i interferometr, czyli te urządzenia badające luki w tym widmie kolejne 2 urządzenia te z AC jest jest rosyjski trochę podobny jak Noma od oraz rent, czyli detektorów neutronów jego celem będzie detekcja są bardzo dużą rozdzielczością do tej pory niespotykaną w w sposób pośredni wody pod powierzchnią aż do 1 m pod powierzchnią, żeby zlokalizować jakiś mecz w miejscach, gdzie ta woda jest zgromadzona gęściej i 3 czy coś w tym rodzaju Anna jak długo jest cała emisja tych ludzi o zaplanowana czy te stały się w zakresie wyznaczenia kurz datę zakończenia apotem chcę się cieszą co dalej działa to obiekt tym razem ma wyglądać instrument powinien działać 5 lat i też będzie służył jako Platforma, ale go do łączności z rowerem z tej drugiej części misji, ale czy będzie dłużej lat działało miejmy nadzieję eks zamiast 2000 trzeciego w Mars Express 2000 trzeciego roku działa, więc to już jest 13 lat, a mnie interesuje, dlaczego Rosjanie wysłali mnie jakby dać drugą wersję podobnego instrumentu na pokładzie 1 z sondy czy to jest tak, że też nie ufają wynikom europejskim co mieć własne to instrumenty trochę się uzupełniają tak naprawdę, ponieważ Belt one one ich obserwują ewid MOW troszkę innych, by w obszarach widzimy pasma, więc im są one troszkę się uzupełniają i w razem będzie będziemy chyba bardziej dokładny numer z znajomość struktury powieszony atmosfery Marsa takie pytanie prywatne, a wierzy pan w to, że tam rzeczywiście może mogło jakieś bakterie wciąż działać ewentualnie druga część pytania czy tam kiedyś mogły być bakterie czy waga pytania są podstępne wypadła tam sformowanie czy wierzy pan mówi rozmawiamy z naukowcem dobrze, ale poruszamy się w obszarze tak dalekich domysłów na razie dobrze to może inaczej uważa pan sądzi o tej kwestii prywatnie na powierzchni byłoby dosyć trudno, ponieważ tam dociera promieniowanie ultrafioletowe, które zabija bakterie czy w cudzysłowie bakterie natomiast z dna tak Irena i bardziej skomplikowane związki tak jak białka czy właśnie dna natomiast tym co ja bym wybrał prostsze rozwiązanie pochodzenia metanu skoro możemy wyjaśnić, że metan w powstałej w wyniku reakcji skał zwodami dwutlenkiem węgla jest to dużo bardziej prostsze wyjaśnienie niż z nisz to, że źródłem tego metanu będą nieskończenie w cudzysłowie bardziej złożone organizmy jak bakterie czy jakiś jakieś podobne, więc odrzucam z bardziej złożone zostawiam prostsze natomiast byłoby czymś niesamowitym dla ludzkości, gdybyśmy pokazało, że to jednak jest pochodzenia organicznego to był głos bardzo duży krok, bo byśmy poznali pierwszy raz cóż życie poza ziemią teraz mamy tylko spekuluje Mn a jakie wszyscy kwestiami sterylności, bo to jest problemu, którym się właściwie tak poważnie zaczął już parę lat temu dopiero o tym, żeby nie zanieczyścić Marsa naszymi ziemskimi mikroorganizmami, które powiedzą, że w pewnych sprzyjających warunkach mógłbyś nam jednak przechować na ziemi znaleziono bakterie na głębokości leży 2 czy 3 km, a nie starcza, jakie są stara się zerwać promieniowanie kosmiczne właśnie pieniędzy na coś takiego robimy co możemy je sterylizuje jak możemy, ale nie nie mamy stuprocentowej pewności jak wiemy, że bakterie tak jest ekstremów filtrze organizmy, którym potrafią żyć w ekstremalnych warunkach czy niespodzianki mogą nas zaskoczyć, więc miejmy nadzieję, że nie okaże się, że odkryjemy organizmy na Marsie, które przywędrowały z ziemi, chociaż tam byłoby to dużo trudniej przetrwać właśnie z uwagi na promieniowanie w Szcze pań także mas niema magnatów sfery, więc izbom bardziej bombardowany też przez promieniowanie słoneczne inne są warunki termiczne jednak jest trochę zimniej, ale to to może być problem też nie tylko w przypadku Marsa, ale inny chciał w układzie słonecznym nowoczesny misje przecież czy od kiedy latamy na Marsa czy też od kiedy udałam się coś zarzucić po raz pierwszy na Marsa, bo nawet wylądować to chyba lata sześćdziesiąte tak lata sześćdziesiąte pierwsze próby nawet pierwszym instrumentem ziemskim były lądownika rosyjskie walą twardo lądował, więc już od stylu lat coś tam wysyłamy ich etc myślę, że wtedy chyba nie bardzo myślano o tej stylizacji, więc w dobrym albo czy złym kładzie za pobrany bakteriami lub Łotysz nie sport Kamil lądownik rosyjski, który siedzi tam moc 50 lat to już właściwie mógłby możemy skolonizować wpisami matce i chyba tak tak tak ważne jest też źle to musimy pamiętać, że są bardzo niesprzyjające warunki jednak dla organizmów żywych, a więc nawet chcieli coś doleciał to pewnie już zginęło miejmy nadzieję no dobrze w takim razie ja mam jeszcze tutaj taką 1 uwagę my rozmawiamy tutaj od części instrumentu kosmicznego, który został skontrowany w centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk a, ale zdaje się, że ta jednostka naukowa bierze udział w większej liczbie misji Europejskiej agencji kosmicznej i tak naprawdę polskie instrumenty naukowe latają po przestrzeni kosmicznej i były bardzo wielu miejscach takich, o których nam się właściwie niekiedy mieściło tak po ostatnim takim instrumentem jest właśnie go młotek tylko, w który wylądował na na komecie czuję mogę raz miękko 2 lata temu w ta właśnie lądownik nadal śni mi misji rozeta w ramach misji centrum badań kosmicznych konstruuje instrumenty już od lat siedemdziesiątych to też było kilkadziesiąt instrumentów wyniesionych przestrzeń kosmiczną właśnie teraz ten fragment zasilające do kasy Lisa wcześniej też braliśmy udział w misji rosyjskiej, gdzie był młotek niestety to była misja na Fobosa niestety się nie udała, bo straciliśmy kontakt w atmosferze już blisko ziemi z góry nie poleciała w kierunku Marsa nie poleciała w kierunku Marsa mas eks pre SO, którym wspominaliśmy 2003 rok w misjach Herschel, czyli badanie składu atmosfery komedii planetarnych więc, więc w wiele wiele innych kasyn chorych częstsze instrumenty na lądowisku tym razem lądownik wylądował na ląd do wyniku, który lądował na Tytanie da się, czyli da się wylądował i przesyła dane tak oczytani trochę dalej iskrzy Księżyc Saturna więc, więc centrum badań koszt utrzymania bardzo duże doświadczenie w takich misjach ma oczywiście należy też należy też wspomnieć o 2 satelitach z konstelacji Bright no tak mamy też Ziomek Lema i Heweliusza, które sam na orbicie i obserwują gwiazdy tak najjaśniejsze w galaktyce czyli, podsumowując misja Mars Express nie ma seksu seks Masters nasza misja, gromadząc w dużej części się zakończyła sukcesem zakończyła się w tle zakończyła może kraj ten etap misji zakończy się sukcesem o, tyle że udało się przynajmniej na razie DJ roll, czyli Orbiter wprowadzić na taką orbitę, jakiej oczekiwaliśmy jeszcze poczekamy rok, żeby rozpoczął pracę naukową maskę PRL no cóż mogę, ale też to nie jest -li nie do końca to porażka, ponieważ jednak część danych o przesłał, więc część część tych danych możemy analizować zobaczyć się z WIG to pokazuje, że jednak prawie cała misja się udało tak negatywny wynik testu z wynikiem w tym momencie, że też muszę pamiętać, że główne nastawienie było na orbitę to była duża duża duża większość misji to był właśnie ten fragment naj bardzo dobrze to się cieszymy z tego co się udało i bardzo dziękujemy, a rozmawialiśmy dzisiaj po misji marsjańskiej z dr. Pawłem Bayerem centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk i życzymy dobrej nocy z kim Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA