REKLAMA

Biosfera: Wanda Wasilewska. Pisarka, komunistka, zaufana Stalina...

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-10-27 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
48:59 min.
Udostępnij:

(Anty)Bohaterką programu była Wanda Wasilewska. Wasilewska jako pisarka, działaczka, komunistka, wybawicielka, córka, żona, matka, babcia i zaufana Stalina. Wszystko w jednej osobie. Opowiadała dr Agnieszka Mrozik z Instytutu Badań Literackich PAN, autorka m.in. eseju „Komuniści (nie) mają ojczyzny...” Wanda Wasilewska jako polska (anty)bohaterka narodowa”. Rozwiń »

Dr Mrozik mówiła też o jakości pisarstwa Wandy Wasilewskiej, najważniejszych pytaniach dotyczących jej biografii, a także zmieniających się – w zależności od władzy – narracjach na jej temat. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
audycję biosfera Karolina Głowacka, a dzisiaj naszą bohaterką czy też może anty bohaterką będzie Wanda Wasilewska w studiu pani dr Agnieszka Mrozik dzień dobry dobry wieczór dzień dobry pani doktor jest z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk inne szczególne zainteresowanie pani doktor to studia nad PRL -em i komunizmem w perspektywie badanie genderowe, a także krytyczna analiza dyskursów tym medialnego i kultury popularnej dotyczące kobiet w PRL -u i też Rozwiń » wcześniejszych można, by tak powiedzieć związanych z tą lewą czy też skrajnie lewą stroną jatek zaczęło mówiąc o tym, że bohaterka czy też anty bohaterka, inspirując się pani esejem tytuł brzmi komuniści w nawiasie nie mają ojczyzny Wanda Wasilewska jako Polska znów w nawiasie anty zamknąć naraz bohaterka narodowa to bohaterka anty bohaterka efekt no to zależy też dla kogo i w jakim okresie Wanda Wasilewska akurat zmieniała z niezmienną cenę miała bardzo zmienną cena w zależności od tego kto kiedy, w jakich warunkach oni pisali to też mnie interesuje poza postacią sam samą postacią Wandy Wasilewskiej bardzo interesowały wciąż interesuje mnie to jak oni pisano w różnych okresach historycznych czy przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem w PRL -u też to ocena jej się zmieniała i oczywiście współcześnie my też nie mogę nie zapytać, bo część słuchaczy może być zdziwiony, dlaczego Wandzie Wasilewskiej rozmowa z panią doktor z Instytutu badań literackich, jaki tu badań literackich jak Wanda Wasilewska komunistą byłej tyle co przy NATO napisał Norman Wasilewska była przede wszystkim pisarką od tego czas zacząć może dziesiątym już kojarzyć kojarzy się za bardzo się o tym, pamięta, ale mam poza swoją działalnością polityczną i społeczną mi właściwie można, by wystartowała jako piekło pisarka po przed wojną wydała 3 powieści 3004 . roku oblicza dnia 3005 . a ojczyzna 3007. ziemia w jarzmie oprócz tego pisała sztuki teatralne pisała opowiadania pisała reportaże, a to szczególnie w okresie powojennym Malev przede wszystkim mają przede wszystkim pisarka i tych ojej twórczości i powieściach wrócimy opowiada przede wszystkim pani doktor oczywiście po połowie nas, żebyśmy mogli rozumieć jej twórczości, żebyśmy mogli zrozumieć w jaki sposób później była interpretowana na różne strony to, o czym pani mówiła to jesteśmy oczywiście winny państwu UE krótkie przypomnienie kim Wanda Wasilewska była jak wyglądała jej ścieżka życiowa sztywno nie za długiego życia, bo 59 lat przeżyła urodziły się w 1905 i od początku naszą Kała lewicowość ciął niektórzy powiedzą skrajną lewicowość łączy WTS bardzo ciekawe, że urodziła się, by w domu są w socjalistycznym, a była córką Leona Wasilewskiego, a im Marii i Wandy Zieleniewski ich Wasilewskiej Leon Wasilewski szczególnie postać ojca jest tutaj jak bardzo często przywoływana w kontekście biografii, a było był socjalistą było 1 z towarzyszy Józefa Piłsudskiego, a był wydawcą czasopisma, a przed świetna na emigracji 1 z działaczy polskiej partii socjalistycznej, a jako polityka był ministrem spraw zagranicznych w pierwszym rządzie, a drugie RPA na w rządzie premiera Moraczewskiego, więc co na można powiedzieć, że tradycja polityczna i erze i takie działa ludzkie społecznej aktywności było nam było jej bliskie można powiedzieć co to od początku zresztą biografia jej matki się jest również bardzo ciekawa w tym kontekście była również działaczką Anna polskiej partii socjalistycznej ran była zaangażowana w działalność oświatową, a szerzenie oświaty wśród chłopów, ale też wśród kobiet, kiedy organizowało się legiony w czasie pierwszej wojny światowej, a on również, że tutaj byłaby byłaby bardzo bardzo zaangażowana, a później już w latach dwudziestych EMC czy pozyskanie przez Polskę niepodległości nabyła można będzie trochę bardziej żoną przy mężu i skupiła się na wychowywaniu, a 3 córek, ponieważ mówimy o Wandzie Wasilewskiej nabyła Elany była drugą córką ona Wasilewskiej była starsza Halszka Ka później banda innej najmłodsza Zofia Aldona zresztą ze wspomnień najmłodszej córki właśnie Zofia Aldony Woźnickiej po mężu, a wiemy, że matce tych 3 córek nie do końca odpowiadała taka renta taka aktywność mierzoną dokładnie żony przyrodę przy mężu przeczy matki zajmujące się córkami ponieść bardzo dobrze pamiętała zjadłem rano nie miała temperamentu, a i c i nie była tylko towarzyszką swojego męża w sensie domowe tak prywatnym, ale była również jego towarzyszką w działalności na polityczny czas później kontakt oczyszcza, bo taki, że te żony generałów czy polityków oraz amatorskiej twórczości n p . Zofii Nałkowskiej to były takie panie, które przeprowadziły można pić salony wiem, że matce matce Wandy Wasilewskiej to nie odpowiadało, więc tyle można palić w dzieciństwie, a Anna i jej w Wasilewska Wanda Osiecka była świetnie wykształcona to trzeba zawsze moim zdaniem podkreślać to raz skończyła polonistykę była doktorem filozofii czy tak wraz z tamtych czasach obroniła obroniła świetną pracę, a na Tatarach portal o twórczości Stanisława Witkiewicza Fryzowicz filologii filozofii filozofia filozofia etat i ta praca była tak świetną szansą, by wystarczyła do tego, aby nadać jej kartę tytuł właśnie doktorant na doktora filozofii dosyć szybko zaangażowała się też działalność można wyżyć się pewną polityczną taka była działaczką na związku niezależnej młodzieży socjalistycznej później idąc ślady rodziców polskiej partii socjalistycznej, czyli nie buntowała się szuflady, gdy na początku tak to znaczy to jest bardzo ciekawe, że kiedy mówimy o prywatnym profilu politycznym Wasilewski oczywiście mówimy o nich komunistka, a i myślę, że by tak też sama by się zdefiniowała natomiast w sensie takim formalnej przynależności oficjalnej goście przed wojną nigdy nie należała do partii komunistycznej należał do polskiej partii socjalistycznej jak co nawet ciekawe przez 3 lata w latach trzydziestych była członkinią rady Naczelnej PPS reprezentowała kobiety w działaczki tej tej partii, więc raty to jest bardzo ciekawe że, że właśnie nigdy nie należała do komunistycznej partii Polska była działaczką ułomna socjalistyczną natomiast dosyć szybko na tle Geoff no można powiedzieć pewnego radykalizują wania się jej aktywności polityczne zaczęło dochodzić do pewnych konfliktów między nią, a rodzicami jak pisała w swoich wspomnieniach uczmy się wypowiadała się ponieść taki wywiad z nią przeprowadzili historycy zakładu partii przesiądę czwartym roku jeszcze na krótko przed śmiercią Niane i tam opowiadała historię swojego życia mówiła, że jej o dla jej ojca komunizm czy tak jak go kojarzył Rosja i to nieważne jak ona mówiła czy to była Rosja carska to była Rosja bolszewicka była wcieleniem największego zła, a dosyć szybko wynikało pewnie zaborów co wynikało 3 zaborów i jak z jego aktywności jeszcze z okresu sprzed pierwszej wojny światowej to jest tak oczywiste natomiast zdaniem Wasilewskiej mnie ojciec tutaj nie nadążą można powiedzieć za pewnymi zmianami takim przekonaniem części, a on potem coraz większej części mnie i inteligencji takiej lewicowej coraz bardziej się radykalizują się przed wojną, która uważała, że jednak po stronie Rosji się związku Radzieckiego już wtedy ta inność uważa, że szef w tym państwie należy upatrywać można powiedzieć, że pewnych tendencji rewolwerem rewolucyjne idee i ogólnie takiego takiej sprawiedliwości społecznej ma w tym kierunku faktycznie weszła z ojcem zaczynało jej być realnie po drodze, chociaż co ciekawe mówiła, że w pewnym momencie zapadło takie obliczanie między między nimi taka niepisana właśnie można powiedzieć zgoda, że o tematach Rosji, a czy związku Radzieckiego sztabu PJN matach komunizmu nie będą dyskutować czy wzruszenie poroże poróżnić, żeby się realnie pokłócić, a natomiast Vinety w ogóle ta relacja z ojcem jest jest bardzo czekała do tego do tego stopnia, że goście z wielu badaczy czy badaczek szczególnie współcześnie wydaje mi się próbuje EU odczytywać biografią Wandy Wasilewskiej właśnie przez pryzmat jej relacji z ojcem znaczy to się mówi o tym, że mPay relacja była z 1 strony oczyszcza oparta na bliskości z drugiej strony pewne różnice poglądów rywalizacji mówi próbuje się ustawiać tak z taką taką trochę narrację nie wiem córki marnotrawny można powiedzieć, która zbuntowała się przeciwko swojemu ojcu, że taniej pan stronę związku Radzieckiego komunizmu to było pewien gest buntu takiego wy córki wobec ojca jak Raciąż unikała takich takiego psychologii wychowania natomiast wydaje mi się, że jest oczywiście coś w tym na żadnym innym to relacje z ojcem próbowała na wielu sposobów na wiele sposobów też lepsze opracowywać AM FM to jest w ogóle bardzo ciekawe, że Wasilewska w taki literaturze przedmiotu funkcjonowała i funkcjonują w grę dzisiaj, ale wśród współczesnych szczególnie kocurka, ale ona wyznaczona tak, bo publicznie identyfikowane kocurka swojego ojca nie mówiono bardzo trudne to jest bardzo trudna tak mi się wydaje dla naszej młodej kobiety, która wchodzi sfera życia, by polityczna społeczna próbuje zaznaczyć swoją obecność w najpierw trzeba je na 3 córką swojego ojca, ale zaraz obok drugie ryzyko, że zostanie żoną swojego męża raz powiem o tych męża byłam z nich bardzo ciekawe że, gdy w jej życiu było 3 mężczyzn, bo oficjalnie rozwiązana sensie była zamężna natomiast na szczęście to już, skąd ten wątek z UE z ojcem, więc wydaje się, że mogłoby coś tutaj na rzecz żyją trochę uwierała tamta etykietka, która do niej na przylgnęła i wydaje się, że do tego stopnia, że właśnie w tym wywiadzie, który wspomniał 31004 . roku wspomina pogrzeb ojca to był grudzień 3006. roku dla nich oczyszczono wielki wstrząs, bo mimo tych różnic było oczywiście tak jak podkreśla bardzo zżyta ze swoimi rodzicami, a na mnie i podkreśla Tosza na ten pogrzeb przyszli towarzysze komuniści raz się już komunisty na czas komunistycznej partii Polska, ale też może można, by tzw. uściślenie i przynieśli wieniec zna ten na grupie z napisem mam na ojcu Wandę, więc można powiedzieć rola się odwróciły się z ich perspektywy to ona była tą ważniejszą postacią tak dla nich on po prostu jej ojca jest to się wydaje taki bardzo bardzo taki ładny w RPA tak tak ładna w taki ładny gest taką umowę o o o ciekawej wymowie pewnym potencjale interpretacyjnym, jeżeli chodzi o tych mężów, choć Wandy Wasilewskiej to było ich 3 pierwszych Roman Szymański to była można wyżyć taka miłość z dnia 20 Renata Nowak studencka miłość Annę, która właśnie przecięła się zostać przecięta szybko, bo on dosyć wcześnie zmarł na tyfus 3001 . roku jak ślub wzięli 2005 . roku 30 wystąpią Tymon zmarł 3001 . nagle na tyfus, a on o owoce można będzie tego związku, bo córka Whitney Ewa Szymańska z tego co wiem no chyba pani Ewa Szymańska jeszcze żyje po 1 w Moskwie mieszka, ale być może coś co się zmieniło AM każe jeszcze jeszcze niedawno wiedziałam, że rzecz, że żyje i że ma się dobrze niedługo po śmierci pierwszego męża, gdy pojawia się drugi pojawia się drugie Marian bogato koty za bardzo ciekawa postać murarz krakowski nastrój znała się już wcześniej to znaczy, bo wypełnia z tym pierwszym mężem związała się będąc należąc do związku niezależnej młodzieży socjalistycznej są pierwsze może, bo znam robotnika kolejowego, więc też można powiedzieć po tak taka o tak jak to 1 z WOS jedno osób komentuje Zofia wytwarzające się w, a tutaj robotnik tutaj mamy drugiego z drugiego męża właśnie Marek Mariana bogate stąd zresztą przez kilka lat nie była w związku małżeńskim, a oni tworzyli taki wolny związek najpier w mieszkali w Krakowie, a potem jak potem 3004 . roku na jesieni oboje przenieśli się do Warszawy, gdzie już zresztą rodzice nie Wasilewskiej, a ja czytałam też często w posiadaniu listów Wandy Wasilewskiej do rodziców pisanych jeszcze z Krakowa kiedy, kiedy mieszka w Krakowie tam zdaje się toczyły się jakieś burzliwe rodzina dyskusje odnośnie statusu tego związku to znaczy my rodzice co co ciekawe chyba bardziej ojciec nawet niż matka nalegali na Annę legalizacji tego związku tak nas za zawarcie oficjalnego związku małżeńskiego w 1 z listu, który też, że takim wyrazem zdaniem takiej walki Wandę o pewną podmiotowość napisz do matki, że wasze cóż takiego złego jest w tej sytuacji, której rzadko, kiedy związki są nielegalne związki są nielegalne od kiedy i od kiedy kobieta marzy, by wróżyć z mężczyzną musi mieć papierek tak wręczała tam wygłasza widziałem taką deklarację podmiotowości taki taki sam emancypacji, kiedy mówi jej wpisie do matki, że winny, że dobrze się czuje sama ze sobą, bo w ten w ten w ten sposób, kiedy wieża nie jest zamężna jest jakby nowym jest podmiotem tak jest i czuje się sprawca, a mówi Niejestem dodatkiem do swojego męża to musiało zaboleć i jej matkę wydziały Smolec też jak się okazuje kilka lat przedwojenne na kilka przed wojną zdecydowali się na zawarcie związku małżeńskiego też Wasilewska wyjaśniałam uczonego tło tej tej sytuacji wcześniej razem wyjechać do związku Radzieckiego jakoś wizytą na potrzebny był paszport w moim trza, bo jakoś wpisać się Bogacka do do jej papierów ostatecznie do związku Radzieckiego nie wyjechali, ale ślub wzięli, a ten trzeci, a Bogatko skończył jako być może nasi słuchacze wiedzą dosyć tragicznie to znaczy w niewyjaśnionych okolicznościach nikt się nie wyjaśniamy do końca okolicznościach zginął już we Lwowie w czterdziestym na rok uczy już po no i długo po to, powrót po wybuchu ranna po wybuchu wojny, kiedy Wasilewska przeniosła się do Lwowa razem razem z mężem na liniach zostało im postrzelony w baszcie były różne sugestie jak to się stało na czyje polecenie na czyj rozkaz strona o tym, wiedziała prawdopodobnie zastrzelił go NKWD tak, by wynikało z synem dzienników Chruszczowa po latach wydanych, w którym wyjaśnia, że Wasilewska się o tym, dowiedziała no cóż współpracowała dalej dzisiejszej perspektywy może się wydawać niepojęte jak zresztą tak zabili mi męża ludzie, z którymi współpracuje dalej oczekują współpracy ma ona się zdecydowała NATO na nas na to współpracę tak modna dalej dalej funkcjonowała w tych grach w tych układach trzeci mąż Peter bardzo ciekawe jak można, by zakład za no tak nas nas za niezwykłe tak dlatego, żeby trzeci mąż to ukraiński poeta Aleksander Korni luk SA, którego poznała już we Lwowie a, czyli właśnie w, kiedy przed przeniosła się z naczepą w przedostało się z z ogarniętej wojną na polskiej, a on tam nie współpracowała z przybyłym po prostu polityka kulturalna może ponieść Trump, którą byli zaangażowani i po śmierci jej męża po śmierci bogatki związała się z nim bliżej zbliżył ich też losy frontowe można tak będzie tego, że byli trochę politykami trochę pisarzami frontowymi AM, czyli np. na zamówienia na władze radzieckich na miesiąc stawka wyłączali się z kampanii wojskowej pisali o wysoką sztukę ona pisała powieść tak już byli razem, by razem, a do końca, czyli do jej śmierci w sześćdziesiątym czwartym roku w nas jeszcze powiedzmy jak to Wasilewska postanawia porzucić obywatelstwo polskie czy stan taki wyraźny moment, który ją demonizuje członem dokładnie to znaczy w położonym poza tą kartą można powiedzieć aktywności w dwudziestoleciu międzywojennym, którą od biedy się jej wybaczyła tłumaczy się to starsza z sytuacją podaje się, jakby kontekst całego i ostatecznie się na 1, ale 1 z córką prawda Leona Wasilewskiego pomarzyć można zobaczyć natomiast faktycznie min moment, w którym ona decyduje się na przyjęcie Radzieckiego obywatelstwa i wstąpienia do pana partii komunistycznej ramy związku Radzieckiego to jest ten moment, który faktycznie, a w przedstawia się jako jako zdrajczyni ojczyzny, kiedy ona to robić to jest cel bodajże rok 3009 . zespół po połowę października albo listopad 30 organizacji zdrowia z tak to już jest to, że stan moment, kiedy omal nie tylko ona przyjmuje obywatelstwo ze względu na wizerunek gorszego momentu nie mogą sobie wybrać coś im takich nie myślałem o nim był taki był moment historyczny ja nie wiem czy nasze, jakby na tym zastanawiała się, że w tym momencie wydaje mi się żona raczej żal żal żal żal, że był taki moment ani inne na wojna się już toczyła z Realem i wydaje mi się, że po prostu w w jaki sposób próbowała się włączyć w to co mam co tam siedziało tak dołącz dołożyć swoją cegiełkę do do tego co tam siedziało dosyć szybko zaangażowała się na walkę na rzecz niepodległości i za tzw. zachodniej Ukrainy, a i dosyć szybko została wybrana deputowaną do narady najwyższy w związku Radzieckiego zresztą była nią, zwłaszcza że do śmierci wielokrotnie wybierana wtedy 33009. 40 roku reprezentowała właśnie zachodnią Ukrainę Lwów do rady najwyższej związku Radzieckiego, ale jak wpływ czy wpływa później w jaki sposób na losy Polski na otworzenie się nowego komunistycznego reżimu i to znaczy ze zdecydowanie taki szczyt aktywności politycznej Annan Wasilewski to jest okres po drugiej wojny światowej to niema 2 zdań szczególnie rok czterdziesty drugi czterdzieste trzecie czterdzieste czwarte trzeba powiedzieć tutaj o jej roli jako przywódczyni związku patriotów polskich organizacji polskich działaczy stworzone w związku Radzieckim fakt, że na polecenie czy też za zgodą na Stalina, a ona została przewodniczącą tej organizacji euro Lataj tej organizacji, bo przecież tak, żeby gromadzić na Polaków rozproszonych wtedy po po związku Radzieckim część wywiezione gdzieś na Syberię część za Ural do Kazachstanu gromadzić tych ludzi szczególnie jego towarzysze towarzyszki komunistyczna tak, ale też wyciągać z tych ludzi z Jamna SOS z łagrów czy ZAKSIE takich złych warunków to się znajdowali dawać im pracę dawać mieszkanie, ale dzieci posyłać do szkół, a organizować w ogóle taką oświatę można powiedzieć stanowić pewien rodzaj przedstawicielstwa Polaków w związku ze związku Radzieckim czytam bardzo wiele biografii bardzo wiele świadect w ludzi, którzy pozytywnie wypowiadają się działalności Wasilewski właśnie jako przewodniczący związku patriotów polskich ja nie mogę powiedzieć złego słowa, bo albo interweniowała u Stalina, żeby walczył jakiś władz radzieckich, żeby wyciągać ludzi spoczął jeśli zaś pociągów, które odchodziły na wschód czeka na północny na północ jeszcze kiedy głowę we Lwowie albo właśnie po naj, jakby jej listy uwalniana ludzi właśnie serem oraz z tych różnych obozów ponieść Śląska zyska są bardzo szybko nie tylko Niemcy szacunek czy przyjaźni Stalina, ale przede wszystkim świerki posłuch wśród rannych na lodzie związku w związku Radzieckim zadziwiająco zezwalające na prawda, ale dzisiaj aż nam się właściwie nie nie chcemy nie chcemy tego może jakoś się dopuścić do świadomości, ale jej czy nawet o tym nie wiemy, ale jej nazwisko naprawdę wiele wiele wiele mogło wiele wiele drzwi potrafiło otworzyć nie wiem z czego to wynik w ona była kochana przede wszystkim jako jako pisarka, bo jej książki były czytane na oczytany tłumaczono nam język rosyjski ukraiński rano była zaufaną jednak Stalina no to w tamtym czasie to by to było bardzo dużo są mu informację o tym nie wiem nie sprawdziłam tego nigdy jeszcze Echa, że miała podobne konsekwentną linię ze Stalinem co nie każdy miał to sekretną Lis czy po prostu był specjalny telefon, który łączył ją, a z Kremlem i to było warto było dużo poza tym była świetną mówcie nieumyślnie, niemniej podział Bieszczad maniera za jej kariera mówcie nie zaczął się jeszcze przed wojną w Polsce na swoimi wystąpieniami bardzo takimi płomiennym emocjonalnymi na porwała naprawdę tłumem przed wojną byli to głównie robotnicy krakowscy, ale też działacze nauczyciela ze związku Nauczycielstwa polskiego były po naszym Wasilewska 3007 . roku stanęła razem z Janiną bronie skądinąd pisarką Anną komunistą na czele strajku ma on NFZ z zarządu głównego związku Nauczycielstwa polskiego wygrały ten strajk gminne same straciły pracę, ale pewne pewne niekorzystne posunięcia dla ne dla on dla nauczycieli tutaj zostały można powiedzieć cofnięta, a o tym co się stanie paleta z nową świętą w cieniu w okresie w czasie wojny no można powiedzieć, że to porywanie za ogrzewanie swoimi bardzo emocjonalnymi wystąpieniami sięgnęło zenitu, więc żona się pojawiała można powiedzieć ludzie naprawdę ją otaczali randze i właśnie takim dużym dużym sentymentem ją darzyli, ale i osoby od drugiej rzecz o drugim wkładzie Wasilewski te sprawy polskie to chciałbym powiedzieć o tym, że dosyć szybko czterdziestym trzecim roku również za zgodą oczywiście Stalinem też trudno w tamtym czasie pszenicy rolnicy po bez tej zgody szefa mogło być nie wraz z generałem dla nas Zygmunta bar linkiem w baszcie była współtwórczynią armii polskiej w związku Radzieckim pierwsza dywizja piechoty imienia Tadeusza Kościuszki NIK, która powstała ona na wiosnę i latem ma 40 do trzeciego roku to właściwie jest w dużej mierze na taki można powiedzieć dziecko Wandy Wasilewskiej, a także to to są na pewno na pewno 222 takie takie aktywności, która moim zdaniem mają znaczenie co ciekawe im bliżej końca wojny, a Anna rola Wasilewski się zmniejsza ona i kiedy już się zbliża się na czas armia czerwona zbliża się do granic Polski, a później wyzwala Polskę to jest rola już jest właściwie był dosyć marginalne ona była jeszcze była jeszcze wiceprzewodniczącą polskiego komitetu wyzwolenia Narodowego i to jest właściwie taki ostatni moment Annie jej podział był jeszcze jakiś taki roli w inny znaczący bycia na świeczniku chociaż, kto inny wtedy rozdawał karty Wasilewska nigdy do Polski po wojnie wróciła zdecydowała się zostać ranna w Kijowie razem ze swoim mężem zajął się twórczością pisarską, ale również polityczną to wspomniana działalność w radzie najwyższej związku Radzieckiego dużo podróżowała na własne jedzenie w Kambodży Meksyku w finałach OOM pisała o tym, reportaże, ale też co ciekawe czynsze zapomina ma bardzo zaangażowana powojenny rzuć ruch na rzecz pokoju znowu przemawiała znowu woda noża zabierał głos ma trochę takim trochę takim trybuna można powiedzieć ludowa tak też przyjeżdżała do Polski do Polski przyjeżdżała często ponieść uderzyła jej matka żyła jej siostra wzięła najbliższa przyjaciółka Janina Broniewska, więc przyjeżdżała prywatnie przyjeżdżała również zaproszenie ówczesnych władz z kont wycofanie no to jest właśnie 11 jedno z pytań, na które historycy nie są niezależni jak dotąd odpowiedzi, chociaż drążyli a gdy ktoś się otwiera się takie pole do różnych wyjaśnień niektórzy mówili, że AM miłość zatrzymała ją na w Kijowie takie bardzo ostro już to on cechy stereotypowo kobiece sią Władysław Gomułka w swoich wspomnieniach pisał, że Wasilewska wybrała nowe uczucie, ale jak twierdził wybrała dla, ponieważ jak też nie była szczęśliwa w związku z ostatnim marzą się, że takie dosyć plotkarskie już na historię, ale w innych relacjach czytałam, że nie wróciła, ponieważ czuł wyczuła, że nie będzie zbyt dobrze odbierana w Polsce, że za bardzo jej nazwisko kojarzyło się z nazwiskiem Stalina, że była świetna jako o panu pewien taki bard rewolucji trybun ludowy emocjonalna pisarka ktoś zagrzewa do wojska do boju w czasie wojny natomiast kiedy przychodzi czas pokoju trzeba trochę inaczej ten wizerunek budować willi i że będzie nam tutaj, że nie wygodna ona sama się w panice tego nie tłumaczyła natomiast z różnych takich tłumów można być strzępów informacji można wywnioskować, że za mną i w jaki sposób zdecydowała się angażować jako reprezentantka związku Radzieckiego to znaczy można w można, by było powiedzieć, że on trochę humorystycznie, że Polska to było trochę dla nich za mało znaczy, że zdecydowała się, że tutaj już będzie jednak działać na arenie międzynarodowej jako reprezentantka EMG właśnie w związku Radzieckiego, chociaż jak mówi do Polski zawsze miała sentyment pisała zawsze w języku polskim to się też, że też, że po podkreślają utwory zawsze są tłumaczone na i przyjeżdżała i była zaangażowana jest zainteresowana alem Anno wydaje mi się, że na razie jakoś Mann zdecydowała się raczej raczej stan ze związku Radzieckiego mnie w reprezentować po prostu blok socjalistyczny na arenie międzynarodowej umiera przedwcześnie w wieku 59 lat, dlaczego umarł na zawał, chociaż były sugestie, że być może ktoś się otruł chana, jaka to zawsze jak on jest z węgla w przychodach, a bywa do w 1 z listów do siostry na mem pisała, że inni właściwie znaczy zresztą się co też o tym, wspomina we wspomnieniach, że zdrowie Wandy było bardzo nadszarpnięta mną wojna to przemieszczanie się nam dużo też można na front na froncie była gardło zdarte przemówieniami na mnie jakieś problemy z sercem na problemy no AM z żołądkiem myślę, że to były też jakiś nie może wrzody albo albo coś takiego no po prostu też takie życie można powiedzieć, że ludzie ludzie w tamtym czasie żyli szybko działali bardzo aktywnie i umierali właściwie stosunkowo młodo, bo tak jak pani powiedziała 59 lat to nie jest to nie jest dużo także z tego co wiem to bym był to był to zawał, chociaż niektórzy dopatrywali się jakiś tragiczny w śmierci tylko była pisarką, bo w nich pani domu powie jako badaczka właśnie literatury przede wszystkim, bo mówiliśmy o tym na początku Wanda Wasilewska kojarzy się z wieloma rzeczami, ale naprawdę dopiero w 0203 . rzędzie współcześnie kojarzy się z literaturą czy muszę powiedzieć, że należy akurat do tej generacji tych, która nie miała nic nie przerabiała utworów Wandy Wasilewskiej w szkole, bo poza tym, że zajmowała się Poznaniem po poważną twórczością, który zaraz słowo dopisała też utwory dla dzieci młodzieży i te utwory były z tego co wiem od starszych koleżanek i kolegów, a on mi było po prostu nas w spisie lektur szkolnych, a i Anne wydaje mi się, że wiele osób kojarzyć może Wandę Wasilewską z tą z z tego rodzaju twórczością, którą jak przedstawiano była to dosyć taka, że zna literatura ani dożywianie niewysokich lotów natomiast Anna faktycznie jej twórczość szczególnie przedwojenna jest naprawdę bardzo ciekawa i ja tej twórczości nie znałam wcześniej jeszcze zanim zaczął się zajmować tym TomTom postacią, więc można powiedzieć, że bardzo na świeżo mam to wszystko przeczytane, a i faktycznie ta przedwojenna twórczość jest dla mnie naprawdę czekała, o czym pisała Wasilewska w jaki to konwencji się, że tak po mieście nad to jest taka tradycja znana oczyszcza w Polskiej literaturze historii literatury literatura zaangażowana i społecznej na myśl, której działa, gdy patronują można powiedzieć z 1 strony Orzeszkowa z drugiej strony Żeromski Andrzej Strug a, czyli taka literatura no właśnie mnie pisana przez inteligentów, których bohaterami często są inteligencji, a on zaangażowanie właśnie wniesienie takiego o no może nie robienie rewolucji jeszcze, ale im walką o sprawiedliwość społeczną tak MO Wasilewska należała do najmłodszego pokolenia niższa niż oni Żeromski Strug AIG zdecydowała się pójść krok dalej to znaczy bohaterami przedwojennych powieści są nie tyle inteligenci robotnicy chłopi kiedyś czytało i to się czytało tak było były recenzje nawet co ciekawe 2 wiadomości literackie bardzo na taki właśnie inteligenckie pismo warszawski zamieszczał bardzo pozytywna recenzja szczególnie tych 2 pierwszych utworów, czyli oblicza dnia jej ojczyzną jest pieszy z czystego czwartego drugi 3005 . roku, mówiąc że jestem bardzo duża dawka gniewu, a nam bardzo duża taka dawka no właśnie takiego można być rewolucyjnego wrzenia, że Wasilewska decyduje się jednak pójść o krok dalej niż na Żeromski, a IAM radykalizuje nie tyle inteligencję ile te masce można być robotnicza robotnicze chłopskie reality to co to jest bardzo ciekawe natomiast co mnie ciekawi również jako badaczka literatury kobiet za dni to to jak bardzo szczególnie ta pierwsza powieść oblicze w dniach, które z takim maszcie trochę powieści reportaże można powiedzieć bardzo taką naturalistyczne mu grubą kreską jest to wszystko na drewno nakreślone tak ci te cierpienia tych dołów społecznych bardzo dużo miejsca podkreśla roli kobiet właśnie i na pewno nierównościom na niepewnym czasie nie równością płciowym, które są widoczne stereotypom, ale też pewnym minimum pewnym takim procesom społecznym, którego kobiety dotykają bardziej, czyli n p . piszą o tym, być może znany ze swojego doświadczenia opresji małżeństwa opresji, a doświadczony przez kobiety za sprawą religii katolickiej roli kościoła pisze o przymusowej prostytucji jako właściwie takim przymusowym uciekinierom próbie wyrwania się z nędzy, która wynaleziony przez życie wymuszane przez przez życie aktora wiele kobiet pchała na ulicy szczególnie tych niewykształconych i nie gorzej sytuowanych pisze o pokątny Harbor akcjach to jest ciekawa, bo wtedy no my jesteśmy teraz w takim momencie w dyskusji o o umowę o 30 oraz dokładnie wtedy ta dyskusja się również, że toczyła był w to zaangażowana czyści boję Krzywicka, ale również Wasilewska i wielu wielu innych pisarzy i Pisarek Jana były pisze o właśnie od tych pokonanych aborcjach poprą przed przeprowadzone bardzo złych warunkach pisze on na pewnym na takich właśnie społecznych o wymogach społecznych tabu, które sprawiają, że kobieta, jeżeli nie w związku małżeńskim oficjalnie zawartym przez szefa kas wytykano palcami, jeżeli żyje z mężczyzną bez ślubu to co ciekawe to odium społecznej dezaprobaty bardziej spada na kobiety jest naprawdę wiele ciekawych wątków, które mogą zainteresować się na badaczki również feministyczny, ale są wątki takie fabularne społecznej tak dalej tak też jak przyznaje mówi otwarcie nie czytałam żadnej książki Wasilewskim jestem po prostu ciekawa czy to nie jest jakoś tak grubo pisane, bo muszę przyznać, że kiedy słyszę, że literatura rewolucyjna czy zostaje się kojarzyła się takimi grubymi Lu banalnymi dość opisami i uproszczonymi papierowymi postaciami czy tutaj też żona popełnia tak takie grzechy wydaje mi się, że właśnie w tych szczególnie przedwojennych tekstach nie da, chociaż faktycznie moje studentki jest Randers stabilizowała, kiedy dyskutowaliśmy akurat o tej pierwszej powieści oblicze dnia to podzielił się ze mną taką refleksją, że to faktycznie nie jest bardzo czerwona literatura i im bliżej końca tym jest bardziej czerwoną era i Ela i ich zdaniem właśnie w pewnych postaci zostały wyostrzone no taki też był cel tej literatury to ta nie była literatura prawda czytana przez grzeczne dziewczynki chłopców do poduszki taka literatura, która miała miała aktywizować Real inna sprawa, że 3 czy robotnicy doczytali byłem w recepcji tej kwocie zaczniesz czytała nie tylko inteligencja i pisała mądre recenzje, ale były też BCC wśród robotników, którzy po prostu wyrywali sobie trochę tonu na całą tą tą książkę jak i wreszcie ani wreszcie oni dokładnie wreszcie oni są na podmiotem TIL tej twórczości więc, że z 1 są oczywiście można powiedzieć, że tak nasz klub znamy takie przerysowane grubo ciosanego grubą kreską nakreślone obrazki Ania i postaci natomiast wydaje mi się, że również jako badaczka współczesnej literatury mogę powiedzieć, że był tam pewien konkret społeczny, którego mam wrażenie czasami w dzisiejszej literaturze brakuje oczywiście czasy się zmieniła i to wszystko wiemy, ale naprawdę mit mam wrażenie, że niektóre tezy czy niektóre postaci ideałem są bardzo aktualne również, że chodzi o dzisiejszą sytuację czekałem na to czym panią akurat Wanda Wasilewska takiegoż uwiera, żeby gdzieś się na nowo ustawić się im skonstruować w pewnym sensie dogrzewać Bekisz prawdy pomówił mówiliśmy na początku o tym, że inny co nowa władza to inaczej się Wandzie Wasilewskiej mówiło nocą z siłą rzeczy badaczka chciałaby dojść do jakichś podstaw ale dlaczego ona to znaczy ja chciałem się, że zajmuje się polskimi działaczami komunistycznymi realnym polskimi właśnie okresu przed i powojennego 900 pięćdziesiątego szóstego roku o służbie jak najbardziej trudny czas, a na Iwana niewątpliwie jest 1 z takich postaci, jakby najbardziej się tutaj rozwijających się z z tego grona wielu względów ze względu na to biografię, której Real wspomniałam ze względu na tą twórczość polityczną twórczość literacką, ale goście też, żeby polityczna można powiedzieć natomiast my im bardziej przyglądam się tej postaci Mimi im więcej jak dowiaduje się oni tym, tym bardziej ciekawi mnie to, że ciekawi mnie pewnie pewna w MON w, a transgresja im się, że mogę użyć tego słowa, czyli pewna przekraczanie granic, dla którego które go okradł go widać w jej biografii też w jej twórczości jakieś granice przekraczała Wanda Wasilewska no wspomniał szmatą granice narodowej tożsamości Polka, która decyduje się na związek z dna na pozostanie w związku Radzieckim, ale również na związek z ukraińskim pisarzem to nie jest Wanda co nie chciała Niemca tak no tak, żeby ten to po z komunizmem narzucał takie myślenie, że tak porzucić niż działaniem co chciała ruch SA tak głośno powiedzieć, ale niewątpliwie typowo po pod prąd trochę takim nowym dachem pewnym kliszami gmin wygodnym dla dla naszej kultury, jakie granice są przekroczone granice można powiedzieć, że on płciowe to znaczy granica miejsca kobiety w świecie bardzo patriarchalny no była jednak kobietom Żydom z domu rodzinnego upolitycznione go, ale została Poli tyczką, jakby nie było też ja bardziej wolę na nią patrzeć jak ona pewnego minimum barda rewolucji czy czy cieczy 3 czy Trybunale Ludowego no ale niewątpliwie jej realne znaczenie rola polityczna była w pewnym czasie ma nam wysoka niewielu się to mam wrażenie, że to zawsze jest problem z kobietami u władzy jak Real jak czytać kobiety u władzy i czy przyznawać im cennym TomTom TomTom władze tak czy 3 czy przyznawać się to autonomia, którą również Samem na same walczą i wreszcie, jakie granice przekroczyła granice można powiedzieć klasowe to znaczy jej związek z murarzem Bogacką no jest pan jest minister z ministerialnego inteligenckiego domu jest przykładem pewnego, a przekraczania granicy Czesi historycy są bryczki zwracają uwagę żona należała do takich postępowej socjalistycznej inteligencji jest oczywiście wszystko prawda gra inteligencji, która miała bić z Legią wszystko doktor filozof, ale mimo wszystko było nawet wspomnienia w różnych szkoleniach czytam właśnie, że jedne łakną było to pewien rodzaj na umorzeniu używano tego słowa, bo w tych kręgach nie wpadała do mezaliansu jakiegoś jakiś takiej relacji, w której LM, w której ona właśnie ta panna z dobrego domu związała się z murarzem zaczadzenie było na pokaz wiem, że teraz może znowu wchodzi w scenach centrum Gorzowa tego pytania bez teki plotkarskie, ale no to jednak utrzymamy je czy to nie było właśnie na pokaz żyję tutaj od taka jestem nie będę mógł przekraczać granice czasowe toczy się zawsze trudno powiedzieć, ale my w tych listach, które pisała do matki odczuć właściwie powiedziałabym taki totalny zachwyt nad tą drogą ciekawe właśnie nad nad Bułgarską jako nad, jaką nad mężczyzną, ale za co ona nauczono się zachwyca za co go ceni Otóż ceni go za to mam wrażenie, że nie są takim typowym patriarchalnym mężem tylko to też jest we wspomnieniach warsztat Janiny Broniewski, która pięknie to opisywała ich relacja w jaki sposób bogaty zajmował się jej córką z pierwszego małżeństwa w jaki sposób otaczał ją pewną troską opieką nam Adam Ciołkosz znajomy Wasilewski z polskiej partii socjalistycznej pisał z przekąsem, że przede mną Wasilewski obok rzadko się zdeklasował, czyli właśnie takiego robotnika murarza krakowskiego trochę stał się takim mnie męża swojej żony można powiedzieć tym wyciąg zwraca uwagę, że poznaje się z sekretarzem Adam Wasilewski liczę że, żeby przepisywał jej notatki można być pewne odwrócenie ról era który, jakby znamy znamy z dna z historii biografii różnych osoby ze współczesnej ze współczesności prawda dobrą żonę, która nie jest w stanie robić notatki lasy przed czy przepisywać teksty swojego męża się może już mniej, ale w dziewiętnastym wieku takich przypadków było bardzo dużo, a teraz przykład męża, który jest sekretarzem swojej żony, ale też, który ją dopingował inspirował do pisania zaś rząd był pierwszym czytelnikiem jej tekstów i pierwszym krytykiem, o czym, o czym pisała, więc ZS w bardzo bardzo ciekawa relacja wydaje mi się że, że to niebyła relacja właśnie na zasadzie potwierdzenia swojej komunistycznej socjalistycznej tożsamości poprzez związek, a z robotnikiem w to jak wyglądały te narracje opisujące Wandę Wasilewską powyższy parę razy były też, że było na różne czyli jakie dotąd tak jak powiedziałam na początku ujemnym obywa się w zależności od tego w jakim okresie mówimy UMK opowie się zmienia w latach pięćdziesiątych powstały pierwsze biografię Wandy Wasilewskiej co ciekawe pióra w rosyjskich czy radzieckich pisarzy żonę nic nie zostać przetłumaczone język Polski przedstawiały one diakona można, by taką Tytan rewolucji taką no k Super Lumen, żebyśmy powiedzieli kobieta bardzo aktywną zaangażowaną na wielu frontach internacjonalizm Skra walczą całą sprawę robotników chłopów pisarkę można bliską osobę, która dwoiła się i troiła, a mnie on stał się zażycia Wandy Wasilewskiej to ciekawa, jaką można podchodziła do tego ponieść mam wrażenie żądają trochę w takim gorsecie, a zamykał ją postać bardzo ruchliwą bardzo dynamicznie jak wynikało z jej różnych tekstów uczyniły z niej, ale taki pomnik Zarzecza ja nie wiem to jest wygodne druga fala tekstów biograficznych o Wandzie Wasilewskiej już autorstwa polskich Romney badaczek, a inne to są lata 7080 tys bardzo ciekawe w jaki sposób próbuje się one Dl na repolonizację aż to znaczy w jaki sposób, że jednak nasza żyje na nasze waży jednak nasze, że jednak patriotka doszukiwanie się różnych ono najmniejszych nawet nam dowodów na to polskość na ten patriotyzm i pokazywanie, że to jednak to jednak była najważniejsza i co ciekawe jednak taki rys konserwatywny na skupianie się uwagę skupienie uwagi na życiu prywatnym Wasilewskiej akcentowanie tych relacji z mężczyznami, ale też jej roli matki babci i też bardzo ciekawe, bo to się układa taką narrację kończy się wojna Wasilewska zamienia się w dobrą kobietę w dobrą Polkę dobrą babcie tam się pojawiać takie wraca na swoje miejsce na swoje miejsce zapomina się, że totalnie przez 20 lat życia ta kobieta działała była bardzo aktywna, ale tego się nie chce widzieć to się nie wpisuje w pewien taki popularny smutek albo tak, bo to albo taka robota natomiast po osiemdziesiątym dziewiątym roku ta narracja w ogóle się zmienia najem właściwy jest trochę tak jak od czego zaczęłyśmy to znaczy Wanda Wasilewska podobnie jak inne działaczki komunistycznej ssaki demony nie z tej ziemi realnym potworne Megier jakieś takie szalone baby o Wasilewskiej bardzo dużo pisze się o jej związku ze Stalinem są jakieś plotki wysuwana jest po prostu zarobić w związku z małego związku erotycznym zawarcie niemożliwe jest, żeby była kobieta tak wysoko postawiona, że nie miała relacji seksualnych ze Stalinem nigdzie nie znalazłam takich informacji wydaje się, że ci, którzy powielają te plotki naprawdę wpisują się w taką w tak w takich tak naprawdę patriarchalny dyskurs, który chce widzieć kobiety które, jakkolwiek wystają ponad ponad ogół, a właśnie w tych relacjach z kochanką owych seksualnych jako żony kochanki to jest poza owym taki skrypt bardzo popularne dotyczy nie tylko Wandy wasze zdanie tylko rzymska kariera przecież nie może się z nowego inaczej niż osoby z łóżka z jak wiadomo zupełnie niemożliwe tez ironia i hirsutyzm trzeźwy nie był w każdym razie mną czeka mnie jeszcze 1 rzecz pani mówi coś takiego w wywiadzie dla krytyki politycznej z Jakubem dymkiem, gdzie mówi pani Wasilewskiej też innych komunistach polskich nie namawiam, żebyśmy zrobili sobie teraz koszulki z podobizną Wandy Wasilewskiej, ale też nie można udawać, że jej nie było i też bym chciała, żeby ten wątek wybrzmiał w naszej audycji no bo od tych bardzo ciekawej trojga, a i pisarstwo jest zaangażowanie społeczne wystąpi to jest przecież źródłem całej tej ideologii to ty też trzeba o tym, pamiętać, ale jednak działa pewien dyskomfort, że doba kobietę, która mogła sobie ze złej dostali na Halinę, który był największym zbrodniarzem chyba nawet większym niż Hitler w historii ludzkości nie wzbudza we mnie dużej sympatii dzielnie walczymy w tych badaniach w tej rozmowie potrzebujemy wzbudzać w sobie i słuchaczach sympatia do Wandy Wasilewskiej czy dojnych, a Romney innych postaci tego rodzaju Orła wydaje mi się, że raczej i nawet tych pań użyła te słowa docierania do prawdy czas Bad jednak nie większy czy to słowo prawda w takim dzisiejszym co się da przyszedł rano, bo cóż cóż to jest prawda można można zapytać ta gra w nim jakieś jeszcze fakty nam są potrzebne, aby tą na neon o tej postaci opowiedzieć wyzwanie to zawsze będzie interpretacja wydaje się, że w dużej mierze tak Maciejowi w swoich pracach cytowała my taki szkic bardzo bardzo mi się w lesie świetne szkice francuskiego socjologa Pierre BOR iluzja, bo biograficzna Jon mówią o czymś takim, że właściwie po biografie są oczywiście zawsze konstruowana ta i są konstruowane przez biografów czy biograf ski bez konkretnie przez konkretne osoby, które mają też swoje klisze z maja zostanie obniżony VAT niektóre mają swoje klisze, które operują pewnymi schematami narracyjne mi i bardzo często tak można powiedzieć ta narracja wyprzedza, a ten skrypt narracyjne wyprzedza AMD wyprzedzały, jakby to opowieść o tej konkretnej postaci bardzo często pewne fakty tu nie chodzi o to, że do rzeczy się manipuluje się do pana jakaś manipulacja nie można mieć najlepszy ten można mieć najlepsze i intencje, ale zawsze opowieść o czyimś życiu szczególnie cudzym, chociaż my również opowiadamy nasze życie wg pewnych schematów narracyjnych Aram zawsze opowieść o on o o drugim człowieku jest właśnie organizowana wg tych schematów, dlatego że chcemy w jaki sposób uspójnienie życia tych ludzi chcemy pokazać pewną ciągłość pewnych decyzji pewnych wyborów to czym ja się zajmuje to raczej, chociaż oczywiście jest tak jak pani powiedziała ja również pewną narrację buduje, ale to co nie wiemy na ile się też to uda, ale takie zamierzenie, które mam to raczej pokazywał odsłanianie żal, że ta te spójności i te ciągłości to są on właściwie trochę nasze projekcje trochę nasza fantazja trochę nasze własne oczekiwania tak wobec tych ludzi zawsze Chopin też kontekście tym kontekście zmieniał RAF działania czynne tych ludzi prawda bez ustanowienia w stosownym kontekście się tego nie zrozumiemy dzisiaj jesteś taka tendencja trochę do można powiedzieć psychologii zachowania postaci tak tak, ale wczytanie się motywację tych postaci no no nie, ale tego nie zrozumiemy no i oczywiście, że niezrozumiane, ponieważ ten kontekst zupełnie inne pewne wybory pewne decyzje oczywiście, w które zapadły panu w tamtym w tamtym kontekście są właśnie do przeczytania, a nie do przeczytania dzisiaj nie do nie do zrozumienia, więc z 1 strony oczywiście możemy próbować rozumieć te postaci z drugiej strony możemy mówić jak najwierniej strach zbliżyć się do tych postaci, ale z całą świadomością tego, że to jest tylko nasze zbliżanie się można powiedzieć, że właśnie nie jest trochę tak, że my badacze badaczki biografowie czy innym biografii kim nie popełnię takiego błędu, że nie potrafią powiedzieć nie wiem nie wiem jak było nieważnych była motywacja Niewiem, dlaczego tak zrobiła, bo nie zrobiła dokładnie tak czy z 2 zasila, skąd wiem, że teraz takich jest kilka kluczowych pytań, które od dziesięcioleci Bacha badacze próbują wdrożyć i wiem, że są historyczną historycy są bardzo precyzyjnie w poszukiwaniu ustalanie odpowiedzi na pewne pytania mieli nadzieję, że po otwarciu na rosyjskich radzieckich archiwów uzyskają odpowiedzi na te pola jakieś to są pytania na pierwsze pytanie, dlaczego Stalin postawił na Wandę Wasilewską skoro miał całą paletę ludzi mógł wybierać do wyboru dokona nie ma odpowiedzi na to pytanie przynajmniej ja nigdzie nie zetknęłam się, dlaczego Wanda Wasilewska ZOZ prace współpracowała z 01 z Rosjanami, kiedy mimo tego, że prawdopodobnie wskazywał na to, że zamordowali jej tego ukochanego męża bogatka nie ma odpowiedzi na to pyta i kolejne pytanie, dlaczego Wasilewska nie wróciła do Polski jak to się stało no co stało, jakie właśnie motywacje, jakie decyzje może jakieś papiery na ten na ten temat nie ma odpowiedzi na to pytanie, więc próba czasem mam wrażenie, że MO im więcej faktów poznamy im więcej czasami tych faktów nie ma nic się tego ustalić nie mam materiałów, żeby to ustalić i tak jak pani powiedziała być może wtedy trzeba odpuścić powiedzieć nie wiem to jest pytanie otwarte tak ja staram się te pytania stawiać, ale też pokazywać, że nie na wszystko musiał postawić kropkę nad inie ma wszystko się znaleźć odpowiedź pani dr Agnieszka Mrozik z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk opowiadała dla państwa o Wandzie Wasilewskiej dziękuję serdecznie dziękuję bardzo, a na stronie Instytutu badań literackich mogą państwo znaleźć się esej pani doktor komuniści nie mają ojczyzny Wanda Wasilewska jako Polska anty bohaterka narodowa zwraca uwagę akurat na ten tekst ambony jest jak najbliższe nasze dzisiejsze rozmowy, kto jeszcze ma ochotę się zagłębić to odsyłamy rzeczy jest dostępna dziękuję dziękuję bardzo dobrą dykcję biosfera za chwilę będą informacje po informacjach Kuba Mikurda pojawi się studia będziemy rozmawiali o filmie JFK, czyli jak to Oliver Stone pokazuje nam jak być może wyglądały kulisy śmierci prezydenta Kennedyego straż Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA