REKLAMA

Po co nam uniwersytety? (powtórka)

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-10-31 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:54 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
na zegarek po dwudziestej trzeciej Karolina Lewicka państwo mój gość prof. Anna Giza Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór pani profesor wieczór o Uniwersytecie nie mówić nie tylko warszawskim o idei Uniwersytetu i wczoraj, przygotowując się do naszej rozmowy postanowiła sięgnąć do prof. Kazimierza Twardowskiego filozofa psychologa słynnego twórcy Lwowską warszawskiej szkoły filozofii ojca w cudzysłowie, a takich filozofów jak Kotarbiński Rozwiń » Ajdukiewicz Tatarkiewicz 3 podobno genialnego wykładowcy i dydaktyka bo kiedy wykładał na Uniwersytecie lwowskim, gdy trzeba było wynajmować największe sale we Lwowie po 2000 osób nawet stawiało się na takich wykładach PE i ów prof. Twardowski w listopadzie 1932 roku wygłosił mowę na okoliczność przyznania mu przez moją Alma Mater Uniwersytet poznański doktoratu honoris causa anty była to umowa ZO zatytułowana od dostojeństwa je Uniwersytetu i nie Twardowski w tej mowie, mówi że ilekroć się przez gardło przechodzi mu słowo Uniwersytet to byłby czyni to z takim namaszczeniem, mimo że przez pół wieku najpier w jako student potem jako wykładowca powinien się do tego Uniwersytetu przyzwyczaić, ale jednak nie, bo ob jest to dostojeństwo i tutaj żyli pani profesor pozwoli taki cytat Uniwersytet istotnie promienieje dostojeństwem spływającym na niego z olbrzymiej doniosłości funkcji, którą pełni wszak niż ludzkości światło czystej wiedzy wzbogaca pogłębia nauka zdobywa coraz to nowe prawdy i prawdopodobieństwa tworzy 1 słowem najwyższe wartości intelektualne, które przepaść mogą człowiekowi w udziale po to, oczywiście mówię o tym, że tworzy wiedzę obiektywną prawdą obiektywną Uniwersytet i przede wszystkim, że praca profesora polega na wyrabianie w studentach umiejętności myślenia i badania naukowego chciałabym porozmawiać o tym, pani profesor uczył Uniwersytet był, kiedy powstawał, kiedy się rodził wiele wieków temu czym jest teraz, jakie ma Andre go zawiodłem i to powinien być w jakim kierunku powinien się zmieniać ewoluować czy ja myślę, że istotą Uniwersytetu mimo tych wszystkich meandrów pozostaje niezmienna, aczkolwiek w różnych momentach historycznych widać lepiej albo gorzej i to w istocie jest dokładnie taką, jakiej mówił Kazimierz Twardowski idzie mi o to, że nauka jest bardzo specyficzną dziedziną, w której obowiązują pewne zasady postępowania i to zarówno umysłowego lekki społecznego sferą nauki tym się odróżnia od innych dziedzin, że obowiązuje w niej całkowitą przejrzystość to znaczy każdy powinien ujawnić założenia swojego myślenia powinien ujawnić drogę, którą doszedł do wniosków, które właśnie przykładem każdy powinien również wsłuchać z szacunkiem ludzi, którzy doszli do innych wniosków albo uważają inaczej i wszelka dyskusja wyrastają opiera się na uznaniu pewnych zasad, które obowiązują wszystkie strony, którzy biorą udział w debacie czy też nawet w sporze niczym się siła argumentów liczył się dążenie do prawdy w innymi słowy 1 z filozofów czy bardzo znanych amerykańskich Charles Sanders Peres powiedział kiedyś w istocie rzeczy nauka jest takim wcieleniem pewnego idealnego doskonałego życia społecznego tak chcielibyśmy żyć prawda, żeby wszyscy inni ludzie byli dla nas partnerami w dochodzeniu do prawdy partnerami w rozumowaniu dochodzeniu do wniosków i t d. wy no i cele liczą się również takie wartości jak rzetelność uczciwość odpowiedzialność za słowo i wzrostu myślę, że dzisiaj tych wartości potrzebuje, by bardziej niż kiedykolwiek i to jest taki moment, kiedy szczególnie w obliczu kryzysu, który się coraz częściej mówi, że to jest kryzys wartości coraz bardziej potrzebujemy właśnie tego rodzaju debaty oraz z drugiej strony potrzebujemy również uczciwości auto krytycyzmu i refleksji chciałem zapytać namysłu, bo pod dyskutujemy w bardzo szczególnych okolicznościach, gdy wszyscy wokół wszyscy myślący powtarzają jak mantra edukacja może coś niedobrego z tą edukacją od poziomu wczesno szkolnego poziom uniwersytecki się stało w inne, że mamy nie obywatela konsumenta mówiąc za te Baumana MO, że mamy ludzi, którzy nie myślą, by tak to, czego mamy coraz bardziej brakuje tej zdolności do krytycznej refleksji i zdolności do zastanowienia się nad przyczynami, ale też ich konsekwencjami naszego własnego postępowania coraz bardziej liczyć się doraźne impulsy chwila zaspokojenie potrzeby cokolwiek to znaczyło innymi, ale także chwyty gość wymyśli albo idei, kiedy mówisz o tym, że naukowiec powinien mieć cytowałem dość ile łatwo od normalności w naukach technicznych dla trudno chyba humanistą wyprodukować coś takiego zweryfikować to tak naprędce, żeby to miało cytowano 6 proc to zresztą stało się ogromnym przemysłem wiadomo, że są przecież wydawcy, którzy bardzo dbają o to, żeby ich pisma były wysoko punktowanym i t d . jest cała, jakby strategia już w zdobywaniu punktów i tak i cała biurokracja cara brzmienia lat humanistyka jak pamiętamy taki bardzo szczególny moment, kiedy pełniłam jeszcze funkcję dziekana i wtedy no co roku odbywaliśmy tzw. ocenę okresową pracowników uczyli trzeba było zobaczyć, jaki ma osiągnięcia dorobek publikacje jak się sprawuje dydaktyczną i t d . i pamiętamy, że w tej chwili już nieżyjącą profesor, która przyszła jednak pytanie komisji, że no jakoś tak marnie z tymi publikacjami czy pani w ogóle coś mazda zamierza opublikować, bo z tymi punktami jest krucho ona podniosła głowy popatrzyła na młodszych powiedział wiecie państwo ją nawet mam coś w szufladzie, ale nie jestem jeszcze z tego zadowolone i to było niezwykle piękny, ponieważ to pokazywało, że nie warto publikować byle czego i, że my tak pani miała na tyle odpowiedzialności autorefleksji samokrytycyzmu, że myślą o sobie, że nie warto może marnować papieru na coś co jeszcze nie jest trwały nie jest pełne morze nie użyje słowa doskonały, bo to byłby na pewno pani profesorze nigdy by się nie poważył się na taką pychę, żeby sądzić, że w ogóle może stworzyć coś doskonałego, ale było w tym właśnie do godności to dostojeństwo, a także walczy ze sobą ze swoją myślały patrzy na to co zrobiłam to jeszcze nie mniej jest pełne czuję, że nie udało mi się wypowiedzieć tego co jest najważniejsze w związku z tym powstrzymuje się przed upublicznieniem, bo nie warto, bo nie jestem z tym jeszcze gotowa, więc z 1 strony to jest tak, że w coraz większym stopniu mamy do czynienia z taką dyscyplinę wyczynowo prawda nie chcę tego porównywać ze sportem, bo zaraz, by zeszło na doping ci jakieś inne rzeczy, ale to nie jest jedyna dziedzina, w której Name brakuje w góry refleksji nad tym co robimy jeszcze bardziej brakuje nam krytycznej refleksji i kompetencji różnego rodzaju w sferze życia codziennego w tej chwili mamy n p . do czynienia z niewiarygodnym zalewem treści również w parlamencie są po prostu ekstazę komunikacyjną i teraz tak, jeżeli ludzie nie będą w stanie krytycznie na nich patrzeć wybierać źródeł, które są rzetelne to będziemy żyli w świecie całkowicie z tabloidy są ważnym informacyjny Świetlik taki informacyjny śmietnik u Platona i jest bardzo piękna historyjka o Sokrates się, który kiedyś przy bardzo pięknie pokazał, dlaczego jest nam potrzebna krytyczną autorefleksję zdolnością argumentacji zdyscyplinowanie myślenie to jest historyjkę o tym jak to na pewnym zgromadzeniu decydent ma w zgromadzeniu mają zadecydować czy wypowiedzieć wojnę komuś czy też nie na wieś występuje 1 mówca, który bardzo jest zagrzewa do boju, aczkolwiek trochę nie wiadomo, o co chodzi, więc zgromadzeni postanawiają wysłać okręty i wypowiedzieć wojnę, ale potem przychodzi dużo drugi mówca, który równie sumiennie Hill powiada, że absolutnie nie możemy wchodzić w stan wojny i wtedy decydują się wysłać drugi statek, żeby dogonił tamten, żeby jednak wojny nie wypowiadać i powiada Sokrates nie tylko, dlatego że zerwała się burza drugi okręt zdołał dogonić pierwszej wojny nie było, ale to pokazuje, że tak naprawdę wtedy, kiedy przestajemy myśleć i dobrze rozumować zaczyna rządzić przypadek bo gdyby burzy nie było to by wojna była, więc tak naprawdę nauka, która zaczęła się od filozofii jak wiadomo była wielkim i naprawdę heroicznym wysiłkiem żeby zachowywać się podejmować decyzje opisywać świat w sposób dobrze ugruntowany irracjonalny, że do innej pani profesor jako takie nie wiem czy dobrze gromadzenie instrumentarium myślenia w dach kiedyś Tosię nazywało ćwiczeniem umysłowym kiedyś Tosię nazywało dyscyplinowanie mu umysły rzeczywiście to jest niezbędne myślę nie jest trudne ponoć silnie jestem tego pewna nie jestem biologiem mózg konsumuje najwięcej energii, tak więc myślenie jest na pewno bardzo kosztownej samych wiemy, jaki jest bolesna i wymaga pewnych ćwiczenia pamiętam sama jak to było tak jak się człowiek zmagał z oporną materią np. nie wiem miałem do przeczytania tekst, z którego po prostu naprawdę odpadała po 2 stronach przestawali rozumieć, o co w nim chodzi, ale nie trzeba było wrócić to samo dotyczy zadań matematycznych czy czegokolwiek innego, ale to jest swego rodzaju ćwiczenie również ćwiczenie charakteru także nie ma łatwych rozwiązań, że trzeba pomyśleć, że trzeba przejść pewną drogę i trzeba przejść się porządnie czy to nie jest także widzimy zadanie i pstryk pojawił się wynik, więc myślenie jest równiejszy ćwiczenie charakteru jest również przy zdolnością do patrzenia dystans do samego siebie prawda, bo to jest obiektywizm w wannie czy wykładanie tego co myślimy i patrzenie na tego z zewnątrz coraz częściej powiada się bije Stewart znana książka socjologa czy filozofom drugiego seta pod znamiennym tytułem bunt mas, w którym jest mowa o tym, że odejście od tych starych wartości spowodowało, że to nie tylko jest tak, że przyniesie byle jakie myślenie, ale że przyzwala my na to, że jakby mówimy po co się tak wysilać, kiedy możemy mieć wszystko lepiej łatwiej i t d. nazywa to Ortega i kasety epoką zadufanego Stańczyka, który nawet nie dostrzega ile zawdzięcza gigantom, że cały dorobek kultury, który w tej chwili mamy do dyspozycji jest owocem wysiłku bardzo wielu pokoleń, które na to pracowały wydaje się rzeczą całkowicie naturalną, że wszystko mi się należy, że jest lodówka, że jest to autostrady, że jest internet i różne inne rzeczy zresztą jest wciąż taki stereotyp, który odchodzi chyba nikt nie pamięta, że pozwoli pani profesor, że wtrąca, że właśnie pismo na szkoły filozoficznej Lwowską warszawskiej legły u podsta w chociażby innych badań komputerowych, bo to prawda tak, by chętnie opisywał te procesy analityczne by, że właśnie ludzie zajmujący się komputerami tłumaczy inne mniejsze teksty będące wytworem tych filozofów winna, więc właśnie także nie doceniamy dzisiaj kultury intelektualnej czy powiedzmy nawet szerzej kultury umysłowej wydaje nam się, że myślenie jest pewną przyrodzonych człowiekowi właściwością ale kiedy się zaczęło, bo chciałem też grać, kiedy Uniwersytet porzucił swoje podstawowe zadanie byłoby pewnie, gdybyśmy miały sobie stworzyć katalog zadań Uniwersytetu to byłoby tam i gromadzenie wiedzy od tego się zaczęło w wieku dwunastym tak mniej więcej, kiedy uzyskiwano ty dawno jedzono zresztą wpłynęła do nas ze Wschodu, bo kalifat teraz jest to już przechowała, a w jej myśl starożytnych Greków i ziemia zgromadzono tę wiedzę dla potomnych zdobywano tę wiedzę man bok, bo wiedza się poszerzała człowieka przez kolejne stulecia przekazywano też wiece i też to, o czym mówiła pani profesor przez ostatnich kilka minut uczono myślenia o myślenie dla nauki jest kluczowe, kiedy Uniwersytet porzucił tę swoją podstawową rolę w swoje zadanie czy ta odpowiedź jest chyba stosunkowo młody, że akurat co do niej panuje dość powszechna zgoda to jest moment, w którym zaczęły się procesu masowi nie wyższego wykształcenia i nie chodzi o to, że wyższe wykształcenie powinno być elitarne z jakichś względów metafizycznych powiedz tak czy raczej bym powiedziała, że jego klient jakby, że trzeba mieć na to apetyt tak, że trzeba mieć pewnego rodzaju kredy lekcja, że trzeba chcieć to jest trochę tak jak sport wyczynowy prawda każdy powinien fajnie się ruszać być aktywny fizycznie, ale nie każdy ma ochoty poezja wieszał na terenie wrogiego NATO, by jednak na czas przez płotki jest rzeczą oczywistą, że w momencie, kiedy wykształcenie staje się masowe to to ma efekty w postaci po pierwsze, załamania takiego stosunku mistrz uczeń, bo te początkowe stary czy źródłowy powiedz mu uniwersytety opierały się na stosunku mistrzowski tak no mamy te obrazy średniowiecznej, kiedy za mistrzem jest gromadka uczniów chronił go słuchają dyskutują i t d. ale oczywiście to oznacza niewielką grupę ludzi, z którymi mamy do czynienia po drugie to oczywiście powoduje, że grupy studenckie stoi już różnorodne i znowu nie chodzi o to, że jest w tym coś złego tylko wtedy jest szalenie trudno pracować z wszystkimi na równych zasadach i jednakowo poza tym pojawiło się w Polsce kształcenie płatne obok kształcenia publicznego i to on jakby kształcenie zaczęło być biznesem prawda, na którym dobrze zarabiać pieniądze uczelnie zarabiały i to oczywiście trochę podkopuje ten pierwotny kontraktu, który chodzi, ale za tym wszystkim kryje się coś, o czym my pisze Marta Nussbaum w przepięknej książce o podtytule, dlaczego demokracja potrzebuje humanistów to również były momenty, kiedy wykształcenie zaczęto traktować technokratyczny powiedzmy, czyli koszt użył wzrostu Gergo użytkowo takiego źródła wzrostu gospodarczego i jako dostarczanie wykwalifikowanych kadr na rynek pracy i t d. przyczynianie się do wzrostu gospodarczego właśnie pani profesor zniekształcenie intelektualistów tylko kształcenie urzędników tych przedsiębiorców pracowników korporacji prawników na bardzo bardzo różnych grup zawodowych, ale właśnie takie skierowanie na rynek pracy i teraz ja bym powiedziała tak był też nie można wylewać dziecko z kąpielą znalazłam bardzo piękną wypowiedź przewodniczącej polskiego Towarzystwa ekonomicznego prof. Mączyńskiego, która powiedziała wiele mówimy o gospodarce opartej na wiedzy, a zapomnieliśmy o mądrości czy tak naprawdę jest Uniwersytet jest miejscem pomnażania mądrości i tworzenie mądrych ludzi jest wielka różnica między wiedzą mądrością prawda wiedza jest czymś technicznym, ale niekoniecznie wiemy co z tym zrobić natomiast mądrość oznacza również 3 doby zdradził jest dobre zastosowanie przestrzeganie zasad etycznych na tym właśnie polega mądrość, więc ja bym powiedziała tak, że zawsze i wszędzie każde społeczeństwo szczególnie społeczeństwo demokratyczne właśnie szczególnie potrzebuje mądrych ludzi potrzebuje ludzi, którzy potrafią nie wiem wycofać się z błędu, którzy potrafią komunikować się z innymi na zasadach szacunku partnerstwa i dyskutować na argumenty, że nie chce już tego wszystkiego nie wiadomo nie łatwych, w których nie zwiodą łatwy hasła, którzy będą przenikliwie wnikliwiej innymi słowy, którzy będą mieli te krytyczne analityczne kompetencje związane z umiejętnością rozumowania tego potrzebuje urzędnik sędzia każdy tego potrzebuje i w tym sensie to nie o to chodzi, że Uniwersytet ma być oderwanej produkować ludzi nie wiem na Marsa prawda nie on ma zapewniać, że mamy światłych obywateli, że znasz nasze społeczeństwo jest zarządzany przez ludzi, którzy potrafią faktycznie tworzyć polityki oparty na dowodach ani polityki oparty na obietnicach albo na populistycznym pustosłowie i t d. więc to nie jest tak jakby problem polega na tym, że w pewnym momencie przestaną dostrzegać doceniać tych kompetencji bardzo często rozmawiam ze swoimi studentami, którzy już na tych starszych latach nagle mówią ojej ojej przecież nic nie umiem właściwie co ja takiego umiem ją zawsze wtedy mówię państwu nie doceniać się państwo własnych umiejętności, ponieważ państwo potrafi się np. patrzy z dystansem na życie społeczne potraficie państwo wziąć krok wstecz powiedzieć dobrze to przyjrzyjmy się teraz strukturze tej sytuacji innymi słowy nie chodzicie państwo od razu z głową i z nogami wspólnot tylko macie państwo tę zdolność umiejętność, żeby zadać sobie pytanie, czego ten spór dotyczy, jaki właściwie są racje, dlaczego ci ludzie się tak zachowują to jest to co mówi socjolog jak ktoś mówi Boże, dlaczego na tym zebraniu ludzie nie mogli się dogadać to socjolog może powiedzieć nie mieli żadnego interesu, żeby się dogadać tak bo gdy nie o to właściwie chodziło w tym spotkaniu innymi słowy to jest właśnie 1 z wielu skądinąd krytycznych analitycznych umiejętności, których uczymy akurat na socjologii, ale w każdej dyscyplinie nauki tak jest nauka w ogóle polega na tym, że potrafimy się trochę zdystansować od przedmiotu, który mu się przyglądamy i potrafimy zadawać sobie pytania jedno z najbardziej podstawowych pytań, jaki jest problem właściwie na czym polega to zagadnienie to właściwie, o co w tym chodzi czyli jaka jest struktura problemowa bardzo tego potrzebujemy, ponieważ inaczej jak historycy Sokratesa będziemy się miotać od 1 ekstremum do drugiego i tak naprawdę będzie za nas decydował przypadek i teraz tak demokracja tych, o których siecią wciąż powtarza, że nic lepszego nie wymyślono i zapewne tak, ale demokracja rozgrywa się przede wszystkim w umysłach obywateli innych demokracji rozgrywa się między wyborami nie powinniśmy my demokracja jest jak igrzyska olimpijskie one się odbywają raz na 4 lata, ale bez tych 4 lat ćwiczeń trenowania i robienie różnych rzeczy, a my po prostu w ogóle, by się nie mogły odbyć, więc tak naprawdę demokracja spoczywa na mądrości swoich obywateli na ich zainteresowaniu na ich zdolności do dochodzenia do Chin, by wypowiedzieć racjonalnej opinii tak, że nie żyje ktoś nam coś powiemy w to wierzymy tylko potrafimy sobie zastaliśmy jak słup ogłoszeniowy rzek to starsi ekonomista w latach 2 akcje, ale to, o czym mówiła pani profesor to, o czym pani mówi przez ostatni czas to jest właściwie opowieść o tym, że w pewnym momencie nastąpił odwrót od humanistyki w erze MF przedmioty takie jak filozofia logika socjologia i wiele wiele innych zaczęły być traktowany po macoszemu cieszy, bo pojawił się ten kult z wykształcenia kierunkowego nie z wykształcenia w umyśle nie, bo to myślenie ani zważyć ani zmierzyć w latach trochę nie wiadomo w ogóle to jest śmieszne siedzą czytają tego Platona w ogóle komu to jest rząd jest potrzebny i co z tego wszystkiego wynika rzeczywiście bardzo wąsko zaczęto rozumieć innowacji postęp jako postęp czysto technologiczne, więc kierunki technologiczne tak, ale humanistyka niekoniecznie rzeczywiście tak się stało, jakby jest tym 1 paradoks i to paradoks naprawdę potężny, ponieważ to jest tak, że właśnie najtrudniej zrozumieć siebie samego najtrudniej jak powiedział jakiś chiński mędrzec szczęśliwy ten, kto potrafi zarządzać sam sobą i tak naprawdę wy naszym sposobie życia wszystko zaczyna się od myślenia od tego jak myślimy i jej co myślimy i jak potrafimy jednak czy to już powiedziałam jak potrafimy myśleć trochę się w tym zaplątał nam, ale chcę powiedzieć że to w czym żyjemy to jest ludzka kultura i ludzka historia, którą my tworzymy i jednocześnie najmniej najsłabiej rozumiemy ostatnio rozmawiał z pewnym przyrodnikiem, który właśnie tak trochę wyrażał się widziałaby my niezbyt pochlebnie na temat nauk humanistycznych społecznych jemu powiedziałem słuchaj, gdyby w swoich eksperymentach twoje obiekty miały świadomość wolną wolę to by nie było ci tak łatwo i teraz tak wszystko cokolwiek robimy robimy w naszym ludzkim świecie i innymi słowy musimy mieć świadomość konsekwencji musimy mieć świadomość musi mieć odpowiedzialność za to co robimy, ale również musimy sobie zdawać sprawę z tego, że wszystkie wynalazki jakiekolwiek by one nie były one, jeżeli mają być wdrożone i mają działać to zmieniają nasz świat i wpływają na nasz świat w taki albo inny sposób podam przykład, który wydaje się na pierwszy rzut oka paradoksalny jest to bardzo uroczy esej niejakiego Bruno Latoura, który zastanawia się uwagami nad pasami w samochodach tak no i powiada, że te pasy w tej chwili to są już tak skonstruowane, że piszczą także jakich nie zaczniemy to trudno, chyba że ktoś ma dużą odpornością może jechać z tym piskiem, ale tak naprawdę to trochę wymusza zapięcie no a teraz tonowe tiry Soły takie technologie rozważane żyje się siedzi na fotelu kierowcy jeśli nie zacznie pasów nie zapnie pasów to nie uda się uruchomić silnika i teraz Bruno Latoura zadaje ciekawe pytanie no dobrze, gdzie się podziała nasza odpowiedzialność kiedyś człowiek, który otrzymywały prawo jazdy jednocześnie podejmował zobowiązanie do tego, żeby przestrzegać różnego rodzaju reguł w tym przynajmniej w niektórych kręgach zapinanie pasów, ale raz jest ubezwłasnowolniony teraz jest ubezwłasnowolniony, bo jak BTE, jakby ktoś go pilnuje, aby nastąpiło takie wy delegowani kontroli za nasze własne zachowanie teraz polityka wśród zepsuje to urządzenie nie zamkniemy pasów i uległ niemy poważnemu wypadkowi to kto jest winien producent tej technologii czy producent samochodów czy może ja sam jestem winien z drugiej strony im więcej rzeczy i decyzji i kontroli jest delegowanych na otoczenie zewnętrzne, tym bardziej ja nie muszę pamiętać, więc to zaczyna być taka już samo napędzający się przepowiednia i teraz dużo się mówi na temat internetu rzeczy i o inteligentnych domach i t d. ale zrobiliśmy ostatnio ze studentami w ramach ćwiczeń badania rozmawiali z dziećmi właśnie do tych nowych pomysłach i ludzie w większości się tego boju mówią dobra, ale jak ktoś zepsuje i nie będę mógł wyjść z własnego domu albo moja lodówka mnie zaatakuje i będzie tam tylko mleko, bo coś zepsuł i t d. innymi słowy oczywiście ludzie chętnie pozbywają się pewnych nieprzyjemnych czynności, ale chcą zachować kontrolę nad sobą swoimi decyzjami swoim życiem innymi słowy chcą zachować nazwę rzecz po imieniu autonomii i moim zdaniem to jest istota tego kształcenia Uniwersyteckiego, ale to jest właśnie w humanistyce tak, bo to humanistyka i nauki społeczne są one z o człowieku i o tym, kim jesteśmy, jakie wartości nami kierują, o co nam chodzi w życiu i t d. kluby z tego rodzaju refleksji nad wartościami nad innymi ludźmi nad życiem społecznym będziemy mieć nie będziemy ludźmi tak i tak jak medycyna co jest w przypadku medycyny absolutnie oczywiste jest jednak o człowieku im jak wiadomo już w tej chwili, że wymaga też ludzkich relacji także, że to nie jest także pacjenci jest obiektem i to w dodatku bardzo cząstkowy miejmy się tylko interesujemy jego wątrobą i tę wątroby mój leczymy on sam to po prostu teraz myślenie holistyczne jest myślenie holistyczne, a to oznacza, że musimy myśleć holi stycznie również naszym świecie i teraz chcę jak by coraz częściej pojawia się takie przekonanie, że jesteśmy, że holistyczne należy również myśleć o o Messiego części przyrody, że to nie jest tak, że przyroda jest gdzieś tam i my nią technokratyczny zarządzamy tych miast jak w piśmie świętym napisało napisano, że czyni sobie ziemię poddaną czyni sobie ziemię poddaną, ponieważ to produkuje konsekwencje, które mogą się obrócić przeciwko nam innymi słowy trzeba myśleć również o tym jakie będą konsekwencje różnych naszych decyzji i wynalazków jest taki piękny esej Husserla z kolei w zatytułowany kryzys nałóg europejskich terminologia transcendentny wolno bardzo ciekawy esej to jest z tym napisany w momencie niebywałego triumfu nauk przyrodniczych, ale jeszcze oczywiście przed bombą atomową, która trochę wszystkich 3 biła i pokazała, że jednak o bessy momentu etycznego jest szalenie trudno rozwijać nauki przyrodnicze, ale generalnie Hoser, mówi że w istocie rzeczy i rozwój nauk, jakby przekształcił świat wokół nas z pozbawioną sensu Pogoń cząsteczek materii bez ładu składu bez celu bez wartości pozbawioną komponentu etycznego i naturalnie z punktu widzenia użytkowego to powoduje, że możemy ujarzmić rzeki podporządkowywać i t d . i t d . ale jednak coś tracimy ich syn mówi nauka nie potrafił nam odpowiedzieć tak rozumiana nauka na najważniejsze pytanie, jaki sens życia do czego zmierzamy, czego warto pragną być szczególnie warto klęknąć te pytania Żyd zniknie BTE już sens życia Ależ ta k Ależ pytają ludzie bardzo prawda dlatego mamy do czynienia z tymi trendami poszukiwania duchowości to kluczą brakuje duchowości coraz lepszy nazwał nieszczęśliwe poradniki jak być szczęśliwym, ale joga medycyna naturalna to jest wszystko tęsknota za takim odzyskać z nim kontaktu z czymś wyższym powiedz tak co zostało wypartych czy też pozbawione naukowego znaczenia, bo na pytanie o sens życiu oczywiście nie jest oczywiście każdy na uczelniach naukowiec odpowie to nie jest naukowy pytanie nie potraficie na nią odpowiedzieć ponoć jest słynny dla klas na pytanie Napoleona, któremu pokazano taki mechanizm etyczny BH mistyczne teorie wszechświata miał zapytać się, gdzie tu jest miejsce na Boga na co dla klas miał mu odpowiedzieć taka hipoteza nie była mi potrzebna, więc i jednak człowiek jest zwierzęciem kulturowym metafizycznym, w który jednak takie pytania sobie zadaję ja bym nie lekceważyła n p . takich zjawisk jak to, że światli Europejczycy roześmiani Dziedzice oświecenia przychodzą na islam i przyłączają się do państwa islamskiego to jest przerażające, ale to wyraża takiej właśnie głód duchowości, czyli czegoś więcej poza sferą materialną za supermarketem poza supermarketem oczywiście tak tak jesteś taka bardzo ciekawa książka Rogera skrócono oczywiście konserwatysty brytyjskiego filozofa książka nosi tytuł naprawdę pochodzi sprzed wielu lat co tylko świadczy jego przenikliwości nosi tytuł zachód i cała reszta ich skrót to on stawia tam takie pytanie czy i w jaki sposób my będziemy mogli poradzić sobie z żarliwością innych kultur tak z tym, że my jesteśmy w letnim jesteśmy letni co więcej jesteśmy cyniczni jesteśmy ironicznie właściwie wszystko już było wszystko jest takie trochę prawda jest też fantastyczna książka Slaughter Gajka krytyka cynicznego rozumu, gdzie właśnie pokazuje, że właściwie zostało nam już tylko taka ironia, która do niczego nie prowadzi to pytanie zadawał też Max Weber mówiący dobrze no ale co będzie jak skończył się religijne źródła, które nadają sens naszej pracy tak, bo on PET pisze o etyce protestanckiej, która jednakowoż była taką próbą sprawdzenia czy jesteśmy przeznaczeni do zbawienia tak czy znajdziemy przez naszą ciężką pracę i znak od Boga, że jednak jesteśmy w tej grupie wybranych nie tylko powołanych tak i pisze Weber i jeżeli to zniknie, jeżeli to po prostu zostaniemy z takiej mechanicznej klatce, gdzie po prostu dochodzi się do pracy, żeby zarobić pieniądze i trochę nie wiadomo po co pamiętam też 3 rozmawiałam kiedyś się w dawnych czasach na takim przyjęciu pożegnalnym emerytalnym pewnego wyjątkowo wysokiej klasy prezesa korporacji międzynarodowej cudzoziemca i t d . który powiedział właściwie całe życie zarobiłem coraz więcej pieniędzy, żeby płacić coraz większej liczbie ludzi za robienie rzeczy, które sam lubię robić prawda, więc musiałam zarobić na ogrodnika 1 niańki dla dzieci na opiekuna do domu na opiekuna dla moich starzejących się rodziców tak mówi tak naprawdę to są to lubił robić, a bawić się z dziećmi bawić z dziećmi uprawiać ogródek i t d. pojawiają się, a propos głodu duchowości tej tęsknoty za innym życiem pojawiają się ruchy tylko tych, które wszyscy świetnie znamy to jest ruch minimalistą ów wszyscy ich uwielbiam naprawdę wierzy, że można żyć wyróżnić 34 rzeczy, które absolutnie Absolut, ale jest to pewnego rodzaju katharsis jak zawsze przeżywam ich opróżnieniu szafa absolutnie też zrobiono z nas czuje się rewelacyjnie tak, ale pewnie nie robi tego ani do końca dobrze nim czy zna pani książkę Marie Kondo słynnej mnie czy załamany czytałam liczne publikacje prasowe na temat targi to raziło zwłaszcza, odpoczywając skarpetki Agro, ale to naprawdę trzeba przeczytać, ponieważ coś w tym jest prawda, bo rzeczywiście nigdy nie robimy porządków do końca, ponieważ pojawiają się różne takie zewnętrzne właśnie hetero ono mieć na nią autonomiczne motywacje p t . Noelem ten wazon jest okropny, ale kupiłam jego koleżanka, więc właściwie jakoś tak głupio wyrzucić gdzieś w tym wszystkim są takie, ale ostatnie to bezwzględna to bardzo dobrze i właśnie Marie Kondo proponuje, żeby wziąć ten wazon w ręce i powiedzieć, że drogi w wazonie bardzo ci dziękuje, że z wzgórza w latach, że wzorowali się, że sprawiły, iż tyle radości mojej przyjaciółce, kiedy mi ciebie kupował w 2, więc brzmi to jest sprawa nietrafionych prezentów to spora Joannę, by Technology, ale widać, że coraz więcej jest takich rzeczy, z których jedne są przerażające inne niebo właściwie, kiedy myślimy sobie o młodych ludziach, którzy właśnie mnie, którzy mają nie wy trenowany umysły dali wracamy do uniwersyteckiej wracamy, ponieważ młodzi ludzie po lewej swej części trafiają na Uniwersytet trafiłem do innych inne i i co zrobić, żeby to przestała być fabryka specjalistów w ocenie przy założeniu, że to jest fabryka specjalistów nie zawsze to jest, a może Condohotel Wawryka absolwentów czasami to jest fabryka absolwentów oczywiście należy w nim to to pewnie są specyficzne przypadki czy taśma forda produkujemy magistra i produkujemy magistrów i ja myślę, że przede wszystkim musimy powrócić do tyczy tych do do źródeł do źródeł, czyli do dydaktyki, która upiera się nie o przekazywanie informacji czy tzw. przekazywanie wiedzy tylko z angielska się to nazywa rynku Jerry Based Learning to było źródło Uniwersytetu, ponieważ taki mistrz od niej objawienie mówił uczniom co oni mają wiedzieć i co oni mają myśleć tylko odbywał z nimi po 1 dyskusji pewną podróż intelektualną czy taką trochę Sokrates Isco taki dialog mają wytyczne, że oni mogli sami sobie przepracować swoje myślenie i dojść do jakich wniosków w myśleniu w rozumowaniu paradoksalnie fakty są drugorzędne albo fakty można poznać można je sprawdzić i t d. tak naprawdę krytyczna jest metodologia myślenie jest sama pamiętam miałam znakomitego profesora, który uczył prowadził ćwiczenia z filozofii i ja to dzisiaj zawsze będę pamiętała zajęcia, na którym on przyprowadził nas przez Kartezjusza prawda i myśmy tak stopnie mówi są stopniowo obalali mówili techno to nie jest do końca pewne i to nie jest do końca pewne i teraz pamiętam jak prof. Pazura powiedział dobrze i jak tu teraz odbudować świat wszystko żeśmy zwątpili zawiesili no ale coś teraz trzeba zrobić to było bardzo piękne, bo to jest właśnie uczenie przez odsłanianie struktury problemowej i uruchamianie własnego myślenia wracamy teraz do tego tak z tych takich transmisji innych rzeczy albo o zgrozo uczenia pod klucz tasak testy i t d. wracamy do tego coraz częściej się mówi właśnie o Fleet e-learning o różnych takich bagażnika zrobić pani profesor, bo ich chociażby śmieje się zdadzą właśnie był zawsze w 1000 osiemdziesiątym dziewiątym roku rządzący wszelkich opcji bardzo chętnie się chwalić tym, że społeczeństwo jest coraz mądrzejsze tak zinterpretowano, a tak naprawdę chodziło o to, że po prostu społeczeństwo Matras więcej dyplomów rozmaitych uczelni w ich jak do tego wrócić w 2 tysiące dziesiątym roku ja myślę, że w 2016, że my i tak powoli do tego wracamy z tego prostego powodu i to jest to są wybory dokonywane przez młodych ludzi nie chciałabym ich oceniać po pierwsze mamy kryzys demograficzny, więc siłą rzeczy studentów jest mniej i to co tylko jest dla mnie rzeczą trudną do zaakceptowania jest to, że oczywiście te ubytki studentów dokonują się nie losową wiadomo, że najlepsze największe uniwersytety ucierpią na końcu, a najpierw uciekł ucierpiał uniwersytety wy w regionalnej w ogóle nie mówią prywatnych w tej chwili prawda Bobo, niemniej nie chce się o nich wypowiadać jak my pozwalamy, żeby one się wykrwawia, a prawda, jakby innych uważam, że tutaj powinna być jakaś decyzja o charakterze politycznym boja myślę, że jest dobrze jak region ma swój Uniwersytet nie odbędzie odpowiedniej wielkości niech ma takie albo inny, ale niech będzie dla lubuskiego Uniwersytet zielonogórski jest fundamentalnie ważne tak nam na tym terenie, ale chce wrócić do gali niezależnie od tego, że studentów jest siłą rzeczy mniej to jeszcze w dodatku już drugi rozdział rok z rzędu w ich absolwent połowa absolwentów gimnazjów poszła jednak do szkół zawodowych, które naturalnie w dzisiejszej wersji zdają maturę no ale jednak, jakby prawdopodobieństwo, że oni znajdą się na studiach jest trochę mniejszy, więc studentów będzie jeszcze mniej, niżby to wynikało z kryzysu demograficznego i teraz tak można albo siedzieć z założonymi rękami czekać coś to po prostu się sam stanie, a my będziemy do do końca walczyć nie wiadomo, o co żeby jednak mieć tych studentów albo, żeby zachować kadrę i t d. bo wiadomo, że to zagraża kadrze tak albo możemy już dzisiaj sobie powiedzieć, że w związku z tym robimy pewne kroki, które pozwalają nam wrócić do ważnych celów w tej nowej rzeczywistości i co mam tutaj na myśli ja np. mocno wierzę jestem przekonana w to, że uniwersytety mogłyby mieć, bo nie chcę używać słowa powinny, ale mogłyby mieć większy wpły w czy większe znaczenie na kształcenie na poziomie średnim i nie chodzi mi o to, żeby wyręczać nauczycieli, chociaż pamiętajmy, że przed wojną profesorowie uczyli ich rzeczywiście wy szkołach średnich i to jest fakt, ale można otworzyć podwoje Uniwersytetu dla młodych ludzi, żeby oni mogli wcześniej, zanim przyjdą na studia, z czym się zapoznać nie wiem coś w rodzaju nawet nie myślał czymś w rodzaju roku zerowego, ale o kursach, które są otwarte o współpracę ach, ze szkołami średnimi po to, żeby trochę też zmniejszyć ten szok przechodzenia schody Gombrowiczowski jego słowacki wielkim poetą był w domu i krytycznego mi do krytycznego myślenia o różnych rzeczach, więc można zrobić to można też mówimy dużo o kształceniu ustawicznym i to oznacza, że uniwersytety mogą odgrywać większą rolę w budowaniu mądrości Soły uniwersytety otwarte, gdzie są nie tylko Uniwersytetu Warszawskiego, ale też w Warszawie Majewskiej kierunkowo gema wiele uniwersytetów to jesteś taki mechanizm docierania z pewną metodologię myślenia i metodologią dyskutowania, więc myślę, że jeżeli mamy w tej oryginalnej misji Uniwersytetu Warszawskiego krzewienie mądrości w narodzie tak mówiąc zupełnie skrótowo to jest to rzeczy jest to misja, do której możemy, a nawet powinniśmy dzisiaj wrócić również, dlatego że na naszych oczach załogi załamuje się pewien paradygmat myślowy, który obowiązywał przez wiele lat ci, którzy już teraz widać doprowadził nas do bardzo poważnych problemów no kiedyś uważaliśmy, że nauka nas zbawi prawda i że jutro to była era scjentyzm po tym, uważaliśmy, że trzeba wszystko uwolnić się rynek, że trzeba po prostu jak Beckham sów prawda i to wszystko się jakoś samo ułoży dziś już widać i co jest najbardziej istotne w e-commerce sami ekonomiści, bo nie chciałabym tutaj wyjść na jakiegoś takiego zastał żywego humanisty, ale sami ekonomiści to wielcy ekonomiści mówią kryzys gospodarczy dzisiejszy kryzys finansowy jest tak naprawdę kryzysem wartości tak jest kryzysem etycznym właśnie, dlatego że my przestaliśmy odnawiać zasoby etyczny, czyli przestaliśmy kształtować w ludziach pewne cnoty właśnie takie cnoty, jaką odpowiedzialność rzetelność i musimy do tego koniecznie wrócić bo ten kryzys jest naprawdę bardzo poważne tort i one jest na bardzo wielu frontach ja specjalnie może naszą cywilizację doprowadzić do smutnego końca tak licytuje się teraz często gęsto prorocze słowa skądinąd wielkiego ekonomisty Karola Polonii, który w czterdziestym czwartym podaje roku napisał takie dzieło wielka transformacja i to jest taki fragment, którego oczywiście nie zacytuję z pamięci, w którym on pisze, że najbardziej niebezpieczną utopią jest wolny rynek i pisze że, gdyby ta utopia miała się zmieścić to będzie miało to niszczące konsekwencje zarówno dla materialne jak duchowej tkanki ludzkiego społeczeństwa i dzisiaj wiemy, że jesteśmy bardzo wiele prawdy i tym bardziej jest istotne, żebyśmy ludzi wyposażyli w kompetencje i umysłowe w umiejętności, które pozwolą im uniknąć wielu niebezpieczeńst w i znowu wracamy do Cogito Ergo sum wracamy do Cogito Ergo sum, ale to jest niezwykle głębokie, ponieważ tym się różni się różnimy od zwierząt, że my nie reagujemy bezpośrednio na bocznicy tylko mamy interfejs w postaci kultury refleksji idei paradygmatów myślowych, które pozwolą, który w, których ZAZ za pośrednictwem, którego odnosimy się do rzeczywistości to jest niezwykle ważna czy prawdą, której ciągle zapominamy, że wszystko zaczyna się od tego jak myślimy naprawdę wszystko się od tego zaczyna wszystko zaczyna się od tego jak definiujemy świat, jaki jest nasz paradygmat myślowe, jeżeli uważamy, że wszyscy ludzie są wstrętne mi go listami to będziemy zachowywać się inaczej niż wtedy, kiedy uważamy, że ludzie są z natury dobrzy i proszę mi powiedzieć, jeżeli coraz więcej ludzi będzie działało przy założeniu, że wszyscy są brutalnymi egoistami to jak będzie niedługo wyglądał na świat będziemy mieli grodzone osiedla tak będziemy mieli noże stojącą nieufność, ale co się zaczyna od tego jak myślimy i dlatego jest tak ważny, żebyśmy myśleli o naszym myśleniu ja pamiętam naprawdę to było dla mnie niezwykle wstrząsające doznanie, jakby w liceum poszłam na film rejs Marka Piwowskiego i to było także całą obrzydliwość socjalizmu była dla mnie odczuwalna, a to znaczy to nie był świat, w którym się przyjemniej żyło, ale to rejs Marka Piwowskiego był dla mnie wstrząsem, bo ja nagle zobaczyłam ten świat po prostu zmaterializował zmaterializował się i nagle i to z budową dystans naklej go zobaczyłam jako pewien świat, który jednak nie jest bez alternatywnej można go obśmiać tak dalej, więc dystans refleksyjną niż to jest właśnie dokładnie to co nam pozwala żyć autonomicznie, ale też i rozwijać się i specjalnie mówi o rozwoju ani o postępie, bo postęp zakłada, że gdzieś jest coś doskonałego ja mówię o rozwoju, ponieważ rozwój to jest styl dla mnie takie pojęcie, którym mówi o tym, że potrafimy odnajdywać się i potrafimy realizować nasze autonomiczne cele w różnych okolicznościach, że nie jesteśmy ofiarą tych okoliczności tak tylko, że potrafimy się w nich odnaleźć i 1 rzeczywiście przypomina hymn to wiecznie, dążąc do ludzi świat tego wybawić morzem Ano właśnie i na koniec jak już powiedziałam o Marcie Nussbaum to warto przytoczyć Martin scenę, który właśnie dokładnie zdefiniował wolność jako auto jako zdolność autonomicznego ustanawiania swoich własnych celów i to jest chyba rzecz, której nam najbardziej brakuje brakuje nam dystansu krytycznej refleksji i zdolność autonomicznego stawiania celów, że nie, że ktoś mną zarządza albo, że właśnie z tym jak ten słup, na którym się najlepiej różnego rodzaju ogłoszenia, czyli słowem życzymy państwu byście państwo byli swoimi najlepszymi ministrami spraw wewnętrznych i absolutnie prof. Anna Giza Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego była naszym gościem przed północą bardzo dziękuję pani profesor za rozwój narcyzy cierpliwość słuchaniu państwu życzę BM dobrego myślenia, ale może jeszcze nie teraz może od rana teraz spokojnej nocy kolorowych snów dziękuje dobranoc Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA