REKLAMA

Sola haresis, czyli marny żywot Marcina Lutra (powtórka)

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-10-31 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
49:35 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z Radia TOK FM to była wielka sobota roku Pańskiego 15002003. Katarzyna von Bora córka szlachcica z Miśni uciekła z klasztorów pomagał jej kupiec targowy Leonard Koppe wraz z Katarzyną uciekł 11 innych zakonnic wcześniej do klasztoru w nim przyczyn dotarła reformacja i nie ma na świecie już rzeczy niż miłość kobiety niż komuna przypadnie w udziale, gdy mężczyzna kobiety kocha jest ona dla niego najpiękniejszą i najmilszą pisze Marcin Luter mnich augustiański doktor Rozwiń » teologii teraz inicjator reformacji 6 lat minęło, odkąd przyniósł tezy na drzwiach kościoła Zamkowego w Wittenberdze 3, odkąd spalił papieskie pisma prawnicze na przedmieściach i 2, odkąd został ekskomunikowany z 12 zakonnic, które uciekły 3 wróciły do domów rodzinnych, a 9 trafiło pod skrzydła Lutra musiał znaleźć mężów co nie było łatwe, zważywszy że większość była już po dwudziestce dla Katarzyny szykuje znakomitą partię pastora dla psa 1 była niż odmawia, mówi że w grę wchodzą tylko 2 kandydaci Mikołaj von Lamsdorf przyjaciel Lutra albo sam Luter on sam styl odmawia alter i do pewnego momentu był przekonany, że jedność człowieka z Bogiem sprzyjać celibat, ale właśnie zaczął zmieniać zdanie ten ślub po kryjomu w czarnym tle stoi w klasztorze w Wittenberdze to definitywne zerwanie z dotychczasowym życiem jest 13 czerwca 15002005 . roku z Radia TOK FM, gdy znamy już dr Maciej Ptaszyński Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór panie doktorze witam serdecznie dobry wieczór mieliśmy mówić reformacja okazuje się, że zaczniemy od miłości no też często się łączą już jest kolor i syna emocją, która często ludzi pcha do jakichś czynów jeszcze się z punktem wyjścia, żeby spotka się, czego jest rocznica ślubu Marcina Lutra i Katarzyny von Bora, który jak pani wspomniała zostało zawarte 13 czerwca 15002005 . roku, czyli długo po tych kluczowych wydarzeniach dla reformacji długo po kluczowych wydarzeniach i można powiedzieć zwykle późno z wielu względów wszyscy się dziwili, że Luter osoba, która rzuciła wyzwanie papieżowi rzuciła wyzwanie cesarzowi zakwestionowała celibat wiele innych zasad rządzących kościołem katolickim w późnym średniowieczu sam pozostaje samotny i żyje bez kobiety jego najbliżsi współpracownicy przyjaciele już w 5015002001. dwudziesty 0203. czwartym roku wstępowali związki małżeńskie 1 z pierwszych był Bartosz MOS Bernardi diesel pierwszym roku potem Mikołaja zdobywczyni kolosem z torów i stos Jonas i Hanny slang go spalać Chin w Johannesburgu, ale najbliżsi całe otoczenie Marcina Lutra wszyscy już mieli małżonki tylko Marcin Luter pozostawał samotny i rzeczywiście asumptem też tych drugich spekulacji dyskusji było przebić przybycie zakonnic, które w tych teczkach tak jak mówi śledzie w został uprowadzony z klasztoru i na Wielkanoc 1001100 trzeciego roku przybył do Wittenbergi i stanęły przed domem Marcina Lutra no niezupełnie one stanęły w można powiedzieć, że nie ma jak prawdziwy chrześcijanin i niemal bez majątku w tej weekend razem mieszczanie zaczęli i całe Towarzystwo skupione wokół reforma z boku Marcina Lutra musiało dla nich pieniądze z głową dach nad głową ubranie i Katarzyna von Bora teraz trafiła do takiego bogatego bardzo domu Łukasza Cranacha starszego malarza artysty przyjaciela współpracownika niemalże Lutra nadwornego artysty była nazywana Katarzyną aleksandryjską w żartach, ale i tak jak państwo miała kilkakrotnie próbowano już on wydawać za mąż i bezskutecznie nawet 2 Sanok takiego MDM ma chętnego tak hałaśliwie majętni studenci, którego rodzina nie zgodziła innym razem z kolei ona odrzuciła kandydata, gdyż pokazuje pewną suwerenność tej tej osoby już niemłody i miał wtedy 26 lat, ale i też Marcin Luter nie kwapił po przybyciu tych kobiet do Wittenbergi powiedział, że w tak dużo się nimi zajmuje rynek sam będzie kobietą w kropce w 1 z listów, ale był to człowiek, który musi on też był to nie tylko reformator nie tylko syna chłopak, który rzucił wyzwanie papieżowi cesarzowi to był również mnich augustianie in wychowany w takiej tradycji co do Rosji Modern, która żądała od chrześcijanina wprowadzania w życie zasad, które wyznaje m. in . z czystości jego w taki patron duchowny spowiednik przełożony zakonu augustianów Johan został w kosztach opis należał do takich głównych filarów ruchu dewocji moderna 1 z takich kluczowych fraz, które powraca w jego pismach jest słowo k lasem, a IC oznaczające tyle co obojętność, ale obojętność wobec rzeczy zewnętrznych to jest tak taki termin raczej, więc może z filozofii stoickiej oznaczający obojętni wobec ciała wobec wnętrzności skupili się na tym co jest u nas na duchu myśli na duszy również i to wszystko radczyni skłaniało do podjęcia takiego typowo ziemskiego życia życia rodzinnego również życia erotycznego jest Luter podchodzi do tego on na początku lat dwudziestych z ogromnym dystansem, ale potem ją na oku 1 SC Mniszek, która przybyła do jego domu tylko, że to niebyła Katarzyna von Bora to niebyła tak rzeczywiście zakochał się z kimś innym czymś za to upewnić się do gościnnego w nic z tego nie wyszło, ale rzeczywiście wrócą zachodzi podnosi Matys fantastyczne obce również w latach w tym pierwszą połowę lat dwudziestych potężny człowiek, który bardzo męczy się zmienia w w tych czasach klasztornych Luter tak jak powiedziałem mu raczej negatywnie rasowym cielesności słowem czas jego korespondencji potem wspomnieniach powraca też taki termin, a wystąpi w Reczu taki rodzaj słabości napadów, który miał Luter chce wspierać to znaczy być może były to napady melancholii być może jakiś jakieś kryzysy związane z wiarą, ale być może również takie kryzys, ale wszyscy z cielesnością być może właśnie jakieś takie doświadczenie seksualności, która w, którą Luter się w sobie stłumić w 2003 . roku, gdy te zakonnice przybyłe czy były zakonnice sprzedały do Wittenbergi luteran i napisał do nich listonoszem Inner radził właściwie teraz muszą się odnaleźć mamy sytuację powiedział, że właściwie staną teraz bez poglądów wyznania osoby, które tak jak Katarzyna von Bora niemal od dziecka były w klasztorze nagle zostaną odrzucone ze względu na swoją trudną sytuację finansową w wieku 5 lat 56 lat, więc ona właściwie nie znała życie poza klasztorem i podobnie pewnie wiele jej koleżanek jak zostaną otoczone i żeńskim światem takimi wyzwaniami właśnie również pełnić, ale z tymi zmysłowe Mitch i będą musiały sobie z nim radzić tutaj już mury mury klasztoru nie są żadnym zasłon jest żądza słoną żadną ochroną trzeba sobie jakoś radzić z tym światem trudno coś takiego pisze dla tych takie wskazówki dla tych kobiet i wydaje się, że również ludzie sobie wtedy ja również jakoś uczy się obchodzić swoją ze swoim ze swoim ziemskim życiem, w którym od kilku lat dopiero potem właściwie w pełni się obracam, więc można się zastanowić, dlaczego tak późno do tego małżeństwa dochodzi powiedzieć no router nie był skory do tego kroku Katarzyna von Bora pewnie bardziej, ale jakoś się nie ułożyło wcześniej z drugiej strony może zadać pytanie, dlaczego akurat wtedy, dlaczego w czerwcu 1000 czterdziestego piątego roku i okna rodzina von Bora jest już od 2 lat wówczas w Wittenberdze w Lizbonie pokryją mord zaprosił najbliższych trochę rodziny przyjaciół dlatego na ten ślub, którego udzielił jego przyjaciel i pastor lite deski, ale z Bumarem, a po wolnym czasie była podzielona uroczystość 2 tygodnie później urządził wesele, czyli najpierw był ślub potem 2 tygodnie później wesele w międzyczasie para już rozpoczęła w taki zupełnie normalne życie małżeńskie, ale wracając jeszcze tego wątku, dlaczego wtedy ani wcześniej Otóż zachodzi wówczas bardzo wiele zmian nie tylko w życiu tato nie tylko przygoda czysto emocjonalna jest również przygoda, która jest również polityczna i trochę koncesyjne polityczne z tego względu, że w maju 10002005 . roku dokonał się w Saksonii zmiana rządów umiera Fryderyk mądry ten potężny Protektor Marcina Lutra, który go, którego przychody o ochronie tak przechowywał, ale jednocześnie pozostał wierny katolicyzmowi to jest osoba, która miała swego nadwornego heretyka, która w momencie, gdy Marcin Luter ogłosił swoje tezy Szkot ustąp zamknęła swój potężny zbiór relikwii 4 spusty podobno ciężko, więc nie oglądała, ale jednocześnie ze swoim krytykiem też nie spotkała przez porozumiewali się ciągle Fryderyk mądry, iż to jedynie za pośrednicy z palatium, czyli sekretarza sekretarza Fryderyka mądrego i sam Fryderyk mądry pozostał ciągle postacią katyńską i dopóki on żyje dopóty również Saksonia pozostaje katolicka, a więc również sytuacja Lutra jest bardzo niepewna, a ciągle jest heretykiem ciągle znani to w tym katolickim świecie dopiero z objęciem rządów w przez Jana stałego w maju 2005 . roku sytuacja się zmienia Saksonia staje się oficjalnie już księstwem protestanckim i Jan stały jest protektorem na tak, a Wola LED protestantyzmu, więc Luter może to zrobić możesz nataki krok publiczny zdecydować druga rzecz, która się z nią już raczej już taką wewnętrzną sytuację Marcina Lutra umiera również jego Protektor zakon Johan Johan van sztab PiS umiera w grudniu 2004 . roku i to pewnie też z lustra pewna otwarć pewnej furtki, które do tej pory nie chciało jakoś naruszać dobre małżeństwo to rzeczywiście jest takie definitywnie zakończenie tego wszystkiego co było otwarcie zupełnie nowej karty w pewnym stopniu na pewno w pewnym stopniu na pewno jest to kolejny fundusz albo kolejnych on tam kolejny krok kolejny Rubikon, który przekracza lub przekracza Luter on wiedział, że to nie jest krok tylko o niego prywatny wiedział również jest to pewna deklaracja polityczna, że zaraz, gdy on tylko on wstąpić związek małżeński krytycy poloniści katolicy powiedzą, że oczywiście wiem, o co chodziło o informacji cała formacja tylko historia mnicha, który chciał uciec zakonnika, który się pojąć zakonnicy za zarządzanie i oczywiście tak się stało zaraz potem przetoczyła się przyjrzeć się cała fala takich karykatur polemik i oczywiście tą złą była Katarzyna inspirowana przez szatana tak tak była była oczywiście Radecznicy en była tancerką była w tym wszystkim żyje wyzwiska pojawiały się w tych polemikach router i są bardzo złośliwa odpowiedzi też miał bardzo lekkie pióro, więc nie wahał się wejść takie pojedynki ze swoimi przeciwnikami, więc był tu również krok w tym sensie bardzo politycznie Luter wiedział wówczas już 2005 . roku, że właściwie z figurą publiczną, że wszystko co robi jest siłą rzeczy również takim krokiem, który będzie przypisany całemu obozowi protestanckie to już nie są decyzji prywatnego człowieka to są decyzje całego słońca często też goście podejmowane w takich długich naradach Luter, który opiera się bardzo długo tu na nową renomą w małżeńskim jest uczestniczy w takich właśnie może być gremialne podejmowanie decyzji co zrobimy z twarzą luteranizmu obecnie co zrobił Marcin dr Luter co zrobić to Marcin, więc był to również ruch polityczny i paradoksalnie może też powiedzieć tak o tym, tak małżeństwo no 6100 ją historycy, że jest to raczej sprawa nie tyle miłości co do polityki gospodarki ekonomii i prokreacji Miłosz Marczuk razem wyszło bardzo dobrze jest prokreacja rzeczywiście już bardzo dobrze wbre w temu w tym początkom, o których mówiliśmy, czyli takim sporom Lutra augustianie na zakonnika w obecnym cały cielesności dziś żyją potomkowie Lutra Andrzejowi k z małżeństwa na świat przyszło sześcioro dzieci przeżyło sześcioro dzieci, ale właściwie MSW i dwójka w dwójkach po umarła jedno oraz ich niemowlęctwa warunkiem w wieku kilkunastu lat ta skrzynka lata tak, tak więc niektóre z nich, ale rzeczywiście sześcioro sześcioro dzieci przyszło na świat niektóre z nich umarł jako młode osoby niektóre drzwi, a czwórka przeżyłam rodziców, ale i sen jedne z synów też umarł w miarę wcześnie zdaje się jako alkoholik, więc przynajmniej część z nich przeżyła i potomkowie żyją dzisiaj, ale Katarzyna von Bora zachodziła w ciążę regularnie w takich odstępach co rok co 2 lata co jest świadectwem tego, że rzeczywiście małżeństwo było normalnym małżeństwem Motyl zresztą to jest zabawne zaczyna to zaraz po swoim ślubie włączać do tego dyskursu, jaki się posługuje się w korespondencji bardzo wiele takich erotycznych elementów wiemy z jego listów, że małżeństwo zostało skonsumowane zaraz po ślubie przed weselem, czyli po 13 czerwca przez 2007 . Luter pisze, że właśnie potępia potem po ślubie, że na weselu pojawi się Katarzyna von Bora i dać świadectwo, jakim jest mężczyznom co jest jednoznaczną aluzją już erotyczną pisze też w tym okresie, że on jest takim życzą nam w kołowrotku są też jest aluzją Irtyszu i w tym jego języku coraz więcej ważnych elementów aluzji erotycznych nawiązań erotycznych w 1 z listów też pisze Luther już trochę później o tym, że właściwie życie erotyczne jest takim stałym elementem życia człowieka nawet przypuszczać w 1 z listów, że 1 osoba zmarła z powodu właśnie braku życia erotycznego to jesteś taka dotkliwość tronu czeka pędzi do grobu, więc rzeczywiście Luter pojawia się jako zupełnie inny człowiek w tych w tych listach i wiadomo, że z tego punktu widzenia takiego czysto prokreacyjnego małżeństwo okazuje się wielkim sukcesem przed takim tak jest ze złóż powinno to nie zawsze wówczas było oczywiste wielu ludzi, którzy z otoczenia też Marcina Lutra, który zawiera literę związki małżeńskie tak trochę pod presją czasu trochę pod presją okoliczności nie miał takiego szczęścia jak Luter spalać n p . bardzo długo nie mógł dochody, czego się potomka co prowokowało masę żartów też w tych polemikach katolickiego wykrzykiwał takie głosy, że właśnie małżonka małżonkę z polecenia powinna raczej spotyka się z Lutrem Luter nie muszę od udać się do Augsburga 800 trzydziestym roku na Sejm, dlatego że był pani dom też zaraz pojawił się katolickie pamfletu mówiąc o tym, że Luter wówczas w Wittenberdze bawi małżonki tych panów, którzy pojechali do Augsburga to oczywiście nie było prawdą brutalnie pozostał w Wittenberdze udał się do granicy Saksonii, ale w podkreśli szerokich rzesz żyły i oczywiście takie pisma ulotne pamflet nie potrzebowały specjalnie dużo pożywki wprawdzie wystarczyły tam treści asumpt dziś dodajmy, że Lutra i bardzo się udało, ponieważ wziął żonę może nie młodą na tamte czasy, ale bardzo gospodarna właśnie tutaj dotykamy tego drugiego celu małżeństwa małżeństwa nie tylko prokreacja, ale przede wszystkim być może nawet ekonomia i to jest być może rzeczywiście historia największego sukcesu ekonomicznego w dziejach takich małżeńskich par w związek małżeński 2005 . roku wstępują osoby, które nie mają prawie nic Luter jest zakonnikiem, który opuścił zakon banitą kliszą wyjętą spod prawa, czyli może budzić nawet nie posiadając własnego życia każdy na ulicy mógłby go teoretycznie zabić Katarzyna von Bora jesteś zakonnicą, która wyszła z zakonu i też dosłownie bez niczego dostała tylko ubranie mieszkała kątem u mnie bogatego mieszczanina weekend razem zbierano je w jakimś datkiem drobne sumy te otrzymali na początku odpisy takie pozwolenie księcia, że pozostać w klasztorze augustianów, który mieszka Luther już wcześniej jako profesor i teologii w Wittenberdze i z czasem ten dom został im oferowane na własność domu bardzo duży dom 1 zwiększył wówczas w Wittenberdze my dzisiaj myślimy o domach w kategorii mieszkania w FIM 4 PLN 33 en ileś tam Otóż rzeczywiście była było potężne gospodarstwo w tym domu podczas 21 lat małżeństwo mieszkało tak szacują historycy około 30 do 50 osób, więc rzeczywiście raczej rodzaj wielkiego schroniska, w którym zatrzymywali się i studenci Lutra i studenci, którzy przegrali do Wittenbergi oczywiście płacili za utrzymanie w ich goście przyjaciele Marcina Lutra kwitło życie towarzyskie rozrywkowe i jest znany 1 list księcia 1 z ciążącą Stański, którzy piszą o tym, że swego znajomego, jeżeli chcesz przyjechać do Wittenbergi zaznać trochę spokoju zatrzyma się broń Boże Lutra potem nie zaznasz prawda tego spokoju nawet na chwilę, więc rzeczywiście taki dom, który tętni życiem pulsuje życiem Katarzyna von Bora z osobą, która to wszystko trzyma w ryzach ona dba o to, żeby się ziemi co zjeść ona dba o to, żeby w tym ogrodzie, który jest przy domu rosły wszystkie rzeczy, które powinny tam się znajdować nić i warzywa i owoce i jakiś również egzotyczne przyprawy, które usiłuje usiłuje ona uprawiać mają oczywiście również było ich samych są ich krowy świnie konie wszystko co w takim dużym gospodarstwie powinno, ale prócz tego otrzymują przywilej na warzenie piwa w tym przywileju pozwolą zdrowi wyważyć przygotować tego piwa kilka tysięcy litrów rocznie, więc rzeczywiście pewnie część idzie na taki spór się domowe część być może ta może sprzedawać pod koniec życia to majątek ludzi, którzy dzisiaj nie ma logicznego szacowany jest na 68000 guldenów czuć się bardzo pokaźną sumę i to wszystko zasługą Katarzyny von Bora sam Luter jest człowiekiem niegospodarnym on na misje on ma misję on odmawia pobierania honorariów za swoje publikacje w i też chyba w może też takie Echo tego życia zakonnego co nie jest przywiązany do jakich spra w cielesnych być może, więc seksualność powiedzieliśmy wspomina o tym, że ten nigdy się, gdy pojął za żonę pojął za żonę Katarzynę von Bora to że, dopóki nie pojął za żonę przez rok nie sprząta swojego łóżka, więc tak wyobrażam sobie taki właśnie kawalerskie gospodarstwo, w którym źle się dzieje pisze w liście, że to jest rzeczywiście taki atak odmiana, kiedy nagle się być posprzątane w łóżku obok niego leżą 2 warkoczyki do warkocza Katarzyny von Bora, a więc rzeczywiście zmienia się bardzo dużo, a jest to głównie zasługą Katarzyny Luter nie jest ani w tym sensie nie jest tak przyziemnym człowiekiem on rzeczywiście bardzo z tej gospodarności korzystała 1 z takich widocznych zmian w treść na portretach Lutra jest to, że on zaczyna być co zdaniem Kuźniara towarzyskim Stadler jak to małżeńskim Stadler jest człowiek, który dużo pracuje, ale właśnie pisemnie w dużo pracują umysłowo i do tej pory żył jako zakonnik w sumie w nieustannych postaw tu też człowiek bardzo przejęty tym również tych ludzi wsi znajdował, więc jako zakonnik słynął z tego, że żyje bardzo powściągliwie stara się wcielać w życie wszystkie najbardziej rygorystyczne zakazy nakazy w, więc jeszcze w latach dwudziestych okazują się go Porta drzwi już w tym momencie bardzo protestancki ukazują się jego portrety jako zakonnika z tą surową kosztów takiego bardzo wychudzonego od nieustannych postów nocnego czuwania no rzeczywistości Luter szybko przybiera na wadze i w tych portretach z lat 33 bardzo słynne są też to portrety trumienne wykonane z 400 szóstym roku widać, że jest człowiek bardzo pokaźnej tuszy co Lutra boli, bo rzeczywiście kolejny przyczynek do tej katolickiej krytyki, że to jest być może zakonnik, któremu znudziło się takie życie ascetyczne ascetyczne i który dziś trasy informuje wszystkim możliwym uciechom życia i wszystkim możliwym potrzebom swoim, więc Lutra to boli, ale z drugiej strony w tym życiu małżeńskim, jeżeli bardziej komfortowe tak bardzo kosztowało i dla wielu to wieś zresztą w wielu miejscach n p . w korespondencji, którą wymienia z Katarzyną von Bora zawsze odnosi do niezwykle ciepło nazywają swoją Kasię Kmitę czasami się do niej w najświętsze czy święta pani doktor owo czasami zwraca się do niej żartobliwie jako osoby, która kontra słowo to osoby, która handluje świniami, bo właśnie Katarzyna jest odpowiedzialna za za takim materiale sprawy w tej w tej rodzinie mówi pisze też do niej, że jest gwiazdą za ranną Wirtembergii pewnie też dlatego żona wstaje jako pierwsza w układzie w jako ostatnia, więc rzeczywiście w tej korespondencji widać zachowało się w wadze około 21 z finalistów Lutra do Katarzyny von Bora widać taką w sumie bardzo dużą zażyłość i to jest ten paradoks, gdy się zamknąć jest miłość to jest przykład na to, że ta miłość związku możliwości rodzi się z czasem Luter, który jeszcze 2005 . roku pisze, że właściwie zawiera małżeństwo z obowiązku dlatego, żeby pokazać swoją wierność Ewangelii zamknąć usta przeciwnikom no już przystosowanie zaraz po ślubie okazuje się niezwykle zakochanym mężczyzną już nie młodym 42 letnim, który to w tym życiu polskości się odnajduje z drugiej strony Katarzyna von Bora odnosi się do niego z szacunkiem, ale często z ironią nie znamy żadnego listu Katarzyny do niego znamy tylko 8 listów takich gospodarczych żona w negocjuje ceny stawki wynajmuje wydzierżawia ziemiach może nie miała czasu w tym zamęcie romantyczne uniesienia może też, informując o rodziny dość liczną myślę, że miała czas na romantyczne uniesienia tylko pewnie te listy nie zachował dziennik o to nie dał tak jak Luter był zawsze bohaterem Herkulesem germańskim i wy już za jego życia dbano przechowywano wszystkie skrawki pisma, które opuścił wszystkie słowa rugbiści jego usta staram się uwiecznić to chyba przez stulecia znacznie mniej uwagi poświęcano temu co zrobiła Katarzyna von Bora ona potrafiła się do nich zwracać również czule często ironicznie żartowano, że zwracała się od niego dr Luter również w domu przy gościach i myślę, że to było też zawsze okraszone jakimś złośliwym uśmiechem czy jakąś taką, a w niej ironiczna akcentem, gdyż pokazuje swój dystans jej do neutralności doktora teologii Marcina Lutra i 1 słowem udało im się, a teraz musimy wrócić do czasów sprzed Katarzyny von Bora ci do tego momentu, kiedy się przybijać tych 95 test na drzwiach kościoła tak to faktycznie było dotąd w sumie duża dyskusja historyk graficzne tezy faktycznie przybito czy ich z osady czy nie przywita jutro głosił je 31 października 1500 siedemnastego roku w związku z tym właśnie zbliżamy się do roku Lutra jesteśmy w trakcie dekady Lutra, która przygotowuje wielkie święto reformacji tezy były o popularnie nazywane tezami odpustach, czyli tak podobno to przelało czarę goryczy tak były polemiką wystąpieniem przeciwko odpustowe, które wówczas sprzedawano, żeby budować bez wynika, że m. in. że woli bazylika również, żeby spłacić trochę długów, które zaciągnięto podczas kolejnych lekcji, więc raczej tak czysto ziemskich powodów handlarze odpustami wędrowali też przy granicy to też ma swój akcent polityczny handlarze odpustami Weng wędrowali przy granicy Brandenburg z kolei Saskiej i czasami Luter widział to jak wówczas jako profesor wykładowca teologii w Wittenberdze widział jak biedni chłopi wędrują przez granicę mieszczanie różne możliwe, że przez granicę do Brandenburgii, żeby tam kupić jest za ostatnie grosze pisał, że tam kupić odpusty i polską mogą to po prostu denerwować, a politycznie no myślę, że elektor Saksonii też niezbyt szczęśliwy, że jego poddani wydają pieniądze, gdzie indziej, a nie obracają i na jak co naprzód w tezach na domowe potrzeby w Saksonii jest zwany popyt wewnętrzny tak popyt wewnętrzny nadzór to ty jesteś w tezach autor pisze, że właściwie powinno się każdy wierny kryje się dobrze zastanowić się wydać pieniądze na tę bezużyteczne odpusty czy raczej obrócić się na jakiś zbożny cel np. pomóc biednym albo na potrzeby rodzinne, czyli taką właśnie w 2 znajdzie się na taki taką akumulacji kapitału w rodzinie, więc powodem do wystąpienia Lutra było, że były odpusty sprzedawane na granicy przez saksońską Brandenburskiej czy Saską Brandenburskiej przez handlarzy odpustów czy Luter przybił do tezy tego my do końca nie wiem Luter ogłosił szef wysłał wysłał wysłał m. in . do arcybiskupa arcybiskup Moguncji Albrechta w von Brandenburg z rodziny Hohenzollernów, czyli właśnie z tej rodziny władz Brandenburgii również aktorów w rzeszy w wielkich browarów UR protektora Lutra w elektor Saksonii i ich było to jedno z większych zaniedbań w dziejach ludzkości może powiedzieć, bo arcybiskup nie raczył na to odpowiedzieć i tak rozpoczął się ten wielki spór, którego owocem była reformacja z Chin, które właściwie u swojego zarania tym czytamy tezy Lutra z wydaję się nie wiadomo, skąd się bierze Luter mówi jak i on dobry wyszedł ciekawy test to by można byłoby zaryzykować takie twierdzenie uczono jest daleko idące, a że trzeba było te tezy przeczytać w pewnym kontekście znaczy nic nie dzieje się bez przyczyny, gdyby nie kryzys kościoła, gdyby nie dróg, gdyby nie gotowość pewnej części Europy do przemian społeczno-politycznych to też mogłyby zrobić, jakie wrażenia, ale równie dobrze przemknąć niezauważona z pewnością tak jest Luter i jego zwolennicy bardzo szybko rozumieją czym jest dróg i jakim jak jest pożyteczny potem żona potężne narzędzie w oddziaływaniu na ludzi można powiedzieć, że rodzi się wówczas to co nazywamy opinię publiczną dzięki temu, że masę ten drugi rzeczywiście te tezy i kolejnych pism Lutra są powielane w ogromne egzemplarzach czy dane odczytywane wygłaszane w kościołach w karczmach wszędzie Niemcy wyobrazić rodzice takiego jak sfera publiczna, czyli ludzi, którzy w prywatnych ludzi, którzy wyrażają opinię tak mają opinię na temat rzeczy, które dziś rozgrywają się w polityce prawda to nie jest opinia na temat tego ile ma kosztować mięso na Targu czy po ile można, bo Ilona i mają kupować ryby tylko PiS na temat tego jak ma się ukształtować w sumie życie religijne jak ma się to również proces karny w obliczu tak tak, czyli jest to rzeczywiście taki moment konstytuowania się bardzo ważnego bardzo ważnej instytucji dla nas współcześnie ten element też jest dosyć ciekawe zjawisko lubisz Luter i jego przyjaciele posłużyli się bardzo zgrabnie tym medium, jakim wówczas dróg, czyli jak bardzo nowoczesnym medium, które w sumie istniało dopiero od 60 lat z drugiej strony może bowiem, że to drugi wykorzystał Marcina Lutra wkrótce po tym, jak drukowano pierwsze książki w połowie MFW piętnastego wieku wydrukowano trochę działów po takich natury pobożnością owej trochę ziół humanistycznych i wydawało się, że dynamika produkcji druków trochę spada, że ten uległ już 12 z nasycony ci, którzy interesowali się drukiem to byli przede wszystkim duchowni i nie dostali swoje książki wydrukowano co należało, więc zna, więc więcej, bo potrzeby druga grupa to pewnie humaniści uczelnie i Unii w ogóle ludzie świata Uniwersyteckiego w i wydaje się, że oni również dostali już to podręcznik, który koczowali nie było więcej ni więcej nie było potrzeba po prostu wydawało się, że druk może odejść do annałów historii taki wynalazek taka efemeryda pojawił się zaraz zniknął i ktoś wchodzi Luter wchodzi człowiek, który nagle ma przekaz na wiadomość, która drużyna z ludzi wszystkich ludzi fascynuje tak nagle okazuje się, żeby dotrzeć do tego co mówi router trzeba sobie kupić druki ulotne albo jakoś wejść w jej posiadanie jest również jest faktom zdarza się, że jest fakt, że zamach właśnie ma on ma 2 ostrza z 1 strony to Luter posługuje się drukiem z drugiej strony to druk posługuje się ruderami dzięki tej wiadomości, które dla wszystkich interesująca, która wszystkich inspiruje nagle dróg staje się najważniejszym medium czym świat bez czego w ogóle można się obejść, a sytuację społeczno-polityczną Europie tamtego okresu państewek niemieckich sytuacja jest rzeczywiście można powiedzieć bardzo dramatyczna i ona również sprzyja Lutra owi rzesza jest przez całą epokę nowożytną podzielona na wiele bardzo drobnych organizmów bardzo bardzo drogi bardzo bardzo drobnych tak tatuaż z nowości Bad jest bardzo bardzo wielu taka drabina bar o bardzo wielu szczeblach i od potężnych księst w elektorskich przez mniejsze niż się w książce w skrócie stawkach hrabstwa niezależny miasta dyżur, ale ciągle do rzeszy na urząd należą zarówno Niderlandy jak Szwajcaria zwyżka obszar ogromny zwierzchnikiem tego wszystkiego jest cesarz, ale zwierzchnikiem takim bardzo odległy od 23 i zjeść można już bardzo słaby i wkrótce wczuwa się w równolegle z wystąpieniem Marcina Lutra rozgrywa się właśnie wielka batalia o to kto będzie następny cesarza Maksymilian pierwszy już właściwie stoi nad grobem dokłada starań, aby wynieść na tron cesarski Karola piątego, ale mówi się również kroczącego, który wówczas młodziutki chłopcem kilkunastoletnim mówi się również, że Fryderyk mądry władz potężny władca już bardzo wiekowy założycielom władca, który ufundował swój własny Uniwersytet w Wittenberdze rozbudował swoją siedzibę w Wittenberdze ma również szansę na objęcie tronu cesarskiego in Fryderyk mądry się nie zdecyduje być może również, dlatego że chce chronić swojego haczyka, że Wiera zdaje sobie sprawę w 1500 dziewiętnastym roku, że sięgnięcie po koronę cesarską oznaczałoby to, że musiałby swojego teoretyka wydać papieżowi albo sam po prostu zlecić jego egzekucję no i uznaje być może, że woli pozostać tylko lektorem albo aż lektorem w Saksonii władz samodzielnym, któremu nic nie może zagrozić off i przystać na lekcje króla piątego Karola piątego Habsburga, który z UE, na którego my patrzymy zwykle jako takiego akcja katolicka on wkrótce będzie propagował ustawę anty heretyckie luterański wrzeszczy on wkrótce rozpocznie również czy weźmie udział w wojnie przeciwko protestantom dzwonisz lalkarskiej w latach czterdziestych pokona protestant militarnie, ale jednocześnie to nie jest władz faktury jest takim zwierzchnikiem czyli, który jest stronnikiem papieża to jest osoba, która ma jakąś swoją własną wizję chrześcijaństwa oczywiście chrześcijaństwa w takim wydaniu tradycyjnie przed wiecznym czy burzy średniowiecznym ale gdy nie jest osoba, która reprezentuje tę samą linię polityczną co wówczas papież Karol piąty toczy jak kontruje wojny, która Habsburgowie toczą przeciwko władcy Francji i cali i w tych wojnach często papież z przeciwnikiem Habsburgów w 1500 dwudziesty siódmym roku wojska Karola piątego dokonują takiego rabunku zdobycia Rzymu Sak kot Roma z plądrowania Świętego miasta, więc można powiedzieć dopuszczają się tego samego też takiego gwałtu na instytucji kościoła, jakiego Luter dopuszcza się wówczas Saksonii w małym prowincjonalnym mieście gdzieś na pograniczu na pograniczu świata chrześcijańskiego żołnierzy SS Karol piątek cesarza dopuszczają się tego w samym sercu Italii kościół reaguje jak zawsze to znaczy nie dyskutuje z Lutrem tylko wykłada ekskomunika tak i znowu może już samo co powinniśmy się z filmu o Albrecht von Brandenburg o kardynale i arcybiskupie kościół lekceważy Lutra kościół zajęty jest znacznie bardziej klon dziesiąty napisze już drugi w tym roku dziesiąty zajęci są znacznie bardziej tym co się dzieje u nich na Półwyspie Apenińskim zajęci są wojną, która toczy się między cesarzem, a królem Francji zajęć z lokalną polityką myślą o zagrożeniu tureckim bardzo chętnie stanęliby na czele w środku krucjaty przeciwko Turcji krucjaty, która nie zmuszał wszystkich sił chrześcijańskie, a 41 berka w taki dziś to gdzieś pogranicza świata chrześcijański ruch rubieży rzeszy Wit embarga to jest w ogóle świat, który dziś oni oni wiedzą wszyscy widzieli w Wittenberdze, ale wcale nie przyjmują wbre w alarmującym takim doniesieniu z rzeszy, że trzeba wystąpić trzeba leczyć odpowiedź Piotrowi trzeba jakoś zareagować w sumie kuria macho bardzo długo machamy ręką i bardzo długo nie podejmuje wyzwania w wreszcie ogłaszają upadłość ogłasza pierwszą bullę, która grozi Motorowi w 1000 dwudziestym roku groźba drogiej ekskomuniką jeśli nie odwoła swoich poglądów i do tej puli przyjmuje bardzo wiele już wcześnie tak może być kupimy dom kopiuj wklej przyjmują bardzo wiele argumentów kutych wcześniej przez Uniwersytet w Rovaniemi w Paryżu przeciwko Marcinowi Lutrowi i jest to bardzo słaby dokument Luter oczywiście się nie przejmuje wręcz przeciwnie dokonuje demonstracyjnego spalenia bulli papieskiej razem z prawem kanonicznym jeszcze kilkoma innymi książkami w Wittenberdze zaraz potem w styczniu 2001 . roku papież publikuje już po nową pulę tym razem już eks, komunikując Lutra, usuwając go poza nawiasem społeczeństwa chrześcijańskiego znaleźliście torach zbyt późna i z również nieskuteczna, ciesząc się o protekcję Fryderyka mądrego Luter może właściwie pozostać rzeczy bezkarnie zostaje wezwany przez Karola piątego na Sejm rzeszy w i kilkakrotnie wzywają jeszcze w tym w czasie tych imprez, gdyż 45 lat między 1000 siedemnastym rokiem 10002001. luty jest kilkakrotnie wzywany do prowokacji wywołania własnych poglądów zawsze odmawiam i na Sejm rzeszy słynny tak stoję inaczej nie mogę tak na Sejmie rzeszy tym z dwudziesty pierwszym roku wygłasza niemalże w obliczu kroczącego to jest oczywiście mitom nie rozmawia z cesarzem, ale wygłaszam słowa tu stoję nie mogę inaczej nie ustąpię i to jest taki manifest nowożytnego indywidualizmu moje własne poglądy są dla mnie ważniejsze niż to co mówią największe autorytety świata i co jest rzeczywiście, gdy wrócił znowu dewolucji Marcina Lutra to jest bardzo ciekawe, bo jest człowiekiem, który przyszedł bardzo długą drogę ojciec wysłał go na studia prawnicze w i luteran ów nieszczęsny zaś prawa, ale przeżywał to strasznie, że musi wystąpić przeciwko woli własnego ojca i w ciągu tych, o ile to jest strat teraz już w wojsku tylko 15 lat, które minęły od momentu, kiedy Luter rzucał Uniwersytet się z piątym roku wstępuje do zakonu w, a w sejmie informacji w 15002001 . roku Luter z takiego człowieka, który boi się sprzeciwić woli własnego ojca staje się człowiekiem, który pewnie się również boli, ale sprzeciwia się woli papieża i cesarza i 60 % pryzmy tak absolutnie, a propos templariusze odradzać indywidua absolutnie indywidualizm prawda tu stoję, a to stoi ja nie mogę inaczej nikt nie jest nam wierzyć nikt nie powie sam robić będę robił tylko to co uważam za słuszne my też oczywiście kończy wyrokiem banicji w nas nałożone na jutra przez cesarza króla piątego, czyli wyjęcie spod prawa każdy, kto spotka Lutra może bezkarnie zabić futer przestaje być nie tylko właśnie właścicielem czegokolwiek, ale również przestawić się samego siebie przestawić się własnego ciała w tym Fryderyk mądry boisz się o Marcina Lutra i wysyła go wreszcie aranżuje i pozorowanie walk aranżuje porwanie w i wysyła Lutra dolny zamek w Marburgu, gdzie Luter ukrywa się ono oczywiście ukrywa się tak skrzętnie, że wszyscy wiedzą kim jest i Interior k i kto mieszka na zamku wartburg było mimo to w Realu teraz dba o zachowanie pewnych pozorów zapuszcza brodę i zaczną się inaczej ubierać w kranach zaraz przygotowuje serię portretów Lutra z brodą jako takiego brodatego rycerza, w których naziści ukrywa się nie wiadomo jak wyglądają tamtejsze celebryta po prostu tak tak to rzeczywiście tak jest to Narodzenie w opinii publicznej, którzy przed chwilą mówiliśmy, że ma też ten aspekt, że Luter staje się kimś w rodzaju celebryty ludzie chcą widzieć jego portrety ludzi są ciekawi co mówi co ciekawe najdrobniejszych szczegółów z jego życia i to jest też element, który kultury świadome FR my do tej formy do niedawna jeszcze śliski lód się jako takim, ale po pierwsze, indywidualiści, ale po drugie, osobie, która sama odkrywa nową mitologię i po trzecie osoby, która działa tylko z wnętrza pobudek, ale to nie jest do końca prawda ludzie sobie zdaje sprawę jego otoczenie zdają sobie sprawę, że to co rok jest taką kwestią publiczną, że muszą bardzo ostrożnie postępować z opinią publiczną i bardzo uważać NATO, w którą stronę teraz jak postąpią, a zdawał sobie sprawę z tego co zapoczątkowało w Live to pytanie, w którym momencie i pytanie co właściwie zapoczątkował na pewno w 1517 lutego roku nie rozpoczął reformacji sam Luter wspominając lata rzadko pisał o roku tysiące siedemnastym jako takim momencie przełom pisał w czasem o tak, żartując też w takich umowach stołowych, że w został oświecony niemalże uderzony tą myślą czym jest prawdziwe chrześcijaństwo w druku Lutra, siedząc w klatce to właśnie taki drastyczny humor Lutra, który zastanawia się zostawione są takie 2 skrajne pozycje obliczono, że w Holandii doznają iluminacji jak i w toalecie, tak więc tak to opisywał w swoich żartach Luter w i to musiał mieć miejsce długo przed 1000 siedemnastym roku rokiem w innym miejscu pisał, że w właściwie w podczas pewnych refleksji nad psem piknik tekstami biblijnymi dotarło do niego, o czym jest sprawiedliwość Boża tak naprawdę poprawnie rozumiana i do dziś historycy już ją datować doświadczeni gracze muszą tu urok 1319800 dwudziesty, czyli właściwie z takich, gdy patrzymy na autobiografię duchową Lutra i wiążemy ją uczył jak z serem i dziejami reformacji to nie są też z 17 to raczej jest rok 1500 dziewiętnastym może 3 z dwudziesty dwudziesty, kiedy właśnie zostaje oburzony czy zagrożone ekskomuniką, a on wypowiedzi przygotowuje takie najważniejsze sztandarowe pisma tekst niewoli babilońskiej kościoła, gdzie krytykuje między nimi celibat, ale celibat księży nie celibat zakonników to zupełnie styl retro osobno historia przygotowuje również pismo do szlachty chrześcijańskiej narodu niemieckiego der i wspaniałe pismo o wolności, więc to są 3 wielkie dokumenty może niewielka objętością, ale wielkiej doniosłości utrudni przygotowuje 1500 dwudziestym roku na groźbę ekskomuniki odpowiada traktatem wolności, gdzie chwali wolność chrześcijańską i toteż jest być może taki trudny krok trochę populistyczny nieważne jest tak naprawdę treści nieważny do końca jest treść tego działa w sumie bardzo skomplikowanego Teologicznego, który wykłada bardzo w bardzo trudny sposób czym jest tam nową wolę chrześcijańska jako nasze różnie takiej wolności z wnętrza takiej potocznej politycznej ale gdy spojrzymy na tytuł i działa pomyślne na Luter głosił wolność przeciwko temu zniewoleniu papieskiemu przeciwko Anatol Chruszcz nadawać do Rzymu przeciwko wielu wielu zobowiązań, które mamy to jest Luter, który jak rycerz Germanii przychodzili głosił wolność też wówczas już te teksty te wszystkie ukazują się właśnie dwujęzyczny tekst do szlachty narodu niemieckiego Luter pisze po niemiecku, a jednocześnie lik PiS traktat płacimy od razu jest przekładany czy to przez jego otoczenie które, o co dba, żeby wydawać teksty również z dostępnych szerokiej publiczności czy też przez drukarzy, gdyż jest to płaca w złożach przetłumaczył dzieła Lutra ona się doskonale sprzeda też czy teraz wątek polskiej ambon luteranizmu trafia na podatny grunt szczególnie w miastach, które zimują ożywione ożywione kontakty handlowe z miastami niemieckimi, a więc Gdańsk Toruń Elbląg Poznań Wrocław tam wszędzie luteranizm dociera mało chętnych nie było można powiedzieć wyznawców, ale szybko w Polsce histerezy formacja się kończy on jest rzeczywiście to jest Janusz Tazbir złoto taką intelektualną przygodą z reformacją i rzeczywiście tak jest, że reformacja trafia do Polski dość, że kogoś od 1500 osiemnastego roku pilarka smak docierają do nas docierają od razu właściwie tak samo jak są w myślimy właśnie osób często Europie w takich kategoriach naszych obecnych, czyli granice ludzie podzieleni językowo kulturowo te to wyobrażenie w ogóle nie pasują do epoki nowożytnej epoki nowożytnej znacznie bardziej dynamiczna niż nasza czy może znowu tak jak nasza staje się bardzo dynamiczna również treści właściwie przechodzą ponad granicami bez żadnych beże i możliwości kontroli ludność wielu większość prawie wszystkich miastach Polski jest również niemieckojęzyczna i teksty Lutra publikowane w języku niemieckim docierają błyskawicznie do odbiorców we wszystkich miastach możemy zakłady szwedzkich miastach w Polsce czy we wszystkich większych miastach dobrym tego przykład dobrego przykłady oczywiście znamy z tych największych miast, gdzie to jest żywo komentowane i drzewu zaraz żywą reakcję, czyli przede wszystkim z Gdańska i miast Prus Królewskich czy wówczas jeszcze te miasta są pod kontrolą w zakonu krzyżackiego toczy się w 1500 dziewiętnastym i do 2001. roku toczy się wojna między Koroną, a zakonem krzyżackim miasta Prus klęska wydaje się po stronie polskiej i wówczas już wiadomo, że w tam luteranizm jest bardzo życzliwie przyjmowany wiadomo, że nie tylko importowane są pisma Lutra jak piszą niektórzy niektórzy z duchownych biskupów przywożone z całym beczkami do Gdańska, ale również drukuje się pewne teksty z luterańskiej Ranczo takim protestanckim charakterze wystawiane są również sztuki, które zarówno ośmieszają Lutra, jaki głoszą poglądy Lutra w każdym razie Luther jest również bohaterem takiej wyobraźni publicznej popularny i popularnej tak obrazów żadnej również w Polsce, zwłaszcza w tych obszarach, które są niemieckojęzycznych, gdzie ten ta bariera językowa jest jak najmniejsza z tym zresztą wiąże się z Gdyni Twister graficznie mówiący o tym, że w 1300 osiemnastym roku celibat po raz pierwszy złamano właśnie w Gdańsku to jest raczej nic, ale często bardzo powtarzane w bardzo wielu pracach mit, który ma swój początek takiej granicy z przełomu w PIT szesnastego siedemnastego wieku w Krynicy pewnego gdańszczanina Marcina Dornę Vega, który notuje właśnie przepisuje takie domowe szpargały takie domowe sylwetki swoje rodziny przypisuje też taką zapiski o tym, że pewien duchowny w Gdańsku pojął za żonę mieszka i wywołało to bardzo żywą reakcję biskupów tylko w ktoś nie wiadomo, kiedy zapewne w osiemnastce może w 17 wieku dopisał na marginesie datę 3018 stąd już mi, że ktoś tego wydarzenia w 1000 osiemnastym roku i to absolutnie nieprawda wiemy, że to co mu musiał być dopiero lata 220 dwudziesty może 2002. mąż jest trzeci rok i rzeczywiście jest moment, kiedy już w Gdańsku działają przy dość nieregularnie, ale kaznodzieje głoszący luterańską naukę oni korzystają w sumie z tego, że duchowny bardzo często nie ma w parafii ach te taki stan kościoła późniejszy wiecznego pozostawia wiele do życzenia duchowni często mają katolicy mają często wówczas wiele parafii traktują jako takie, które będą, z których czerpią dochody i siłą rzeczy nie mogą być wszędzie, więc wielu z tych kościach pusto opłacają jakiś aż 40 w osoby, które wykonują za nich te czynności i czasami i osoby te są właśnie protestanckimi duchownymi, którzy zastępują z nielegalnych katolickich duchownych, ale głoszą, iż nauka i Marcina Lutra czasami prowadzić do protestów, a czasami nie i w Gdańsku właściwie taka sytuacja utrzymuje się w latach w 2224 zupełnie bez żadnych przeszkód w powoli budzi jednak coraz większe zainteresowanie również nie tylko biskupów katolickich monarchii, ale również monarchy właśnie Zygmunt stary wyrusza w końcu uśmierzyć ten akurat będzie Gdańską w w sytuacji, kiedy Gdańsk zmienia polską politykę czy dochodzi tam nie tylko do takiego głoszenia słowa nowej nauki Marcina Lutra, ale również do zmiany władz jednoznacznie zdaniem się buntować też muszę podawać jak to teraz powiem, że kościół wespół zespół z jezuitami wystąpił przeciwko reformacji w telegraficznym skrócie w telegraficznym skrócie rzeczywiście tylko to byłby zbyt duży skrót różnił się bardzo dużo rzeczy reformacja nie dopuściła głębszych korzeni, ale też mówienie, że poniosą porażkę jest w pewnym uproszczeniu chodziło tylko o to, żeby zdobyć państwową, ale również o to, żeby głosić chrześcijaństwo i tak wiele kościołów protestanckich istnieje w Polsce do dzisiaj tej są pozycje nie tylko wynikiem przemian szesnastego siedemnastego wieku, ale również przemian trendem jest 19 im i dwudziestym wieku też przesunięcie granic Polski teatr Maciej Ptaszyński Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego był naszym gościem przed dwudziestą trzecią bardzo dziękuję za to opowieść o reformacji on luteranie śmiem, a państwa zapraszam do informacji Radia TOK FM Bartosz Kurek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array