REKLAMA

Niechciani Polacy - Mazurzy i Ślązacy. Opowiada dr hab. Piotr Szlanta

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2016-11-05 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
28:24 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
koło historii w radiu TOK FM słuchamy Radia TOK FM dziś w sobotę 0505. lipca w naszym studiu dr Piotr Szlanta Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego członek redakcji miesięcznika mówią wieki dzień dobry rynek kinowy pytam pana witam państwa i przed nami fala tekst niechciani Polacy Mazurzy Ślązacy, w którym próbuje pan pokazać dość skomplikowany obraz tego jak po drugiej wojnie światowej na tzw. ziemiach odzyskanych toczyły się losy tych 2 no właśnie Rozwiń » mniejszości, tyle że o Ślązakach może powierzyć też jak za mniejszość etniczna Mazurzy są również mniejszością etniczną w przypadku Ślązaków historia wydawać, by się mogło jest to opowiedziana jest czy opowiadano niecałe w przypadku Mazurów pan pokazuje w zasadzie 1 taki znak kultury masowej, czyli film Wojciecha Smarzowskiego Róża, a znak taki dość widoczny tak mi się wydaje korytarz, a sam film jest jak dla mnie jak dla historyka trochę za bardzo tego boją dydaktyczny, ponieważ tak lub podrażnienia wręcz tak jakby dla żołnierzy z kilkoma osobami rozmowę, która po wyjściu z kina nie za bardzo rozumiał, dlaczego ci Niemcy, którzy tam mieszkali jednak nie byli ci Niemcy którzy, który był montowała tytułowa bohaterka może to nie byli Niemcy ktoś inny, a to jest jednak skomplikowana obrazy jak Pański start los z pewnością jest łatwiej łatwiej patrzy na tego typu nie obraz dostrzegano zupełnie inne elementy niż w nazwijmy to przeciętny widz Alice tożsamość Mazurów po drugiej wojnie światowej FX jest to, aby ich los tej tej tej grupy ludności, która z 1 strony w języku codziennym posługiwał się językiem polskim natomiast język niemiecki był językiem awansu z drugiej strony jednak identyfikowała się z niemiecką z miską państwowością to był skomplikowany tak to przełom przypomni kilka faktów historycznych Mazury po pierwsze, nigdy przed stresem piątym rokiem nie wchodził w skład państwa polskiego robót teren zam. wcześniej przez plemię Nuna prosto potem włączony w skład państwa krzyżackiego w ramach polityki kolonizacji zasiedlania, a także ziem przybyli tam też protoplaści późniejszych Mazurów osadnicy z Mazowsza stąd też u nas Mazur i zachowaniu język Polski natomiast w trakcie reformacji przyjęli luteranizm, a i tak ich w ich wrażliwość ich mam protestancką przywiązanie do MON do luteranizmu przywiązani także do dynastii Hohenzollernów dziewiętnastym wieku zarządziła w Prusach od wieku 15 od plamy smugi jeszcze od 1400 piętnastego roku postanowiło ich takim gównem, a punkt odniesienia inny cel, by o tym, że Mazurzy nie są Polakami w sensie politycznym na pewno ono świadczyło chociażby wynik referendum tysiące dwudziestym roku tak latem, kiedy fabuł siedzisko ofensywa na Warszawę na Mazurach zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego odbywało się pod kontrolą już międzynarodową Annie referendum tak w tymże głosowaniu na Mazury myli się opowiedzieć za pozostaniem w Niemczech czy też łączeniem nowopowstałego państwa polskiego sam pamiętam z podręczników do międzywojennych czy też wyrwanych z PRL -u to niepowodzenie w Polskiej akcji przypomnijmy, że ponad 99 % głosów padło jednak listy padło jednak nam pozostanie Mazur w ramach państwa niemieckiego doradcy nie miało w związku z sukcesami wojsk bolszewickich trących wtedy na nie na Warszawę prosto Mazurzy w sensie politycznym czuli się z Niemcami i tu powstało w okresie międzywojennym, ale czuje się Niemcami oznacza, że wyrzucanie nigdy nie nie wiedzieli nie chcieli wiedzieć o swoim o swoich początkach w istocie czy nie miał to dla nich znaczenia czy ten związek z polską była, ale osłabia jako związku z polską z tego co nieco się orientują nigdy nie był silny w latach 19 wieku byli wprawdzie w budżecie, ale i polskości na Mazurach pojawiały się tytuły prasowe MF nieprzyjacielski czy też Mazur wydawany przez braci Wojciecha Zarzyckiego czy w końcu tak działał Burda Wojciech kętrzyński tak nie Kelvin lektury, które przyjął polską świadomość narodową, ale sam Kętrzyńskiego przypomnijmy, że był potem profesorem na Uniwersytecie lwowskim tak także ta im zakres działalności tych po tych buczeli polskości, bo bardzo ograniczony zwani mniej mieli oni wpływowi ani mniejszy wpły w na nieświadomość Mazurów niż chcieliby tego Polacy zza zza Południowej granicy, a sam też taki taka dramatyczna postać do polskości w cudzysłowie, bo ono określone w polskość na Mazurach Michał Kajka tak Mazurski pisarz nie chłop balon w liście dopisał po polsku natomiast on również napisało list z lokat czy wiersz z okazji urodzin cesarza Wilhelma drugiego tak za to w dni w lej, jakby używanie języka polskiego na co dzień tak przywiązani również języka polskiego liturgii w samochodach, mówi że Biblię trzeba mieć prawdy wiary nas należy nauczać w języku w języku wiernych to przywiązanie rzeka polskiego wżyciu codziennym oraz liturgii zatem nie szło w las przywiązanie przyniosła niesławny chęć przyłączenia się narodowości polskiej, zwłaszcza że tutaj te czynniki na religii odbywały na dużą rolę tak stereotyp Polak katolik protestant z z kolei Niemiec w Wielkopolsce prawda, bo bardzo niewielu polskich protestantów ten podział na Polaków katolików i Niemców protestantów bardzo silne temat dziury nie byłem nie mówiąc kwestia religii przywiązania do Giodo dynastii też pewnego zamknięcia Mazur tak to dopiero gdy pierwsza linia kolejowa została tam prowadzono w latach siedemdziesiątych tak bardzo wielu Mazurów wyemigrowało maja było to biedne obszary nad jezioro Garda modernizacyjny impuls przyszedł razem z dojściem Hitlera władzy, ale w nocy bobas drugi tak o tej budowie kolei jest ważna Hitler im się bardziej kojarzył z koła rewolucją społeczną tak władze także w Prusach wschodnich doszli nowi ludzie to nie byli tak jak było w poprzednich epokach historycznych Jung 3, ale ludzie mający wywodzący się z niżej niż w mieście na NSDAP na Mazurach lub nią wraz z danych statystycznych przed oczyma nie mam też, że takich w głowie, ale wyniki 1 NSDAP wyborach pod koniec lat 20 lat trzydziestych były na Mazurach były wyższe poparcie dla nas złapanie winnych częściach Niemiec a o co chodzi z tym paradoksem, gdzie w komentarze w sieci można znaleźć też pod pana artykule tak, że były takie miejsca, gdzie przeważa ludność polskojęzycznej tam jeszcze więcej ludzi na NSDAP głosowało jest zaskakująca historia to co do błędów Mazurów eksportowych widzieliśmy tak używali ich radością cały czas też gotowej zanikało języka polskiego wżyciu codziennym, więc zapewne chodnik tamte komentarze poznańskie dlaczegóż papież nie publikowane w polityce tak nawet nie byłem świadomy jest także znaki smaku to oczywiście bardzo cieszy nas my rzeczywiście ci ludzie, którzy na co nie używali języka polskiego we wzajemnych kontaktach oraz liturgii dzielnicy złego w tym ma głosować dziś Adolfa Hitlera, który obiecywał im właśnie zajęcie się ludźmi najuboższymi prowadzenie rewolucji walk zbrojnych paradoksalnie obrazy, które rzeczywiście z naszych perspektywy jest zaskakująca jest brudno jest z ich perspektywy zupełnie nie był tak, by was potwierdzało ich nazw to przyłączenie do niemieckiej wspólnoty narodowej tak też pierwsza wojna światowa była również być cezurą od Mazur były terytorium terenem walk Ginter 14900 piętnastym roku część mazurskich wsi została gmin miast miasteczek została zniszczona tak jak chociażby Nidzica naj den Burg czy Ortel był portal wyborcza dzisiejsza mieście tato co to było budowane między dzięki środkom płynącym z Wiednia, ale i mało braterstwo broni również wielu Mazur oraz służyło w wojsku niemieckich część jednostek mazurskich np. niemiecki złożonych Mazurów walczył o ziemi świętej jak wraz z przeciwko Brytyjczykom, którzy w ramach armii jest oczywiście oraz austro-węgierski, który pomagał tam polskiemu sojusznikowi powstrzymuje swemu brytyjską ofensywę na banana na Palestynę i na inne Serie, więc to doświadczenie pierwszej wojnie światowej braterstwo broni też doświadczenie rosyjskiej okupacji, a dodatkowo przyczyniło się do Giodo w 2 potwierdzenia w niemieckim i weryfikacji narodowej mało Mazurów i okres międzywojenny, jakby to pogłębił, kiedy Polacy mieli większych szans, ale sytuacja radykalnie się zmienia po drugiej wojnie światowej, kiedy okazuje się, że te tereny już nie drogą w referendum, ale po prostu stają się częścią nowego państwa my, które to państwo jak rozumiem czytając pana tekstu wszystko oficjalnie ogłosiła, że oto powraca to nie jest wracamy na nie na ziemię Piastowskiej przyłączamy do do macierzy terytoria oderwane przez napór Niemców począwszy od tam, gdzie się tego wieku poprzez chociażby to państwo krzyżackie potem Prusy i Brandenburgii co więcej obecności uczniów polskiej ludności autochtonicznej tak na Mazurach jak na Śląsku miała stanowić argument na rzecz przynależności tych 4 do tego terytorium do dnia do polskiej oficjalnie w owocach propagandzie Basi traktowano Mazurów jako takich przyłączonych brać od lat w trybie odłączanie poprzez kilku za kilka lat historii, ale teraz wracają do tejże macierzy jest aktem sprawiedliwości dziejowej Mazurzy patrzy na zupełnie inaczej no tak to mówię oficjalnie propaganda oficjalnie rząd mówiono powracamy, a tymczasem rzeczywistość rzeczywistość skrzeczy jest tak jak w filmie Smarzowskiego znów po pierwsze, inne na te obszary mądrze, ale po pierwsze, może stwierdzić, że nie władze niemieckie 1 z notesem czwartego roku nie pozwalała na ewakuację tych obszarów nią fundusze ustabilizowała mniej więcej wzdłuż starej dawnej niepaństwowej granicy dopiero gdy w styczniu 3005. roku ostro ruszyła ofensywa armii czerwonej i oddziałami salony wkroczyły do Prus wschodnich rozpoczęła się pospieszna nieprzygotowane ewakuacja bardzo wielu nie większy w zasadzie ludności no i uciekła, bo zginęła w trakcie dnia próby ucieczki natomiast to właśnie ci, którzy nas, którzy pozostali byli traktowani jako o potencjalnie Polacy tak my idą też opuszczone gospodarstwo po mazurskich także na poniemieckich żona była po pierwsze, Luboń z okolicznych powiatów tak z Suwalszczyzny, ale także z Północnego Mazowsza z Kurpiów i EMC propaganda, a swoje natomiast opinia ludności to zupełnie druga linia druga rzecz i tak samo potwierdzają chociażby na raporty przez partyjny raport lokalnych władz nie, które powstawały na obszarze województwa olsztyńskiego po czterdziestym piątym roku w Mazurów w GUS ludność Polska wbre w oficjalnej propagandzie rządowej traktowało po prostu jako obcych za chwilę wróćmy do rozmowy, bo finanse skrót informacji Radia TOK FM ja przypomnę, że w naszym studiu dr Piotr Szlanta Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego członek redakcji miesięcznika mówią wieki za chwilę wracamy do rozmów koło historii w radiu TOK FM w słuchamy Radia TOK FM dziś w sobotę 5 listopada znany jest dr hab. Piotr Szlanta Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego członek redakcji miesięcznika mówią wieki i jeszcze raz dzień dobry rejestrator witam pana witam państwa w w pierwszej części naszej rozmowy odpowiadaliśmy opowiedział pan o o Mazurach i historii do drugiej wojny światowej już zaczął pan mówić o tym, że siedział po nim po drugiej wojnie światowej, kiedy oficjalnie państwo mówiło oto wracamy na tereny, gdzie Polska drzewiej była, ale dopiero teraz po latach powraca i tam spotykamy no właśnie takich jak my Polaków, którzy zostali kulturowo germanizacji ani tak, ale Alto mówi oficjalna propaganda, a tymczasem okazuje się, że rzeczywistość na miejscu jest niestety zupełnie inna traci bardzo często właśnie tak jak pan podział odwetu nawet jest brany na Mazurach traktowanych jak i jak Niemcy po raz Niemcy w aucie uważano, że są konie rasy, ale czy to w jakie to wywołało reakcję ze strony Mazury na proste zamknięcie się po pierwsze, tak z Niemiec, nawet jeżeli się byli wśród nich była wśród nich grupa osób trafia pod jego współpraca z państwem polskim rozważała tę przejęcie polskiej opcji narodowej i w, wierząc może albo części do propagandy, a domy są te doświadczenia pierwszych miesięcy na brak zapewnienia podstawowego bezpieczeństwa czuć wzrostu tak jak u Smarzowskiego tak musi pilnować swoich chałupy przed szabrownikami czasami byli z tych chałup przez osadników wypędzanie tak rugowanie nie mogę się doprosić się przyznania różne rodzaje rzadkich dóbr od państwa przypomnijmy, że te są okrasą okres dostosuje biedy, bo w Neapolu powojennej zamyka się w sobie tak na początku lat pięćdziesiątych chyba co setny Mazur w powiecie szczycieńskim jest dobrze pamiętam wstąpił do poza domowym OZE był tylko też przełom lat czterdziestych pięćdziesiątych, a jedynie 5 % małżeńst w zawartych w tych powiatach, w których będą wciąż dominowali Mazurek Mazur to było małżeństwo zawarte pomiędzy właśnie Mazurami, a ludnością napływową także utrzymywanie kontaktu w swoim kręgu kręgu rodzinnym i przyjacielskim z okresu jeszcze przed nadejściem tam nie władze Polski tak taką instytucją jednoczącą Mazurów oczywiście był kościół ewangelicki, a tutaj także and starano się w tym kościele narzucać język Polski były takie przypadki synka do Szczytna i chyba w latach pięćdziesiątych przyjechał i pastor ze Szwecji, który głosił w obszerny tom wygłosił przemówienie na 3 nabożeństwo odbywało się w języku niemieckim natomiast on musiał być przy tym oficjalnych tłumaczone na język Polski są absurdalne, ponieważ wszyscy obecni nie biorąc udział w tym małżeństwie z tym, że nabożeństwie w myśl nie znali ten trend ten język natomiast władze nie pozwoliłaby na to, aby na polskiej ziemi nie można było dokonywać w Równem, żeby brać udziału we w nabożeństwie, w które było szykowane w innym niż język archeologia, chociaż w kościołach już mówiono o łacinę, a do Tallina walczy wielu Mazurów próbowało w jakikolwiek sposób wyjechać o udziale Niemiec tak absolutnie oczywiście, że tak mowa tutaj rację pierwsze doświadczenia doświadczonych pierwszych kilku lat trauma Dead raz trauma po pierwsze, obecności wojsk radzieckich tych masowych gwałtów, które także inne Smarzowski na kapitał to bolało, gdy przyjmiemy miał wrażenie, że w bardzo atomową to przemoc oczywiście ona ona to ona tam nie występowała to być traktowanym jako obywatele drugiej kategorii tak jak właśnie szkopuł hitlerowcy Krzyżacy na dzieci byli bici był prześladowany mazurskie tak okrutnym stygmatyzowanie przez swoich kolegów chociażby niż chociażby w w szkołach wywłaszczania próba budowy w próbach w końcu kolektywizacji rolnictwa tak młody uważana za zamach na święte prawo własności etos spowodowało złe, bo po kolei nie są elementem tej unikną czy wygaśnięcie nadziei na zmianę granic tak to jest najczęściej w latach po drugiej wojnie światowej jak na ów to rozbudziło źródeł może sytuacja przejściowa kolejnego figla będziemy bronić tak jeszcze 1 bomba atomowa wrócimy do Lwowa w UE, więc też tego typu w hasło było było popularne w Polskim społeczeństwie jest w latach stawia ten stan taki ciągłej niepewności co do tego czy istniejący wypracowany po drugiej wojny światowej ład jest trwały tak czy dojdzie kolei konfliktu kolejnej emigracji nic nie chciał ani przybysza z zumby z Polski centralnej tak z Suwalszczyzny tak zza Buga czy w końcu mnie przybysza z akcji Wisła to tam przybyli pod stosem w tym roku Ukraińcy i członkowie wyjadą do siebie natomiast tom, pozostawiając Mazurów także Warmia Warmiaków na miejscu jednak z każdym rokiem okazywało się, że ta sytuacja niemożliwa i jedno przykład po pięćdziesiątym roku 4000 roku zakończono oficjalny proces, ale oficjalny proces wysiedlania Niemców z Polski przewidziane przez porozumienie międzynarodowe jest ich kadencje zapamiętano jej na konferencji nie wielkiej trójki w ME w Poczdamie i została podpisana 50 roku umowa o łączeniu rodzin Polska NRD i renoma złoży wpadli w grę w ogródkach wyjazdów tak jak się czyta raporty terenowe też okazuje, że nie wybijają oni tylko że, gdy druk tak, przygotowując te przetwory na Nana na długą drogę w zimie, ale także świnie oni grywali akcja Siewna od wiosny zaraz wjeżdżamy tak to już, niemniej nie jest nasze cóż więcej znaczna część naszych też nie ma tutaj ich przed sobą nie chcę rzucać ich tutaj tak Vettel bez potwierdzenia, ale do wielu Mazurów obok wygrywało się przed tzw. akcję weryfikacyjną tak to jak sprawdzano ich polskość tak i oni do tego są byli zmuszani do wręcz bici Narew 400 dziesiątym rok oby się podpisać pod tą polską listą, ale 3 z nich przekazała już sobie w ambasadzie amerykańskiej w Warszawie takie zaświadczenie zostało o narodowości niemieckiej narodowości polskiej także miało im pomóc w wydostaniu się z SP z bez Polski w latach 50 mamy jednak są już tak ludności ludności mazurskiej wyjazd do NRD, ale głównie tak Republiki Federalnej Niemiec te trzeba pamiętać o tym, że ci ludzie mieli również przed wojną bardzo wiele rodzin chociażby w Muonio w Zagłębiu rurę tam, gdzie w mazurze emigrowali już od końca dziewiętnastego wieku tak, poszukując pracy nie w tamtejszych kopalniach stalownia czy innych zakładach przemysłowych do władzy między mitem zarzucał Mazurom torze z ideą Nalepa amerykański propagandy, że słuchają Radia zachodnioniemieckiego w związku z tym został również takim elementem niepewnym Irving patrzyli na inne dane statystyczne dotyczące liczebności tych wspólnot protestanckich Mazurach to w latach pięćdziesiątych to dramatycznie spada z roku na rok 1000 osób z znika także statystyk, czyli wyjeżdżają tak nie przyjmują katolicyzm, a taka z drugiej strony bez patrząc na to, że na ten obraz z powodu powojennej Polski to co jest im Polska wiele etniczne po pan wspomniał Ukraińców Łemków pan mówi o Mazurach z drugiej strony to ktoś może po uprzednim przypomnieć jeszcze w trakcie tej tej rozmowy Tytana opowieści również Słoweńców, którzy przecież byli w bardzo podobne do Mazurów w sytuacji, gdy zasiadła garstka jednak tej ludności, więc no tak celowo byli Kaszubi no tak, czyli okazuje się, że bardzo wielokolorowe obraz oczywiście tam jest bardzo wiele konfliktów i dramatów ludzkich to zresztą pan przywołał film Wojciecha Smarzowskiego Róża, ale w tym chcę powiedzieć, że ten okres powojenny też okres niesamowitych migracji wędrówek ludów i okazuje się, że to nie jest tak jak my jak władze chciały powiedzieć, że oto skończyła się wojna granicy wygląda taka nie inaczej wreszcie jesteśmy swojej gry na swoim jesteśmy tym Mono czy dym idzie w kierunku mola etnicznego takiego jednolitego, a także dwa-trzy pokolenia temu na rozprawa siedziało, o czym pan opowiada też bardzo taki skomplikowany obraz, ale są też pamiętać o tym, że już w okresie jeszcze w czasie trwania drugiej wojnie światowej i także na emigracji, kiedy dyskutowano na temat kształtu realnego potencjalnego Polski most jednak na czym można mianował, ale poważnie brana pod uwagę nasze koncepcje pozyskanych z terytoriów, które kosztem Niemiec inni ich oczyszczania etnicznego tego po pierwsze, bo po świeżo pamięci mianuje nowy charakter Olgierd, a także Polacy stanowili no powiedzmy 60 może trochę może nie 70 % populacji, gdzie były liczne konflikty na tle etnicznym także religijnym nie ma nie ma sensu tego przypominać to brzmi świeżo świeżo w pamięci i to właśnie mona etniczna jednolita Polska, ale właśnie bez jakiś taki regionalnych w w odrębności tak gaz dla listach vana homogeniczne wg pewnego wspólnej taki stan z in wypracowanej przez przez władzę partyjnej państwowe nie w Warszawie miał także stanowić gwarancję, że w 1 z gwarancji tak stabilnego rozwoju oraz z tego, że nikt potem nasze polskie zmienisz chętnie tak w pozbędziemy się Niemców tak pozbędziemy się, aby innych mniejszości, które będą albo wysiedlonych do kin ludność ukraińska tak to białoruska w ramach umów tak o wymianie ludności zawarty jeszcze 400 czwartym roku Damianowi jechać do związku Radzieckiego i ta Polska będzie właśnie w końcu jedno, ale jedno narodowa spójna bez konfliktów wewnętrznych, a także bez zagrożenia właśnie konfliktem albo on o sporne terytoria taki Mazury także się do tej kategorii polskości wg władz mieli Kamil imię mieli bić być traktowani po prostu jak nie jak Polacy i tutaj to na pewno władze popełniły tak w wypadku Mazurów, jaki chociażby Górnoślązaków także było, że nie pozwalano na osoby takie regionalne odrębności, ale podobnie Kaszubi mówią, którzy chcą, którzy postrzegają historię powojenną historię mierzenia się z takim oto wizerunkiem Kaszuba jako Niemca przewodnicząc nudnym cywile oni często deklarowali, że po prostu traktowani byli przez osoby napływowe Jesus to czy z Polski centralnej z części kraju po prostu jako Niemcy tylko, dlatego że w, by byli odpowiednio długą full potem Ks Niemiec gitarę i toteż rodziło konflikty, a to jest kolejna duża grupa Śląsk, który jest osobną historią, który o, których pan wspomniał, że ewidentnie to, o czym pan mówi, czyli takich jak silnie zaznaczony regionalizmu taka tożsamość regionalna jak rozumiem po wojnie stanowiła duże wyzwanie, bo co zrobić nie da się zaprzeczyć, że w i kultura język Ślązaków po prostu jest w bardzo silny może nie etno sale, ale jednak jakiś silny regionalizm boi, ale silny regionalizm takich gości EHF nie robiliśmy różne przywiązanie do 1 czy drugi narodowość, ale równy dystans tak to kas każdy każda z tych osób mieszkających na Śląsku chyba tak przypuszczam mamy właśnie ów postulat na swoją tożsamość na pewno dość silne silne przywiązanie do dnia do tego regionu z reguły jednak tak przywiązani do kościoła katolickiego dwujęzyczność w biegu punkt wywalczony językiem polskim, jaki z kim językiem niemieckim o różnym stopniu wychowali się z polskością czy też czy też z niemieckością do miasta tego w Tesco język dolnoniemiecki starał się władze starały się go wyrugować tak od razu lista na Górnym Śląsku doszło do Polic milicjanci mieli obowiązek zatrzymać osoby mówiąc to jest w języku niemieckim legitymować się czy też osoby postronne w ramach Niemcom zatrzymania obywatelskiego miał taką osobę doprowadzić na posterunek mniej dzieci nie mogą mówić między sobą w szkole na przerwie w języku w języku niemieckim także przypomina autor taktyki walki z polskością z kolei w państwie pruskim 8 dziewiętnastego dwudziestego wieku mniej więcej co ludzie czuli się losowań w mur czy ludzie czuli się izolowani marginalizowani przez przez państwo, które w inny teoretycznie w Cannes miało być ich państwa na coś tak, gdyż nakłada o Polnische Wirtschaft takt, czyli problemy, bo po drugiej wojnie światowej statek z poczty i jego okolic dolnego eksploatowania Śląsk, a także na pociąg z 2006 . roku Górnoślązacy, którzy też jak tak zamykali niechętnie wchodzili w relacji z ludnością napływową mówili między sobą polskiej okupacji kilka miesięcy po zakończeniu drugiej wojny światowej i to filmoznawca inni historycy nie mogą gdybać tak natomiast mieć do czynienia z państwem, które nie, które zmierza powoli jeszcze wówczas w kierunku, jakiej formy autorytaryzmu czy wręcz totalitaryzmu to już do czasu stalinowski pozostały na kilka na kilka lat ale gdy będą bardziej wsłuchać się we z polisy rzeczywisty dialog i jest z tą młodością fruwać zrozumieć ich i oczekiwania być może większa zniszczeń wybrałaby narodowość śląską wieś post 1 element tak kwestię zgody mężczyzn na Mazurach czy na Górnym Śląsku, ale w momencie wejścia oddziałów armii czerwonej też i wojska polskiego bardzo wielu mężczyzn brakowało po prostu byli w Wehrmachcie, a w wojsku niemieckim albo siedzieli w obozach jenieckich wpada w niedziele i o tym kiedy oni chodzili, bo Rosjanie zwolnili Sowieci władzy radzieckiej zwolni w ostatnich niemieckich jeńców pięćdziesiąty piąty rok w pamięć nie mieli, więc to był no prawie cała dekada i z reguły ci ludzie, którzy tych obozów jenieckich w związku Radzieckim czy też w państwach na zwycięskich na Zachodzie wychodzili oni akcje z reguły kierowali do do RFN tak w związku z tym także polityka polityka łączenia rodzin tak to dla matki z dziećmi, widząc już to, że właśnie mizerię brak perspekty w nie wykorzystywanie przez władze brak szacunku ze strony współobywateli Otóż w ramach polityki decydowali się, aby przyjechać do męża, ale poprzednia dotkną one trwać bardzo ciekawa jest mianowicie wzorzec nie ma co gdybać ale gdyby po drugiej wojny światowej państwo było bardziej zwiększa empatię potraktowała demokratyczna ale kto ktoś może powiedzieć, a jakich dzisiaj czyta nie jestem pytam pana udany stresu współautorem podręczników szkolnych urządzony jest tak, że na latarni takich mas albo na Śląsku albo na wspomnianych Kaszubach czy gdziekolwiek zamiast centralnego programu historia albo oprócz centralnego programu historii, które w każde dziecko w Polsce przerabia w szkole powinien być jeszcze bardzo wyraźny taki kawałek, którzy zrobili ale, ale ta co wiem ta historia regionalna jest uwzględniana w programach nauczania bardzo różnie z tym, iż w dal na szczeblu podstawowym jak na szczeblu tam, gdzie jeszcze gimnazja czy też średnim, ale tak jak pan mówi różnie z tym bywa z reguły nauczyciele nie zdążają z kóz z programem i elementy wypadają co jest bardzo szkodliwe szkodliwe i bardzo żałuję jak jako historyk, jeżeli mamy młodą posłanką zaszczepić miłość do nazwijmy to do ojczyzny tak do wspólnej wspólnoty narodowej nie do historii narodowej to najlepiej pokazać poprzez jego najbliższe otoczenie tak nie było pomnik cmentarz kościół i jakąś postać związaną zdanym regionem także lokale z Legią także ma swoją własną tożsamość także ta historia nie jest jednak dla innych dla wszystkich, ale ma swoje lokalne lokalne odrębności ale o czym mówimy mam siostrzenicę, która jest fizykiem skończyła ostatni wrócił zresztą po dwuletnim pobycie stypendialnym z Indonezji czy o pracę w 1 z korporacji w Warszawie okazało bardzo Bystra dziewczyna no i okazało się, że ona przez wszystkie swoje lata edukacji szkolnej nie miała w szkole historii dziewiętnastego dwudziestego wieku dziewiętnastego dwudziestego wieku dochodziło tylko właśnie do rozbiorów no to jest zbrodnia w PiS ona nic nie wie o pierwszej drugiej wojnie światowej o wygląd PRL-u nauczyciele zostali z programem nowi skoro tak był też nie dziwi się, że opadają wypadają te lekcje z historii regionalnej, ale żyjemy w w czasach rozwiniętego społeczeństwa obywatelskiego to też mis różnych inicjatyw lokalnych hyundaia i jeżeli szkoła z tym, iż nie nie nadąża nie pierze i edukacja regionalna kuleje w kole z tych względów ukrytej mówiliśmy jest całe pole do zagospodarowania dla różnego rodzaju organizacji pozarządowych w i to zachęcam do podjęcia takich działań i tym kończymy naszą rozmowę dr hab . Piotr Szlanta Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego członek redakcji miesięcznika mówią wieki bardzo dziękuję za 900 koło historii w radiu TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! Teraz w grudniowej promocji aż 40% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA