REKLAMA

Naukowcy bliżej obywateli. Dyskutują dr Beata Poteralska, Mateusz Pawełczuk i Mikołaj Pyczak

Człowiek 2.0
Data emisji:
2016-11-05 20:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
46:02 min.
Udostępnij:

Naukowcy wciąż często są postrzegani jako osoby oderwane od rzeczywistości, siedzące w swoich laboratoriach i nie mające pojęcia o tym, co się dzieje w tzw. normalnym świecie. Ten stereotyp to oczywiście duże uproszczenie, ale też warto pamiętać o tym, że badaczy - zwłaszcza w Polsce - rzadko uczy się sztuki komunikowania się z obywatelami i słuchania tego, co obywatele mają do powiedzenia. Tymczasem sugestie ze strony "zwykłych ludzi" mogą pomóc naukowcom choćby w wybraniu najbardziej obiecujących kierunków badań. Czy to się sprawdza w praktyce? O tym opowiedzą dr Beata Poteralska, Mateusz Pawełczuk i Mikołaj Pyczak

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
liczba zerówek klas szkół i Jan Stradowski przy mikrofonie witam państwa w człowieku 20 temat bardziej naukowych będzie zwykle, ale wydaje mi się z pobliskiej państwo znów będziemy mówili o czymś co nas chwalą sobie roboczo społecznymi konsultacjami dla naukowców nowo wiemy z naukowcy mówią nam równowagi nawet 3 ciekawe fascynujące staramy się to państwo czasami nawet jakoś tak przybliżyć ludzkimi słowami i staram się przekaźnikiem między naukowcami Rozwiń » społeczeństwem, a jak się okazuje naukowcy podsumują to w informacji z drugiej strony potrzebują informacji od społeczeństwa w jak to działa o tym za moment na festynach stałe adresy internetowe nas w merytoryczne magazyn Fokus zaprasza na miasto na wózku Kaper Team państwo znajdą dodatkowe informacje powiązane z naszą dzisiejszą audycję na stronie Radia TOK FM TOK FM to Kopel oczywiście znajdą państwo odcinki archiwalne w polecam działa archiwum aplikacja mobilna mieliśmy audycje m. in . o popularyzacji nauki otwartej Neuca PL to są tematy bliskie temu od dziś będziemy rozmawiali, gdyby państwo chcieli do nas napisać człowiek Nowak 0 małpka TOK TOK FM na adres mailowy otwarty na sugestie propozycje uwagi, a także nasza strona na Facebooku ponad 10  000 fanów bardzo miło zaprasza nowych opcja bez prowadzący tam 2 w ww Kopka człowiek kropkę nad formą interakcji mile widziana wracając do naszego tematu konsultacje na naukowe dla społeczeństwa czy konsultacje społeczne dla naukowców i 17 dr Beata Poteralska Instytut technologii eksploatacji państwowego Instytutu badawczego w Radomiu dobry wieczór Mateusz Pawełczuk centrum nauki Kopernik w Warszawie widzę w i Mikołaj Pietrzak z krajowego punktu kontaktowego programów badawczych Unii Europejskiej nowy rekord właśnie z sama idea mnie zaskoczyła trochę, bo ma oczywiście mamy takie pojęcia naukowca wolniejszą Zachodniego świata siedzący w swoich laboratoriach nad czym tam pracują nie wiedzą jak wygląda prawdziwe życie rannych czy państwo pojawić taki film Independent zdaje, że była cała ekipa zamknięta gdzieś tam właśnie w głęboko głęboko podziwiam, bo badacz UFO nie wychodzi niezbyt często na powierzchnię to o co chodzi o tych naukowców wyciągnąć z laboratoriów jakość ich ucywilizować on jakoś skontaktować z nami zwykłymi ludźmi, a tylko Herdera myślę, że to już ten trend jak mistrzostwa parku już jak czas jakiś temu świat nauki zrozumiał, że badania, które prowadzą, które mają być prowadzone w przyszłości powinny odzwierciedlać jest istotne realne potrzeby z obecnego i przyszłego społeczeństwa tak stąd też coraz częściej naukowcy w rozmaity sposób sięgają po stole u nas ludzie tak, próbując się dowiedzieć, jakie takie małe potrzeba też zachęcić pokazać w jaki sposób prace naukowe są prowadzone w jaki sposób może być ciekawa interesująca dla dorosłego człowieka o testach w Anglii noszą na oddawanie tego społeczeństwa są tacy dziwni jacyś inni, że musimy kontaktować się na mnie ogromna siła, ale taki sposób bardziej systemowych w ten się też desek przypadku każdej grupy, która się w tym specjalizuje się te osoby fizyczne zamyka się w swoim gronie wyjeżdżają na tematach naukowców na konferencję i budują swoją siatkę znajomych wokół tego jej kwotę jako społeczne istota ma swoją siatkę znajomych zamknięte okno 1 swojej specjalizacji to pewnie także jest jakiś dziwnie gwałtowanie się przez swoją inność tylko przez to, że dobrze dowiadują się z ludźmi swojego środowiska dlatego zacznę się zamykać podobnie jak n p . lekarza w kontakcie i mają swój własny język, którego inni nie rozumieją mają swoje własne branżowy dowcip mają co powiedziałem to w specyficzny czasami styl bycia, ale jednak jest trochę miałem wrażenie, że może kiedyś tak lichwa była taka trochę bardziej pasujące do rzeczywistości teraz oczywiście są liczne specjalizacje są tu tak są tak tak są wąskie naukowcy się ze sobą wzajemnie nie dogadują często, bo ten zajmuje się chemią fizyczną lub chłodu i fizyką i już nie są w stanie znaleźć wspólnego mianownika, więc może to dlatego jest taka potrzeba, żeby jeszcze bardziej integrować ze światem w przypadku instytutów, który reprezentuje myślę, że my się uczymy kontaktu z innymi środowiskami chciałbym tutaj podać przykład może nie obywateli na początek, ale przemysł przemysł mówi innym językiem niż naukowcy im się tego uczymy i współpracujemy z przemysłem natomiast rzeczywiście do my nazywamy ich zwykłymi obywatelami tych naszych projektach po angielsku Cities jest jak brzmi lepiej tak natomiast musieliśmy się nauczyć, realizując takie projekty do sposobu mówienia do do właśnie do zwykłych ludzi troszeczkę winny sposób wyjścia poza poza swoją zwykłą terminologię i na nie jest to zawsze łatwe, ale udaje się i nasze doświadczenia pokazują, że jednak obywatele czy zwykli ludzie PiS chcą wiedzieć jednak jakie są najnowsze osiągnięcia naukowe z co co się dzieje, jeżeli mogą jeszcze w tym jakoś uczestniczyć w złych doświadczeń wynika, że wielu z nich jest zadowolonych i chciałby w tym procesie też dalej dalej uczestniczyć może sama nazwa konsultacje społeczne jest już troszeczkę ograna i wszędzie trasą konsultacje społeczne innowacje jest fakt, że ich wychowawczyni w Doha przestał być modne ostatnio natomiast być może już zbyt długo słyszymy to to sformułowanie konsultacje społeczne i na gaz my w naszym projekcie, zapraszając osoby musieliśmy mówić co się będzie działo niekoniecznie nazwać to hasłem właśnie konsultacje społeczne jak nazwać krótko, by w rozumiał to przeciętny użytkownik w dół mediów chociażby w nazwie to się nazywał konsultacjami natomiast generalnie dzwoniąc do ludzi mówiliśmy zależy nam na tym, żebyście powiedzieli, jaki jest wasze zdanie na ten temat i jakie są wasze opinie, ponieważ my w naszym projekcie symulował akt chcemy dać rekomendację dla komisji Europejskiej, jakie badania powinny być finansowane w przyszłości ze środków europejskich nie wszyscy jakby składamy się na te środki z naszym interesie interesie wszystkich nas jest ruch obywateli jest to, żeby mogli decydować o ton o tym na co te środki będą szły wyciek, tłumacząc w ten sposób znajdowaliśmy ich zainteresowanie tym tematem w samo sformułowanie konsultacje społeczne nie było nie było powiedzmy w walkę im przyjmowane zbywcy ochoczo Dark tak rozumiem w Ełku Ełk szyba zimowe Niemcy politykami z ustawami z inwestycjami gminnymi ewentualnie Annie schodkami takimi jak nauka w, a to, o czym pani mówi pani doktor co jest ciekawe, bo z dnia poniosły w biznesie tak obcy myślę o tym, naukowcy w Polsce nie byli uczeni tego jak się z biznesem rozmawia jak w ogóle nawiązywać kontakty nie byli zaskoczeni jego wiedzy społeczeństwa za bardzo bolą, bo popularyzacja jest to czas taką dziedziną poziom do pasjonatów mowy nie jest jakimś kanonie taki naukowiec ujęta w natomiast to jest trochę tak długo temat jest skomplikowane, bo chcemy, żeby chciało bez powstał produkt, a tak natomiast naukowcy mówią mu ów często trzeba zrobić badania na temat BCI DM BOŚ, a wcale nie musi być takie oczywiste, więc staram się czy takie zlecanie w pewnym sensie kierunku badań przez co do przemysłu to społeczeństwo ono nie jest jakoś czegoś nie zawęża w ogóle zakresu działalności naukowców, bo tak właśnie potyczka rozpocznie swój chcemy leku na raka w, a nie chcemy np. badań kosmosu, bo nikomu niepotrzebna, ale możemy mówić też w badaniach aplikacyjnych i podstawowych tak uważam, że naukowcy powinni mieć prawo prowadzenia badań takich naukowych, gdzie być może pod nogi posta w charakterze podstawowym, gdzie być może ten kontakt ze społeczeństwem nie jest konieczne zamiast żyć, choć o tym, badania, które mają zastosowanie ma być obligacji miały teraz też o rozwoju nowych technologii to tamta informacja z przemysłu, czego nie potrzebują jest oczywiście konieczna jest jakby temat na dłuższą inną rozmowę tak jak ja tyle jak te dyskusje z przemysłem przebiegają ma pan rację Przemek chce finansować tylko konkretne rozwiązanie to któremu, która w danym momencie jest mu potrzebne natomiast nie chce finansować tych badań podstawowych czy prac rozwojowych Echa nie tylko te centra filtracyjne natomiast obywatele czy równość jakoś trudno nawet powiedzieć mają inne podejście reanimują Okaj bada się co chcecie tego byśmy chcieli, aby móc lepiej było osoby samochody były bezpieczniejsze stabilne ogrzewanie domu było państwo tego typu Watra moim zdaniem wszystkim ludziom na czym zależy i nie rozdzierał tego biznesu społeczeństwa i naukowców tylko gęby potrzeba jest, żeby naukowcy danej dziedziny z nim kontakt z innymi obywatelami czy to z przedstawicielami przemysłu, którzy będą mówili im co akurat aktualnie w tym momencie firma interesuje albo ogólnie przemysł z ludźmi, którzy nie specjalizują się w w przemyśle 9 winnych dziedzinach nauki, ale mogą powiedzieć, czego się boją np. w kontekście nowych technologii innowacji powstających i naukowcami z innych dziedzin, bo tak naprawdę dla naukowca zajmującego się tak jak pan wcześniej wspomniał chemię jako zaawansowaną to czy ktoś ma doktorat czy profesora fizyki to dla tej osoby w dziedzinie chemii ta osoba nie różni się kraj w ogóle normalnego obywatela, ale może nieść jakąś wiedzę fizyczną, która jest w stanie rozwiązać problem w dziedzinie chemii tego naukowca, który szuka rozwiązania te nie rozgraniczają tego na różnych różny zakres, jaki sektor, w którym nauka musi kontaktować tylko nauka naukowcy już kontaktować z całym społeczeństwem akurat dla Platformy tylko pytanie brzmi czy da się robić to za każdym razem w ten sam sposób, bo jednak te grupy i sposoby ich język, jakim mówiąc to przedsiębiorcy czy obywatele czy tak naukowcy z innych 10 m na nic nie wiem czy uda się zrobić tego 1 system komunikacji czy jednak taki 1 uniwersalny system komunikacji mogą być trudne, ale można na pewno działać na tych wszystkich frontach w kwietniowych w kwietniu tego roku organizować się w centrum nauki Kopernik od wyznał karierę naukową takie wydarzenie, na którym odpowiadać na problemy dr. Pawła Szczęsnego on pracuje nad problemem nagłej śmierci łóżeczkowej niemowląt, gdzie chce zacząć się badania nad jakimś urządzeniem, które pozwoli profilaktycznie do tego podejść i ostrzegać przed ryzykiem nagłej jednak pewne swego utraty tchu przez dziecko w nocy z wcześniej niż takie ostrzegawcze teraz elementy, które są sprzedawane na na rynku to właśnie monitorowania tego dachu w i tutaj z prezesów zaprosiliśmy około 60 osób to byli nie tylko przedstawiciele takiego czysto społecznego niezwiązanego z nauką z sektora, ale to byli też studenci inżynierii biomedycznej ludzie z antropolodzy filozofowie etycy też przedstawiciele innych gałęzi nauki, którzy mieli właśnie odpowiedź Pawłowi na pytanie wreszcie stał na pytanie co właściwie powinien, w których stan prezentowali swoje badania, bo takiej rozterce 2 miał 2 pomysły na na koncepcję prowadzenia tego i powstał ciekawy głos z takich całkowicie społeczny, że skoro ten problem istnieje, owszem, ale jest tak mało i dotyka niewielkiej liczby osób dzieci warto pomagać dzieciom nieważne ile osób dotyka ten problem to pojawia się teraz pytanie czy mógłby wdrażanie takiego nowego narzędzia nie będzie powodowało narastanie strachu społecznego przeciwko czemuś co nie występuje zbyt ciasnej nie będzie takim straszeniu rodziców nasze coś, o czym dr Paweł Szczęsny nie myślał, bo od początku nastawiony, że teraz zrobić coś dobrego i będzie pomagał innym, a tu powstał głos co jeśli to będzie tak naprawdę wystraszyć bardziej niż połowa odwrócona kawiarnia naukowa, czyli nie sytuacją wchodzi naukowiec ciekawie opowiada o publiczność słucha zadaje pytanie tylko na odwrót tak, że przychodzi naukowiec opowiada chwilę, jaki ma problem ma już nie roczne odprawy wielokrotni uczestnicy odpowiadają na to na nas na te składowe tego problemu i są podzielone na dziś po usunięciu akcentu bonusu tak czynili to więcej słuchania zostanę naukowca duże znaczenie niż mówienia tak tak tak chętni na 3 lata, kto to postumencie są w stanie zrozumieć oczywiście taką w taką metodologię, bo w oko każdy z nas ma swoją sieć kontaktów co wiemy, że jesteśmy zwierzętami społecznymi oto mamy dosyć siły te kontakty ograniczone, bo najczęściej znamy ludzi, którzy mają podobne do nas poglądy podobne zajęcia podobne upodobania czy miejsce zamieszkania jest ciężko wyjść z tego kręgu cząstkowych do do kogoś kogo nie znamy a kto mógł być kimś ciekawym, jeżeli chodzi właśnie nawet o pomysły czy otyłość odpowiedź na pytanie co robić dalej rozumiem to 1 z metod taka odwrócona kawiarnia naukowa tak tak teraz na to tak naprawdę centrum nauki Kopernik, kiedy realizuje praktycznie każdy ze swoich projektów to gdzieś tam jako 1 z sali zawsze mam zapisane te się czuwanie networking rzezie 1 z celów zawsze jest pokazanie i zapoznanie z sobą ludzi, którzy potencjalnie mogliby tworzyć ciekawe rzeczy i mogliby się post potrzebować nawet nie za swoim istnieniu to staramy się uwzględnić faktycznie przekaże nasze działania na pętli to taki pomysł centralny jak rozumiem albo stworzyć sieć dla ludzi to w tej sieci potrzebują poszerzyć tę sieć tak wszyscy kiwają głowami jest temat numer w nadal walczy pani mi swoje wie co się wpisuje w 2 program badawczy Unii Europejskiej czy to chodzi z tą o to, abyśmy faktycznie mogli decydować współdecydować o tym jak są wydawane pieniądze z badań unijny podatek od 8 dawało za okres firma ma pomysł czy instytucją badawczą Komar składa ten pomysł, by ich wniosek dostaje Grant dla nas ten wniosek nie oceniał społeczeństwo wykazuje komisja, a my tak naprawdę nie mamy też nic dopowiedzenia chodzi o to, żebyśmy mieli być może Bolek jest postój, że to nie komisja ocenia włoski inne tylko są to niezależni eksperci, dlatego że w przychodzą tak do komisji zgłasza się do komisji właśnie, z jaką naukowcy jako przedsiębiorcy jako ludzie różnych profesji także komisja tak naprawdę w tym przypadku umożliwia im ocenę wniosków takiej, ale nie ma, ale nie nie chroni zarówno w kawiarni naukowej można mnożyć można tak to można to w podobny sposób ująć także tutaj jak najbardziej można powiedzieć, że po części my też to wnioski ocenia tamten społeczeństwo, bo takiego pytania to nie niem nie bezpośrednio przedstawiciele komisji Europejskiej zamiast czy jest to ważne najbardziej jest to ważne bo te programy, które komisja tak kilkuletni program badawczy, który komisja uruchamia most z 8 tematyka się musi brać tak komisja Europejska konsultuje cało z na poziomie rządowym Adaś ma na poziomach obecne krajowe regionalne tak stąd też właśnie uruchamiane są różnego rodzaju projekty, które mają na celu takie penetrowanie badanie tak aktualnych potrzeb bieżących potrzeb przyszłych potrzeb społeczeństwa i na podstawie tego było utworzenie czy to właśnie regionalnych krajowych polityk badawczych, ale również ma wpły w na tworzenie następnych takich dużych programów europejskich, które w przyszłości komisja ma również zamiar realizować także warto część, jakby angażowania społeczeństwa tak w określanie potrzeb jest jak najbardziej konieczna i będzie realizowana ciągle tak też my, budując w 1 zostawiamy tych decyzji zupełnie w rękach urzędników to tuż po prostu wykonują swoją pracę ani w rękach polityków wybieramy, a tylko o notowano terenowym agencji badawczych oraz można zlecić badania opinii społecznej jakiś temat powiedzieć o tej toczyliśmy temat prawda my wiemy co społeczeństwo, by chciało tego potrzebują ojcowie ale, ale co się wydaje trochę wszystko jest humanizm vanem w tym kontakt taki bliski bezpośredni jest takie w kawiarni odwrócone jest ciekawe i wrócimy do niego za moment jej części audycji człowiek w 20 w Brazylii do fazy US Bitam w drugiej części audycji poświęconej dzisiaj konsultacjom on bowiem swą niechęć społeczna konsultacja dla naukowców tego tomu jak naukowcy słuchają społeczeństwa do nocy dot Beata Poteralska z Instytutu technologii eksploatacji w Radomiu Mateusz Pawełczuk centrum nauki Kopernik Mikołaj Pietrzak z krajowego punktu kontaktowego programów badawczych Unii Europejskiej w głosie doszliśmy do takich konkretów mieliśmy FOT Lucyna kawiarnię naukową i naukowca słuchającego społeczeństwa pani dr i jak się inne są pomysły na takie konsultacje były naukowcy mogli to społeczeństwo poznać bliżej mu nóż w naszym projekcie, który się nazywa właśnie konsultacje społeczne w zakresie tematyki Horizon 2020, czyli jest ukierunkowany, lecz bardzo co się wiąże z tym, o czym mówił pan Mikołaj przed chwilą, że komisja Europejska otrzymuje informację o tym jakie mogą być tematy finansowane w tym projekcie zostały zastosowane takie narzędzia oprócz spotkań bezpośrednich z obywatelami także konsultacją nań, jeżeli chodzi do spotkania bezpośrednie to równolegle w 30 krajach europejskich odbywa odbywały się to tzw. konsultacje społeczne, gdzie w każdym z kraju spotkały się powyżej 3040 osób GI, czyli razem mieliśmy 1080 obywateli w tym 30 krajach którym, którzy mogli się wypowiedzieć na temat tego jak wyobrażają sobie swoją porządny jak obrażający pożądaną przyszłość w różnych obszarach i rannych doszło do 2000 osób już taka grupa statystycznie miary istotna należy tak znaczy myślę, że można to brać pod uwagę chociażby u później zauważyliśmy, że rzeczywiście te oczekiwania w różnych krajach są różne, gdy doświadczenia też w procesie konsultowania tematyki też są różne w tych krajach natomiast generalnie na tej podstawie po to, wojsko była to pierwsza grupa tych 1080 osób ona potem te grupy dalej były rozszerzone coraz bardziej obecnie jesteśmy tuż po etapie konsultacji online, które odbyły się znało 30 krajach europejskich i ta grupa była zdecydowanie większa, ponieważ założenie było takie, że w każdym z 30 krajów o około 300 osób wypowie się w sposób anonimowy na ten temat, jakie już szczegółowe to były pytania zło czyli jakie te kierunki badań powinny być finansowane z jakby ta grupa była coraz większa i to byli już Dereń nie tylko obywatele mogli być też eksperci naukowcy, jakby ta grupa została rozszerzona też liczbowo i rozszerzona została, jeżeli chodzi o o doświadczenie to co rozmawialiśmy wcześniej o tej sieci, czyli nie tylko znajomi znajomych czy go tylko mamy nadzieję, że jak bomba była grupa była bardzo różnorodna założeniem tego projektu jest, że to mają być bardzo to ma być bardzo zróżnicowane grupy osób uczestniczących w tym konsultacje, żeby te informacje docierały do nas i od osób bardzo wykształconych i od osób niewykształconych od młodych od starszych każdy w każdym wieku mieszkający w małych miastach w dużych natomiast, jakby prace tych prac naukowców prace obywateli były też wspierane są były wspierane przez ekspertów, czyli na którymś etapie, gdy byli zaproszeni eksperci, abyśmy mogli wiedzieć, jaki jest w stan wiedzy stan nauki w danych obszarach, czyli generalnie, podsumowując odbywały się spod Rzgowa spotkania w takie pomysły osobiste grupa kilkudziesięciu osobowych jednocześnie w 30 krajach spotkania odbyły się dwukrotnie do tej pory oprócz tego odbyło się też spotkanie z udziałem i obywateli i politycy kłów interesariuszy ekspertów na spotkaniu uczestniczyło ponad 100 osób z różnych krajów też 30 oraz odbyły się właśnie zakończyły konsultacje społeczne z udziałem planowanym około 9000 osób też z całej Europy w nowe, ale to nie jest takie porzekadło oba wpisywane w Ostii owi Jobsowi, który powodziowe jak ludzi zapytać go nie chcą w dni będą wiedzieli tak dobrać się indagowani w coś to wtedy dopiero wiedząc, że to jest ocenia z pytaniem w micie Lwowa to wydać takie rzeczy, bo właśnie odchodzi od powiedzmy to ja muszę chyba jednak powiedzieć parę słów o tym, procesie forum badawczym mianowicie w skrócie postaram się tak jak mówią wyszliśmy od ceny tego jak ludzie zwykli obywatele widzą czy widzieliby pożądaną przyszłość rozmawialiśmy zawsze w takim pozytywnym wymiarze jak widzicie pożądaną przyszłość na podstawie tych wojen prawie 200 scenariuszy powstałych w 30 krajach UE no tu już naukowcy wypowiedzieli się zrobili analizę, jakie są grupy potrzeb, czyli nawet, że to są potrzeby dotyczące strat hol dotyczące holistycznego podejścia do zdrowia czy też dotyczące nowych środków transportu i t d. i potem dla tych potrzeb zostały stworzone scenariusze programów badań, czyli mówiąc prościej jak jej propozycje kierunków badań jak i później obywatele musieli wybrać spośród tych kierunków badań tylko 1, który jest najbliższym oporem dla kogoś ważna jest kwestia zdrowia na kogoś innego ważne kwestia tego czy lepiej żyć w mieście czynności i każdy każda z tych grup później próbowała wzbogacić te kierunki badań, czyli co nie było pytanie co myślicie na temat tego ten proces był taki usług rysowany i każdy dostawał materiał do ręki, na którym pracował, czyli na ostatnim etapie już były propozycje, które bazowały na tym co obywatele mówili rok temu co eksperci powiedzieli jeszcze później co badacze dodali i kolejny etap to była prośba do obywateli, żeby się wypowiedzieli co wymyślić od tych propozycjach, jakie nowe byście dodali są i takie dojście do pewnego skonkretyzowania mam nadzieję, że duch mniej więcej 2 proc z nas jest nigdy nie są to takie otwarte pytania cały czas wydaje są czasami otwarty czasami zamknięte natomiast generalnie procesy z usług, które zwany obywatele są prowadzeni dzięki temu myślę, że może polegać na tych wynikach, które uzyskujemy od sumy wreszcie za wcześnie, żeby powiedzieć, jakie są konkretnie wyniki, czego ludzie chcą, czego nie chcą na co chcieliby więcej było tych pieniędzy unijnych ani wydawane mogę tylko powiedzieć, które tematy na szkołę budziły zainteresowanie największe w Polsce oczywiście w każdym kraju to jest inaczej w siłę, jeżeli chodziło o, jeżeli chodzi o osoby starsze główne to były właśnie podejście do holistycznego, czyli wszechstronne podejście do ochrony zdrowia było takim tematem bardzo bardzo popularnym natomiast, jeżeli chodzi o osoby młode na wkład w wykorzystaniu najnowszych technologiach zwane projektowe myślenie, czyli wykorzystanie nie tylko wykorzystanie wiedzy z różnych obszarów do rozwiązywania problemów dla osób nowo uczy dla osób na różnym etapie, ale pracujących istotne wyłączenie z życia osobistego z pracą i wpływanie znalezienia równowagi tymi w tym życiu pensje dla różnych grup mówi teraz opolscy w innych krajach młodo wyglądać inaczej pozwolę sobie podać 1 przykład 1 jedno z propozycji było np. zapewnienie podstawowego minimalnego dochodu dla każdego obywatela we wszystkich krajach niezależnie od tego uczą pracuje czy nie w Polsce jest to postrzegane troszeczkę jako socjalizm i budzi niechęć natomiast wkład w Austrii uważane to było za Super pomysł nie każdy ma prawo godnie żyć i tylko była dyskusja, jaka to powinna być suma 1000 EUR 32000 EUR udziały te różnice w krajach są już widoczne są ciekawe było to o dochodzie gwarantowanym też niedawno mówi dziś w audycji jako takiej miłości jest jedno Lis z sytuacji w przyszłości coś powiedzą na pewno gdzieś wydarzy, bo pracy ma on będzie coraz mniej na potrzeby ludzi na ludzi będzie coraz więcej prawdopodobnie cały, czas więc podstawy ich jakość będzie zaspokoić, a to ciekawe swoją drogą tak się postrzegają socjalistyczny ten stan pomysłów w Polsce, bo mamy pełny program 500 plus, który ma dosyć podobną charakterystykę to wszystko jednak dawanie ludziom pieniędzy niejako w nią tylko dochodu tylko dlatego tylko do budowy cudzysłów są rodzicami, ale jednak to jest to efekt bezwarunkowy dochód tak naprawdę to, iż są testowane w nowe, czyli przeliczyli mi się powiedzieć Ewa Polacy chcą żyć długo i szczęśliwie zarabiać przyzwoicie, ale jest to z nim nie tracić życia osobistego i korzystać z nowych technologii w Legii tak zaskakujące zaskakujące, o czym zdają się, że dość uniwersalne no właśnie tak całkiem osoby starsze zazwyczaj to są osoby, które bardzo duża korzystają ze służby zdrowia i Łukaszem, jakby problemy zdrowotne są zapewne mniej obce niż osobom młodym, więc zależy na służbie zdrowia na to u nas w Polsce jest tak ponowne czemu nie komentujemy może zbytnio tej ulicy bierność rządu obrońca służby zdrowia jako lekarz nic się także tutaj nie jest źle się bardziej, więc problemu się szukać ubezpieczyciela w naszym społecznym można, ale wracając do tematu, który jako osoby w wieku prawda pracującym chcą łączyć te swoje życie rodzinne i pracę osoby najmłodsze chcą korzystać jak najbardziej z najnowszych technologii myślę, że to jest dość uniwersalne takie konsultacje społeczne i szczerze w ukazują nam rzeczy oczywiste jest to pierwszy rzut oka, ale mamy teraz taką stuprocentową pewność 1 rzecz, która nie zastanawia się spytać w jaki sposób dobierana tak grupa obywateli do tych badań, gdy mówimy obywatele mieli kontakt później naukowcy z tym pomysłem eksperci uznają, że te są całkowicie, jakby specjaliści danych dziedzin, a obywatele sami obywatele, którzy brali udział w tych badaniach nie dostaliśmy takie wytyczne, że musi mieć grupę jak najbardziej różnorodną, ale nie reprezentatywną dla nowych dla Polski tak, czyli jak miałam grupy nawet 5 grup wiekowych w każdej z tych grup wiekowych musiała mieć przedstawicieli myślami właśnie osoby z małego dużego miasta ze średniego bezrobotnych nie więcej niż 10 % pracujących jak w dół, jeżeli możliwe to w jak największej liczbie czy takiej różnorodności zawodów i inny oczywiście różnymi sposobami próbowaliśmy dotrzeć do tych osób i na końcu wybraliśmy te osoby, które nam zapewniały tą największą różnorodność tak cały czas na podkreślono, że to ma być grupa różnorodna natomiast, jeżeli mogłabym się jeszcze od nich właśnie do 4, jakby oczywistych wyników to my teraz jakby ją mówiąc oto dokonuje pewnego podsumowania taki to brzmi, że to można byłoby tych często zarzut, że te badania takie społeczne w poście można byłoby prowadzić same musielibyśmy tutaj o możliwych do podobnych wniosków Life, ale jest jeszcze cały ten proces uczenia się dowiadywaliśmy się już myślę, że też nie jestem ten proces bez znaczenia natomiast my tu rozmawiamy o tak ogólne zebranie podaje państwo przecież szczegółowych kierunków, które są proponowane LO to się toczy gra na końcu będą szczegółowe kierunki n p . w zakresie transportu chociażby no to może poda już 2 takie przykłady firm mogą być albo system co w podobny do domów do wypożyczonych samochodów w mieście, które są wprowadzane, ale mogą być też pojazdy, które są pojedynczymi pojazdami, które zbierają się z obszarów wiejskich obszarach miejskich łączą się w 1 i dalej przemieszczają się jako 1 pojazd prawda, jeżeli np. obywatele, by stwierdzili aby, choć nie korzystamy jest ze swoich prywatnych samochodów tylko dzwonimy i nasz samochód, jeżeli mieszkają poza miastem jest dostarczanie dla nas tylko na ten okres, kiedy jest potrzebny, jeżeli zdecyduje decyzja będzie taka, że dla nas priorytetem są nowe środki transportu no to wtedy one będą rozwijane te Lu Lu ty, bo tu oczywiście zakres jest dużo większy zysk na poziomie podsumowań to wygląda tak, że każdy z nas mógłby takie wy głosić poglądy natomiast na poziomie już tych szczegółów to widzimy, że rozwiązania mogą być różne i tu nam by niepotrzebnie eksperci nawet od transportu, którzy mogą pójść tak już tego typu badania nad nowymi pojazdami są prowadzone na chłodno pojazdami bez nóg też słyszeliśmy prawda nad pojazdami bez kierowcy, które mają na razie takie wady, że potrafią się też niestety rozbić, więc na tym jak należy pracować ja w ogóle słyszałem, że ten problem z dynamicznym kierowcą wynikał z winy człowieka, który kierował za tym pojazdem samochód zarabiało zaś w Chinach na pewno w pewnym sensie zawodowym to w miesiącu mówiliśmy w opozycji wolno oczywiście samochody autonomiczne będą stuprocentowo bezpieczne i będą tylko takie na ulicach w domu wymęczona nie doszło nów ski za czynnik ludzki zostanie wyeliminowana Karwan interfejsy białkowe i tak w drogę mówił właśnie wylewka Polak za kierownicą zasłużył się coś takiego jak najlepszych, bo to zaskoczy prawda no jest to prawnie możliwe natomiast gdyby wszystkie te samochody Biesy miały te same zasady i tak samo by przestrzegały przepisów to już byłoby całkiem sporo, a po drugie, gdyby ze sobą rozmawiały przestał się to robić, a rzecznik łódzkiej oraz na panie Mikołaju prawda jednak tak czy inaczej, bo oni muszą teraz mówimy o tym, mówimy o tym, żeby czynnik ludzki uwzględnia w tych konsultacjach nawet na zasadzie takiego badawczego podejścia do głównych potrzeb różnych krajów tak zgoda się na tej bazie czynnik ludzki musi być uwzględniona w Reserved cały sens sens, jakby definiowania tego co się będzie w przyszłości działa tak na czym będą się opierały badania nad czym będzie się opierał rozwój, jakie nowe technologie czy nowe rozwiązania będą prowadzone tak to wszystko musi się opierać na odpowiedzi na społeczeństwo się na interesie obywatelskim tak, bo to samo dziś w przemyśle przemysł jednak definicji ona chce sprzedać go w dawce zdobyło rynek zbytu i na tym zarobić natomiast taka agresywna sprzedaje je domowego nie wie niech nie tylko przemy do przemysłu sprzedaje dobrze sprzedaje też do społeczeństwa dla gminy oczywiście, że lokatorzy z SLD, dlaczego czy to zaspokajała potrzeby oczekiwania społeczne, bo z tym co wpływa również nam o tym, o czym często mówimy, że nie zawsze jest także firmę dbają o to, żeby nam było lepiej kroków, by im było lepiej to się zgadza Lenin w 100 % na pewno potrzeb społeczeństwa nie da się mu nie da się nie będzie nie jest możliwe, żeby zaspokoić wolę cegły też cały czas ewoluują tak zmieniają się rozwijają i nigdy nie będzie możliwe w pełni ich zaspokojenia czy na pewno nie oni w tych budżetach, jakie leki mamy w tym momencie akurat mogę mogę pana Mateusza wysłać piłeczkę skontaktuj się mówi Hubert jest w stanie wydać każde pieniądze jakieś pieszej dawno, bo wciąż zawsze można to co śledczy chcą zbadać i od takich pieniędzy będzie za mało sąd właściwy sens prawda należy co można liczyć zdrowie w kontekście pieniędzy tak naprawdę rzeczywiście za każdym razem się dalej dałoby się też przyspieszyć kolejki z wydłużyć czas pracy specjalistów dać możliwość przyjmowania większej ilości pacjentów, bo fakt jest taki, że w tym momencie ludzie zaczynają chorować niektórzy chorują już od 2 od jakiegoś czasu niektórzy kończą chorować niektórzy chorują na sam na choroby przewlekłe czyli gdy grupa tak naprawdę się nie zniszczy ewentualnie rośniemy mamy starzejące się społeczeństwo, więc służba zdrowia taki jest w stanie w pełni wykorzystać wszystkie pieniądze, ale tak naprawdę nigdy w historii naszego kraju nie została wystarczająco dużo, więc cały czas jest na deficycie jak np. oddziały kardiologiczne, które nowe procedury kardiologiczne są bardzo dobrze opłacane i część szpitali po prostu ratuje się oddziałami kardiologii i ten nie jest także na kardiologii spotkamy kogoś z chorobą płuc, dlatego że nie zastał tam jakoś podrzucane specjalnie tylko kwestią w oddziale pulmonologicznym, że nie mieć pieniędzy, ale kardiologa dzięki temu, że wykonuje zabiegi kardiologiczne te pieniądze ma na badania tego pacjenta, więc lepiej go przekazać właśnie oddziały kardiologii, który jest w stanie zapłacić za jego badania nie zadłużać oddziału pulmonologii fakturą VAT bezkosztowo wpłynąć na technologie na mnie rozwiązał tak, ale o tym co jeszcze były technologie mogły nawiązać z badań naukowych uznajemy za moment w trzeciej części audycji człowiek w 20 w Brazylii towarzyszą widzom w trzeciej części audycji dziś rozmawiamy w człowieku 20 tym jak naukowcy komunikują się ze społeczeństwem próbują zrozumieć lepiej zaznaczył dr Beata Poteralska z Instytutu technologii eksploatacji w Radomiu Mateusz Pawełczuk centrum nauki Kopernik Mikołaj Pietrzak z krajowego punktu kontaktowego programów badawczych Unii Europejskiej w kamery przewodów bardziej jeszcze taktycznych tego co można zrobić, żeby ludzie mówili naukowcom, czego oczekują panie Mikołaju wcisnąć wkłady, które warto pokazać to przeżywałem moglibyśmy spojrzeć lokalnie dach krajową coraz częściej coraz bardziej popularne są wszelkiego rodzaju pikniki naukowe organizowane przez Unię uczelnie wyższe przez przez instytuty naukowe również nasze ministerstwo nauki już po drugie, czy trzeci rok z rzędu organizuje corocznie o ulgę dla dla młodych naukowców oraz dla ludzi, którzy się tymi interesują chcieliby się do zajęć w przyszłości, ale również, jeżeli chodzi o projekty które, które są w finansowana przez komisję Europejską, ale również o chociażby takich aspektów konsultacyjnych w majowym tą drugą stronę, czyli właśnie pokazywanie społeczeństwu na czym polega nauka w co jest co dokładnie kryje się za bramami laboratoriów tak są osią czasu bardzo fajny właśnie dokładnie i jest n p . projekt, który w, którym wspierała go było w nich informacji udziela informacji o tym jak prowadzone są badania polarne naukowcy i a jej przedstawiciel tego projektu opracowali narzędzia takie szkoleniowe dla nauczycieli dla uczniów szkół wyższych szkół średnich w postaci łubin dary w postaci różnego rodzaju katalogu baz danych takich bardzo interaktywnych materiałów, na podstawie których oni mogą bowiem zdobywać rozszerzać tak interesować się badaniami polarnymi są projekty które informują, o które pokazują Marlena skoczyły jak prowadzone są badania właśnie medyczna tak, jakie są aktualnie problemy przed którymi stoją naukowcy jak są rozwiązywane nad czym będą pracowali w przeszłości też właśnie oprócz tego aspektu informacyjna informacyjnego o uczącego również jest to druga część konsultacyjna tak, czyli naukowcy również wspierają wiedzą i nie ich pytania od ludzi takich problemy, z których oni chcieliby, żeby była rozwiązana także myślę, że takich przykładów można, by mnożyć mnożyć chyba najważniejsze jest właśnie to, że nauka się otwiera także nie jest już jest coraz mniej można powiedzieć hermetyczne światek tak wolno rozwiązać z kości Słoniowej dokładne dokładnie starają się naukowcy właśnie otworzyć, żeby już od tak, by od najmłodszych lat jak zachęcić pokazać pokazać dzieciom może pokazać młodzieży co się kryje zaś wysiąść ze świata nauki jak bardzo może być ciekawe właśnie o to, żeby potem, gdy oni już dorosną takie będą dojrzałymi świadomymi naukowcami, żeby te badania, które oni prowadzą były z pożytkiem tak dla kolejnych pokoleń z innym instrumencie już taka wczesna rekrutacja tak, bo dodatkowo zachęcać można można w młodzież do pójścia w kierunku nauk ścisłych technologii takich rzeczy, które są cały czas to przyszłościowa dokładnie w nowe umowy to wykorzystać potencjału tego co ludzie wiedzą, żeby wspomagać naukowców prace tematów od jakiś nowy projekt w Koperniku tak tak tak potrzebne jest w ramach projektu Sparks organizowane, ale 26 listopada organizujemy haka to on rozwija się w dokładnie na wydarzenia, ale tutaj właśnie dziś rozmawiamy o konsultacjach społecznych to tutaj też jest rodzaj konsultacji notuje konsultujemy naukowców z 1 dziedziny naukowcami z drugiej dzieci prof. Mirosław Wielgoś wraz z detektorem przymusem Kosińskim z Warszawskiego Uniwersytetu medycznego przeprowadzę taką innowacyjną operację, dzięki którym mogą pomóc dzieciom dotkniętym wrodzoną wadą przepukliny przeponowej dystans, w którym narządy jamy brzusznej mogło się właśnie przez perforację przepony dostawać do klatki piersiowej tam jest po prostu mniejsze ciśnienie dzięki operacji, które przeprowadzają, czyli umieszczenia balonika tchawicy dziecka i zwiększenie ciśnienia w klatce piersiowej ten rząd wraca damy próżny to dziecko może się urodzić, bo po porodzie zoperowanie tego typu wady jest bardzo trudny dzień później wezmą proste to nigdy nie prace ziemne jest bardzo prosta, ale dość powszechne są ludzie, którzy naprawdę się tu świetnie znają w problem właśnie prof. Wielgoś i dr Kosińskiego jest taki, że umieszczenie tego balonika ten umieszczony na balonie pod musi być wyciągnięty najlepiej około 300 roczne bony z tchawicą zdradza, że dziecko po urodzeniu raną głowy oddycha weszła prawda dopóki jest udzielana przez przeponę i nie ma problemu ale kiedy przerwano zostaje zamknięta dochodzi do niedotlenienia tkanek i dziecko na sektę powinna pani Eurovia powiązana przewożone w wystaje z niedotlenienia tkanek powoduje, że dziecko chce wejść na swój pierwszy oddech i teraz tak jeśli takie dzieci nie urodzą się na czas to znaczy, że ten balonik miał już wcześniej wyciągnięte po co się dzieje 3003. 3004 . tego dnia poród następuje etap 3008 . tydzień temu na wieczorze, ale takie dzieci często rodzą się przedwcześnie przed tym, kiedy pan były zaplanowane wycięcie takiego balonika i pojawia się problem, że co zrobić prawda, iż tak dziecko urodzi się na terenie, gdzie nie ma dostępu do lekarza, który zna to metoda, bo jest w niej nie ma w ogóle wyposażenia narzędzie, które umożliwia usunięcie takiego balonika osobowość byłoby pochować helikoptera i słać do Warszawy tak tak tak tak można, by to zrobić, ale to sprawia, że ta metoda małe szanse na taki ogólny upowszechnienie się na promie dość dotkliwe, bo dotyka 13 % urodzonych dzieci, więc więcej prawda w zagląda niewiele, ale wyobraź sobie dzieci rodzi także problem się u siebie całkiem poważne nie zorganizują haka ton, czyli zbieramy planujemy tak celowo 50 inżynierów, ale nie tylko inżynierów mały specjaliści z Materiałoznawstwa też dizajnerzy osoby, które mogą być sposób mieć pomysł na na alternatywny zawór do tego balonika, który był w morzu od otwierany zdalnie albo zamiany tego balonika na element, który będziemy za zatkać wice, ale też przy jakiejś prostej procedurze przed działaniem jakiś fal ultradźwiękowych magnetycznych będzie się rozpuszcza znikał mi i udrażnia drogi oddechowe w EMC IBM szlam wywodzi haka kontrast odbieramy programistów, którzy robią specjalną aplikację dzięki swojemu można skoordynować Grzelak cały działania i ostatnie to mostu w projektowaniu urządzenia to znaczy haka to on w zęby w swojej nazwie ma to słowo Fucking hakowanie i o ile się bardzo nam kojarzy społecznie przez tych właśnie z matek, bo dla hut w tych złych hakerów jest sprzętem oprogramowaniem i owszem, Th katany programistyczne są najpopularniejsze, bo ja tak naprawdę neon najłatwiej zorganizować, ale mogą być też Hakata sprzętowe pojawia się problem musimy znaleźć kreatywne rozwiązanie i tutaj udało nam się już na spodnie współpracę z prof. Wojciechem Strzałkowskim z, który jest świetnym po prostu inni znają on jest genialny w kwestii materiałów bio inżynieryjnych chamy, ale nie tylko świetny materiał z astrą już wiemy, że będzie chciał pomóc tym wydarzeniu i zarazem też zapraszam każdego, kto to myślę, że byłby w stanie wspomóc te rozwiązania tego problemu ma pomysł na rozwiązanie na wysłanie takiej krótkiej informacji z listu motywacyjnego, dlaczego mógłby on powinien wziąć udział w naszym maratonie na adres AK to małpa Kopernik krótko o krok kapel w nim prezes otwarto tu jest tak macie wybierać tylko grono ekspertów już nie wpuszczać nikogo spoza tego grona było być może nikt wtedy się okazać zamykać się jakieś znaki nawet pomysłów byłoby innowacyjne dokładnie mamy takie samo zdanie, więc więcej prezes otwarto dał nam się po zyskujemy specjalnie lekarze, którzy będą wsparciem dla inżynierów ewentualnych Działdowo byłby nie każdy inżynier, jaki materiał jest tak naprawdę możliwe do użytku w dziedzinę medycyny z tych lekarzy na pewno pozyskamy część inżynier zapraszamy tych, które uznamy, że wiemy, że rzeźby są znawcami w tej dziedzinie, ale wypłata jest otwarta, więc jeśli ktoś ktoś słucha nas teraz i myślę że, że ma świetny pomysł nagle wpadł na głowę to zachęca do wysłania maila to jest dobra po w tym momencie mam nadzieję, że ktoś, kto może tak się właśnie wśród słuchaczy znajdzie w ale to funt ciekawi mnie co z tego punktu widzenia VAT wartość takiej inicjatywy na planie specjalistów w Polsce specjalistów, którzy nie są znani bliżej komuś, kto się tym zajmuje powoduje, że mamy do czynienia z tą z takim treningiem społecznym dla dla nas wszystkich nie tylko dla naukowców dane dla inżynierów, bo być może jest ktoś, kto ma genialny pomysł nie jest wykształcony nie ma stopnia naukowego może ten pomysł gdzieś komuś sprzedać za co ciekawe tak naprawdę rozmawiamy cały czas o tym jak budować społeczeństwo obywatelskie w Polsce dosyć słabej wind w zasadzie każdy, kto mówił o tych konsultacjach, bo ludzie mówili, czego chcieli, jakby chcieli tak dla Litwy został ciężko znaleźć w Bilczy wszyscy chętnie mówili, bo mamy też tak nie mnie niezbyt chętnie siedzimy z mniejszymi tymi opiniami z władzą czy jakąś powiedziałbym instytucjom oraz szpital było łatwo było trudno, ponieważ zdajemy sobie z tego sprawę wszyscy, że jest taki problem to tam metodyka tego projektu była tak przemyślane, żeby każdy czuł się swobodnie grupy Theater Group 40 osobowe powiedzmy były podzielone na mniejsze Nelli i karzeł był tam było kameralne dzieła Boga mylnie były też specjalne techniki, które powodowały, że ludzie zaczynali się czuć się swobodnie w tym gronie żadną odpływ żadne wypowiedzi nie były krytykowane jest atmosfera była bardzo dobra ne i ich to było to co było podkreślane też na końcu wszystkie osoby, które wzięły udział powiedział, że chciałby przyjść drugi raz w Chodzieży zwerbowanie pierwszej tej grupy było dosyć trudne innych my bardzo jako organizator wystawy organizatorzy bardzo staraliśmy się, żeby to było dla wszystkich przyjemne miła jednocześnie, żeby nasze cele inne osiągnęli pojedyncze osoby miały genezę miał jakieś problemy z tym, żeby się wypowiadać wyspy cały czas natomiast gdy myślę, że odpowiednie podejście odpowiednia atmosfera obraz spowodowała, że wiele z tych osób podzieliło się z nami swoimi pomysłami i myślę, że to miało też takową w piątek zauważą, że po tym spotkaniu to wielu jest wiele z tych osób było zadowolonych, że jednak stworzono taką okazję, że mogły się wypowiedzieć, zwłaszcza to pierwsze spotkanie, kiedy opowiadano o, jakby swojej wymarzonej przyszłości pożądanej było takim takim ćwiczeniem się w myśleniu przyszłościowym i to sprawiało ludziom bardzo dużo satysfakcji to drugie spotkanie wymagało już od nich może, więc było mówią wiązało się z większym wysiłkiem, ponieważ trzeba było wymyślić a jakie badania być może byłyby tu potrzebne są należałoby zrobić jakich kierunkach, gdy badania prowadzili, jakby to było większym wyzwaniem natomiast gdy mogę ocenić, że dla wielu z tych osób to była fajna okazja, żeby muszę powiedzieć, czego się chyba nie spodziewali wcześniej, że będzie dla nich tak przyjemnie słucha tak, bo w sumie nam się często wydaje to jak w szkole wezmą tablice i odczytają i co wtedy, ale tak naprawdę to chyba każdy z nas mógłby pomyśleć o przyszłości pozytywnie, bo to chyba sama sobie wyzwania producentom śmiał przyszłość jak ona będzie czegoś obawiamy, a od tych filmów, które po fantazja chować i 4 Witkowska Witkowska wyjść poza tym codzienna z kołowrotek, bo jest fajny dziwne założenie było takie, że nawet, jeżeli byśmy ich zagrożenia w przyszłości to spróbujmy pomyśl o tym w ten sposób jak można byłoby ich uniknąć lub jak można byłoby z nim poradzić oczywistą przechodziły z negatywnego myślenia na pozytywne to chyba jest kluczowe do myślenia obywatelskiego tak mi się wydaje w nowy manager do takiego myślenia państwo się zachęciliśmy do myślenia pozytywnego o przyszłości myślę konstruktywnego do wysiłku to naród w społeczności tylko naukowców są inicjatywy równa się zaangażować zachęcamy do tego dziś już państwo dziękujemy za uwagę ze mną wtedy była dr Beata Poteralska Instytutu technologii eksploatacji państwowego Instytutu badawczego w Radomiu dziękuję bardzo Mateusz Pawełczuk centrum nauki Kopernik w Warszawie dziękuję bardzo i Mikołaj Pietrzak były do punktu kontaktowego programów badawczych Unii Europejskiej dziękuję bardzo Ujazdowski to dla nas człowiek dba zerówek klas II z prezydium zarządu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: CZŁOWIEK 2.0

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA