REKLAMA

Biosfera: Mustafa Kemal Atatürk

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-11-10 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
47:14 min.
Udostępnij:

W rocznicę śmierci, opowieść o Mustafie Kemalu Atatürku - człowieku, bez którego nie da się zrozumieć współczesnej Turcji. Pierwszy prezydent Republiki Turcji, rozkazał zmienić alfabet na łaciński, ubierać się na wzór europejski, odsunął religię od instytucji państwowych. Jego reformy były zdecydowane i gwałtowne, a kult jego osoby rozwinięty na wielką skalę. Rozwiń »
Prowadził morderczy tryb życia, który doprowadził do jego przedwczesnej śmierci. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM akt Karolina Głowacka zaczynamy audycje biosfera studio Karol Wasilewski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych dobry wieczór dobry wieczór pan Karol będzie dla państwa opowiadał podjął się takiego wyzwania opowieści o Mustafa Kemal Atatürk ku dosłownie, tłumacząc to nazwisko Atatürk ojcu Turków panie Karolu niech nam pan powie co się wydarzy jeśli w pojedziemy do Turcji fiata Turka krytykować będzie to zależy z kim będziemy rozmawiać pamiętam jedno Rozwiń » z takich moich pierwszych moich pierwszych wrażeń takie, które nie zaskoczyły w Turcji było to, że spacerując po Stambule gdzieś tam z taką przypięto długów Kołata Turka zostałem zrugany przez 1 z mieszkańców Turcji w sposób dość taki otwarty, że za nie powinienem nosić takie przypinki, ponieważ mieszkaniec ten jako Kurc nie miał najlepszych wspomnień z toporkiem natomiast jeśli chodzi o stan formalny to przez bardzo długi czas było bardzo dużo dużo procesów w związku, z czym ustawa, która zabraniała obrażenia to tor Kate Bush, zwłaszcza problem dla turystów, bo była taka sytuacja, iż dobrze pamiętam z przełomu 20000910 . roku, gdy brytyjskim, który stawia domek, w którym brytyjscy tureccy turyści bardzo specyficzne zwyczaje wspiął się na pomnikach katorga za co groziła mu właśnie pod kątem tej ustawy kara więzienia niedawno jeszcze Mark Zuckerberg wspominał, powołując się gdzieś tam Cho opowiadający o tych różnych środowiskach prawnych, jakie obowiązują w różne kraje, do których Facebook musi dostosowywać wspomniał właśnie o zakażenie obrażania, a to córka mojej, gdyby pani Ford mondeo obraza to jest właśnie dość szeroko traktowane zdaje się, bo problemy miał chyba też 1 z polityków, który powiedział do wyraził opinię, że reforma to Turka Strama wzywały społeczeństwo i to chyba trafił do zdarzają się takie rzeczy i właśnie, gdybyśmy zapytali początek już Statystycznego druk tylko pytanie co znaczy statystycznym Turek prawda, ale takiego Turka, który został wychowany w duchu szacunku dla Mustafy Kemala co on Atatürk sądzi to usłyszelibyśmy oczywiście prawdopodobnie całą taką plejadę pozytywnych sformułowań natomiast to się też zmienia zwróćmy też uwagę, że w ostatnich latach sam Recep Tayyip Erdogan może nie sposób taki bezpośredni otwarty mówiąc Mustafa Kemal, utrzymując Atatürk stoi tam to, ale bardzo tak wyraźnie jak ona taki można powiedzieć granicy, która mogła zostać odebrana za obrazę Atatürk on kiedyś wspominał m. in . o prawach ustanowionych przez 2 pijaków i to zostałoby w Turcji jednoznacznie odebrane, chociaż MO no i zamiłowanie Atatürk do alkoholi jest pewnym tematem tabu no to jednak aluzja tajemnicą poliszynela, ale została ujęta w danym sny Mustafa Kemal Atatürk urodzony w 1800 osiemdziesiątym pierwszym roku w Salonikach zmarły jedno doszło do Włoch przed sześćdziesiątką w 1930 ósmy roku zdążył przeorać Turcję to jest człowiek, który dokonał tych nerek gruntownej reformy, które stworzyły Turcja nowoczesną tak można powiedzieć jednocześnie no właśnie zrobił to w sposób bardzo takiej nagły atak to słowo ujmijmy to może jest nie do końca tak oczywiście my mamy tendencję do podkreślania w ten sposób, że Atatürk był tą osobą taką przełomową i rzeczywiście trudno się z tym nie zgodzić, bo skala transformacji Jakub Turcja przeszła w trakcie panowania, a to Turka no bo po prostu bardzo radykalna najlepszym takim przykładem jest reforma alfabetu tak i wprowadzenia alfabetu łacińskiego, gdy padła taka propozycja i powstała oczywiście do tego odpowiednia komisja musiała powstać komisja, która prawda wyrazi swoją opinię na ten temat komisja ta przedstawiła Mustafy Kemala owi wniosek, że taka zmiana rzeczywiście może zostać dokonana, ale prawdopodobnie w ciągu 5 do 15 lat mniej więcej tyle to zajmie Mustafa Kemal swoim zwyczajem odparł no nie, aby zrobił to 3 miesiące albo nie zrobimy nigdy i rzeczywiście zostało zrobione tak Mustafa Kemal tego chciał, czyli bardzo radykalni są to jest jednak część tak naprawdę to legenda ta córka natomiast bardzo dużym zaniedbaniem w rozmawianie o rozmawianie Atatürk jest jakby brak pamięci o tym, że on stanowił część pewnej historii imperium osmańskiego zmieniało się od jakiegoś czasu i gdyby nie starania poprzednich reformatorów, gdyby nie starania reformatorów Tacho tak odległych jak chociażby Mahmud drugi, który rządził powiedzmy na początku tak w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku to reformy, a to córka nie miałyby szansy na zaistnienie, czyli nie jest pierwszym, który na to wpadł jego pierwszą, którą się udało jest przede wszystkim pierwszym, który postawił na reformy tak jednoznaczny i tak radykalny w tak krótkim okresie czasu, chociaż to oczywiście też niektórzy, by wskazywali, że modernizacja czasów młodo Turków była nam nie mniej może radykalna, choć z drugiej strony w czasach młodo Turków ważniejsze były powiedziałbym komponenty niematerialny debaty jak się w Turcji toczyły niż ich rzeczywiste dokonania was jakiś tam materialny i czyste, jakby właśnie jednak tak, że to było bardzo radykalne na to miasto bazowało gdzieś na tych w poprzednich reformach i może nową taką jakością, bo musimy sobie postawić pytanie, dlaczego akurat Mustafa Kemal prawda co takiego spowodowało, że Mustafa Kemal był to osoba, która mogła sobie pozwolić na reformy tak radykalne, na które ich poprzednicy jego poprzednicy nie mogli sobie pozwolić jesteśmy po pierwszej wojnie świat jedno i właśnie to jest ta kwestia prawdopodobnie legendy przede wszystkim po pierwsze, bohatera, bo pierwszej wojnie światowej to była taka legenda przede wszystkim bohatera tak jedynego zwycięskiego generała niektórzy mówią we historii pierwszej wojny światowej imperium osmańskiego co jest drobną przesadą bardziej te właściwe sformułowanie, że 1, bo taka sława też przy przylgnęła data Turka jedynego generała, który pokonał Anglików tak po tej w trakcie tej wielkiej bitwy i ważnej dla konstytuowania się legendy, a to Turka bitwy lokali boli natomiast dużo ważniejsze, jakby w kształtowaniu legendy samego Mustafy Kemala była wojna wyzwoleńcza, czyli tzw . w Turcji kultu są waszym, ponieważ ona tak naprawdę moim zdaniem wykreowała taki wizerunek, a to Turka to może trochę dziwnie zabrzmi, ale troszeczkę więcej niż bohatera być może nawet zbawcy narodu, bo tutaj musimy się przenieść się do tych uwarunkowań, jakie wtedy panowała imperium osmańskie było po pierwszej wojnie światowej i zwłaszcza po traktacie z Sevres było bardzo mocno okrojony prawda tak to co w zasadzie dokonał takiego rozbioru imperium osmańskiego, a wcześniej też już było bardzo słaby przybyło bardzo słaby natomiast jak bardzo głębokie bolesne rany w sporej świadomości społeczeństwa osmańskiego mógł zostawić tak to serwery może świadczyć chociażby to, że nowo daliśmy sobie taką sytuację, że imperium osmańskiego została zabrana i była posłanka stolica Węgier napra w da, że tak to Sewer mówił o powstaniu wielkiej Armenii n p . na terytorium wschodniej Anatolii czy wspominało o powstaniu wielkiego daru wielkiego po prostu w powstaniu Kurdystanu i w zasadzie Turcja była po traktacie w Sevres takim państwem kadłub Covent, ale to jest jakby jedno uwarunkowań i możemy zadać pytanie jak do tego podchodzili obywatele imperium osmańskiego tutaj oczywiście w zależności od tego, jakiego historyka przeczytamy taką słyszymy różne opinie, ale mniej więcej można powiedzieć, że z tej całej historiografii wyłania się taki obraz, że obywatele byli z tym pogodzeni natomiast, o ile oni byli pogodzeni z tym, że są pewne mocarstwa zwycięskie o tyle troszeczkę trudniej było im znieść to co się wydarzyło 15 maja 1919 roku, czyli jeszcze przed traktatem serwery w, a mianowicie z inwazją grecką w momencie, kiedy w tej Grecy pojawili się na wybrzeżach Izmiru tak na wybrzeżach morza szerzej zachodniej Turcji to od lat wielu Turków oznaczało to taki jest w zasadzie była to taka zapowiedź nadchodzącego Armagedon znaczy tutaj mówię oczywiście pewnych reprezentację obrazach jak umorzenie nie tyle nawet fakt, żebyśmy mieli świadomość tego, że i był jakiś obraz Igreka prawda Ewy z jakich to było raczej nie był obraz najlepszy krótko mówiąc tak społeczeństwo Osmański po prostu obawiało się inwazji grecki obawiał się po prostu tego, że Grecy przejdą no nazwijmy to bardzo eufemistycznie do bardzo nie delikatnych metod pacyfikowania miejscowej ludności w no właśnie wtedy pojawił się Mustafa Kemal, który 19 maja 1919 roku wylądował w sam sunie wyglądało w tym sensu nie tak naprawdę na polecenie sułtana i tak naprawdę, żeby zdemobilizowani lokalne oddziały, ale postanowił podjąć walkę z niczym sprzeciwił się sułtanowi i to jest właśnie kolejny bardzo ciekawy wątek, bo znowuż może powinienem zacząć od tego, że to jest zasadniczo problemy z ATA córki bo, bo jego życie jest tak naprawdę owiany mocną legendą legendą, którą tworzył sam Mustafa Kemal i mamy wiele sytuacji czy wiele historii tak z pogranicza prawdy na jakieś tam troszeczkę fikcji prawda często nam trudno określić co było to prawdą, a co to prawdą nie było, a myślę, że są takie kwestie w życiu Atatürk jak np. jego podejście do religii, które ostatecznemu wyjaśnieniu niezmiennie mnie nie ulegną nigdy po prostu natomiast to jest właśnie na takich kwestii w związku z tym, że sułtan powiedział do oka Mala pewne słowa także musi teraz oddać na czym może inaczej, że tak przynajmniej wiemy, że powiedział camaro w pewne złoża musi oddać pewne usługi ojczyźnie, że takie usługi już oddał w pierwszej wojnie światowej, ale to co zrobić teraz jest jeszcze dla ojczyzny ważniejsze niektórzy interpretują jako takiej z taką sugestię, że sułtan wiedział co zamierza Mustafa Kemal zrobić także wiedział, że zamierza zorganizować ruch oporu jednak pomysł z trudno się spodziewać się czy może trudno określić czy rzeczywiście tak było prawdopodobnie raczej nie natomiast rzeczywiście Mustafa Kemal przystąpił niemal natychmiast do organizacji tego ruchu oporu w jakby domykają wątek grecki Bożeny Keff to musimy to musimy domknąć, żeby przejść dalej Mustafa Kemal był tym przywódcą, któremu się udało pokonać Greków natomiast decydująca bitwa toczona od 23 sierpnia do 13 września 2001 . roku bitwa pod CK raju była taką bitwą można powiedzieć może troszeczkę na wyrost my natomiast VAT taka bitwa tureckiego narodu to znaczy w tej bitwie i to jest tak bardzo ważne zadania z Wisłą troszeczkę tak i to właśnie zdanie, które się przewijało bardzo bardzo wielu historyków, że w tej bitwie tak naprawdę walczyli wszyscy walczyły kobiety, które wspomagały, gdyż mężczyzna wybierający się na front walczyły walczyli w Empoli chłopi, ale po prostu bym ofiara poniesiona przez społeczeństwo osmańskie czy kształtujących społeczeństwo tureckie są w trakcie tej bitwy to znaczy wszystko było podporządkowane temu wysiłkowi wojennemu, a ten wysiłek wojenny miał 1 lidera, ponieważ 4 sierpnia parlament już wtedy funkcjonujący w Ankarze dał Mustafy Kemala owi upoważnienie do kierowania tą bitwą w związku z tym ten cały wysiłek narodu tureckiego miał 1 bohatera to, bo Mustafa Kemal i to ukształtowało taką legendę powiedziałbym nawet zbawcy narodu już nie tylko bohatera to jest coś więcej i to jest coś co Mustafy Kemala owi pomogło w realizacji tych wszystkich reform w zeszycie potem potem władza Mustafy Kemala wniosek formalny wie pan najpier w trzeba jednak magistra było swego wojskowego stać się zdecydowanie inaczej są tak naprawdę Mustafa Kemal tym przywódcą stawał się wcześniej z prawa w momencie, kiedy zaczął organizować ten ruch oporu ich może doprowadzić do tego, że 9 września Turcy weszli do Izmiru i no po prostu zakończyli wojnę z Grecją, a ostatecznie tak naprawdę ten postęp mu pomogę punkt kulminacyjny zakończenia kultura stała się też oczywiście zakład w Lozannie z 2003 . roku z lipca konkretnie tak to w Lozannie, który stanowi, jakby kolejną część legendy Mustafy Kemala, chociaż tak to był negocjowany przez lata z jego bliskiego współpracownika, który też może w ramach ciekawostki warto powiedzieć, że można, by do perfekcji doprowadził sztukę zdenerwowania z drugiej strony w trakcie tej ich negocjacji, a mianowicie zastosował bardzo prosty tonację czy można określić mianem fortelu udawał głuchego w i niektórzy wskazują, że to jest 1 z przykładów naczyń i z głównych przyczyn nawet sukcesu i meta w Lozannie, dlaczego to jest takie ważne i dlatego to jest takie ważne dla legendy Mustafy Kemala, ponieważ dzięki temu Turcja stała się tak naprawdę jedynym państwem, któremu udało się odwrócić te niekorzystne warunki pokoju z pierwszej wojny światowej tak to 2, zanim w zasadzie można powiedzieć ukształtowało to Republika Turcji w dzisiejszym kształcie co się dzieje sułtanem skoro wszyscy patrzą tylko na kanale sułtanów 2003 . roku już pewne problemy miał to znaczy mógł się ich spodziewać po zacznijmy najpierw tego umowa może jeszcze raz przypomnę tak jak w Lozannie teczki z 2003 . roku natomiast pierwszym 1 z takich pierwszych posunięć Kemala w tej polityce wewnętrznej istotnej bardzo to był zdaje się 1 listopada 2002. 1102 . roku, kiedy zniesiono sułtanat natomiast to wyłącznie o momencie co to znaczy zniesiono sułtanat to nie jest tak jestem po prostu wstrętne znak, że parlament znosi sułtan obecny jak się okazało jest to taki styl natomiast, dlaczego nie jest to z drugiej strony stek, bo zniesiono sułtanat natomiast pozostała ciągle instytucja kalifa prawda listę dlatego wczoraj jednak oddziałuje po pierwsze na wyobraźnię ludności, do której ludność jest przywiązana no bo jednak przez długie stulecia ten tytuł kalifa dynastii osmańskiej, mimo że nie zawsze był wykorzystywany, ale jednak jej towarzyszył jednak pojawiła się pewnego rodzaju taka może nie tyle lat próżnia władzy co co droga władzo, no właśnie www władza to jest raczej ta kwestia no bo nie ma sułtana tu, ale jest jednocześnie kalifat no coś trzeba było z tym, że rozmówca muzułmanów tak i trzeba było z tym co rzeczywiście zrobić i zostało to coś zrobione konkretnie 23 października 196029 października 1923 roku jest najważniejsza data w historii świata tak to Turcy mówią czy została powołana do życia Republika Turcji na któż mógł zostać pierwszym prezydentem jak nie Mustafa Kemal no dobrze, ale co w skali Chem w kolejnym krokiem właśnie musiał być zniesienie instytucji kalifatu najechali wad Wencie oblicza wyjechało ich oczywiście na nic nie nie ma ochoty tracić władzy prawda natomiast 3 marca 1924 roku kalifat został zniesiony jedno, a niestety dla dynastii Osmanów wszyscy członkowie zostali wybrani z Republiki Turcji, ponieważ wiadomo że, gdyby w tej Republice Turcji byli to jednak mimo wszystko byłoby to pewien problem, bo musimy pamiętać, że tak naprawdę nie wszyscy nawet w ramach tego obozu Narodowego sprzyjali radykalnym reformom Mustafy Kemala nie wszyscy byli zdania, że kalifat powinien zostać zniesiony zresztą zwróćmy też uwagę na 1 rzecz ten poczynania Mustafy Kemala one wydają się radykalne prawda natomiast to nie do końca tak jest Mustafa Kemal rzeczywistości bardzo był ostrożny w trakcie tej kultury zaważy i szczególnie starał się być ostrożny w odniesieniu do instytucji sułtana kalifa tym jest po prostu najważniejszy ten moment ten motyw, że Mustafa Kemal bardzo ostrożnie z kalifatem i Sudanem po prostu postępową, decydując się dopiero ona w tym momencie na pewnego o pewne bardziej radykalne posunięcia, kiedy miał pewne, że ma odpowiednią pozycję w polityce wewnętrznej i to się stało m. in . on ustanowieniu Republiki wcześniej jeszcze została przecięta kolejną można być tam powinna imperium osmańskim związana to znaczy przeniesiono stolicę ze Stambułu do do Ankary Ankary, który tak naprawdę kształtowały się ten ruch Narodowy my często bardzo mnie mówiąc o przeniesieniu do stolicy do Ankary stawiamy też zwracam uwagę na takie kwestie strategiczne także Ankara jest jednak troszeczkę lepiej położona z punktu widzenia ewentualnego oblężenia Turcji Stambuł natomiast nie da się nie zauważyć tego jak bardzo symboliczny był to akt prawda Stambuł czytam najważniejsze można, by stolica imperium osmańskiego stolica, w której były te wspaniałe osmańskie meczety, w której która przeżywała tak naprawdę szczyt potęgi osmańskiej i coraz głośniej legendarne miast właśnie stała się symbolem też tak po zdobyciu Konstantynopola no i nagle z dnia na dzień straciła swój taki wielki status tak, a nową stolicą stała się kara, która prawdę mówiąc nie wygląda na stolicę jeszcze wtedy niektórzy wskazują, że nie wygląda na stolicy do dziś akurat Ankary drugiej i muszę powiedzieć, że dobrze jest w niej czuję, bo w pewnym sensie przypomina mi Warszawy natomiast na nie da się nie zauważyć tego, że był to również pomimo tych strategicznych oczywiście kwestii był to również bardzo symboliczny gest co robię Atatürk poza tą zmianą nazwy betonować chiński może cofniemy się to się wcześniej, bo znak SPS założyciele mamy kłopot, czego zacząć działać to jest to jest typowe właśnie dla tej postaci, które jest tak szeroka i gminy działalność rozprowadzać na wiele właśnie różnych dziedzin, więc jeszcze raz może zacznijmy od podstawowego celu ustawy camaro, bo to jest tak naprawdę najważniejsze co było celem mata Turka po pierwsze, Republika ataki do powołania tej Republiki Turcji doszło natomiast celem było dołączenie Republiki Turcji do grona państw cywilizowanych, a tak się składa, że państwa, które Atatürk uważa, że najbardziej cywilizowany ówcześnie, bo to był głównie państwa zachodnie, więc trzeba było Turcję upodobnić do tych państw i to zresztą był pewien kierunek kontynuacja pewnego kierunku jeszcze w osmańskiej politycy, ponieważ to ona tak jak powiedzieliśmy na początku tej naszej rozmowy to Osmański Moder ni za to, że zapoczątkować tak naprawdę modernizacje, które z czasem przerodziła się we stabilizację tak i to radykalne za pożyczanie wzorów z państ w zachodnich nie tylko pod takim kątem materialnym tak, ale też pod kątem niematerialnym w, czyli pewnego rodzaju przenoszenie pewnego pewnego rodzaju przenoszeni idei tak z gruntu powiedzmy Zachodniego na grunt turecki, ale wracamy do Mustafy Kemala takim symbolicznym troszeczkę poczynaniom była i zarazem jedno z najważniejszych reform stała się ustawa z kapelusza owa z listopada 2005 . roku w, dlaczego symboliczne, bo Mustafa Kemal wtedy wprowadził aż w nie wprowadził zakaz noszenia fryzur tak, a wprowadził nakaz noszenia kapeluszy w jest symboliczna, ponieważ dla co się wydaje tak naprawdę taka powierzchowna reforma prawda no no cóż może zmieniać ubiór na pewno nie historii imperium są Pańskiego ubiór, a zwłaszcza nakrycie głowy było bardzo bardzo ważne FS fajnie nam się pojawił, bo o nas znowu cofa do czasów Mahmuda drugiego, który wprowadził tak naprawdę Fest to była kolejna reforma, która miała bardziej z Europy i Zobacz powiedzmy Turcja, a teraz ten sam cel został zastąpiony kapeluszem chwasty jest taka takie nakrycie głowy fonetyki tuby to jest taka tak to jest Kacza paczka, którą bardzo często możemy z lokalu to oznaczać braku UE turecki do dziś sprzedawców pada bardzo często i często sobie ludzie też wazy z Turcji przywożą jako pamiątkę jeszcze nie widziałem, żeby w Polsce ktoś w fazie zasuwał po ulicach hale, ale wiem, że ludzie bardzo często przyłożył tak dawno dróg mówi nie zostawia męża co to konkretnie kable już coś takiego musimy zwrócić fresk, który siedzi na naszej głowie niczym symbol ignorancji fanatyzmu i nienawiści wobec postępu cywilizacji tnt tego właśnie upatrywało Atatürk w fazie BofA skojarzą musi jednak z tą kulturą arabską Perską, a on tę kulturę arabską Perską obwiniał jednak za zacofanie imperium osmańskiego i stanowi jakby traktował jako przeszkodę na drodze do rozwoju Republiki Turcji w tak samo było z religią już otworzyliśmy ten temat, że nie do końca wiemy, jakie były relacje Mustafy Kemala z religią tak naprawdę niektórzy wskazują, że był ateistą niektórzy wskazują, że ateistą nie był no bo chociażby parlament turecki otworzył się tak jakby atmosfery też znaczenie w atmosferze tylko poprzedzone zostało odpowiednimi modlitwami natomiast niektórzy te wskazują, że był po prostu chłodny wobec religii i nie miał ochoty i wykorzystywać ten spór, którego nie rozstrzygniemy faktem jest jednak, że wykonał bardzo dużo posunięć, żeby Turcję uczynić krajem świeckim zresztą laicyzm stał się 1 z tzw. 6 strzałka malizna, które po rywalu rewolucję Canalys troską w pewien sposób porządkowały, ale dostał może jeszcze wrócimy, bo to jest jakby wątek troszeczkę na późniejszy etap naszej rozmowy, ale jest to wątek bardzo ciekawe, więc więcej, więc do tego wrócimy w kolejną kwestią taką, która właśnie, bo skoro powierzyła nam się kwestia świeckości państwa to muszą nam się pojawić zakon Annie pech dla zakonów, a może szczęście dla ataku data Turka było takie, że w międzyczasie w 2005 . roku, a dokładnie w lutym 23 piątego roku doszło do powstania Szycha Saida takiego powstania, które i inne, które z 1 strony miało gdzieś tam w tych swoich oficjalnych postulatach obrony kalifatu i obrony dawnego porządku, który może taki nawet to jest w ogóle rzecz, która przejawia się przez ostatnie 200 lat historii imperium osmańskiego to obrona dawnego porządku ja następuje praktycznie przy każdym przy każdym Osmański władcy aż do Mustafy Kemala natomiast to był pierwszy aspekt tych haseł natomiast z drugiej gdzieś tam rzeczywiście zaczęły się pojawiać te hasła już kurdyjskie, bo pojawił się problem, bo skoro znieśliśmy kalifat taki skoro islam, który stanowił pewnego rodzaju taką wspólne czy może komponent pod wspólną tożsamość Turków i Kurdów i ona gdzieś tam się osłabia też jednak pewien problem drugi problem jest taki, że my nie za bardzo można było pokory dysku rozmawiać, więc ta tożsamość Kurdów gdzieś tam została pobudzona prawda natomiast, dlaczego jest tak istotna, bo powstanie szejka Said oczywiście został stłumiony i to i to brutalnie natomiast w jego trakcie wprowadzono wprowadzono m. in. trybunały niepodległości i zdecydowano się czy w zasadzie reaktywowano do Trybunału niepodległość tak powinienem powiedzieć, a z drugiej strony można było przystąpić do delegalizacji bract w muzułmańskich, ale tej warto też zauważyć, że nie wszystkie te Bractwo muzułmańskie one miały nie wszystkie one miały negatywny stosunek do do rewolucji Mustafy Kemala tak wlewamy Bractwo muzułmańskie to jak blisko jest to bractwa muzułmańskiego mnie za to co po prostu takiego można to porównać do zakonów prawda takich, które zrzeszały ludzi przywiązanych do pewnej może to nie jest najbardziej właściwe sformułowanie ale, ale w wersji islamu tak i nie wszystkie te Bractwo muzułmańskie one były przeciwne tym reformom ponieważ, zwłaszcza te bractwa mniej sunnickie traktowały reformy Mustafy Kemala jako taki oddech takie koło jako taką szansę na to, że ta sunnicka większość, która w pewnym sensie je no może nie tyle dławił cukrem powoła ich aktywności, że ona też będzie w odwrocie, a one będą mogły troszeczkę te mniej sunnickie oni nie są niskie bractwa odetchnąć natomiast Atatürk postanowił być bezkompromisowy i rozwiązał wszystkie bractwa muzułmańskiego to byłby kolejny etap reformy Atatürka, ponieważ ważne było to też jest lekcja z poprzednich Moder ni za to rów ważne było, żeby osłabić te elementy społeczeństwa, które mogły rzucić wyzwanie prawda rewolucji, które mogły rzucić wyzwanie tym zmianom, bo te zmiany były po prostu nie w ich interesie, a co z prawami kobiet to jest też wątek, który bardzo bardzo rozwija się długo tak naprawdę w trakcie historie rewolucja na park ma istotne, ponieważ kobiety też odegrała w nim bardzo ważną rolę, ale kobiety odegrały też bardzo ważną rolę w trakcie pierwszej wojny światowej no bo tak to bywa zazwyczaj, gdy mężczyźni wychodzą na front prawda kobiety odgrywają dużą większą rolę, ponieważ to na nich spoczywa spoczywają pewne obowiązki, na który do niedawna należały do mężczyzn Atatürk był rzeczywiście osobą, która sprzyjała chyba emancypacji emancypacja kobiet to to jest odpowiednie sformułowanie zamiast się jeszcze 1 kwestia tak naprawdę to pojawianie się u kobiet w osmańskiej w życiu można powiedzieć czy te reformy na rzecz kobiet to są kwestie, które też działo się już dawni tutaj np. istotne są poczynania młodo Turków, które może realnie nie przyczyniły się aż tak bardzo do poprawy sytuacji kobiet, bo poprawa zachodziła głównie w obszarach takich dużych miejskich czytaj Stambuł, a niekoniecznie w całej Turcji natomiast stanowiła pewnego rodzaju wyłom wyłom, na którym później budował Mustafa Kemal i rzeczywiście on wzywał kobiety m. in. do tego, żeby się pokazywał po prostu społeczeństwo wzywał je nawet idąc dalej do odkrywania twarzy wyśmiewał to to też kreowanie natomiast nie zdecydował się na wprowadzenie zakazu zasłaniania twarzy to też musimy wiedzieć, że i, toteż pokazuje były bardzo fajną rzecz, bo pokazuje rozsądek Kamal atak natomiast Turcja rzeczywiście stała się 1 z tego m. in . łatwo zasłynęła Turcja ta, która każe w 1930 roku kobiety po raz pierwszy głosował w wyborach to były wybory lokalne, a 3004. roku otrzymały biernej czynne prawo wyborcze do parlamentu, więc to była zmiana jednak, na którą można prawda nawet w warunkach całego świata gdzieś tam plasować powietrznych może nie tyle lat w czołówce, ale jednak 1 z pierwszych krajów jak się tak mówi o tym, że Mustafa Kemal Atatürk wspierała emancypacji kobiet z drugiej strony trochę gorzej wygląda opowieść o prywatnym myjkę maluch, który podobno nie no może nie bił, ale na pewno pił i wiele kobiet lubił swoją żonę jakoś tak specjalnie, a i t d . tak dalej Kama, ale z pewnością było mu były kobieciarza tak to tego się nie da nie da zaprzeczyć zresztą powstają u nas stołów książki powstają na różne tematy na hemo lider i religia Kamal i nie wiem samochody emalii coś tam 1 z takich książek jest właśnie Kamal jego kobiety są to też pokazuje jak można troszeczkę w wolniejszych powiedzmy ramach na temat Mustafy Kemala debatować i rzeczywiście są takie historie Atatürk z tymi kobietami są one się całe życie jego przeplatały m. in. pierwsze z takich historii czy 1 z pierwszych to jest to jest czas jego pobytu w Sofi, czyli od roku 1913, kiedy tam wyjechał i krąży czy krążyła wśród niektórych biografów Kamala legenda, że nawet wtedy oświadczył się Mustafa Kemal córce bułgarskiego ministra wojny jak wiemy z listów Kamala do przyjaciela raczej ożenek nie był mu wtedy w głowie drugą taką postacią, która była istotna w życiu i kobietą istotną wżyciu Atatürka była fikcyjnie, która to zespoły przepraszam to zrobi takim nawiązką, bo może słuchacze będą mieli ochotę to zobaczyć jest taki 1 z licznych w sumie filmów biograficznych, ale bardzo ciekawy o Mustafy Kemala muły nazywa się Beda nie jestem przekonany czy jest to film jest na Koza miejski miał aż napisami ale, ale jeśli jest to zachęca bardzo obejrzenie tam jest fajnie pokazana m. in . ta relacja fikcji, która zdobyła zakochana w Canal zresztą nie ona 1 powiedzmy sobie szczerze, bo Mustafa Kemal był po prostu bardzo eleganckim mężczyzną, który w odpowiedni sposób ze swoich atutów potrafił korzystać nie był może za wysoki metr 64 wzrostu to próba nie jest coś takiego co za bardzo wysokiego, ale prezencję miał podobno doskonałą w żona natomiast byłam tak jestem bardzo ciekawy wątek, bo właśnie ona była 1 z takich przykładów pokémon lubił bardzo dawać samym sobą przykład i to miał być właśnie jego przykład na tę emancypację kobiet, żeby wziąć sobie taką kobietę, która będzie symbolem prawda tych reform będzie wykształcona będzie wyzwolona Brigitte wyzwolona to tutaj proszę to oczywiście odpowiednich ramach traktować tak natomiast oczywiście żona mu się z daną mu się nie układało, bo obok tamtej relacji może nie pojmuję tych relacji emocjonalnej nie było tak, ale w momencie, kiedy darzona przestała być może nie tyle nawet potrzebna co stawała na drodze bardziej to tak można powiedzieć stawała na drodze w służbie płacz nad Turka dla państwa to musiała zostać tak brzydko określa odstawiony na boczny tor w ciekawy beczką z kolei tak interpretacja, że jej przeszkadzał po prostu torze co wieczór pił z kolegami są również takie interpretacje naturalnie no może podsumuje to w ten sposób lektury kobiecie, by takie coś nie przeszkadzał Atatürk rzeczywiście miał problemy z alkoholem jednak problem z alkoholem najwyraźniej dla niego alkohol miał problem zatorów wiem, że to widać to problem natomiast tak się umówili, że Atatürk pił od pół litra do litra dziennie dla mnie to jest bardzo ciekawe też wymiar jako dla osoby, które zajmuje się stosunkami międzynarodowymi, bo to i pokazuje z jak bardzo mimo wszystko mimo tej całej otoczki czy mimo tego o tych różnych cecha ta sztuka ta niezłomna Wola po osiemnastce, którą się wymienia jako pierwszą, jaką ta jej jak ta chęć do zmiany rzeczywistości, że to był mimo wszystko człowiek i zawsze sobie o tym, przypomina, gdy ktoś mnie w telewizji czy w różnych no powiedzmy innych uwarunkowaniach przedstawia takich silnych liderów prawda tak, bo my znający tę historię tato ja wiem, że oni też mają swoje jakieś słabości tylko po prostu może nie wycieka to aż tak bardzo na zewnątrz, gdy mówi się o relacjach z kobietami to trzeba wspomnieć o tej innej relacji, która bardzo mocno wpłynęła na życie Atatürk, a mianowicie o relacji z matką to jest coś, przez który niektórzy biografowie Atatürka nawet przez pryzmat tej tezy tej tej relacji z matką interpretują całe życie Mustafy Kemala to oczywiście rodzi skojarzenia z takim for dońskim modelem analizy prawda i wywołuje pewne kontrowersje to my z tym nie da się nie zauważyć, że ta relacja była bardzo ważna ona odcisnęła silne piętno na ustawie i choć jest w tym filmie wada taki bardzo, jakby krótki, ale dość ładny jednak Łotysz, który pokazuje głębi tej relacji z matką, gdy Atatürk jedzie pociągiem jego adiutant przychodzi do niego i chcą coś powiedzieć, a Mustafa Kemal mówi wiem wiem, że moja matka nie żyje śniła mi się i t d . więc ta relacja z matką też była silna i na Tomala wpłynęła, a wracając do reform jestem bardzo ciekawa czy przypadkiem nie mniej jest cel akcja powinna być reakcja jest skoro te reformy były tak szybkie tak głębokie mówiliśmy o tym, że byli oczywiście poprzednicy etatów kanał 1 nie my wprowadził czy nie pojawiła się jakaś opozycja, która opowie zaś tak nie można ich myślenie, że Turcja mówi się przede wszystkim o tym, ruchu oddolnym prawda czy powstaniu swej Hasa i datach takich powstań kurdyjskich jest to troszeczkę, bo w tych historiach koreańskiej tureckiej do czasu fado Turka natomiast jeśli chodzi o powstaniach tureckie bardziej może chodzi bardziej o ruch w ramach powiedzmy tego ruchu Narodowego no bo to też podkreślaliśmy, że nie wszyscy zgadzali się na tę reformę i rzeczywiście doszło do pewnego rozłamu rozłam, z którym Mustafa Kemal poradził sobie dość zręcznie, bo musimy też pamiętać w kontekście tych wszystkich tego 2005 . roku powstania Szycha Saida w kontekście przywrócenia tych trybunałów niepodległości czy w kontekście wprowadzenia, bo wtedy też wprowadzono ustawę o utrzymaniu porządku publicznego, która była dość restrykcyjne i powadze pozwalała władzom na zamykanie różnych instytucji, które stanowiły zagrożenie dla porządku publicznego to osoby te ramy, w których musimy pamiętać, że wy 2004 . roku powstała, by opozycja można powiedzieć powstała postępowa partia republikańska ona się narodziła się z grona tych deputowanych, którzy nie zgadzali się do końca z polityką Mustafa Kemal, a teraz wróćmy po pierwsze, już uwagę na 1 rzecz postępowa partia republikańska nie bez powodu nazywa się postępowa, a mianowicie chodziło o to, żeby w nazwie nawet zaakcentować to, że nie jest oparte, który jest wstecznie Jacka pewien sposób gotują naturalnie narażało na cios w inne problemy polegał jednak na tym, że partia musiała zakończyć swoją egzystencję dokładnie stało się to już w zasadzie może powinienem wspomnieć tzw. spiskuje z miejskim, bo to jest jakby katalizator tych zmian tak spisek i miejskiej miał miejsce 2006 . roku dokładnie 15 czerwca Atatürk miał wrócić do Izmiru stał się także wrócił dzień później znalazł 1 uncja to ewidencja oznajmił, że był zszokowany spisek nażycie Mustafy Kemala w związku z tym, że był spisek to trzeba było prawda spiskowców rozliczyć w i zaczął się procesy dokładnie proces zaczął się 26 czerwca na ławie oskarżonych zasiadło niemal całe kierownictwo tej postępowej partii Republikańskiej wydano 13 wyroków śmierci nie wydano tych wyroków śmierci m. in . na takie postaci jak nas gazem który, który też w pewnym momencie przeszedł na bocznym pojęcie pozycji względem mato Turka nie wydano pod kątem również obawy o to jak zareaguje na to co ciekawe opinia publiczna prawda natomiast to też pokazuje jednak te postaci, które nie dostał tych wyroków śmierci on wycofał się z życia publicznego, bo stwierdziły, że nie ma sensu prowadzić tej walki no bo po prostu nie dadzą rady stawać wystawiać, jakby się w opozycji do do domu Mustafy Kemala musimy w naszej opowieści już, że powoli zbliżać się do śmierci samego Mustafy Kemala Atatürka, bo jeszcze musimy opowiedzieć o tym jak wygląda i stosunek do niego w uwspółcześnionej miarach 3008 . no 10 listopada 13 siódmego roku o dziewiątej 5 serce wodza przestało bić tak to się zazwyczaj podsumowuje serce wodza przestało bić, ale najpierw wątroba wysiadła tak to była oczywiście marskość wątroby to była to była choroba, która na zasadzie nie jestem lekarzem, więc powinien paść przyspieszyła śmierci Kemala natomiast naturalnie, toteż biografowie jego podkreślają, że po prostu tryb życia Mustafy Kemala ten stan rygor pracy, jaki sobie narzucił, gdy potrafią naprawdę spać bardzo krótko i to rzeczywiście poświecił w pewnym sensie życie daty swojej idei, że to było coś co przyspieszyło zdecydowanie zgon, a ta córka no bo po prostu na takich obrażeniach wargi niezachwianą literami różnych płynów wsparciu nie tak jak po karnych natomiast nie da się po prostu w takim tempie żyć i to rzeczywiście to jest rzeczywiście coś na co biografowie bardzo często zwracają jego uwagę na oczywiście gigantyczny pogrzeb on teraz znajduje się zdaje się w taki mauzoleum, który jest otoczony licznymi kameralna i fotografem zamożnych ładnie monitor bardzo ciekawe, że do pani wyciąga, bo Atatürk umarł w Stambule o ironio można powiedzieć bardzo trud bardzo długo był na Stambuł obrażony tak naprawdę po wojnie wyzwoleńczej jeśli dobrze panią pojawił się w Stambule pierwszy raz dopiero po 2007 . roku wojna wyzwoleńcza przypominamy zaczęła się w 1919 roku tak natomiast w chciał być pochowany w Ankarze, czyli można powiedzieć o swojej stolicy, ale z drugiej strony ze Stambułem się w pewien sposób jednak pogodzić i rzeczywiście Atatürk spoczywa w tym wielkim mauzoleum od 51003 . roku ciekawostką jest też taka MEN co pamiętam skądinąd, że Turcy podkreślają niektórzy, że w momencie, kiedy komisja otworzyła trumna Atatürk opuszcza go, bo odpowiednio ulokować oczywiście już tutaj Nakła swym, jakby skłania słuchaczy do zastanowienia czy to jest, aby na pewno historia prawdziwa, bo otworzyć trumny, a to córka to no ale może tak było rzeczywiście, że chciało się nie rozłożyło rzeczywiście są złośliwe komentarze również pod kątem właśnie tego, o czym pani cały czas stoi, mówi że tego Kamal się nie rozłożył, ale jest to rzeczywiście podkreślany przez niektórych, że to była taka powstać nawet się po śmierci nie złożyła w inny Witold Szabłowski zimny pisał w swoim tekście o VAT to kuriozum cytował krytyków współczesne elektryków Atatürk, jakiego fanów i cytuje Witka Szabłowskiego krytycy mówią tak Atatürk jest zastąpił u nas islam zrobienie bóstwa z człowieka, który zwalczał religię to niezwykły paradoks kult Atatürk jest prymitywny i nas infantylizm czuje z kolei fani zwani 3 listami odparowuje mógł do niego chaty Turka jest złym patriotą i złym człowiekiem tak dobrze co dobrze rozegra doskonale został pokazany w 2, jakby ekstrema prawda to znaczy przeciwnicy i zwolennicy może trzeba zauważyć, że w rzeczywistości ta krytyka ta córka ona pojawiała się gdzieś tam od początku oczywiście inna ze względu na pewnego rodzaju tabu w sposób po pierwsze bardzo wyciszony, ale ogniskował się wokół takich kwestii po pierwsze, że Atatürk nie wprowadził w Turcji ostatecznie demokracji, że to mu się nie udało, ale gdzieś tam pojawiają się sugestie, że sam Kamal traktował jako swoją porażkę, bo tego świadom tego po prostu uwarunkowania tak określenie bardzo chciał zrobić nosiłby zależało na tym, żeby jednak sobie spokojnie rządzić jako dyktator pół dyktator patrząc na poczynania Mustafy Kemala może poniżenia świadomość tego, że te zmiany muszą zostać przeprowadzone przez morze to tak okaże się, że ktoś musi mieć tę Republikę Turcji na swoich barkach zresztą sam Kamal powiedział kiedyś, że będę prowadził swoich ludzi za rękę po drodze tak długo aż sami tę drogę poznają i nauczą się nią iść wtedy moja droga będzie skończona prawda gra nie jest taki eufemizm będę prowadził za rękę może będę za kark Chase ciągną no rzeczywiście ta reforma może to Turka na metę ta skala radykalizmu telefon czy sposób w jaki radzi sobie z oponentami one nimi niewiele miał wspólnego z demokracją Thomas jedno jest pewne, że była w u niego obecna świadomość ogromnej tej odpowiedzialności prawda i mówię niektórzy biografowie sprzeczają się n p . np. tym, powołując się na na np. po powołania tej drugiej partii opozycyjnej wskazują, że sam Atatürk był wobec niej bardzo bardzo bardzo no może pozytywnie na początku nastawiony to miało miejsce w trzydziestym roku wolna partia republikańska i sam Kemal sam zachęcał, a do powstania do powołania tej partii i twórcą był Ali Szwecji, który wcześniej jednak za Turkiem miał bardzo bliskie relacje natomiast oczywiście później okazało się, że partie trzeba było zamknąć, bo jak też twierdzą niektórzy historycy zyskali popularność przeraziła samego Atatürk no ale to jest 1 z tych tak naprawdę aspektów wokół, których buduje się temu krytyka Atatürk każe nie udało mu się demokratyzować Turcję z drugiej strony, a komu się udało w tamtych czasach tak naprawdę zdemokratyzować po pierwsze po drugie komu się udało przeprowadzić tak radykalne reformy pojawił się też różnego rodzaju zarzuty, że to był system tak naprawdę totalitarny na to jest jednak dość mocno kontrowersyjna opinia, bo przy całej, jakby na dno znamy prawda konstrukcji systemów totalitarnych i można się zastanawiać oczywiście można dyskutować można spróbować porównywać, ale chociażby ten aspekt czym powiedzmy technicznych wykonania tego systemu, że nie było możliwe technicznie w tych aspektach, żeby mieć taką kontrolę nad obywatelami jak np. miało to miejsce w lesie no to podaje wątpliwość to potwierdzenie, a czy ten kult jednostki było nie było jest CRM i wie jak interpretować żony z górnych Cho dolne to jest po pierwsze, także bardzo fajnie podsumował to nasz tutejszy guru jeśli chodzi o historii Turcji imperium osmańskiego prof. Kołodziejczyk, który pisał, że władze muszą jednak mieć świadomość tego, że to budowanie to budowanie pomników camaro, w które zaczęło się przecież jeszcze w trakcie jego życia ono w pewnym sensie w tej warstwie ideologicznej zastępuje islam tak pada mieliśmy kult islamu powiedzmy to musi mieć czegoś mały to wychodzi to na pewno było jedno ze świadomych posunięć prawda to znaczy, żeby ten wóz był wszędzie patrzył na to swoją Republikę patrzył na nią też bym zresztą to to jest właśnie ten pomnik kolejny żywych pomnika gotówka, do którego musimy wrócić, bo nie wspominaliśmy te 6 ciał kanibalizm tarek, który w został wprowadzony ostatecznie do konstytucji i one wyznaczały pewne ramy przyszłym tureckim decydentom, w jakich ta Republika Turcji miała się poruszać może warto wymienić te ramy test republikanizm laicyzm nacjonalizm etatyzm populizm i rewolucyjne reformy, żeby to było tak jakby ramy wobec, których decydenci wszyscy decydenci późniejsi Korony były wpisane do konstytucji musieli się od zmieścić zeznawał w konstytucji niektóre z tych czasów nadal w konstytucji etatyzm akurat, w którym reguluje w UE reguluje jakby tylko oznacza zaangażowanie państwa w gospodarkę trudno byłoby w gospodarce wolnorynkowej nadal funkcjonował natomiast nacjonalizm jest obecny w tureckiej w tureckiej konstytucji taktyce ma Republika Turcji przer w jest prawda obecne w konstytucji, a tu widzimy bardzo dobrze, ale współcześnie wspomniał pan o tym, że prezydent Erdogan może nie wprost, ale jednak sugeruje pewne Kret inny jak sugeruje inne, że może to tor nie był doskonały i ich wiek sam krytyczne komentarze delikatnie wygłasza, a z drugiej strony trochę jednak się zachowuje podobnie prawda leczył umieszcza się w tej pozycji takiego ojca Turków może powinienem zacząć od tego, że każdy ze współczesnych polityków Republiki Turcji odnosił się w pewien sposób da to Turka każdego interpretował tak jak chciał dobre przykłady z Home chociażby sam tor Bud zaś, czyli premier i prezydent w latach 8393 tak to pojazd w skrócie, który też dla swoich celów odpowiednio przystosowywanie mu odpowiednie cytaty Schymalla mówiąc np. że strategia zator miał świadomość tego, że strategia Turcji wymyślona przez niego jest dobra dla Turcji, która ma 20  000 000 ludności a kiedy będzie decyzja o 50  000 000 ludności celem będą inne prawda i Recep Tayyip Erdogan jesteś taką postacią, która bardzo umiejętnie gra Mustafy Kemala z MDM od lat pojawiają się różnego rodzaju interpretacje po co to robi tak naprawdę czy robi to po to, żeby dał pamięci zatrzeć czy wrócić tak powiem siebie wy Atatürk i to on nie da się nie zauważyć te ambicje Recepa Tayyipa Erdogana, że on chciałby być nowym, a to Turkiem też inni wskazują, że on podąża jego śladami, ale właśnie taki sposób, żeby zatrzeć też ślady i żeby to jego ślady były na wierzchu latamy, żeby to była, jakby ciągle część tej samej historii też może uda w lecie snajper Dan jest w rzeczywistości dość mocno podobny do Atatürka jeśli chodzi o model sprawowania władzy to właśnie co pani zwróciła ona na to pani zwróci uwagę ten model ojca przede wszystkim to Orhan Pamuk bardzo fajnie powiedział kiedyś zapytany o wprowadzenie systemu prezydenckiego czy o zamiłowanie Turków do po prostu silnych liderów powiedział do do dziennikarza, któremu za rok to pytaniem rozpuść to jest kraj ojców tak naprawdę my potrzebujemy ojca od początku Atatürk ojciec Turków tak potem kolejni silni liderzy to jest jakiś taki sygnał, że my potrzebujemy tego typu lidera, bo coś mamy takiego w swojej kulturze politycznej i rzeczywiście zarówno model sprawowania władzy władzy przez Atatürk, jaki przez Recepa Tayyipa Erdogana jest podobny podobne są niektóre reakcje może pani pamięta, że tutaj jakieś tam pewnie z 20 minut temu w tej rozmowie wspominaliśmy o zielonym opozycji względem Kemala, która stwierdziła, że nie opłaca się po prostu nastawiać przeciwko Kremlowi to samo mieliśmy do czynienia z Recepem Tayyip Erdogan Pisz swej partii swoje włości rozwoju też były postaci od całkiem silny naprawdę społecznym poparciu władz był jak chociażby były prezydent to bubel and Ant postać też bardzo ciekawa jeśli chodzi o biografię polityczną oni wszyscy w pewnym momencie, pomimo że sygnalizowali różnice z tej kamery danym stwierdzili, że jednak nie opłaca się ustawiać przeciwko tej powiada nowi kolejna rzecz kiedyś ktoś zadał 1 z tureckich dziennikarzy zadał pytanie Mustafy Kemala owi co on na to, że zachodnia prasa nazywa go dyktatorem nocą Mustafa Kemal lot parno, gdybym był tym dyktatorem to nie moglibyście tak do mnie się zwracać i zadać mi tego pytania Recep Tayyip Erdogan stosuje podobną retorykę on też, mówi że no mówicie, że u nas nie ma wolnej prasy zobaczcie ile jest gazet, które nas krytykują jak co może nie być wolnej prasy już wolnych nie ma on w rzeczywiście kurczy się to grono, by prasa turecka dość jasno z wybrałam kurs, ale w Turcji wciąż więcej z portretów Atatürk ganić Erdo ana rzeczywiście Atatürk patrzy na nas ciągle zewsząd niektórzy wskazują, że to jest taka ostatnia Ostoja Republiki Turcji rzezie ten Mustafa Kemal jest tak OJ, jest ciągle też potrzebny, bo n p . co robi teraz, że Type -R Dan one co prawda uderza troszeczkę tego lata Turka to momentami potem jest on ciągle nim się posługuje po to, żeby pozyskać wsparcie Kama -li stycznych sektorów, ponieważ w tym momencie akurat one są mu potrzebne moglibyśmy rozwijać jeszcze wiele wiele wątków związanych z tym mali na samym Mustafę Kemala mata Turkiem, ale czasy nieubłaganie nas tego nie może jeszcze kiedyś wrócimy zróbmy drugi odcinek od bardzo serdecznie dziękują Mustafy Kemala Atatürk opowiadał Karol Wasilewski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych dziękuję bardzo sobie również te audycje biosfera zdefiniowanej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA