REKLAMA

Rada Państwa - instytucja słusznie zapomniana? Rozmowa z prof. Andrzejem Paczkowskim

Historie Polski
Data emisji:
2016-11-20 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
42:38 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
to jest tradycja historia Polski Maciej Głogowski dobry wieczór niedziela jest dziś 20 listopad mają im przypominam państwu, choć właściwie kończy się dzień tę datę, bo ona nam będzie jeszcze dziś bardzo potrzebne w studio pan prof. Andrzej Paczkowski Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk historyk dobry wieczór panie profesorze rys 1 jestem zaszczycony dziękuję, że pan zechciał przyjąć zaproszenie do mojej audycji panie profesorze, ale co na to byśmy Rozwiń » porozmawiali dzisiaj o radzie państwa w radzie państwa w Polskiej Rzeczypospolitej ludowej w temacie chyba wcale nieoczywisty, bo ani literatura ani ich na historycy proszę nie poprawić jakoś nikt nie przywiązuje zbytniej wagi do tego, że ta rada państwa była nawet byli członkowie przewodniczący i t d . i t d. w nosie jest wiele instytucji słusznie zapomnianych nadal jest jakby podwójnie słusznie zapomniana, bo raz, że należała do ustroju, który niesłusznie zapomnianych, a ponadto sama nie odgrywała w zasadzie aż do ostatnich lat w jakiejś osobnej roli autonomicznej była po prostu wtopiona w wiele innych instytucji państwowych odgrywała rolę drugorzędną reprezentacyjną trochę, chociaż trzeba powiedzieć, że zmieniała się pod szkołą w rada państwa powstała na mocy małej tzw. małej konstytucji z lutego 1947 roku była jako hybryda palnął w formułą trochę to było przyjemne przejęte z matrycy sowieckiej, gdzie istniało prezydium rady najwyższej i przewodniczący prezydium był traktowany na zewnątrz tak jak prezydent państwa i niektórzy nie runie Stalin korzenie nie nie był nim Stali Stali zresztą dosyć krótko zajmował państwowy funkcje był wodzem naczelnym premierem, a na ogół po prostu sekretarzem generalnym partii komunistycznej, gdy ta rada państwa w razie powstania jako taka instytucja hybryda ma to, bo wciąż okresów dla można powiedzieć przejściowy tworzenia dopiero takich Zarembów instytucjonalnych państwa komunistycznego w i ona składała się z listów, czyli osób, które z urzędu do niej wchodzą w oraz osób wybranych przez przez Sejm to, że nazwał ustawodawczy, ponieważ jego głównym zadaniem było opracowanie i uchwalenie konstytucji Polski ludowej przewodniczącym tej pierwszej rady państwa był z urzędu prezydent Rzeczypospolitej o tym, się też już nie pamięta, ale do 50 tego drugiego roku istniała w Polsce ludowej instytucja prezydenta Rzeczypospolitej i miał mnie to, że ktoś nie nazywamy, że Polska Rzeczpospolita ludowa czy wierzą w PRL była Rzeczpospolita Polska w tym prezydent był niejaki Bolesław Bierut i poza nim w skład rady państwa, choć marszałek Sejmu 3 wicemarszałków Sejmu i prezes Najwyższej Izby Kontroli oraz 3 wybranych parlamentarzystów członków Sejmu posłów na Sejm ustawodawczy ona miałaby żyć, jakby rozległe kompetencje, ale na razie działają w sposób mało mało widoczny to co było najbardziej naturalny to ona miała być nadzór nad radami narodowymi, ponieważ miejsce samorządu terytorialnego zajęły rady narodowe wojewódzkie miejskie powiatowe gminne i t d . tak dalej, więc rada państwa była, jakby nad radą narodową bohaterką ich i w ich zwieńczeniem, ale miała także wiele różnych uprawnień związanych z tym z uprawnieniami głowy państwa, więc zbioru miał jednocześnie swoje własne jako prezydent uprawnienia n p . takie jak jej prawo łaski nadawania lub pozbawia pozbawiania obywatelstwa to, a jako przewodniczący rady państwa, a więc sama rada państwa my miała także uprawnia do zatwierdzenia dekretu rządu i nadawała im wtedy most status dekretu z mocą ustawy, a więc, jakby ważniejszego niż Jean niż sam niż sam dekret miała także uprawnienia w obszarze wprowadzania lub zawieszania albo odwoływania stanu wyjątkowego stanu wojennego, a więc było tego dosyć dosyć dużo i tak to istniało do pięćdziesiątego drugiego roku, czyli do wejścia w życie konstytucji o Polski rząd uchwalenia konstytucji polskiej Rzeczypospolitej ludowej zmiany nazwy państwa i likwidacji urzędu prezydenta w przyznam szczerze ba, by mnie, że właściwie jest mnóstwo pytań, które chciałbym zadać na początek, bo wydaje mi się, że Allen spróbujemy jakoś ten kontekst tę sytuację otworzyć, czyli mając już ten pierwszy etap za sobą, gdybyśmy mogli jeszcze ten rys historyczny narzucić na 50 drugi rok jest uchwalona konstytucja w konstytucji już niema prezydenta jest rada państwa i rozumiem, że nie tylko publicystycznie, ale formalnie traktowane jako kolegialna głowa państwa i Gierot przewodniczący tejże rady państwa nie zostaje 4 jest także w rolach waga i znaczenie rady państwa będzie się, jeżeli w ogóle będzie się zmieniała do osiemdziesiątego dziewiątego roku będzie się zmieniała wraz z postaciami, które stoją na czele, a może mu trzeba być konkretnie, że dopiero po osiemdziesiątego piątego roku, kiedy generał stoi na czele rady mają jakiś nadnaturalne znaczenie wobec tego co było historia wcześniej znaczy staje się autonomiczna jest rzeczywiście jest osobnym osobną instytucją państwową, która w nie tylko posiada kompetencje, ale i nie wypełnia to znaczy realizuje te kompetencje może rzeczywiście wykonywać ci w sposób autonomiczny te wszystkie obsiane, czyli zarządzać tymi obszarami, które zostały jej i przypisany jeszcze w konstytucji po pięćdziesiątego drugiego roku, choć to też ona może to robić pod pojemną berłem gen. Jaruzelskiego, dlatego że Jaruzelski jest równocześnie pierwszym sekretarzem KC PZPR i to stanowisko jest tym stanowiskiem rzeczywistego przywódcy państwa rzeczywistego szefa całej administracji partyjnej Państwowej całego życia społecznego gospodarczego politycznego, a to służy mi wyjaśnić to taki historycznie, jeżeli gen. Jaruzelski no ja rozumiem, że to i kwestia osób postaci, ale też lat PRL-u czy cie części fragmentów tej historii, o której byśmy nie rozmawia, ale gen. Jaruzelski jest premierem ministrem obrony za chwilę pierwszym sekretarzem przy jego jak rozumiemy takiej wątłej skłonności do częstych zmian personalnych o tym, premierem jest 81005 . roku UE no ale np. konstytucja w pięćdziesiątym drugim roku wchodzi w życie, a Bierut jednak wybiera rady ministrów, dlaczego przecież władzach mamy większą niż rozważymy to znaczy tak na łamach wydają się, że to była trudna kwestia przypadku, że on akurat wybrał to to auto to stanowisko rządowe, chociaż prawdę mówiąc sobie czemu winny być tak zarobię ludzie od 1002 . roku prawdę mówiąc już dziś czytam materiały rady ministrów z tego okresu 5254, kiedy Bierut był premierem z działkami jest mało obecny głównie posiedzenia rady ministrów prowadzi był nasz premier prowadził Józef Cyrankiewicz, który był przed tym premierem i po pięćdziesiątym czwartym roku znów był premierem, a pod Bieruta był wicepremierem i sądy wicepremierów tam było mało mówiąc kolokwialnie z kolką ugody, a dla dochodziło także, że było 8 i wicepremierów, a w związku sowieckim, który wicepremierów, bo jeszcze więcej był taki moment, że było 3 pierwszych wicepremierów więc w PRL prawdę mówiąc o niej inni nic nie jest jasny, jaki był zamysł polityczny tego, że Bierut przez tyle 2 lata był jednocześnie przewodniczącym partii jeszcze do pięćdziesiątego czwartego roku, a także, że w liczącym KC PZPR pan prezes przypomni jej sekretarzem tylko przewodniczącym inie i premierem w tradycji sowieckiej tego nie nie łączono z wyjątkiem sytuacji ekstremalnych, gdzie w czasie wojny prawda Stali zostało został premierem wtedy, kiedy wojna się zbliżała się za zaczęła jej i ten urząd pełnił już to stosunkowo krótko to my drodzy państwo i panie profesorze wysłuchamy informacji po informacjach druga część naszej audycji nim właściwie krążące jeszcze wokół piszącego 0204 . roku Bierut przewodniczącym jest do drugiego zjazdu PZPR tak po 1004 . roku, a potem schodzi na 0 tak, bo ten zjazd wprowadza pewne pojęcie wynikające z tego wstępnego okresu destalinizacji, czyli kolegialnego kierownictwa i że nie wypada, żeby 1 osoba pełniła za dużo słów funkcji pan prof. Andrzej Paczkowski z gościem audycji historia Polski teraz informacje Maciej Głogowski to jest druga część tradycji historii Polski w studio pan prof. Andrzej Paczkowski raz jeszcze dobry wieczór panie prof. Lechu temat, który tutaj wybraliśmy dziś dla państwa to rada państwach można, by tak chcę powiedzieć tytułem my może z uniwersyteckich książki rola rady państwa w okresie Polski ludowej tak mówić taki tytuł mógłby być panie profesorze rynku i ja dopytywałam kompresor rzutem mówił, że to rzeczywiście jak rozumie można wiązać się rola tejże rady państwa z postaciami, które stoją na czele i tak nieuchronnie wtedy byśmy od razu musi przeskoczyć do gen. Jaruzelskiego, ale nawet, gdybyśmy mieli porozmawiać o tych latach wcześniejszych właściwie nawet nominalną co robić przewodniczący były te rady państwa i CIT było także, że w tej świadomości ówczesnej dzisiaj w tej historii teatru wielkiego naprawdę znaczenia nie ma ono, że pierwszymi Zawadzki wielki pogrzeb Zawadzki umiera w trakcie bycia przewodniczącym rady państwa, więc wielkie państwowe uroczystości potem w lesie nie ma już takiej sytuacji nie było, żeby w trakcie urzędowania przy czym suma rat może coś mnie nie nie było, a następnie Włocha, a później wuja było niskie jeszcze Cyrankiewicz przestrogi można to było taka przejściowa sytuacja bardzo tranzyt tranzyt Zin ach, pozycję no dobrze znana, ale nic zatem Zawadzki to jest to czy ważna postać jedno ważne, ale niesamodzielna Zawadzki był ważny w pierwszych latach było były bardzo aktywny później jego aktywność wyraźnie osłabła i ważna byli także przewodniczącym rady państwa została ranna osoba z ścisłego kierownictwa, ale nie jest ze ścisłego grona zarządzającego państwem, a Gomułka tolerował łódzkiego było dotąd tolerował udałoby się co miało Zawadzki robi Zawadzki miał zupełnie anty Gomułka polskiemu Londynowi w tej słynnej rozmowie z Chruszczowem 19 października 21006 . roku należał do tych, którzy twardo pro sowieckie stanowisko zajmowali przeciwko Gomułce przeciwko zambrowskiej muł z, ale w, bo od domu krążą po musiał balansować pomiędzy różnymi grupami między różnymi postawami, które były w tym kierownictwie partyjnymi zostawię Zawadzkiego jakby, minimalizując znaczenie rady państwa, które rzeczywiście w tym czasie nie odgrywa żadnej samodzielnej roli, chociaż wykonuje wszystkie ich emerytur, ale gesty, które leżą w jej kompetencjach, więc przewodniczący rady państwa przyjmuje nową akredytowanych ambasadorów korzysta z prawa łaski pozbawia lub nadaje obywatelstwo w domu wykonuje ich z tych kwestii formalnych czynności jest traktowany na zewnątrz, jaką gra głowa państwa jako prezydent właściwy model, by de facto nie byli górale de facto de facto prezydent następnie Edward Ochab wchodzi na to NATO stanowisko po po Zawadzkim on jest także osobą, która utraciła swoją żaby moc polityczną on był przecież my nie pierwszym sekretarzem pięćdziesiątym szóstym roku, ale ma jeszcze o oddał władztwo Gomułce, że inni z 31 na na drugi plan ministra rolnictwa i w zasadzie starał się osobą drugorzędną, ale w ścisłym kierować się to po dziś to to jest też warte podkreślenia Zimocha, mimo że przestaje być pierwszym sekretarzem pozostaje jeszcze przez jakiś czas w ścisłym ręce pan taki jest członkiem biura politycznego do sześćdziesiątego ósmego roku to wstyd, że zdało ten wchodzi w konflikty z Gomułką ale, ale wciąż trwa zastępuje go na krótko Spychalski jeszcze nie, a wtedy, kiedy upada Gomułka i z nim w razem cała ta ekipa pojawiać się na tym stanowisku przewodniczącego rady państwa na bardzo krótko Józef Cyrankiewicz odsunięty ze stanowiska premiera, ale bardzo krótko potem już idzie zupełnie na aut jest przewodniczącym rady obrony pokoju na jakieś takie zloty aktem czysto formalny jeździć może zagrać nowo tak lub jako przedstawiciel polskiego ruchu obrońców pokoju jeździ z zagranicy i poniedziałek na wiele lat przewodniczący rady państwa zostaje Henryk Jabłoński zresztą mój promotor w łonie rządu historykiem zawodowymi profesorem na Uniwersytecie i on jest przewodniczącym rady państwa aż do osiemdziesiątego piątego roku, a 3 Jabłoński i gdy chciał Wojdak rada państwa, która wykonuje w wciąż te same takie formalne przyjmuje ambasadorów i t d . tak dalej miała 1 i po raz tylko wyszła z taką prawdziwą politykę w osiemdziesiątym pierwszym to znaczy tak dokładnie od godziny pierwszej w nocy 13 grudnia po osiemdziesiątego pierwszego roku, kiedy się zebrała na posiedzenie, a żeby uchwalić dekrety wprowadzające stan wojenny to słynne zdanie jednak nieprawdziwe generała o tym, że rada państwa w zgodzie z postanowieniami konstytucji co w zgodzie nie było od hasła związane było tak tak nogi co to jest tam prawnicy się na ten temat wspierali, ale w końcu doszli do przekonania, że rzeczywiście w czasie trwania sesji Sejmu rada państwa nie ma prawa ani uchwalać ani zatwierdzać dekretów uchwalonych przez przez rząd dla to było bezprecedensowe to posiedzenie po członkowie rady państwa zostali dowiezieni na pana na miejsce obrad nie przysyła Ziętek był chory z kimś dokonało się nie dodzwonili znajdzie nie wiedząc w ogóle, gdzie jadą tam tylko pan Barcikowski no Jabłoński oczywiście i Bierutowie, który był sekretarzem, ale nie był członkiem rady państwa wiedzieli, o co chodzi, o ile i potraktowano nową radę państwa no po prostu jak Chiny grupkę młodych figurantów, bo ono projekty te wszystkie projekty, który był już przygotowany prawda oni nie mogli w nich nic zmieniać mogli tylko zatwierdzić lub nie przedstawiał nawet nie tylko, że nie premier Jaruzelski ani żaden z licznych wicepremierów n p . Rakowski ani minister sprawiedliwości ma ich tylko wiceministrowie, a przede wszystkim sekretarz komitetu obrony kraju gen. Tuczapski, więc go potraktowano ich po prostu jako, ale to jako czysty figura wernisaży roli wyłamał się tylko żartowali, w którym był przeciw, kto to za chwilę o tym, dotąd to warto też przypomnienia, ale czy to była na półkach to mu konkretnie przemyślany scenariusz, bo tę radę upokorzyć wtedy nie było szans nie to nie chodziło o pogodzenie obrazu, jaki byłby dla niego to ta instytucja była traktowana jako narzędzie do wykonywania pewnych czynności prawda matka przywitania ambasadora ani jako instytucja, która wykonuje sama siebie na podstawie własnych inicjaty w inicjaty w, które uprawnienia, które niektóre posiadają bardzo, że jednak generałowi zależało na zachowanie tego po zaznaczyli rada państwa została wybrana do wprowadzenia stanu wojennego, dlatego że chodziło o zachowanie tajemnicy jednak jak najdłużej się da była taka koncepcja jak układano plan wprowadzenia stanu wojennego, żeby to w sejmie uchwalił, ale to wtedy nie byłoby za efektu zaskoczenia, a nie rada państwa jako niewielka instytucja dawała gwarancję, że będzie zachowana tajemnica i będzie efekt zaskoczenia, a w dodatku jeszcze tak zrobiono, że ona po odbyła swoje posiedzenie wtedy, kiedy stan wojenny był wprowadzany, więc w bród drodzy państwo, bo ja nawet mogę tutaj króciutko tylko w nie zabierać czasu z opowieści pana profesora przytoczyć ci spojrzeć jeśliby spojrzeć konstytucję z 50 tego drugiego roku za art. 25 tejże to tutaj te kompetencje rady państwa wydaje się całkiem całkiem, bo jest mowa i o zarządzeniu wyborów do Sejmu zwoływanie sesji Sejmu w przyjmowaniu listów uwierzytelniających, czyli tej całej reprezentacji rzecz jasna jest na 12006. artykuł owym w okresie między sesjami Sejmu rada państwa wydaje dekrety z mocą ustawy przedstawia te dekrety później Sejmowi na najbliższej sesji do zatwierdzenia tak ktoś doniósł, iż przemyślą niby formalnie jak ta konstrukcja ma noża grozi jej jest dobrze żeby, żeby państwo posiadało w rezerwie, jakby na takich rezerw może być w razie potrzeby uruchomiona to się zdarzyło tylko raz w tym 85 roku, ale tu warto jeszcze dodać może do tego, o czym się rada państwa zajmowała wcześniej na Żabkę zdrada państwa, by brała aktywny udział chodziarzy wie też tylko wykonawczych w pozbawianiu obywatelstwa wielu osób w końcu lat sześćdziesiątych, bo to rada państwa nadaje i odbiera obywatelstwo, a więc pozbawiano obywatelstwa wiele osób emigrujących po nowym związku z kampanią antysemicką sześćdziesiątego ósmego roku to rana pani, że za to ponosi odpowiedzialność jej członkowie przewodniczącej pani, by tak daliśmy członkowie byli dobierani, jeżeli takiego normalnego klucza chronologii Gomułka chyba był członkiem przez pewien czas, dlatego że MF bycie członkiem rady państwa dawał Gomułce pewne, jakby podstawy formalne do reprezentowania Polski na zewnątrz, zwłaszcza bobu kolegialnym prezydentem, a więc my jako taki mógł występować w oficjalnej roli poza granicami Polski, bo to, że jak on po i jedzie do ONZ -u na sesje czy coś takiego jako sekretarz partii to niema żadnego znaczenia, bo partie z organizacją stowarzyszeniu społecznych nie jest umocowana do siedemdziesiątego szóstego roku w ogóle nie była umocowana prawnie w, więc od wykorzystywano to do do dojdą do nas najróżniejszych najróżniejszych potrzeb politycznych państwowych rada państwa osi urzędowała w Belwederze przewodniczący rady państwa mieszkał w Belwederze jest go było tak jak prezydent prawda sztandary wciągnęli z mediów fanfary marsz generalskim wszystko co wszystko co trzeba w będziemy kończyć tę drugą częścią, ale jak ktoś tak nam na zakończenie dosyć często w audycjach historię Polski w tych, które poświęcamy szukaniu ciekawych zdarzeń czy interesujących mnie z okresu PRL sięgam do dzienników Rakowskiego Sopot 22 sierpnia 31004 . roku Rakowski zapisał powróciła na kilka dni do Warszawy w czasie mojego pobytu na Mazurach zmarł Aleksander Zawadzki pogrzeb odbył się z ogromną pompą Gomułka wygłosił piękne przemówienie nad trumną człowieka, którego chyba nie darzą zbyt wielką sympatią w czterdziestym ósmym roku Zawadzki bardzo energicznie zwalnia zwalczał Gomułkę, a Kongres wreszcie przypomniał ten i pięćdziesiąty szósty, czyli tej naszej transformacji ta, którą przechodziliśmy i kierownictwo radzieckie w Warszawie, która jak to mówił że, dlaczego nam nie powiedzieliście miotanie należy, że ziemi, że bez konsultacji, że pewnych rzeczy nie powinno rowy i w taką decyzję o tym, że głównym ich w tym momencie, kiedy zaczęły się rozmowy trwają mimo tysiące szóstym 2 Zawadzki uczestniczył to takim punktem papierkiem lakmusowym nie był już Gomułka, którego już kursów machnął ręką niech będzie tym Gumuła chodziło o rok gorzowskiego żyć pracować czy nie wycofać nie, żebym Gomułka postawił to bardzo wyraźnie i większość członków biura politycznego to zaakceptowała biura, do którego Gomułka jeszcze nie należą się, że w nowym składzie biura politycznego nie będzie Rokossowskiego no Chruszczow i Sowieci potraktowali jako okazy z religii, bo odwołuje się bez ich akceptacji bez powiadomienia uprzedniego osoby, którą oni traktują jako ułomną swojego głównego reprezentanta w ścisłej elicie politycznej PRL -u i oleje o główna kłótnia, które są też w Belwederze się odbywała w dotyczyło właśnie Rokossowskiego i w końcu Chruszczow jednak ustąpić w naszych zostawił wolną rękę i Polaków, choć trwało była pasjonująca teatralnie, ale trwa i trzymał go ta trójka ta to dramatyczne ten przelotnych tak dla jednostki radzieckie tutaj mundury maszerują na Warszawę na czym maszerują jadą w mieście jeszcze 1 fragment państwo doczytał na zakończenie tej tej części audycji będzie mieć zamknięty ten czyn ten okresy do Zawadzkiego pierwszego oba po pięćdziesiątym drugim roku przewodniczącego rady państwa w tym samym wpisie, czyli po 22 sierpnia Rakowski pisał nowym szefem rady państwa został Ochab absolwent Jagiellonki 1 z najbardziej uczciwych ludzi naszej partii mądry, choć nieco już skamieniałych lokum w to jest takie ulotne słowa są Rakowskiego może dziwić, że o Ziobrze było takie centrowe stanowisko w jedno w Latakii w drugiej połowie lat pięćdziesiątych, bo mają 474852 to Ochal był rzucany na najtrudniejsze odcinki, a to był wiceministrem obrony narodowej, a to, by nie graj żartował spółdzielczość polską, a to był wojewodą by, więc ZR był on Ela dla naprawdę wykorzystywany tam, gdzie jest potrzeba potem należał w latach 5155 należał do najbliższego otoczenia Bieruta wtedy, kiedy Berman zambrowski Mińsk już stracili swoją napojem swoje powaby to Bierut miał już innych ludzi między czasie Zawadzkiego w Ochabach i Mazurach, którzy należeli do UE najbardziej zaufanego kręgu i mieli zaufanie Sowietów w to teraz będą informacje po informacjach część trzecia naszych ambicjach to jest trzecia część audycji historia Polski Maciej Głogowski dobry wieczór w studio pan prof. Andrzej Paczkowski rozmawiamy dziś o radzie państwa rzecz jasna w okresie PRL panie profesorze sporo już powiedzieliśmy, ale mam takie poczucie, że skoro rozmawiamy o radzie państwa i konstrukcji i osobach, bo do tego to sprowadziliśmy to chwile dla Jabłońskiego musimy znaleźć Henryk Jabłoński wiele lat jest przewodniczącym rady państwa, czyja dobrze rozumiem, że tak jak w okresie swojego premierowania Cyrankiewicz nam zapewniał ważność tej profesorskiej część ZPR to podobnie pomysł był z Jabłońskim, że też on reprezentuje ten dawny dawny uczeń Jana interpretuje elit był częściowo to jest nadinterpretacja, bo to nie chodziło o reprezentację jakiegoś odmiennego poglądu 33 czy jakiejś adres e-mail tak, ale byłam pewna grupa ponad to by to jest ciekawe, że Bierut i później Gomułka, jakby byli lojalni wobec tego co sami zrobili 40 mórz uroku wchłaniając PPS do PPR i tworząc że PZPR uznali, że i zawsze w najwyższych instancji jak powinni być jacyś PPS owcy, chociaż oni już nabyli byli zmasakrowani przerobienie i w swoich poglądach równy albo niewiele albo w ogóle się nie różnili od peerelowskiego melomani Streamu, czyli PZPR polskiego Main Streamu taką osobą np. przez wiele lat był Adam Rapacki, którym był ministrem żeglugi, a potem przez wiele lat ministrem spra w zagranicznych i to w okresie, kiedy Polska ludowa próbowałam mieć jakieś elementy polityki zagranicznej, bo o o Łotwa minister spra w zagranicznych Polski ludowej w 2 tysiące pierwszym roku leczyło broszur żadna funkcja, ale po pięćdziesiątym szóstym roku to już była prawda, więc w i anteny, jakby to element profesorskiej było przechowywane i Henryk Jabłoński, że dosyć dobrze w to wpisywał niezwykle lojalny był już blisko sformalizowany już via moda nie dość osobisty żony, bo był moim promotorem pracy magisterskiej pracy doktorskiej zresztą jak mnie wyrzucono z Polskiej Akademii Nauk 70 czwartym roku to nie wyrzucił z seminarium tak, żeby auto po ucieczce w wiedzy ale, ale jednocześnie była pełnił, jakby godnie to on tą tą swoją funkcję znał języki znał świadczy było erudytą było czy dany potrafił rozmawiać ci z różnymi ludźmi w polu poczynając od od Jana Pawła II, bo dobrze, że on go przyjmą zimową formalnie jako głowa państwa w siedemdziesiątym dziewiątym roku w osiemdziesiątym trzecim zresztą też na to co panie profesorze tech no no no i genach to właśnie jest generał i trend jest takie wyraźnym że, że gen. Jaruzelski zaczyna się przesuwać w stronę systemu prezydenckiego, chociaż niektórzy sugerowali, żeby został naczelnikiem państwa marszałkiem Piłsudskim nowy i tak i t d. i trudno jest tak dosyć ważna data to z więzienia 8 i 83 Jaruzelski składa dymisję ze stanowiska ministra obrony narodowej następuje na tym stanowisku gen. Siwicki i jednocześnie jest uchwalona ustawa o powołaniu komitetu obrony kraju, który istniał już poprzednio, ale było komitetem rady przy radzie ministrów jego przewodniczącym urzędu premiera jest Jaruzelski tak było w przewodniczącym tego dotychczasowego, gdy do obrony kraju, ale ten nowy powstaje na podstawie ustawy jako osoby na instytucja Państwowa jego przewodniczącego wybiera sejmikiem przewodniczący dostaje gen. Jaruzelski to jest oczywiste więc przez wielu obserwatorów było traktowane jako kolejny taki etap odchodzenia od partii jako podstawowego o elementu funkcjonowania państwa na rzecz administracji Państwowej mówiąc w wymiarze ogólnym osiemdziesiątym trzecim roku generał jest jeszcze wciąż premierem jeszcze bis do kolan jest wciąż gramy z nimi szans i 2 lata później następuje już trend taka zasadnicza zmiana przestaje być premierem zostaje przewodniczącym rady państwa jeszcze jakby nie nie poszli tak daleko, chociaż takie propozycje były wewnętrznych dyskusjach, żeby utworzyć system prezydencki Rzymu Jaruzelski został prezydentem polskiej Rzeczypospolitej ludowej, ale i tak daleko, że nie nie posunięć to przy czym Jaruzelski wciąż aż do, a może przede wszystkim aż do lipca 89 wciąż jest pierwszym sekretarzem KC PZPR i to jest jego główne miejsce posiedzenia najważniejszy odbywają się nie w Belwederze tam, gdzie urzęduje przewodniczący rady państwa ani w Alejach Ujazdowskich tam, gdzie urzęduje premier tylko on w białym domu polskim białym domu tam, gdzie urzęduje biuro polityczne, niemniej fakt, że Jaruzelski przyjął to stanowisko przewodniczącego o rady państwa nadaje tej instytucji nowego wymiaru nie tyle z Kcyni się formalnych uprawnień ile temu, że wreszcie na jej na czele tego kolegialnego prezydenta staje osoba, która jest rzeczywistym przez uderza w rzeczywistym szefem państwa po prostu i od tego momentu nową Jaruzelski zaczyna, ale nie tylko faktycznie, ale także formalnie sprowadził władzy 1 osobą w celi z osobistą to poprzez punkt musi jeszcze dopytać co się dzieje z Henrykiem Jabłońskim, który odchodzi z tej funkcji było iść na swoje lata on jest 1911 roku, więc osiemdziesiątym trzecim roku, gdy chodzi chodzi o 2 lata widziała jak i 72 lata jak długo można funkcjonować na nas na tych stanowiskach przechodzi na emeryturę po prostu RIA jest jeszcze w wzywany przed komisją odpowiedzialności konstytucyjnej Sejmu drugiej kadencji trzeciej Rzeczypospolitej, która rozpatruje wniosek o postawienie wszystkich członków rady państwa przed Trybunałem stanu za złamanie konstytucji z dnia 0502 . roku tak właściwie to już formalnie powinniśmy dach może jeszcze dodam jedno, że ma też liczyć z osobistą korzyść poszedłem na pogrzeb dziś jasne Jabłońskiego 2003 roku zlecamy, a i tak byłem na tym pogrzebie, a dużo głosów sporo sporo było, ale to jest tak, że pan już później jednak nie wróży żadnego kontaktu dopiero na tej komisji odpowiedzialności rozwinie, bo tam były jako ekspert, więc brałem udział w niektórych posiedzeniach i ich tam jeży się na korytarzu rozmawiali nawet jakiś fotograf zrobił takie zdjęcie zostało opublikowane już nie będą chcieli Gazecie jak z ja stoję przed Jabłońskim ze złożonymi rękami tak jakbym się modlił przy ich w ale później już do poszukiwań prac historycznych nie korzystał z jego wiedzy z dziesiątek lat nie mniej mnie nie mniej ni nigdy nie korzystałem ja po prostu bardzo dawnego historyk utraciłem zaufanie do relacji osobistych polityków w rajdzie każą motywy osobiste relacje polityków traciły one są najczęściej tak albo zakłamany albo nagrany na płyty i w kółko powtarzają to samo tak jak Jaruzelski, że w zasadzie one stają się w domu właściwie bezużyteczny, a one są dobre dla ob opisu tej osoby kimona jest tam nie wiem w 1995 roku, ale dla sytuacji w 1955 roku wg mnie ich i jej użyteczność jest jest stosunkowo niedużo oczywiście politycy, broniąc swoich racji swoich decyzji, ale każdy niemal polityką jasne, ale z drugiej strony politycy zawsze odpowiadają nam no kto lepiej jak nie my czy ja wie co się tam wówczas działo może i wie, ale albo nie potrafi tego powiedzieć albo nie chce tego powiedzieć w albo też bardzo często co sam jest ich skromnych oczywiście naszą historię moglibyśmy zakończyć się o zmianach ustrojowych, które początkowo się w Polsce po wyborach i jednak przyjęciu funkcji prezydenta o ustanowieniu i przyjęciu tej roli początkowo przez gen. Jaruzelskiego jeszcze chciał zapytać o ten okres po osiemdziesiątym piątym roku, kiedy gen. Jaruzelski jest przewodniczącym rady państwa następuje co w sumie nie jest takie częste w Pucharze Polski w roli zmianą szefa rządu, choć strata 8 to jest rzeczywiście kilku premierów co wcześniej nie było aż tak dotyczy to zmiany nie były takie częste i no właśnie dlatego skoro pan poseł nawiązał do tych relacji polityków, która to jest to jak krótkie Kruk krótkie przypomnienie naszej audycji sprzed może kilku kilkunastu tygodni ja tutaj w niedzielę od czasu do czasu goście polityków i podpytuje ich pamięci relacje niektórych zdarzeń i wie pan jakiś czas temu zaprosiłem tutaj do studia 2 członków biura politycznego, które by można było zaprosić m. in. siedział tutaj jest Stanisław Ciosek i 1 z pytaniem, dlaczego nie zainteresował, ale zacząłem dopytywać o to, że generał nie miał PiS ich jak rozumiem tej lekkości i takiego takiej swobody tych częstych zmian personalnych przywiązywał się do ludzi albo też nie lubię ich zdaniem, ale to te zmiany personalne trampek nie hulał tak też wzrost, ale też nie trafią z 2 lat nie ma pan racji generał potrafił ciąć pod skrzydła wtedy, kiedy to od niego zależało bezlitośnie bezlitośnie po osiemdziesiątym drugim roku po wprowadzeniu stanu wojennego wyrzuciły ich tzw. nie wiem ekstrema partyjną g solidarnościową i kilku twardogłowych albo ich zesłał gdzieś na tej po osiemdziesiątym piątym roku wyczyścił Olszowski wyleciał Milewski wyleciał, bo naprawdę to Jaruzelski jest on miał zarządzać personelem mówiąc nowocześnie, a kraj, a po pytanie chronologia zmierzamy znamy i które tutaj zadają wtedy cząstkowymi i zaprzeczył nie potwierdził tej tej tezy znaczy to nie rośnie, bo to rzadko pytany czy gdyby Jaruzelski wcześniej zdecydował się na wymienienie Messnera to uratowałoby tu jeszcze w jaki sposób sytuację partii PRL czy nie to być może zależy tylko na kogo by go wymienić pasek służy nie to już nie miał żadnego znaczenia, gdyż w takim kryzysie do miast jest premier przed ME na kogo były w osiemdziesiątym piątym roku, gdyby chciał wymienić się Messner rana kogoś kto by z tej samej półki zbierał prawda w a gdyby nie trzyma go do osiemdziesiątego ósmego funkcji premiera lub wybrany właśnie to musiałby to do musiałaby musiał być ktoś z zimną koncepcją MF Rakowski przedwcześnie, ale tak, ale Rakowski sami, że wtedy nie wiedział co należy zrobić nie miał tego przemyślany dobór Rakowski dopiero po osiemdziesiątym siódmym roku pierwszy raz, żebym dał sygnał dał sygnał, że grzywna jakiś pomysł polityczny prawda z tym, że z zagrały różne inne pomysły polityczne rodzący się wewnątrz tej elity władzy czy tam ściślej nawet czy pojętej grupy trzymającej władzę trzymających władzę czy raczej doradczej i częściowo doradczy np. pułkownik garstka z MSW jedno i ta słynna trójka jej Ciosek Pożoga Urban land oni zaczynali zacznę serwować pomysły, które wymagają jakiś rzeczywiście wyraźniejszej zmiany Rakowski jest trochę innym kierunku dla Rakowskiego ważne jest zmiana gospodarcza w sposobie zarządzania gospodarką, a mniej go interesują zmiany czysto polityczne ja zresztą mam taką mam taką hipotezę, że Rakowski chciał wprowadzić w Polsce model chiński, ale nie w tym, że strzela się do ludzi strasznie panie Boże broń tylko, że robi się głęboką reformę gospodarczą, a partia komunistyczna zostaje przy władzy tak jak poprzednia i to jest właśnie w Chinach w tej chwili prawda, gdzie jest kontrolowanej w bardzo ściśle przez państwo, ale jednak otwarty rynek na cały świat hondy i t d . tak dalej giełdy, czyli to wszystko nie partia komunistyczna, która jest jedyną partią polityczną, która wybiera wszystkie już dziś duży jest wolność dla stanowiska noga Goi jest system Mono partyjny dyktatorski i o czymś takim podejrzewam, że myślał Rakowski po osiemdziesiątym ósmy roku no cóż panie profesorze będziemy kończyć się to właściwie dni, jakim był podsumowaniem my i przesłanie mamy zakończyć naszą opowieść o radzie państwa no tak jak ja także urząd prezydenta jest potrzebna w jakiej formule on funkcjonuje to trochę zależy od okoliczności w PRL-u mieliśmy radę państwa, która była de facto tak zimno prezydentem reprezentującym państwo formalnie na zewnątrz bardzo dziękuję za rozmowę pan prof. Andrzej Paczkowski Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk bardzo dziękuję panie profesorze dziękuję bardzo te zmiany informacja rady taka sama kolejna edycja historia Polski oczywiście w niedzielę po dziewiętnasty Maciej Głogowski usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!