REKLAMA

Jak kolęduje się na Huculszczyźnie?

OFF Czarek
Data emisji:
2016-12-13 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
33:48 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek to jest krakowskie wydanie programu studia goście dr Justyna cząstkę kopyta etnomuzykolog autorka książki kolędowanie na Huculszczyźnie książka wydana przez oficynę wydawniczą Wierchy dzień dobry witam serdecznie i bardzo witam serdecznie wszystkich i mąż dr Piotr kopyta Instytut geografii gospodarki przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego znawca Huculszczyzny mam nadzieję i miłośnik jak najbardziej witam państwa też bardzo bardzo Rozwiń » serdecznie jak podpowiada naszym słuchaczom tytuł książki pani dr Justyny, gdy kolędowanie na Huculszczyźnie będzie naszym tematem tematem naszej rozmowy i pewnie przy tego typu okazjach warto zacząć od początku 3 zlotego, dlaczego w ogóle Skonto kolędowanie się w czoło, dlaczego pan wie, dlaczego nie można zwyczajnie po prostu spędzić świąt przy niej okazję w sklepach samoobsługowych chcemy coś o nie byłoby nam bardzo smutno, gdybyśmy nie mogli kolęd ważne jest to chyba taka najbardziej żywotna tradycja, która przetrwała do czasów współczesnych nam pod tym względem kolędowanie z fenomenem no i żeby dowiedzieć się, dlaczego kolędują trzeba sięgnąć do źródeł i do początków kolędy samo słowo kolęda znaczy bez łacińskiego właśnie słowa, które mają być ogłoszone i to były słowa, które wypowiadano jeszcze w starożytnym Rzymie w czasie tzw. świąt zimowych kolędują January ktoś nazwał on, który odbywał się na początku stycznia i to był czas właśnie ucztowania biesiad innym razem no i w Suchowoli tańców i czekano właśnie ono na te ogłoszenia stąd właśnie nazwa Kor kalendarz prawda ich w tych świętach, które obchodzimy teraz Bożego Narodzenia zachowało się niezwykle dużo elementów dym pochodzący właśnie z tych tradycji świąt rzymskich, zwłaszcza Saturna Alim, które wiązały się z Bogiem rolnictwa zasiewów czasu ci bowiem z Saturnem i chodziło o to, żeby powrócić do tego czasu czasu mitycznego kiedy, jakbym bogowie byli na ziemi byli leżąc na Wall tak i dlatego trzeba było po prostu jak by zawiesić dotychczasowy porządek robić wszystko to na co nie można nie nie było innych na co nie można było sobie pozwolić normalnym codziennym życiu stąd właśnie ta wesołość urządzanie zabaw obfitości jedzenia trunków co nam poniekąd zostało w różnych Dębski zabawach karnawałowych do dziś i takim hucznym kolędowaniu, zwłaszcza Ludowym, bo jak wiemy kolędowanie ceniło tylko śpiewanie dawni koledzy, ale również tańce zabawa prawda, które zostało troszkę tutaj stonowane wyciszone przez niestety wpływ kościoła i chrześcijaństwa, które niestety dla którego kolędowanie było synonimem tradycji złej pogańskiej w no diabelskiej wręczył, więc dziś jest lądowanie dzisiaj hal ruin, a chłopów oraz ich tak, których kościół boi tak moje co opóźni się stało były święta Saturna miałam inne, z których można powiedzieć takimi nie wiemy dokładnie wyglądało kolędowanie w starożytnym Rzymie, ale rekomendował dzieci chodzono po domach wzajemnie się obdarowywano składano sobie przede wszystkim życzenia życzenia bezpośrednia, czyli wprost powiedziane najpóźniej w na początku ery chrześcijańskiej do Rzymu przeniknęło takie święto Boga mitry Boga przyjaźni wojnę patrona wojny mikrobów patronem właśnie wszystkich wojowników legionistów rzymskich Panny patrona wierności byli i ich to święto złączyła się później z wielkim świętem ze Wschodu z Sol Invictus, czyli niezwyciężony słońcem i te motywy solarne to mamy do dzisiaj właśnie w tradycji zarówno kościoła prawosławnego chrześcijańskiego, bo chrześcijaństwo właśnie zaadaptowało te idą tą TMT motywem właśnie z tych świąt Boga mitry, bo to była taka, jakby religiom lekturom innym w Rzymie została ogłoszona w 2300 pięćdziesiątym czwartym roku za oficjalną i była takim największym konkurentem religii chrześcijańskiej chrześcijan więc, że to święto Boga mitry przebadało się na 25 grudnia, czyli wtedy, kiedy nam obchodzimy prawda pierwszy dzień świąt im inni przed tym świętem oczywiście odbywa się wigilia czy to całonocne czuwanie, które miało właśnie wywołać to co najważniejsze narodziny Boga słońca światłości, który przyniesie porządek nie zmieni cały świat prawda na lepsze, czyli u, którego później utożsamiono z chrześcijańskim Zbawicielem prawda świata, więc tym bardziej, że kilka dni wcześniej mieliśmy do czynienia z równo nocami potem jak rozumiem z dnia zaczną przybywać więcej słońca zaczynał przy galerii to są właśnie te narodziny słońca, czyli tego słońca było coraz więcej i taką takie magiczne noża powiedzieć magiczną funkcję związaną z narodu z tymi z narodzinami można powiedzieć z tej wersji z nos z tymi z tymi są symboliką solarną znajdujemy n p . w tradycji też nie niemieckiej tradycji ludowej np. pali się kloce spuszcza się na koła w palące się po wzgórzach no oczywiście przede wszystkim kolędowanie na Huculszczyźnie, które można określić jako zamaskowaną tradycją chrześcijańską inny bank taką może zamaskowany tradycją chrześcijańską świętem narodzin niezwyciężonego Boga słońca hospodar Boga prawem na słońce tak jak to właśnie mówią córki znalazł przystań przeszła rozległy się, aby dr Piotr zwykła pyta przyniósł jakiś gadżety widza do studia do strony gazet wywołały jednak ubiór legnickiej chodzi głównie o ubiór męski, bo kolędować będą tylko i wyłącznie mężczyźni tradycji ludowej tradycji huculskiej kobieta ma jednak jest inaczej utożsamiana nie może, by nowo relacji tak ma inne obowiązki takiego obrzędu Świętego Bono jest to, że faktycznie sakralny nie może dotykać Antosia pomoc wtedy niespełna, więc strój strój to podstawa kolędowania u Hucułów, dlatego że który pełni bardzo ważną funkcję przede wszystkim ono odsyła nas jakby do do ludzi, którzy ubierają się w strój stają się czymś kimś innym tak zwodzonego w taką przestrzeń sacrum przez strój także możemy się ochronić przed różnymi złymi rzeczami, czyli tam taką funkcję, a po ropę liczne pewne elementy stroju chociażby jak Bartka, czyli taka jest specyficzna huculska ciupaga także mogli określić przez co jest wykonana z metalu odgania wszy wszelkie złe siły także dzwonek komend niecki większy czy mniejszy to także ma pan ciupagę mama się ją wyciągnąć rower jest dla Bartka huculska, więc widać nie jest ochrzczona to liberalne drewniane dziewica loki Szałek to jak i tradycyjne też element mosiądz Huculi bardzo lubią ten stop były one z bardzo stary chodzi o tradycję wykorzystywania na Huculszczyźnie natomiast Bartka huculska powstała specjalnie przez to na Huculszczyźnie dlatego ona jest nieostra, aby zabezpieczyć się przed niebezpieczeństwami, bo w czasie kolędowania dochodziło jeszcze w dziewiętnastym wieku wcześniej do nawet zabójstwa przez przypadek lub w noc czasami w takim też pytanie w czasie tańca przez wypadek taka Bartka mogę komuś spaść na głowę i władze Galicyjskie 41902 roku zakazały oficjalnie noszenia przez kolędników właśnie toporów czy topielców, a ich miejsce wprowadzono właśnie Bartka, czyli taki można powiedzieć tym podobne do władz ciupagi przedmiot, ale już bardziej bezpieczne lub bardziej bezpieczne broń to jest chyba dobry określenie wodnych nie można nazwać bezpiecznym jednak maleje kątów ostrych tam jest, żeby tak komuś na głowę spadło to wciąż mogłoby nieźle zranić ale by bardziej bezpieczne to się trzymamy czy Bartka Bartka Huculi też oczywiście można się ubrać, bo jest zimno i jesteśmy w okresie zimowym na góry Karpaty wschodnie to jednak teren faktycznie w 3 warunki klimatyczne są surowe, więc musi być strój zimowy huculski na głowę ubieramy tzw. czapkę Rocha to pierwotnie ona była taka, że można go na uszy nawet założyć, jaka grupa obecnie no proszę może zdobyć jakieś zdjęcia co chce przyjrzeć bliżej do czapki powrócimy po informacjach Radia TOK FM my, a ja proponuję, żebyśmy się sobie posłuchali ich w trochę huculskiej muzyki tak jak najbardziej, więc pierwszy będzie pilates, czyli w starosłowiańskim Śląsk, który zachował się właśnie w Karpatach wschodnich były o w starożytnym pochodzeniu studio w Krakowie dr Justyna cząstkę kopyta i dr Piotr kopyta informację, że kilka minut o godzinie jedenastej 20 po informacjach wracamy do programu off czarek Cezary łasiczka program Owczarek to specjalne krakowskie wydanie studia w Krakowie dr Piotr kopyta Instytut geografii gospodarki przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego znawca Huculszczyzny dr Justyna cząstka kopyta etnomuzykolog autorka książki kolędowanie na Huculszczyźnie książka wydana przez oficynę wydawniczą Wierchy także znawczyni Huculszczyzny, czyli do kolędowania mężczyzna mówi się ubrać i od tych elementach ubioru mówiliśmy czapkach rok Rosz chata czapka chata, dlatego że z przodu ma takie charakterystyczne rowki pierwotnie te czapki miały takie większe troszeczkę uszy, więc można było sobie założy, że był taki srogi surowe mróz, a obecnie są wykonywane z szynszyli to jest taki powojenny model tak można powiedzieć, bo wcześniej to po prostu futra baranie takie faktycznie konkretne ciepłe no i chroniły od Wichrów od zawieruch karpacki natomiast ważnym elementem stroju huculskiego Konwickiego to, że tzw. Kożuch, czyli wykonane sukna Rosettiego płaszcza bardzo kolorowo zdobione i dominującym elementem są takie pontony, gdzie jest bardzo dużo koloru czerwonego to też nie przypadek, bo w magii czy demonologii kolor czerwony też pełnił funkcję, a potem Pająk, czyli ochrony przed wszelkim wszelkimi złymi mocami jak wiemy ten okres kolędowania czas okres przejścia, czyli okres bardzo niepewny, kiedy różne złe moce czuwają kolędnicy chodzą bardzo często w nocy i choć o to, żeby ochronić się przed wpływem różnych istot z zaświatów my kolędnicy są na takie złe ataki bardzo często narażeni nawet dzisiaj nawet dzisiaj no ja chciałam powiedzieć, że właśnie w tym okresie otwierają się tak jak w waszej tradycji prawda mamy pusty talerz ustawiony w czasie wigilii nas na stole i tutaj nie ma osób ze światów z Laosu zaświatów i właśnie do tej pory tutaj specjaliści im badaczy kolędowania inny twierdzili, że najstarsze właśnie te motywy źródła kolędowania leżą w dawnych świętach i agrarnych dawnych Słowian, które były inne obchodzono oczywiście w okresie wiosennym, bo to jest jakby to, kto to źródłową nie tylko w Rzymie odbywały się świętom, ale właśnie, kiedy inni tak jak wspomniałam wcześniej mentalnym nastąpiło święto Boga mitry to wówczas nastąpiło wielkie przemieszanie wszystkich tradycji obrzędów wierzeń, które dotychczas były w Rzymie znany jest nie wszystkie przetrwały i NATO później tradycję rzymskiego ułożyły się dawne święta z dawnych Słowian, czyli te rolnicze związane właśnie z tą kulturą agrarną i najprawdopodobniej dziś bardzo starożytne święto związane z kultem przodków, czyli święto zaduszkowe i niewykluczone, że właśnie te zaduszkowe elementy, które mamy w Bożym Narodzeniu w śpiewaniu kolęd również Huculi na Huculszczyźnie dotąd przede wszystkim bardzo wyraźnie się zaznaczać co jest unikatem na skalę Słowian, bo u Słowian nie mamy kolęd dla zmarłych n p . no wskazuje na to, że to mogą być te najstarsze właśnie korzenie i właśnie z tych zaświatów czerpano moc do wpływania na rzeczywistość, bo wtedy, jakby po wracaliśmy do początków stworzenia świata to było znoszenie starego czasu starego porządku i kreowanie go na nowo to była właśnie to jest cel tych w ogóle wszystkich świąt agrarnych tak, a co ty były w tym czasie kobiety robiły, bo mężczyźni kolędowali kobiety w Bostonie w białym domu czy wały wieczerzę no do Realu cały czas gotowały tak dzisiaj jasno prostota on jak się wchodzi z kolejkami do chaty, a myśmy mieli możliwość wychodzenia przez okres 2 tygodni dokładnie tam się 2 tygodnie komentuje Anna i najbardziej poważnym obrzędem jest kolędowanie dorosły grup męskich wieku się od 17 do nawet 80 lat oni specjalnie przy zwalnianiu się z pracy, poświęcając swój czas, żeby przez 2 tygodnie całkowicie charytatywnie chodzić po wszystkich chatach i takie kolędowanie to tutaj zaraz, że trud wyrzeczenia no bo to są góry to są dalekie odległości nawet trzeba czasem jeszcze pogodzić godzina do 1 chaty przez śniegi wielkie przez mrozy się przedzierać no ale przez wiele lat dla kaznodziei w pysku no właśnie imieniu przez 2 tygodnie właściwie nigdy nie kupiliśmy nic nie w sklepie tylko chodziliśmy tymi grupami zestaw zostaliśmy właściwie zaadoptowali Ellen jako no może nie kolędnicy, ale byliśmy tak samo goszczenie jak kolędnicy nową diagnozę jak kobieta wszystko pięknie właśnie bałam się, że jagody traktowane jako zła mocno, ale na szczęście istnienie spotkało nic złego chciałabym pracować tam kilka lat wcześniej, że się przygotować takich badań, bo jednak osoba z zewnątrz, aby przyjechał sobie tak od dna Huculszczyzna i chciała chodzić chodnikami na pewno nie byłaby tak przyjęta jak my my przez to, że mieliśmy na długi okres czasu możliwości wyjazdów tam zaprzyjaźnił się prostymi ludźmi, by traktowali nas jako bardzo dobrych znajomych przyjaciół wręcz dla tego było łatwiej wejść do tej zamkniętej społeczności dmuchana rozwiązaliśmy obce chaty, gdzie nas nikt nie znał i w tych chatach były suto zastawione stoły jak na weselu po prostu wszystko co najlepsze no, czyli też sztuką dla najlepszych Włoch i są najlepsze no przede wszystkim były jak to się nie nazywa Piotrusia to takie galaretki co ja nie lubią, choć te schody ruchome dając nam tak późno no to były korupcji, czyli małe gołąbki z kiszonej kapuście zawinięte w ich maluch w koszyku cząstkowym, ale dla chętnych w co było jeszcze jedno PAM puszki, czyli pączki ryby bardzo lubią odczuliśmy no oczywiście były wszystkie alkohole bólów czy też manager alkohol wzmacniał magiczne magiczne właściwości Kolendy gry rywalek ze Strumyka Górskiego czy też takie nie rynną jezior w suchych żongler Olaf dawniej z morza czarnego raczej z jakim jest każda z nich bowiem nowe, ale też sklepy są te były było też, że mięso dzikich zwierząt i zieleni dziczyzna Woch co mieszkają wysoko w górach, więc mają możliwość także troszeczkę sobie pochodzić po naszej przenieść takiego mięsa oburzeni ca to jest pyszne to jest mięso wędzone na takim dymie świerkowym Lotos wieprzowe głównie, ale też właśnie można robić z dzikiej świni, chociaż Skaba na tzw. doskonałego właśnie taka zagrywka zaśpiewał też bardzo przydatna na jej potrawy wszelkiego rodzaju związane z z ząbkami, a tak takie tradycyjne, które też na celu Ukrainie sieje zupę drugie danie bez taka wielka wielka uczta, która cały czas trwa i te potrawy są cały czas donoszone stół nigdy nie może być pusty zarówno chodzi o napiwki jak jadło, czyli istnieje na świecie miejsce idealne z ojca okno w okresie kolędowania w oku polszczyzna jest rajem tak, bo chodziło właśnie w kolędowaniu, żeby przywołać ten czas początków świata, kiedy jeszcze wyżej bogowie raz na ziemi, kiedy żali się dobrze nie kończyło co dobre to co dobrze się nie kończyło tak i to jest taka sama sprawdzająca się magia, bo jak dobrze zakole budujemy nie pomylimy się jak nas dobrze ugoszczą NATO później życie cały rok będzie będzie tak samo pomyśl, więc co to znaczy dobrze zakole dawać mu dobrze zakodować to znaczy, że nie pomylić to znaczy w słowo w warstwie zarówno słowny jak muzycznej im, bo to mogłoby spowodować nawet skutek odwrotny od pożądanego, jeżeli Bereza przywódca grupy kolędnicze kolędujemy na zamówienie dziewczynie, bo nasz kolega polskich tylko dziewczyną komentowano gospodarzom, a na Huculszczyźnie ta specjalizacja kolej jest bardziej rozwinięta mamy tutaj osobne kolędy dla dziewczyn dla dzieci dla wdów kiedyś były dla Żydów jeszcze przed drugą wojnę światową mamy dla na kogo wino dla nuda mężczyzna parobków prawda on, ale z reguły zamawia się oczywiście taką kolędę kładzie się pieniądze na krzyż tam zamawia się w momencie, kiedy się pojawiają kolędnicy przez Marvela czy tak kończy się też jednak wyschnąć przed chatą rok wcześniej w radiu i może od początku nam się przed Pleszewem, czyli jest starosłowiańskim pląsy fenomen zachowany w tych debatach wschodnich, który żeśmy przed chwileczką słuchali potem jest kolęda pizzę inaczej proszenie gospodarza wpuszczenie do chaty, czyli wykonywana pod ścianami domu późniejsze wchodzi do domu i zasiadają Huculi za takim jeszcze nie za krytym stołem musi być pusty, bo będzie wykonywana Kolenda Christowa wprowadzona uwaga dopiero pod koniec dziewiętnastego wieku kiedy, kiedy nastąpiła chrystianizacja obrzędów kolędowania, więc to jest fenomen, że dopiero dziewiętnasty wiek, a podczas, gdy u nas już siedemnastym wieku osiemnastym już już zaczęło zanikać prawda mniej im przy kolędzie w Rostowie nie wolno jeść nie wolno pić alkoholu to święta to sacrum mówimy o Chrystusie jest kolęda, która trwa godzinę proszę wyobrazić od narodzin rozwiązania czasem tak o VAT od narodzin po śmierci i mamy bardzo poważne teksty, z których Huculi stworzyli na początku dwudziestego wieku na rozkaz władzy ów Popów inny no bo po prostu pewnego razu zabroniono kolędować czytano ewangelie podzieli musisz teraz dostosować do nowej wiary i to jest kolejna okresowa, która wyszła to tradycja po nich ryby następuje moment, kiedy można zamawiać kolędy i np. dziewczyny bardzo często właśnie kładą pieniążki na krzyż i mówią za Kolendowicz ani grosza na ich pojawia się kolejna specjalna dla dziewczyny, która nie ma w ogóle żadnego związku z tymi kolędami, które znamy nie opowiada o Narodzeniu Chrystusa tylko o idealnym życiu tej dziewczyny tam są właśnie moty w wyspy Kos mogę liczne symbole bardzo ważne symbol wianka z symboliką weselna symbolikę erotyczną i w to teksty wplątany jest właśnie i Miami to bardzo często wywołuje u tych kobiet po prostu tak jest no reakcje emocjonalne wyraźnie przeżywają pełna sztampa, do której się dopasowuje inne imiona tkanka ta regulacja ta lalka jest gatunków 2 patyków tak nagminne nawet kilkanaście oczywiście w zależności od sytuacji, jaki jest dziewczyna jest tam się i wybiera specjalnie kiedyś obrazowi improwizować na bieżąco tekstylna dziś to już impreza freestyle wszyscy Stali przy bardzo potrafią, chociaż zdarzają tacy no, więc się więc, ponieważ kolęda jest równoznaczna z zaklęcia magiczne, bo to są nic innego jak zaklęcia magiczne monety mają swoje korzenie w tym zaklęcia ach, i Trinny, czyli itd ten pokazanie tego ideału życia no to musi być jak zaklęcie wypowiedziane wiernie nie można się pomylić prawda ani warstwie słownej ani warstwie muzycznej i zadań własnych mocy ale kto wie, że kolędników się nie pomylił to różne rzeczy to trzeba być ekspertem czy zastaw się bilety z miejsca na pewnego razu pewnego rodzaju improwizację Chin przed, jeżeli faktycznie się pomylę to czy domownicy się zorientują czy raczej będę czy zaczynamy nowe zarzuty ze strony mojej grupy raczej domownicy nie, ale Bereza, który jest najbardziej odpowiedzialny za wykonawstwo kolęd mówi z nowo w on właściwie kieruje tym samym obrzędem, bo będą to właśnie w muzycznym ojciec drugi wyborca, który Than in o inne rzeczy się troszczy no, więc to od niego zależy i od niego płynie pomoc właśnie on jest pośrednikiem pomiędzy światami, z których czerpie moc wpływania na rzeczywistość, a w lesie i życiem ziemskim, które proponuje, żebyśmy posłuchali jeszcze kolędy dla gospodarzy dobrze kolęda dla gospodarzy, czyli jak, gdyby był gospodarzem tobym położył też pieniądze powiedział panowie bardzo proszę o koronę dla gospodarza i zawrzeć Sojusz posłanek kolendra, a po informacjach powrócimy do naszej rozmowy kolędowanie na Huculszczyźnie dr Piotr kład pyta dr Justyna cząstka kopyta co państwo moimi gośćmi rozmawiamy kolędowanie na Huculszczyźnie informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie 1140 po informacjach wracamy do programu off czarek Cezary łasiczka program off czarek dzisiaj o kolędowaniu na Huculszczyźnie rozmawiam z moimi gośćmi dr Piotr kład pyta dr Justyna cząstka kopyta znawcy Huculszczyzny dr Sroczyńska kobieta z autorką książki kolędowanie na Huculszczyźnie książka wydana przez oficynę wydawniczą Wierchy, czyli mamy kolędników, którzy przychodzą one już z śpiewają pod chatą zostają wpuszczeni część oficjalna czyta godzinna poświęcona CV Chrystusa się rozpoczyna i kończy i dopiero wtedy pojawiają się na liście napitki żywność ne i domownicy proszą o różnego rodzaju kolędy zaś do tego szczodrze z gospodarzem córką synem parobkiem i czy jest jakiś limit czy jest tak, że nie wiemy jednak Kolenda na domownika czy można czy to właściwa, a dopóki tak powiem my się nie wyczerpią zapasy, które rozumie się nie mają prawa wyczerpać czasem jest tak, że się sąsiedzi przyjdą do chaty, a nie czekają nas do nich przyjdą kolejne jak są bardziej biedni ubożsi nie stać na to, żeby przygotować kolędę to to właśnie przychodzą do sądu do sąsiadów którzy, którzy wiadomo, że będą gościć w chacie potoczy się nie wszyscy goszczą, ale tak z reguły połowa hut na przysiółek gości i ten czas kolędowania z nieograniczonym tutaj jakby zależy właśnie od tego ile osób zamówi kolędę jak się potoczy zabawom naj najczęściej właśnie najdłużej się koliduje w ostatnich latach, których zadnia z tym, że on tutaj chciał powiedzieć, że przed oni kolędują przez pierwsze 3 noce, ponieważ jest to obrzęd właśnie osadzony w tym w tych tradycja związana z kultem przodków, więc ta noc też jestem tym tym najlepszym okresem do kolędowania, bo wtedy te wszystkie siły działają prawda przy wychodzą z dusza i trzeba właśnie kolędować nie można spalać trzeba czekać na kolędników, żeby ich wróci do chaty i tam generalnie na pewno pierwszej nocy nikt nie śpi, bo wszyscy czekają aż kolędnicy przejdą i w tych ostatnich latach dni to kolędują się nawet 8 godzin tak zdarza w 1 chacie tak myśmy kiedyś brali udział chyba od godziny siódmej do godziny trzeciej czwartej nad ranem już świtało, a ich coraz niż rywali były tańce oczywiście pompowych kolędowaniu wszystkich Holendrzy są jakieś dziewczyny w chodzie, a Błaszczak niezamężne no to oczywiście musi być ten taniec Hucułów Ka impreza talent Wicka z analiz Skrzypek, który oczywiście jest podstawowym muzykant temu, gdy prowadzi całą Kolenda, bo tam musi być towarzyszenia instrumentu nie ma śpiewu, a cappella notą później przegrywa już do tańca czasem, jaki domownik wyciągnie swoje instrumenty na zawarcie zabronionego tańca czy to są jakieś tańce związane z okresem kolędowania czy zarysem świąt absolutnie nie chciałbym, żebyśmy teraz zapomnieli całkowicie od tej tradycji, którą my znamy tam właściwie z holem chrześcijańskich testy Kohl Stowa, a reszta to są kolędy prawdziwe kolędy, bo tak kolędę, którą my dziś znamy też kolęda, która dopiero powstała w drugiej połowie dziewiętnastego wieku jako definicja kolędy, czyli pieśni o naród mówiący o Narodzeniu Jezusa Chrystusa natomiast wcześniej pieśni o Narodzeniu Jezusa Chrystusa nazwano Kanty czka mi natomiast kolędy to właśnie były te kolędy, które dziś mamy na Huculszczyźnie, czyli prezentujący ideał życia danej osoby wciąż jak żyć tak, czyli po prostu zawierały, jakby mi tylko smogu etniczne, czyli po pani premier realizuje dziś pali się, by holenderscy zwolennicy odpowiadają chcemy, żeby cała prawda ożyciu zawarta cała prawda, która po prostu powstała w wyniku twórczości zbiorowej tam nie było pan anonimowych jakiś kompozytorów, którzy tworzyli kolędy tak jak w naszej tradycji chrześcijańskiej dopiero siedemnasty wiek zaczęły powstawać kolędy mówiąc o Narodzeniu Chrystusa, a my mamy tutaj do czynienia z tradycją, która sięga Soho czasów dawnych Słowian wspólnoty, kiedy z czasów prasłowiańskich na pewno ponad to największy archaiczny przechowuje właśnie kolędą huculska, która kiedyś była również na naszych ziemiach bo, bo my mamy oczywiście dużo wspólnych korzeni, aczkolwiek nie były one prawdopodobnie u nas specjalizacji tak rozbudowanych tych kolęd, bo były tylko kolędy dla Gazdy dla dziewcząt i nie było kolęd dla zmarłych, bo jeżeli ktoś umarł niedawno w chacie, które przybywają kolędnicy to bardzo często rodzina zamawia specjalnie kolędy za dusze i wtedy się osobno kolędują tym duszą i tam się pojawiają niesamowite teksty to jest po prostu coś sam n p . np. o przewożeniu duszy przez morze, żeby przewoźnikiem jest Święty Mikołaj Święty Mikołaj tak tak one prawa biologii dorabia teorię w tak go, aby zamiast Charona prędzej po to, są teksty faktycznie mające jeszcze z wahała się sprowadzali z profesjonalizmu, bo po prostu wynajął różnych świętych Asante kot cygar kolei nie w Tajlandii sobie wlać do rezer w, a być może, ale te teksty faktycznie sięgają bardzo zamierzchłych czasów żydowskiej tradycji jeszcze mitologicznej no bo znane są oczywiście takie motywy w mitologii greckiej, a my, słuchając kolęd wraz z usług osób z osób mieliśmy o w końcu śpiewali po są jego teksty mitologiczne blask i wręcz greckie oczywiście były tam tylko zmieniona postacie na postać już chrześcijańskie czy właśnie w tradycji tradycji bizantyjskiej natomiast te motywy takie były ze staro dawne do dziś czeka jeszcze można usłyszeć w 2001 . wieku tak nasz rozumiem, że im większa wieś tym kolędnicy bardziej obawiają wiedzą, że nie wyjdą raczej stąd do 1 do za 3 dni to różnie bywa to zależy przede wszystkim od zamożności też, bo im większa wieś to tym bardziej bogata natomiast myśmy najlepiej bawili się chodzi o długości tej kolędy raczej tych wysoko położonych przeszukać jednak nikomu się wtedy nigdzie nie spieszy, gdyż wysokość chatach, gdzie był nawet kolędnicy śpią do następnego dnia no bo gdzie pójdą, jeżeli jest sposób pół i 1,5 m śniegu - 25 na polu i to jest to jest tak nic w stosunku do tego co było przed drugą wojną światową, gdzie co do tradycji huculskiej kolędowali nieprzerwanie kolędnicy przez 2 tygodnie nie mogli wrócić do swoich do swojego domu do swojej chaty do swojej żony nie mogli musieliby całkowitej abstynencji seksualnej także tu bardzo ważny przekaz jakoś sprawdzało, ale znów budzi obawy o własne sumienie, że żona w domu to 1 abstynencja to drugie zostawali plus poza domem elbląskiej oraz żony nie wracali no i co przede wszystkim nie mogli także golić nie mogli zmieniać tych ubrań przez 2 tygodnie musieliby, jakby cały czas zanurzeni zatrzymani w czasie o tak można porównać je dokładnie zatrzymani w czasie w tym z czaszy świętym no właśnie największy fenomen stanowi to, że po drugiej wojnie światowej, kiedy nastąpił Sojuza MiTo kolędowanie zostało zupełnie zabronione eksponowanie wszelkich symboli religijnych było karalne groziło Cork Kolędnik owi, który oficjalnie poszedł kolędować groziło zesłaniem na Sybir utrata pracy albo nie wypłata pensji i ami, ale myśmy tutaj z wywiadów dowiedzieli, że po prostu mimo to ludzie chodzili potajemnie kolędowali w nocy dziś was oswojenie choroby nosić cichutko nie grali na tron bitwach pod po drodze nie Grażyna Rogala bez dzwonków Skrzypek przetargów chatach kolędowali, czyli te wszystkie pląsy, których zależy hasło rób tak przenieśli do wnętrza chat na fakt jakoś chata była bardzo wysoko w górach to mogę sobie na to pozwolić właściwie chyba dzięki temu ta tradycja przetrwała roku mężczyzna to świat gór, a w dolinach no wszyscy się bali właściwie taką samą rzadko ktoś, kto tam kolędowe okna w na dolinach tak powiem od centrum dachowe natomiast gdzieś tam wysoko w górach ponad 1000 m to się tam nikt nie przejmowały robili swoje byli ubożsi nie mieli pracy żaden kacyk tanie ani nie dotarłby tak 50 lat właśnie kolęda była pod ziemią, więc chyba właśnie ten zakaz on wysoki czarodziejów wysoki pod ziemią można powiedzieć Star zakazywać spowodował, że ani, tym bardziej chcieli to tradycja zakonserwować, tym bardziej sobie zdać sprawę kona jest cenna nową inną owoc zakazany tak mówi się, dokąd będą kolędować kolędnicy, dokąd będzie się pisać pisanki, czyli w w naszym rozumieniu malować do do dotąd będzie istniał świat, więc tu mamy jeszcze związek z takim myśleniem, że człowiek jest jakby immanentną częścią wszechświata kosmosu i to co robi na ziemi każda czynność gesty zachowanie wpływa na to jak i jak jak funkcjonuje cały świat, więc stąd właśnie te wszystkie reguły kolędowania przekazy zakazu gesty zachowania, że nie można na innych wypra w do obecności krzyża mówić sprośne rzeczy, że nie można alkoholu też na stół jak przed kolędą chrystusową prawda, że kolędników musi być trzymać się z dala od żony, że nie może sypiać z żonami to może to musi tą czystość nieskazitelność zachować, żeby była magia, żeby Molenda działała, żeby się spełniło to co komentuje dziewczynie czy komukolwiek podobnie jak ojciec jakoś nie hodują święto rośliny to, jakie zbierze czas zbiorów to też zostawiają swoje żony kobiecej właśnie w dżungli bananową celnym nazwał Zuzią huculskiej tak no tak nazywa się też koników apostołami dosłownie takich jak oni sami tak utożsamiają są rodzaje takich apostołów wysłanników obecnie pitaval to jest już nowa definicja, bo w drugiej połowie dziewiętnastego wieku właśnie nastąpiła ingerencja księży w tym w tradycyjny właśnie model kolędowania, który przez tyle wieków właśnie funkcjonował bez bez żywych po swojemu z tym, że tutaj księża prawosławni oni byli bardziej tolerancyjni do tych tradycji niż księża katoliccy nandu ten na bliżej na naszych ziemiach, dlatego że bardzo często wywodzili się z ze wsi z chłopstwa i znali trenowania z nami, tak więc oni po prostu, jakby nawet starali się o to, żeby tę tradycję podtrzymać 8 pośrednich wychowywali natomiast u nas była taka sytuacja, że księża pochodzili najczęściej z rodzin szlacheckich, gdy trzymali bardzo duży dystans do siebie, że co robi to zabranianie, bo to bardzo cię tak szybciej po prostu u nas po prostu głów badało post po zagrożenia utraty tak bardzo ożywiony gwar znaczy być taki oficjalny koniec kolędy co oznaczało koniec kończ już wszystkich reklam od pokoleń dołączy przekonywało czy to znaczy były szef oficjalny koniec z kolęda na zakończenie kolędowania, czyli tzw. zastawiona pod Jakub wania stałoby się nazwa wówczas stają kłaniają się stało w jedzeniu panu Bogu wszystkim świętym gospodarzom w stosownym konie z danych, choć jest w środku chaty na temat później wychodzą, chyba że była kolęda dla zmarłych wykonywana tuż po kolędzie do zmarłych nic nie ma cisza idą do domu w nowo zakończy się wykona kolędy dla zmarłego tak ewentualnie się robi magiczny taniec ku ruch WIG przed chatą to jest 1 z najbardziej najbardziej archaicznych tańców, jakie przesłał w Karpatach Lwów w całej Europie, który naśladuje pozorny ruch słońca Anny, czyli kolędnicy idą po kole w środku znajduje się Skrzypek czasem zwykłe ośrodka zabiera się gaz nie i funkcją tego tańcom i jest to, żeby była płodność urodzaj, żeby się rodziły pszczoły dawały mi od ich tutaj to jest jedno wielkie zaklęcie po prostu zdynamizowania tańcem muzyką, która tutaj dodaje pewnej ekspresji i energii i idąc z świadomie idą za słońcem i to mówią musimy za słońcem, tak więc taki magiczny taniec wykonuje co ciekawe, jeżeli chodzi o dochodzenie zgodnie z pozoru jest pozorny ruchem słońca po nieboskłonie to nawet na innych są jeszcze przysiółki, w których obchodzi się chaty tak jak słońce po nieboskłonie idzie nie może krzyżować hut nie można robić chaosu testom wiele rzeczy się robi za słońcem zamierzasz Kulesza za słońcem i pije się za słońcem przy stole na polskim, tak więc życie z kosmosem natury no po prostu naprawdę raj każdemu polecam, żeby się nie bał jechać na Opolszczyznę to Hucułów dokonał nikt się, bo już teraz w mojej wybiorę się niedługo na zakończenie proponuję byśmy jeszcze na komendę posłuchali tak Noto w takim razie polecam ten magiczny taniec Kuchcik bardzo dziękuję dr Justyna ciastka kopyta etnomuzykolog autorka książki kolędowanie na Huculszczyźnie dr Piotr kopyta z Instytutu geografii i gospodarki przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego znawca Huculszczyzny to moi dzisiejsi goście informacji już za kilka minut o godzinie dwunastej dzisiejszy program przygotował Paweł Zientara realizował Adam Szurek, a my posłuchajmy jeszcze chóry kolęd huculski Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA