REKLAMA

Archeologiczne ślady chrystianizacji. Rozmowa z prof. Hanną Koćką-Krenz

OFF Czarek
Data emisji:
2016-12-16 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
32:51 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z drze w w futbol w szklanych drzwiach Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry wita państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie prosto ze studia Radia TOK FM w Poznaniu poznańskie wydanie programu off czarek państwa moim gościem jest prof. Hanna Konieczka Krenc z Instytutu archeologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzień dobry witam serdecznie pani profesor dzień dobry pan dzień dobry państwa niedawno obchodziliśmy 1000 pięćdziesiątą Rozwiń » rocznicę chrztu mieszka i pamięta, kiedy uczyłem się w szkole po raz pierwszy o tym, o przyjęciu chrześcijaństwa przez Polskę w trochę w mojej głowie tylko mojego dziecka wytworzyła się taka wizja, że oto w którymś momencie ten nieszczęsny książę przyjął chrześcijaństwo przyjął chrzest i następnego dnia wszyscy Polacy w stawach, stając z łóżka już nie przeżegnać się Ukrainki zmówili modlitwę, po czym już właściwie od kolejnego dnia, gdyby powieść powiesi sobie krzyżyki na ścianach i t d. i t d. że trochę jak włączamy i wyłączamy światło tak to chrześcijaństwo w Polsce po prostu jak za machnięciem czarodziejskiej różdżki weszło i zostało do dziś tak tak wyglądało rzeczywiście taki obraz ten utrwalony mówi się wtedy o nie tylko o chrzcie mieszka pierwszego mówi się je na 1 prawda wydechu chrystianizacja państwa tymczasem chrystianizacja to proces proces długotrwały, który dał miał swoje różne nawet takie momenty załamania puch z samym chrzcie mieszka wiemy bardzo niewiele to czym dysponujemy to są krótkie urywki źródłach pisanych, które wasi sprowadzają się do lakonicznego stwierdzenia Mesko dux Polonie babci za tor ochrzcił się Mieszko książę Polski no i właściwie to co my szanujemy wokół tych zapisków to już są sprawy wymagające głębszych studiów zarówno w źródłach historycznych gdzie kto co nieco się tam może zachowało, ale cieszy dużo zawdzięczamy to badania archeologicznym, które pokazują się jak ten proces przebiegał z jakimi trudnościami się to wszystko właściwie działo i właśnie to do wstrzyknięcia prawda żaden moment my przejścia z 1 z 1 wiary na drugą to nie moment to długie lata wysiłków duchownych, którzy mnie z Mieszkiem współpracowali i właściwie prowadzili akcję misyjną czy opowieść o akcję misyjną, która właściwie była też bardzo czasami ograniczana do tylko wybranych miejsc całej Piastowskiej domeny czy podobnie jak ryba psuje się od głowy taki chrześcijaństwo w Polsce również zostało od głowy Doman mam nadzieję, że się nie zepsuła Gdańsk to, ale oczywiście tak od głowy się zaczęło z tego co my możemy ze źródeł archeologicznych wyczytać to to, że chrystianizacja w tym czasie to jest akcja ograniczona tylko właściwie do elit tylko elity poszły za przykładem mieszka i oni właśnie ci członkowie arystokracji ówczesnej się poddali temu porządkowi z jak ci, z jaką skalą zrozumienia tego czym jest chrześcijaństwo to jest inna sprawa, a my w prawda, ale ich napraw na pewno to było ograniczone tylko do do mieszka jego i jego najbliższych zastanawia się po to, co to właściwie oznaczało, że od momentu jakiegoś 0 panu chrześcijaństwo, że książę Mieszko wychodzi mówi panowie w dużych miastach już nie budujemy z drewna budujemy skamieniała AIB już nie palimy zmarłych grzebiemy do widzenia miłego dniach nory no i baśnie właśnie gmina tonie tonie właśnie nie tak zupełnie nie tak innymi właściwie, próbując oczy dotknąć tych miejsc, które byłoby, które byłyby właśnie na nacechowane tą zmianą norm właśnie dostajemy często z bardzo pustymi rękami bym powiedziała w to, o czym mówiliśmy, że chrześcijaństwo wymagało zmiany w obrządku pogrzebowego pożyczenia zwyczajów przodków palenia zmarłych prawda i zasypywaniu ich szczątków do do naczyń praw do składania ich wygrana Kupczyka czy w siłę otoczeniu jeszcze może jakiś twarz znaków prawda, iż prawda ewentualnie rozsypywania nawet gdzieś jakiś jakich miejscach mnie odosobnionych prawda i ich to i to powinniśmy mieć Patejuk krótko mówiąc po tym, momencie szczupakiem po tej akcji chrztu mieszka tu do czynienia z wyraźną zmianą w tej dziedzinie boją można było łatwo upilnować rada to co 32 w głowie sercu trudno upilnować, ale pewne zachowania można było je wymusić Kasia buja nakazać musimy zdawać z tego sprawę, że Mieszko miał szansę upilnować się tylko te miejsca, które w gminach były w pobliżu jego głównych Grodów prawda, bo gdzieś tam dalej względem jest Poznań Gniezno Ostrów Lednicki Kalisz prawda im dalej z jego głównych ośrodków w tym inną jego i jego moc była słabsza krótko mówiąc palenie już nie mógł Tychy Tychy zwyczajów tak szybko wyrugować, ale powinniśmy mieć w takim razie do czynienia z Nysy pochówkami ludzi nie spalonych w tych jego centrach prawda w tych grodach głównych przegroda z głównych, a tymczasem cóż my mamy w mym Basi chyba mamy do czynienia z pochowaniem w tym obrządku przede wszystkim samego mieszka później jego syna Chrobrego co, do których panuje przekonanie, że zostali pochowani w katedrze poznańskiej zapewne tak była pochowana Dobrawa była groźba chrześcijanką tutaj prawda łysy z ojca przynajmniej raz wobec czego inne tu i analny, która zmarła tutaj na naszych ziemiach też zapewnień musiała z właśnie wg tego obrządku zostać pochowany tymczasem mylą, badając takie miejsca grzebalne orientujemy się że, gdy z poza tymi 2 grobowca mi poznańskimi mamy wreszcie do czynienia z początkami zmiany w tym w tym zakresie właściwie się schyłek dziesiątego początek jedenastego biegu na ile my możemy precyzyjnie te cmentarzyska tzw. szkieletowe datować, czyli to jest już ich syna itd no przynajmniej 1 lub pokoleniem Neo, a dopiero my wówczas łapiemy właśnie tę tę zmianę w winnicy w sposobie sposobie sprawowania tego tego obrządku 1 słowem możemy z tego wyczytać, że nic no bo nie minie były nie wydrukowano tak natychmiast tego zwyczaju palenia zmarłych i jej, gdyż zarówno na dole, jaki wśród mniejszych średnicach tak tak mnie także wygląda na to, że że to by wyszło bardzo opornie no bo właśnie to jest jeszcze dodatkowo takie oddzielenie tych nowych prawda w ludzi, którzy się zdecydować na chrzest od ich zmarłych przodków sposób już takie radykalne prawideł łącznie ze zmianą całej obrzędowości, więc myślę, że to rzeczywiście musiało napotykać dług duży opór w wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacja, że kilka minut o godzinie dziesiątej 20 to jest specjalne poznańskie wydanie programu prosto ze studia Radia TOK FM w Poznaniu państwa mają gościem jest prof. Anna Grodzka Krenc z Instytutu archeologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu informacje o dziesiątej 20 po informacjach wracamy do programu off czarek Cezary łasiczka program off czarek to jest poznańskie wydanie programu ze studia Radia TOK FM w Poznaniu państwa i moim gościem jest prof. Hanna, choć frekwencja z Instytutu archeologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu mówimy dzisiaj o chrystianizacji on jej następstwa hale, a także o tym jak wyglądała, bo jak przed informacjami pani profesor mówi, a to nie było jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, że pewnego dnia wszyscy byli poganami, a już następnego my takimi chrześcijanami ze wszystkimi tylko tego konsekwencjami ze wszystkimi tymi częściami szczególnie tymi rządowymi to były proces, który trwał no pewnie można powiedzieć kilkaset lat tak do co najmniej do do trzynastego wieku, kiedy ja właściwie można było już myśleć o o organizacji życia parafialnego i wtedy, kiedy duchownych było więcej nie było, więc budowli sakralnych, by to właśnie tak ten obyczaj już się zaczął się utrwalać poprzednie wyznanie religijne wydaje się było łatwiejsze w niektórych aspektach no bo jeżeli ktoś ściął składać ofiary bóstwom to latał do jakiegoś lasu zagajnika albo na jakiś pagórek to sobie składał, a tymczasem nowa religia mówi żadnych lasu żadnych pagórków i trzeba budować w takcie zabudować rzeczywiście to co my wiemy o formach kultu, a wiemy niewiele i o formach kultu pogańskiego to możemy wnioskować, że tu na terenie Wielkopolski nie było takich miejsc w ręką człowieka zbudowanych, że to był raczej święte gaje jakieś wzgórza prawda rzeczywiście miejsca takie, które były odznaczały się czymś specyficznym jeśli chodzi o krajobraz naturalny w noc takie miejsca trudne do identyfikacji inny dzisiaj na musiał być oczywiście porzucane i jej w zamian za to ludzie powinni się gromadzić się w zbudowanych w tym celu specjalnych budynkach sakralnych świątyniach w notesie Stelmacha jest trochę kłopotów z taką skalę tych tych budynków Pomorza esej właściwie na palcach 1 ręki wyliczyć, które z nich powstały zapanowania mieszka pierwszego w LM na pewno my takim miejscem był po zmianie tym to też niejako wynika ze źródeł historycznych, bo tu my usytuowanym jest miejsce pierwszego biskupstwa inni się wg kroniki biskupa Enerdze Borskiego Thietmara wieś Jordan Neil Jordan był pierwszym biskupem poznańskim pradawnym to tu wskazuje się jego rezydencję, ale ja bym po prostu w podkreśliła, że on był po prostu częścią książęcego dworu tam, gdzie książę przebywał tam był i biskup jest jeszcze taki powiedziałabym stałej siedziby, więc też troszeczkę z przemieszcza się wraz z władcą, ale rzeczywiście w nagrodzie poznańskim w tym czasie inny działy się istotne rzeczy jeśli chodzi o Monte architekturę sakralną i być może rzeczywiście to miejsce było szczególne szczególne słowa byt i dla władcy i dla innych dla i tego duchownego jego otoczenia taką sieć mamy tu tyjemy poza kaplicą pałacową, która była przeznaczona do prywatnej debacie księcia mamy tutaj jednak pozostałości archeologiczne pod dzisiejszą katedrą, które wskazują na to, że tutaj też zaczęto budować świątynie jakieś miejsce, które wiąże się z aktora z działalnością biskupa Jordana z jego aktywnością jeśli chodzi o nawracanie poddanych mieszka i że tutaj Engel taką taką stację misyjną zbudowano w grodzie poznańskie w tzw . dzisiaj członie katedralnym, czyli w części, gdzie stoi katedra poznańska Anny drugi ważny człon grodu poznańskiego leży, gdzie i tam prawdopodobnie Jordan zamierzał zbudować w mieście siedziby, w której mógłby nauczać nawracać itd no i nadal jednak może książęcych się przydać mieszkańców przede wszystkim grodu poznańskiego mniej najbliższej okolicy i rzeczywiście taki szlak ma, więc mamy w Poznaniu Dyzia budynki powiedziałabym z tego czasu kaplica pałacowa dla Dobrawy dla jej otoczenia już chrześcijańskiego stylu do Polski przyszła jednak w drugiej części grodu ta ewentualna stację misyjną i zapewne też z dna w czasy działalności i odda na mnie Csaba inny datować wzniesienie kaplicy na grodzie nad dzieckiem na Ostrowie Lednickim, gdzie też mamy taką wcześniejszą, zanim tam zbudowano w pełni zespół pałacowo sakralnym to też w tym głównym grodzie wzniesiono z drewna świątynie, ale otynkowano, która też bardzo pięknie się zapewne prezentowała do praw da się tynkiem pokryje to w jaki budulec nie wiadomo, ale i tam rzeczywiście też się stała się dziennie i może też nie podejrzewa, że mu taką niewielką świątynię wzniesiono na grodzie gnieźnieńskim to byłyby tylko takie 3 obiekty, które można było łączyć Jazz z działaczy ze szczęścia sami mieszka i początkami panowania Chrobrego i jej Bodo właściwie na nas pod koniec życia mieszka i zaczęto wznosić katedrę poznańską to jest już zasługa biskupa Ungera następcy Jordana i pewnie też zaczęto myśleć o podobnej w Gnieźnie, ale z dnia złoty szczególnie działalność już Chrobrego, która to działalność się za manifestowała, zwłaszcza sprowadzenie relikwii Świętego Wojciecha jest też 2 min takie świątynie ogrodowy to były najstraszniejsze ówcześnie ówcześnie świątynie chrześcijańskie przeznaczamy już dla dla ludu Bożego w dzisiaj blisko trochę łatwiejsze życie, bo karoca popędzi do teatru w drugą stronę no ale za czasów księcia mieszka to biskup musiał zasuwać Nobody do jego obowiązków jak rozumiem jak należało wychowywanie narybku tak tak rzeczywiście być może był otoczony jakimś kilerem, ale jak może miał kilku kleryków który, którzy go w tej pracy wspomagali, ale na pewno to niebyła nie było jakieś duże grono inna biskupie społecznie wywoływały rzeczywiście obowiązek na przygotowania szkoły przede wszystkim nauczania nauk tych ludzi, którzy mieszkali niepiśmiennych trzeba było nauczyć czytania nauczyć pisania w tekstów liturgicznych elementarze nie było elementarze nie było chyba były tylko takie specyficzne narzędzia, które odkrywamy w czasie badań są tzw . Still Museum w inne straciły dzisiaj do Łask z elektronicznymi wyświetlaczami coś w tym goście rzeczywiście takim stresem, który miał powstać takie za oszczędnego narzędzia najczęściej metalowe dalece być może też goszczącego mnie z zaścianek ukazał się pisało taką, aby mu główką można było błędy na Powązkach one tabliczce zamazać to był taki podstawowy zesta w ucznia, ale też człowieka, który w kancelarii książęcej robił notatki, żeby z tego powstał już dokument sporządzony na pergaminie, żeby go nie psuć tego pergaminu tego cennego materiału robiono coś w rodzaju szkicownik PAP Radek szkicu prawda na NATO wnioskowanej tabliczce i takie rzeczy znajdujemy to tam fasola ryby, a gdyby, gdyby to właśnie w tym okresie powstały elementarz to jakby brzmiał ten tekst, kto ty jesteś Polak mały, by jak i znali swoich orzechy no tak, by uczono się wtedy bardzo specyficzny sposób zdobyły właściwie nauki i na przyswajania sobie w parku przy pamięć owego tekstów i recytowania lub śpiewania w i to jest sposób, który w, którym ustalano przez wielokrotne powtarzanie przez śpiewanie jakiś hymnów religijnych rada w ten sposób wasi uczona dopiero później jak z jak już ktoś się oswoił z brzmieniem takich słów to później uczono go w tym przeniesienia na na typowo schowaną tabliczkę mamy takie nie dowody mogą co prawda nie jest średniowiecze z czasów wcześniejszych co jest, bo ten zwyczaj uczenia to jest w obyczaj dojście prawdy w czasach antycznych w ten sam sposób uczono młodzież pisać czytać prawda posługuje się takimi wzór tabliczek Kamil ze wzorami zapisów, które uczeń musiał na drugiej takiej tabliczce kopiować i pewnie tak samo było w średniowieczu, bo to stary dobry zwyczaj szkolnej w rozdziale jakby, jakby się identyfikował taki człowiek z czasów mieszka jego osobie myślał jako o kim właśnie jako przedstawiciel był, czego tak licznej grupy księcia nowo, bo chyba nie znaczy być dzisiaj bym się, że Polska to jest w taki twór, który tam modlili istnieje od 1000 lat i że zarówno dzisiejszy Polak, jaki tamte to był taki Polak z krwi kości śród wymyślał jako Polak Polakiem tak tak Orzeł biały na sztandarach czy rzeczywiście często jest to rzecz zupełnie inny prawda inna chyba w odniesieniu do tamtych czasów bessy musimy w ogóle uzmysłowili, że sama nazwa Polonia pojawia się w tysięcznym w roku, a przecież wcześniej do tej ludzie żyli Prada czy ten termin Polak to jest czas znacznie późniejszy te świadomość narodowościowa to jest ogólnie rzecz bardzo późna w myśl myślę, że ludzie myśleli o sobie lokalnie ja jestem stąd jest wyzwaniem jest z bagien prawda jestem z Poznania jestem z Giecza jestem z Gniezna ja jestem z Ostrowa Lednickiego myślę, że oni się jakoś tam ciszę nazywali, ale na zasadzie swój-obcy raczej taka opozycja prawda, a nazwa, która w braku wiedzy statuty i inne and in nadana przyswojone to jest około dziesiątego roku i też jest wielka dyskusja skończy ona wzięła na oczy przez polanie róż rozdali, jeżeli to wszystko wyjaśnił prawda no właśnie wobec czego myślę, że się identyfikowana lokali nie wyższym tak jak to jeszcze długo długo było przecież na polskiej wsi prawna długi czas jeszcze taka takiej taki sposób winnych prawda odnoszenia się do miejsca w tym się żyje tym się mieszka i którego się często przez całe życie nie opuszczało da wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacje, że kilka minut o godzinie dziesiątej 40 państwa mają goście z prof. Hanna Konieczka Krenc z Instytutu archeologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu informację o godzinie dziesiątej 40 po informacjach wracamy do programu off czarek Cezary łasiczka program Owczarek to jest poznańskie wydanie programu studia Radia TOK FM w Poznaniu państwa moim gościem jest prof. Hanna Korczak Krenc z Instytutu archeologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu rozmawiamy o początkach chrześcijaństwa na ziemiach polskich jak ktoś widział, czyli wiemy o tym, że korzyści to byłoby korzyścią żadnych kategoriach korzyści w kategoriach zmian to była zmiana w ceremonii pogrzebowej tak, czyli rytuał rytuałów właściwym dla gmin, czyli już jej ciało palenie, ale grzebanie tak to oczywiście zajęło pewnie też kilkaset lat zdaniem to się utrwaliło chwaliła powiązań zaobserwowaliśmy to też wzrost o jedno pokolenie tak też inne pojawienie się już od czasów mieszka kamiennych albo kamienną drewnianych budowli sakralnych tak, żeby książę mógł sobie na Książe sobie na boisku sobie, a w którymś momencie to, żeby elity mogły się gdzieś tam pojawić się, żeby takie nieskomplikowane, jeżeli chodzi oczywiście dzisiejszej perspektywy budynki raczej takie prostopadłościan o inne niż mnie, że już wyrafinowane i one były zupełnie wyrafinowany my no my wiemy najwięcej o wyglądzie tych głównych prawda dziennie i kaplic pałacowych poznani Ostrów Lednicki Przemyśl trochę o na Wawelu w Krakowie prawda takich budynków i każdy z nich jest każda z tych budowli jest inna ona oczywiście nie są bardzo duże, ale powiedziałabym stosowano różne układy przestrzenne MEN ta pierwsza kaplica poznańska rzeczywiście nie była bardzo może mnie jakaś rozbudowana, bo ona była budowana głównie o to, żeby chrześcijańska księżniczka Dobrawa miała, gdzie z uczestniczy w liturgię a gdy przyjdzie do tego pogańskiego kraju zdobył tylko tzw . nie wie kościółek salowe niewielka świątynia świątynia ta z akcji do ssania wschodniej, ale już na Ostrowie Lednickim zbudowano świątynię, która miała Anny postać krzyża greckiego wpisanego w koło, więc to już jest skomplikowana bardziej budowla, która we znaki ten plan centralny prawda akcentowała budowla nie jest w Przemyślu była rotundę prostą, a więc znowu goszczą na planie koła z dodaną absydy od strony wschodniej, ale jeszcze zaopatrzony w tym pory, a więc taką galerię dopięte na piętrze bez zgody, która łączyła bezpośrednio prawda to piano Nobile, czyli pierwsze piętro z miejscem sakralnym, skąd władca mógł bezpośrednio uczestniczyć w nabożeństwie także właściwie każde z tych budynków jest inna na Wawelu mamy i takie świątynie rejsy 2 synami prawda jakiś brak rozwiązania ruszy także widać, że stosowano tutaj różne wzorce i elit mnie nie sztampowo nie powielano sztampowo takiego 1 rozwiązania w Gieczu zamierza rozbudować się na świątynię, która miałaby powstać też takiego takiej prostej wydawałoby się Rotundy, ale z wieloma budynkami od wnętrza, więc znowu Białas też taką rozbudowaną formę także w Libii myślę, że wszystko zależy od tego jaka Strzecha budowlana tutaj przyszła i realizowała wzorce z terenów, których pochodziła można, by rzec, że to zwyczaje trochę nam pozostały do dziś, bo tak jest nie wiem osiedle domków jednorodzinnych to każdy właściciel w swoim stylu oczywiście każdy jest mniej bo gdy to rzeczywiście tak jest no bo w w gruncie rzeczy w człowieku, tak więc chyba takie 2 przeciwstawne zawsze nastawienia się zderzają z 1 strony chcemy wpłynąć w tym głównym nurtem nie odstawać za bardzo prawda o mocy od tego co jest wdanym czasie modne są stylowe, ale nałoży swoje piętno indywidualne jest takie zderzenie chyba realizowało się i wówczas poza wszystkim tak mówię jest to kwestia warsztatu budowlanego, który przyszedł, bo w końcu to nie byli nasi pra w do budowy budowniczy nasi czy Polski ludowej nie byli oni zupełnie nie umieli prawda pracować z kamieniem prawda to jest inna inny rodzaj mnie zachowanie budowlanych wobec czego trzeba było Dudy takich, którzy umieli robić z zewnątrz prawda sprowadzić hasła Kamieniec, skąd ta fascynacja kamień lub gdzieś to ktoś musiał podpatrzeć, czyli kamień kamień ma chyba też symbolika pewną kamienicę czynsz w czymś trwałym mówi się w Kamieniu węgielnym co prawda mówi się o pasie czymś takim co jest stanowi dało taki taki moment założycielski nigdy chyba właśnie stąd kamieni był taki inny właśnie szczególnie pożądanym jest surowcem do wznoszenia tych trwałych budowli, a poza tym daje znacznie większe możliwości jeśli chodzi o rozmiary wielkość budowli, bo procesy uzmysłowi, że inny krótko po przyjęciu chrztu przez mieszka pierwszego na inny grodzie poznańskim, a później na grodzie gnieźnieńskim zaczęto wznosić trój nawowy bazyliki, który swoją wielkością no i przerastały wszystko co było szkoła prawda kamień takie możliwości daje drewno nie wredne przecież liczyć się z wytrzymałością materiału z rozpiętością prawda ograniczało rozpiętości i wielkość budowli chyba, żebyśmy Zastal zastosowali bardzo takie nowe skomplikowane połączenia tego drewna co oczywiście też jest możliwe, bo takie budowle drewniane wielkie też nasz na sieci w Polsce są, ale in kamień daje inna możliwość i stąd właśnie chyba ten surowiec zbierany zresztą w okolicznych polach, które tutaj przy luk nam dawno dawno temu lodowiec w Magdalence ten surowiec tej do tych był pod ręką do tego wszystkiego jeszcze trzeba uzmysłowić, że nasi władcy potrafili też pięknie takie budowle ozdobić, bo to nie jest tylko kwestia wzniesienia i tynkowania prawda inne takiego kamiennego muru, ale mamy dowody na to, że były to budowle dekorowany, jakimi Szmal malowidłami we wnętrzu fragmenty takich tynków pokrytych my pozostałością ma takiej takiej malowideł znajdujemy w materiale archeologicznym wiemy o innych na pewno w przypadku Poznania, że była to ich też dekoracja mozaikowa to już w ogóle jest ewenement mnie w tej części Europy wiemy, że musiałyby się tej różnego rodzaju w 2 brak kielichy pateny i relikwiarze krzyże procesyjne w końcu księgi liturgiczne, więc z pewnością ME mamy tu do czynienia z dni, a takim małym skokiem powiedziałabym kulturowa leżącej z hakiem kulturowym, bo nasi władcy byli ambitni znali Europy znali kontaktowali się z dnia byli izolowani kontaktowali się za zachodnią Europą i to co im się podobało chcieli mieć też u siebie, więc to rzeczywiście wszystko tutaj w my w Polsce na pewno było, chociaż dziś mamy do czynienia tylko synem z innymi resztkami dawnych wspaniałości czy musieli sprowadzać ekspertów fachowców za granicę tak naczyniu płacili norm myślę, że do ZUS oraz Miss World run złota Niemiec w mieli dostęp do srebra jej dostęp do srebra, ale raczej te szlachetne metale woleli trzymać we własnych rachunkach w ale być może właśnie były darami w naturze tereny naszych słynął z pięknych futer prawda, a więc nawet nie chcą płacić była prawda, której się u ujścia Łodzi rodzaj takiego pieniądza ówczesnego, który właśnie jego różnego rodzaju zobowiązania płacono skórka zwierzęcych, a na jak pisze Gall anonim wszystkie prawda rynny dworki dworzanie i możni tego czasu mieli futra, w które były podbite jeszcze drogimi drogimi tkaninami nawet w Jedwabnem sprowadzanymi z analizy gdzieś tam z Bizancjum ze Wschodu inne południowego Wschodu z Orientu krótko mówiąc wobec czego widać z tego, że te futra były atrakcyjne prawda dla Onetu tej też świadczyły o pozycję człowieka wobec czego myślę, że w naturalny jak im płacono dostają się 333 władcy polscy ci pierwsi szczególnie mieni go znali się do rana przelicznika, jeżeli dobrze pamiętam to relacje pomiędzy o Tonym, a Bolesławem Chrobrym to zdaje się, że samo to przysłowie kosztom typu pamiątkową książeczkę, a z roweru mówi po Wiśle jest tu wojów i Edyty chorągwie co założyć muzeum na szczęście tak, że nie było, ale rzeczywiście leży taty, a często od to chyba dostał tych wojów trochę na otarcie łez powiedziała, bo on miał ochotę na całego Świętego Wojciecha dostał tylko ramie z Świętego Wojciecha jest może jako jako dodatkowy dar miał tych tych wojów, których rzeczywiście były bardzo wysoko cenił, bo to byli doba doborowi inny wojownicy nie jedno takie były czasy, że się obdarowywano wzajemnie prawda takimi rzeczami specjalnej misy brak dań i nie wszystko idzie się nadawały jako dar Rena jest to musiałyby trzeba było wiedzieć co można było komu dać, żeby go nie urazić im w albo, żeby nie okazać pychy, że się o to cesarzowi dało coś więcej to cesarz był tym, który rozdawał władca naszym mieszkacie czy Chrobry na nie mógł swoim darem przewyższać daru cesarskiego myślę, że to byłby absolutny nietakt bardzo dziękuję pani profesor fascynujący sąd te czasy szczególnie początki państwa polskiego one są fascynujące, bo mnie wasze uświadamiają nam mnie to możemy się tak bardzo nie różnimy jeśli chodzi o nasze zachowania od tamtych ludzi, że mamy te same uczucia te same potrzeby te same ambicje mamy też taką samą hierarchię wbre w temu rzeź, by co nam się dzisiaj wydaje ten świat też jakiś hierarchii podlega co prawda i 1 rzeczą jest fascynującą próba dotarcia do tamtych czasów i się od czasu do czasu szepcze coś takiego na coś takiego trafia niczego zaskakuje mówi sobie Boże, jakie to jest frapujące jest to niezwykłe nam się tak wydaje, że jesteśmy tacy inni nowocześniej ma Andrzej wszystko inne, a to wszystko było to wszystko było bardzo dziękuję pani prof. Hanna kaczka Krenc z Instytutu archeologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu była państwem gościem dziękuję pani profesor informacja Radia TOK FM za chwilę o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu off czarek to w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA