REKLAMA

"Zachowaj równowagę", czyli jak zdrowo podchodzić do życia? Z prof. dr hab. n. med. Mirosławem Jaroszem rozmawiała Ewa Podolska

U TOKtora
Data emisji:
2016-12-18 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
52:24 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu Ewa Podolska proszę państwa dzisiaj po raz ostatni będziemy rozmawiać o projekcie zachowaj równowagę trzykrotnie spotykałam się z ekspertami z ekspertami w materii jedzenia odżywiania się rozmawialiśmy na różne tematy różne aspekty był poruszany spraw problemów, które pojawiały się właśnie pojawił się w tym projekcie dzisiaj jest taka sytuacja szczególna, ponieważ projekt został zakończony 2 grudnia odbyła się konferencja taka Rozwiń » podsumowująca ów projekt w ich dzisiaj w studio moim gościem jest pan prof. Mirosław Jarosz kierownik tegoż projektu dobry wieczór 1 wieczór pani dobry wieczór państwu projekt realizowany przez Instytut żywności żywienia, a także partnerów zaraz pewnie powiemy IZ żywności żywienia, którego dyrektorem także Panny i jest zachować równowagę to był taki skrót prawda ktoś, kto nie wie nic usłyszał tylko Instytut żywności żywienia, bo miał dobre skojarzenie po prostu nie przesadzaj ani jedno ani w drugą stronę, gdy siadasz do stołu, gdy robisz zakupy, gdy myślisz co ugotować, ale pełna nazwa tego projektu, jaka była pełna nazwa tego projektu brzmi zapobieganie nadwadze otyłości oraz chorobom przewlekłym poprzez edukację społeczeństwa w zakresie żywienia aktywności fizycznej to jest pełna nazwa projektu i tupanie baza dobrze zinterpretowała ideą tego projektu to zachowanie równowagi między tym co spożywamy, czyli ilością wszystkim kalorii energii, a aktywnością fizyczną, bo jeśli zaburzy się ten bilans to rozwija się nadwaga a bo otyłość, a nie będzie miał troszeczkę inne skojarzeń, dlatego że pomyślałam o dietach ostatnio czytam taki tekst jak i stosowanie rygorystycznych diet odchudzających i potem z efektem jo-jo czyli gdy człowiek znowu tyje jak wpływa na to drogowcy stwierdzili, że obniża naszą odporność i zachowaj równowagę też zrozumiał w ten sposób, że przestali się miotać w ten sposób to od jutra od poniedziałku restrykcja w 1000 cal nic prawda i tak wytrzymałem 2 tygodnie już po tym nie wytrzymuje zaczynamy jeść zamieścił więcej niż przed tym jak 20 równowagi to jest bardzo pojemne określenie pojemne lidera no bo to co powiedziałem do dziś jest prawdziwe, ale to co pani mówi też jest prawdziwe, ponieważ nasza dieta powinna być urozmaicona i pojęć przeprowadza się jakichś gwałtownych eksperymentów z naszą dietę ona może skończyć się dla nas niedobrze dlatego, że to po pierwsze, możemy w sposób nie zbilansowano prowadzić ją i doprowadzić do rozwoju przewlekłego niedożywienia w zakresie np. niektórych witamin minerałów i albo również stworzyć ryzyko rozwoju takich chorób jak miażdżyca czy nadciśnienie tętnicze czy nasza dieta powinna być zbilansowana zrównoważona wszyscy dowiemy panie profesorze pan, gdy pan powiedział cały tytuł tego projektu to tam jest to istotne słowo edukacja edukacja wspaniała rzecz tyle tylko ja robiłam pracę magisterską dygresja Otóż kreśli łączy zmiana postaw zmiana postaw wobec alkoholu robiłam audycje radiowe wiele lat temu bardzo jak zmieniła pozostała i pan wie, że pierwsze co jest wiedza artysta edukacja Freuda e-myto, więc możemy przekazywać możemy Neo soul czy możemy wręcz wciskać kit człowiek, gdy wycena będzie potem druga rzecz, by nastąpił przed elementy postawy, że zmienia stosunek uczuciowy już nie myślał o tych jedyne co mnie co umiemy coś miłego może się spotkać kolacja prawda i sobie wyobrażał kochał to miał być tylko taki właśnie zeznań, ale trzecia rzecz, którą najtrudniej zmienić, a waszym celem była właśnie ta zmiana w poprzez zmianę tego co wiem, czyli poprzez edukację zmiana zachowań Azja ta jest trudne to jest wyzwanie to jest wielkie wyzwanie, ponieważ podejmuje się na świecie również w naszym kraju wiele różnych prób w postaci wprowadzania do szkół czy do powstało opieki zdrowotnej różnych programów edukacyjnych najczęściej kończą się one fiaskiem niepowodzeniem w nasz program pokazał, że jeżeli jest on przygotowany w sposób bardzo dobry organizacyjnie poprzez odpowiednio przygotowane materiały wyszkolenie osób, które prowadzą edukację żywieniową następnie przygotować objęcie programem edukacyjnym całego środowiska szkolnego, bo 1 z ważnych celów tego programu było zmniejszenie występowania nadwagi otyłości u dzieci młodzieży w szkołach oto jest wielki wielki problem otyłości nadwaga u dzieci w Polsce rośnie rośnie i to bardzo szybko i okazało się, że tego typu działanie dobrze zorganizowane dobrze skonstruowane i jeżeli jest przygotowywany przez zespół, który ma wysokie kwalifikacje i przygotowuje też bardzo dobre materiały edukacyjne w postaci zaleceń w postaci filmów w postaci gier w postaci zaba w to może osiągnąć bardzo duża i ten program wprowadziliśmy w całej Polsce w 1000 w ponad 1500 szkołach to jest dość dużo, ale oczywiście to jest tylko można po 10 % dzieci młodzieży szkolnej i w wśród tych dzieci wśród tej ilości dzieci młodzieży zmniejszyliśmy otyłość o 1 %, ale jeśli chodzi o dzieci najmłodsze te, które uczęszczały do szkoły podstawowej to tam uzyskaliśmy jeszcze lepszy efekt mianowicie o nazwali Otóż zmniejszyła się o 3 proc średnia 3 jedno 3 %, czyli krótko mówiąc co to oznacza uwolniliśmy około 4000 dzieci i młodzieży przed rozwojem nadwagi otyłości możemy sobie wyobrazić że, gdyby ten program był wdrożony n p . w całej Polsce to moglibyśmy w ciągu tych 2 lat trwania programu zapobiec rozwojowi nadwagi otyłości u około 40  000 dzieci młodzieży, gdybyśmy konsekwentnie wdrażali go przez 10 lat to z pewnością ten spadek nadwagi otyłości byłby jeszcze większe, czyli w naszym w naszej działanie wpisuje się wszystkim bardzo dobre merytoryczne przygotowanie programu, ale również jego trwałość, czyli nie można ich tutaj podchodzić do tego typu akcyjnie, ale trzeba rozwiązywać takie poczucie, że nie do końca zrozumiałą 3 % oznacza, że u 3 % dzieci młodzieży dzieci dzieci do rozmów w mediach w ramówce ze spadła waga czy dziś średnio u tych wszystkich dzieci wszystkie średnio obniżka VAT zdobyła 3 % uzyskaliśmy efekt prewencyjny, czyli w rocznikach dane, które uczyły się w tych szkołach po 2 latach tak częstość występowania nadwagi otyłości oraz złożyła też występować częstość występowania złości, czyli chodzi właśnie oto edukację wiem, że źle, bo to niebo to nie, bo to nie było to i tzw. program terapeutyczny tylko ty prewencyjne się wszystkim chodziło o to, żeby zapobiegać nadwadze otyłości, ale oczywiście, że jeżeli są dzieci z Nadalem otyłością to również poprzez ten program to zjawisko u nich nadmiernej masy ciała zmniejszało się rozumem przyjedziemy po prostu o 3 % była mniejsza liczba dzieci otyłych po 2 latach programu w tych szkołach podstawowych tak, ale wpłat na postawę pan będzie 1 proc i gdy pan człowiek tak nie ma dużego wyobrażenia, ale liczba widzi małe, a pan Petru widzę z bandą spostrzega go sukces to 3 % tak, bo proszę sobie wyobrazić, że wszystkie obecnie analizy wykazują stały systematyczny wzrost nadwagi otyłości dzieci możesz jak to wygląda w Polsce na przestrzeni powietrznej ostatnich 56 lat to są wyniki badań naszego Instytutu wielu jej populacja dzieci młodzieży otyłość wzrosła od 2 do 4 do 5 % np. w Warszawie w populacji dzieci i wybranych losowo populacji dzieci młodzieży w wieku od 1115 lat w ciągu 10 lat od łazienki Otóż wzrosła ponaddwukrotnie, czyli ostatnie badania wykazały, że nadwaga otyłość występuje u ponad połowy dzieci i młodzieży w tych właśnie w wybranych losowo populacja to jest absolutnie bardzo niepokojące zjawisko w Chinach i na tym tle jeśli porównamy wyniki naszego programu to my możemy mówić o bardzo dużym sukcesie nawet światowa organizacja zdrowia i mówienie o o tym, żebyśmy osiągnęli spadek nadwagi otyłości w najbliższych latach tylko, żebyśmy zahamowania w ogóle wzrost, czyli jak uważa tak, że ten problem jest podwójny sukces, bo jest tylko, że zachowaliśmy wzrost udało się ten od 3 % w szkołach podstawowych i w ogóle w całej samym wymiarze tej młodzieży szkolnej o 1 % zmniejszyć nadwagę otyłość dlatego możemy to określać jako bardzo duży sukces, a poza tym pokazaliśmy narzędzie narzędzie metodyczne co jest ważne, że ten program ma swoją strukturę ma swoje materiały ma swoje formy działania i to jest bardzo ważne, że teraz można go absolutnie wykorzystywać do wdrażania w szkołach czy te materiały są materiały, ale sposób działania tak zostały w ogóle sposób działania także to jest tak jak powiedziałem jest bardzo dużo różnych cząstkowych działań, które składają się na na ten sukces w postaci obniżenia 1 % nadwagi otyłości, czyli szereg różnych działań i chcę podkreślić jakość jakość, czyli bardzo dobre profesjonalne przygotowanie osób, które uczy SI, które prowadziły program jest bardzo ważne czy ona też przygotowały bardzo dobre materiały edukacyjne jakich również przeprowadzamy bardzo skuteczne efektywne szkolenia tzw. edukatorów ds. żywienia, bo byliśmy tym programem również dzieci najmłodszy w przedszkolu, bo innych to jest potwierdza się ten wynik naszego programu potwierdzają to co wiemy, że edukację powinniśmy żywieniową stylu życia kierować do najmłodszych do rodziny i do najmłodszych dzieci i młodsze dziecko tym lepiej jeśli chodzi o skuteczność podejmowanych działań edukacyjnych diagnostyka dygresja niezależnie od do tego programu, a myślenie takie zapamiętam z czasów mojego dzieciństwa, ale trochę grupy wyrośnie to jest błędne myślenie wyrośnie z tego, że jest o tym nie nikt co któryś wyrośnie, ale generalnie jest to bardzo zły sygnał, który mówi o tym co będzie w przyszłości z tym człowiekiem działo absolutnie tak ma pani Mariola zadbać o wyraźnie wrażenie, że mnie zaraz pójdzie do góry wyraźnie bardzo dziękuję bardzo cieszy, że panie Lechu to podkreśla, bo to jest bardzo bardzo ważne bardzo rzadko się zdarza, żeby właśnie ta upadłość nie przenosiła się na oko na kolejne lata życia większość dzieci młodzieży, które mają nadwagę otyłość w tym tych najmłodszych latach później ma to Otóż w wieku średnim wieku starszym czy przez całe życie w alei to nie tylko, bo otyłość nie jest defektem kosmetycznym musimy pamiętać o tym, że otyłość jest początkiem wielu poważnych chorób nadciśnienia tętniczego cukrzycy zawałów udarów nowotworów złośliwych czy otyłość to jest początek początek wielu poważnych chorób one rozwijają się przez wiele lat życia dziewczynki, które mają otyłość w wieku 1011 lat mają czterokrotnie większe ryzyko udaru albo zawał w wieku średnim i jej teraz obniża się i zachorowalność, iż chodzi o wiek zachorowalność na raka piersi, dlatego że wiemy, że otyłość jest 1 z ważnych czynników ryzyka rozwoju raka piersi, a ta otyłość obecnie rozwija się z uszu najmłodszych dzieci czy przesuwa się ten okres występowania na nadwagi otyłości dla tych najmłodszych lat w związku z tym, jeżeli kobieta nabyła te otyłości w wieku powiedzmy 2030 lat to ten rak piersi występował od 2030 lat wieku własnych 506080 lat natomiast teraz jeździ na nadwagę otyłość występuje już w wieku 780 lat to obecnie zdarzają się zachorowania coraz częściej u młodych kobiet na raka piersi, ale nie tylko również na raka jelita grubego jakich wielu innych nowotworów takich jak np. rak trzustki rak przełyku już nie mówiąc o cukrzycy, bo tak na dobrą sprawę dziś byśmy jeślibyśmy stworzyli jakiś ranking tych powikłań otyłości cukrzyca jest na pierwszym miejscu, jeżeli nie będziemy działać skutecznie to jak przewiduje międzynarodowa organizacja ds. cukrzycy Polska za 10 lat będzie na pierwszym miejscu na pierwszym miejscu jeśli chodzi o występowanie w stan przedcukrzycowy w Europie na świecie aż 2 na świecie obecnie zajmujemy czwarte miejsce się, choć stan przedcukrzycowy stan przedcukrzycowy nie jest jeszcze z cukrzycą, ale on już tak prowadzi prosta, ale już ma i daje wiele konsekwencji metabolicznych i stwarza ryzyko rozwoju chorób czy krótko mówiąc ten taki poziom cukru ten stan jest ten program ten dystans cukrzycowej to jest powód po poniżej powyżej 120, ale jest też go badamy poprzez inne bardzo subtelne mechanizmy to trzeba oczywiście systematycznie badać u osób już dorosłych, ale i nadwaga otyłość jest tym najważniejszym elementem, który sprzyja rozwojowi nadwagi otyłości, chociaż musimy dodać tutaj inne elementy związane z samym żywieniem, bo poza samą otyłością np. nieregularne odżywianie się nie jedzenie śniadania 0102 . u dzieci młodzieży jest już ryzykiem też rozwoju i nadwozi nadwagi otyłości, czyli te wszystkie metabolicznych i konsekwencje chorób u wżyciu dorosłym mają początek właśnie w tym okresie te w okresie wczesnego dzieciństwa wszyscy ciekawe co do innych dzwonów, bo ludzie często myślą, że wtedy n p . ze sztuk play-off albo nie przykryją, jakby tak eliminować prawda eliminuje nie będę jadła 5 × dziennie tylko zjem, a może uda się 2 × dziennie nie będę jadła zupę, a ja potem czytam, że są takie badania wśród osób kobiet, które staną się mieściły w jakimś ilość kalorii chyba miały jeszcze idzie generalnie celem było, żeby trochę ze sztuk biały dom i Halickiej zresztą brały te, które jadły zupę niż te, które nie jadły, a dziś wydaje po prostu odcinamy odcinamy od China ma to nie to nie jest tylko odcinanie absurdalnym odcinanie właśnie w gruncie rzeczy wcale nie sprzyja odcinek można tylko fakt absolutnie tak możemy tutaj w ogóle powiedzieć, dlaczego jest to takie trudne, bo tutaj jak w tak, by nasze rozmowy ujęła ujawnia się to wielki problem to co pani też tak określiła, że bardzo dużo osób na bardzo się denerwuje poszukuje stresuje podejmuje próby i później nie odrzuca, dlatego że tak jak z każdą edukację czy to będzie nauka języka obcego czy historii czy jakiegokolwiek innego przedmiotu trzeba się tego uczyć od najmłodszych lat i ustawicznie stale to powinno być przedmiotem stałego kształcenia już od najmłodszych lat dzieci i młodzieży, ponieważ to jest pewna wiedza, którą trzeba rozumieć rozumieć fizjologiem i w rozumie się w patofizjologii i mieć pewne podstawy w zakresie prawidłowego żywienia, ale to są nawyki to jest kształtowanie nawyków wiedzy, ale ta wiedza przekłada się na kształtowanie nawyków i tu, bo w naszym programie, bo te wszystkie elementy wiedzy, które były przekazywane lokatorom dyrektorom nauczycielom i dzieci młodzieży były później wdrażane do szkół w postaci tych posiłków 0102 . śniadania i obiadów jest w plasterki suszonych byliście ograniczeni tylko do szkół, gdzie jest stołówka, gdzie dzieci jedzą obiad niewiadomą nie we wszystkich trudno to taki bohater, ale wojnę wszystko idzie z GROM-u prawda, ale żeśmy to lider propagowali ideę to było zresztą ten takim powiedziałbym bardzo ważnym elementem tego programu była tzw. specyfikacja, bo na końcu tych wszystkich działań szkoły, które spełniły kryteria otrzymywały certyfikat certyfikat szkoła przedszkole lub szkoła przyjazna żywieniu aktywności fizycznej, czyli to było bardzo ważne, bo szkoły podchodził do tego też w sposób taki ambicjonalny bardzo chciały też sprostać i Iniesty to sens ten certyfikat i w zasadzie osiągnęliśmy bardzo wysoki rezultat na 65 % szkół otrzymało i przedszkoli otrzymało certyfikat Ewa dbać o aktywności fizycznej przy ich też aktywność fizyczną dlatego również my wprowadzaliśmy edukację dotyczącą aktywności fizycznej i osiągnęliśmy bardzo dobre rezultaty, ponieważ nastąpił wzrost w tej populacji dzieci młodzieży w pewnych parametrów związanych z aktywnością fizyczną takich jak w 3 wytrzymałość fizyczna siła mięśniowa sprawność układu sercowo naczyniowych korzeniowego o około 50 % z bardzo bardzo duża, czyli za działaliśmy na 2 filary odnośnie stylu życia, czyli żywienie i aktywność fizyczną i w te szkoły, które utrzymywały ten certyfikat spełniły nasze wymogi odnośnie sprawiło, że prawidłowego żywienia, ale również aktywności fizycznej, czyli odpowiedniej ilości zajęć sportowych odpowiednich ilości zajęć poza pozaszkolnych na ich również mogliśmy sprawdzić u nich tą wiedzą w zakresie aktywności fizyczne jak również zbadać tą sprawność fizyczną, która poprawiła się sprawność fizyczna to już z kolei stosunkowo łatwo zrobić łatwo prawda weryfikować porównywać natomiast jeśli chodzi o w UE i jedzenie, jeżeli szkoła nie ma stołówki to właściwie mogliby pań jest ona ma tylko wpływ na to co znajduje się tu też czasem bywa ograniczone w sklepiku prawda tak, by realnie szkolnym co dzieci mogą kupić doba w nie ma wpływu bezpośredniego na to co dziecko je w domu przed wyjściem do szkoły, gdyż nie ma wpływu bezpośredniego na to czy dziecko przychodzi z drugim śniadaniem i co stanowi to drugie śniadanie my mieliśmy wpływ właśnie ten program edukacyjny spowodował, że od 36 % dzieci wzrosła w marcu oczyścili go Zaspa i liczba dzieci, która spożywała drugie śniadanie w szkołach n p . i druga sprawa, ale los przynosiły czytam przynosiły, aby przynosiły albo szkoła organizowała, ale to jest właśnie ta elastyczność szkoły my mieliśmy pewien wymóg pewne kryterium, że to drugie śniadanie powinno być spożywane, jeżeli było były organizowane te drugie śniadania w szkole w różny sposób nowo, toteż można przyrządzać w szkole czy czy przynoszą to drugie śniadanie dzieci do szkoły tusze sprawa rozwiązań na poziomie szkoły, ale jeżeli jest wzrost nastąpi nastąpił wzrost odsetka dzieci, które spożywają to drugie śniadanie to było spełnienie tego ważnego ważnego kryterium natomiast jeśli chodzi o sklepiki szkolne to my ten program rozpoczęliśmy 5 lat temu to wprowadziliśmy pewne zasady zalecenia co do sklepików szkolnych czy to nie był nie było formalnej nakaz tylko zalecenia, jakie produkty mogły się znaleźć sklepikach szkolnych i szkoła, która spełniała te kryteria otrzymywała właśnie ten certyfikat, czyli za działaliśmy na wszystkie możliwe możliwe pola, które mogły mieć wpły w na poprawę żywienia i mieć nadzieję, że 1 rzecz założyliście państwo UE, bo rozumiem, że z rodzicami nie mieliście kontakt w waszym miejscu nie nośmy poprzez edukatorów, ale to wg UW edu Ka tor ich rodzice, bo sądziłam, że o założył jeszcze, że przez edukację dzieci prawda te dzieci idą do domu i przekazują rodzicom w aut z Kolna mówiono, że powinny być kolorowe luźne warzywa i t d. prawda czy czy też był kontakt z rodzicami był też kontakt tak jak zaznaczył na początku całe środowisko szkolne to 1 z sal sukcesu lokator był potrzebny, żeby lokal nie mógł dalej współpracować z wytypowanym nauczycielom czy dyrektorem również były przygotowane materiały spotkania z rodzicami materiały takie edukacyjne dla rodziców dla dyrektorów były te zalecenia, które też to były dla dzieci dla szkół dla rodziców, czyli w zasadzie można powiedzieć, że całe środowisko całe środowisko szkolne było objęte tym programem i dlatego na różnych poziomach zadziałali Szmyd z oddziaływań niż my też rodziców oczywiście myślę, że są takie sytuacje, w których o dzieci przenoszą ich do domu byłam w szkole no tak generalnie Wawrzeńczyce golf na tydzień cały, zważywszy że w sobotę o takich graczy w niedziele też, a jednak oczywiście, ale granie te 5 posiłków powinno być spożywanego w szkole to powinno być co najmniej 22 posiłki, czyli to drugie śniadanie i ten melanż, czyli ten obiekt powinien być spożywany właśnie warunkach szkolnych, ale tak jak podkreśliłem 65 % tych szkół i spełniło wymogi dlatego też ten znak stąd mamy ten rezultat tego 1 % jeśli chodzi o całości szkoły spadek, występując w gotowości i te 3 % szkół podstawowych bo gdyby gdybyśmy, gdyby te szkoły nie spełnimy tych kryteriów to nie mielibyśmy tego efektu, czyli ta ocena była bardzo ważna dla nas, bo prowadzone są programy bez ewaluacji, czyli nie ma tej oceny zastępcy Dolcanu jest powiedzieć czy rzeczywiście tam był jakiś efekt czy nie natomiast w naszym programie za zaproponowaliśmy też oceny naszych działań i właśnie dzięki temu na danych z nogą w toku kompleksowość tej oceny tego programu to Szwajcarzy dali większość pieniędzy na ten program, a w 90 % w ogóle Szwajcarzy to jest ciekawe bardzo, ponieważ społeczeństwo szwajcarskie w wiele lat temu na kilkanaście lat temu w referendum wypowiedziało się na temat przeznaczenia przez Szwajcarię i określonej sumy franków szwajcarskich na pomoc w dla krajów, które wstępują do Unii Europejskiej w celu wyrównywania szans takich powiedziałbym cywilizacyjnych i w 1 z tych elementów obszarów, na które były przeznaczone pieniądze było zdrowie, a w tym zdrowiu była część zadań na tzw. promocję zdrowego życia i właśnie stąd jest ta suma to ponad 5  000 000 franków szwajcarskich na cały proces z mięsem i tutaj było to wsparcie ze strony Ministerstwa Zdrowia czy ten stan 15 % środków, ale rzeczywiście niejedno dzięki temu wsparciu mogliśmy ten stan program przeprowadzić na taką skalę zresztą jeśli chodzi o dzieci młodzieży młodzież to był tylko 1 element tego ważny program z kranu, bo jest wypełniające częściowo ten cofnął się nie tylko dla tych, dlatego że chcieliśmy objąć kompleksowo jak największą najszybciej społeczeństwa bardzo ważna jest żywienie matek w ciąży i skierowaliśmy działanie edukacyjne, żeby poprawić tę świadomość odnośnie zdrowego żywienia w ciąży, ponieważ żywienie w ciąży prawidłowe kobiety jak i prawidłową masę ciała daje szansę na zdrowie i dziecku i również w przyszłości także mamy już badania i wiemy, że nadmierna masa ciała w ciąży nieprawidłowe żywienie kobiety zwiększa ryzyko występowania w gotowości u dzieci jest raczej z niedożywienia tylko raczej kobiety mają tendencję w Polsce jest on również jest za dużo, ale okazuje się, że również pewne niedobory nawet elementów takich żywieniowych jak witamina albo wapnia mogą też mieć znaczenie w programowaniu takim genetycznym, ponieważ to ożywienie można powiedzieć, że w pewien sposób programuje wiele działań i metabolicznych u dziecka, a te działania metaboliczne hormonalne strukturalne stwarzają większe ryzyko rozwoju chorób nie tylko czułości prawdopodobnie również nowotworów złośliwych i i cukrzycy i wielu innych chorób czy niezwykle fascynująca dziedzina teraz Jersey, którą rozwijamy mianowicie jak wpływa na zdrowie ludzi bardzo wczesny okres ich życia, czyli okres życia płodowego i okresy tzw. pierwszych 3 lat życia dziecka i to jest bardzo bardzo ważne prawdopodobnie również żywienie przed zajściem ciążę kobiety odgrywa istotną rolę jeśli chodzi o zdrowie potomka korzysta bardzo bardzo skomplikowana, ale wiemy już, że tak jest i jest to ważne dlatego naszym programom byliśmy również kobiety w ciąży to był program edukacyjny i wielu województwach w Polsce były przeprowadzane tego typu działania edukacyjne w gabinetach modnych lokali weekend ginekologiczno-położniczy, bo byli w wykształcona odpowiednio osoby, które przekazywały tą wiedzą na temat zdrowego żywienia aktywności fizycznej w ciąży i ludzie poprawiliśmy to i edukację, ponieważ z euro wzrósł odsetek kobiet o 34 % odsetek kobiet, które posiadały to wiedza o żywieniu aktywności fizycznej czy też już dość duży wzrost tego odsetka, a poza tym miały masę, więc więcej kobiet miał prawidłową masę ciała po urodzeniu dziecka i więcej matek urodziło dzieci z prawidłową masą ciała Hajto to są wyniki tego programu znikli tak to wskaźniki istotne przy duża grupa kobiet była także istotne zmiany i tak jest w tej edukacji rady chłodno, a później też jeszcze bardzo ważnym elementem tego programu były te działania edukacyjne skali takiej szerokiej kampanie edukacyjne czytajmy etykiety, bo 1 z ważnych elementów, które poprawki, które dają szans na poprawę żywienia i zmniejszenie ryzyka otyłości to jest wybór produktów w żywnościowych w Anglii pięknie udowodniono w, że w jeździe kształcimy i konsumentów poświęcimy poświęcimy 2 × działania edukacyjne godzinę, czyli porada omówienia materiałów to okazuje się, że ci konsumenci w swoich koszykach mają o 72 % mniej soli np. w, a wiadomo, że sól jestem poważnym ryzykiem nadciśnienia tętniczego i udarów zawałów, ale również otyłości, ale do dziś Hawe powinno zapalić czerwone światełko jak widzimy, jaki procent soli jest w manierę kupujemy jakieś chodzi o pień drzewa zapakowany w jakiej słodyczy z wodą generalnie przetworzonej zemsta jest ona jest potrzebna do konserwacji w, kiedy powinnam się zapalić światełko w graniu no bo niby cały czas włączone dlaczego, ponieważ to co pani doktor podkreśliła, że bardzo trudno jest ograniczyć spożycie soli kiedyś w ogóle człowiek tej soli spożywała bardzo mało i 60 × mniej lat wojny cenowej cena była bardzo i dlatego nikt nie wiedział, ale 50 × mniej soli spożywali nasi przodkowie w 50 × mniej teraz używamy 23 × więcej tej sali i stąd jest tyle pomieszczeń związanych z tak na spożycie soli gość rzeczywiście ta sól jest ukryta w różnych produktach dlatego też no i jedyną bronią jest to, żeby zawsze starać się i na ile to jest możliwe wybierasz te produkty, które mają po prostu mniejszą zawartość tej sali co to znaczy, iż miano będzie szeroka gama serów żółtych to też możemy wyczytać porównać i wybrać ten, który jest na mniejszą zawartość jej to samo dotyczyć wędlin pieczywa już nie mówiąc o tym, że powinniśmy w zasadzie odrzucić solniczka no i powinniśmy starać się nie dostać realny termin to jest, ale za mnie razi gotowali bez goli po takim Due mnie noga z sali pomidory bez soli jajko na twardo bez goli w taki dziwny to tylko na początku brawa dla 2 goli oba niezdolni salon jest liczba nie czeka na twardo czy na miękko jajecznica pomidor zremisowali w salę przypraw używa przypraw, ale dodatni chodzi o mnie o to by przeprowadzać muszę dawać przykład tak, bo to byłoby uzupełnienie w terenie biegnie do zaakceptowania jest jej nawet w, a mówię o tym rozmawiamy i prowadzę wiele takich akcji edukacyjnych to oczywiście to, że ten obowiązek, żeby stosować tych zasad i to absolutnie nie jest jakiś wysiłek to jest naprawdę przyjemność, bo czuje się lepiej czuję się rzeczywiście nie jest jest nieprawdą, że można, że można bez soli, że nie można bez woli żyć po miesiącu DuPont najczęściej rozliczają się zasady, jeżeli zamienimy to konsul na bardzo fajne dobrane przyprawy możemy po jakimś czasie w ogóle od tej soli zapomnieć jest to to nie jest moje doświadczenie tylko mam wielu pacjentów, jaki wiele osób, które wprowadziliśmy tego typu działania edukacyjne i które później na mówią, że absolutnie mogą bez tej sali funkcjonować i to zdziwienie z bardzo smaczne i są z tego bardzo zadowoleni, ale czy panie profesorze, bo tu w parlamencie, by być tak nasi przodkowie jedli 50 × solidniej, a potem pan powiedział my jemy dwa -trzy razy więcej sal, a czynsze na bardzo daleko to bowiem tak powiedzieć myjemy 50 × więcej soli, ale rozumiem, że do 23 × to, że równolegle do normy tej współczesnej normy tak tak oczywiście także męża do bramy współczesny etos i 5 g z sali to jest dla nas to jest duża to jest duża, a my spożywamy około 1213 także jedno to są bardzo duże, że to sól tak jak wspomniałem to jest bardzo ciekawe, bo przez wiele lat zawsze ją kojarzyliśmy z nadciśnieniem tętniczym dach i nadal jest także to jest bardzo ważne czynnik rozwoju nadciśnienia tętniczego, a okazuje się, że sól powoduje również sprzyja zwiększa ryzyko raka żołądka w zasadzie 25 % raku żołądka i ściśle związana z nadmiernym spożyciem soli z osobowym już nie ma prawie o raku żołądka w tej chwili jest bakteria Helicobacter, która prowodyrów rządy algorytmów profilaktyki jest mniej znamienitych Rangun jest Kraków mniej, ale nadal jest to poważny poważny problem rak żołądka Bukiewicz na drugim miejscu jeśli chodzi o częstość występowania raka żołądka ja kończyłem studia natura tak 2030 lat no chyba raczej ślad temu obecnie a dlaczego tego raka jest mniej właśnie to jest to jak to pupil porusza bardzo ciekawą kwestię na optymistyczną tę optymistyczną, że nawet niewielkie zmiany w żywieniu na poziomie populacji, czyli wzrost spożycia warzy w owoców i spadek niewielki spadek spożycia soli, a to nastąpiło w Polsce w ostatnich 3040 latach strat spowodowało ponad dwukrotne nawet po lesie z na dłuższy okres tworzymy teraz trzykrotny spadek zachorowań na raka żołądka jednak mniej solidnych 3040 lat temu to znaczy, że spożywamy trochę mniej, a to jest tylko ten pozytywny przykład, że jeżeli nawet coś drgnie coś zmieni jest w spółce spożywamy w ostatnich tam 2030 latach więcej cudnie warzy w owoców, a to są te 2 ważne czynniki, które odgrywają rolę w rozwoju raka żołądka, czyli to jest ten optymistyczny akcent, że na właśnie tutaj na swoim podwórku na własnych doświadczeniach możemy powiedzieć, że naprawdę niewielkie zmiany niewielkie zmiany już niewielkie zmiany w naszym żywieniu mogą przynieść nam bardzo pozytywne efekty 3 tego co pan mówi wynika, że to, że jemy więcej owoców warzyw jemy trochę mniej soli niweluje efekt którymi ja myślałam niewiele jest nazwisko, które nie myślała i które nie myślałam, że powoduje to, że globalnie jemy więcej soli, a mianowicie, że 3040 lat temu nie było tyle żywności przetworzonej, czyli gotowe rozwagą dwoje albo do mikrofalówki i już mam wtedy tego nie było, ale z tego co pan mówi wynika, że jednak jeśli idzie o sól sól to jednak w warzywa i owoce plus to, że trochę mniej, gdy zniwelowało w jakim stopniu efektywność przetworzonych, który jest w nas tak tak tak można powiedzieć czy, bo to jest co jest bardzo ważne z co z tego wynika, że nawet jeśli nie uda nam się w pasmo przestrzegać tak bardzo idealnie wszystkich zaleceń dotyczących prawidłowego żywienia aktywności fizycznej, ale jeśli zrobimy, chociaż trochę w tym zakresie i znowu będziemy zwiększać systematycznie spożycia tych warzyw owoców będziemy starali się starali się ograniczać spożycie soli, a do tego się do życia my nie palenie tytoniu, bo jesteś ważny czynnik, który od, których jest tematem z jakim było nasze rozmowy to okazuje się, że od razu zwiększa się szanse na zdrowie i dłuższe życie, czyli chodzi o zwrot o to, żeby jednak nie poddawać się, żeby cały czas mieć na uwadze to, że wszystko co zrobimy w tym zakresie każdy mały krok może mieć pozytywne znaczenie czy to nie chodzi o to, żebyśmy zrobili od razu jakąś wielką rewolucję w naszym życiu każda pozytywna ta zmiana w żywieniu będzie przynosiła nam pozytywne rezultaty, a nie, a pani prezes zarząd, jakie praktyczne pytanie, bo kiedyś pierwszy pomidor pamiętam wycieczka szkolna to był koniec maja, a smak pierwszego Bonda ego przyznaje teraz wszystko dostępne cały rok od rzodkiewki, zaczynając od tego pomidora plus różne egzotyczne rzeczy, których dawniej nie było, ale równocześnie mamy też to co kiedyś było mamy kapustę kiszoną mamy ogórki kiszone i t d. trochę to w takiej eleganckiej kuchni jak wypadło ono szpinak się tak dostał do owej eleganckiej kuchni na zasadzie nie będziemy robić babki tylko medaliści z branż czujemy całe liście do tego przyprawa i tak on się załapał na eleganckie dania w urzędach kapusta to się już nie załapał w tych sprawach ważnych dla nas bardzo zdrowa ja mam pytanie teraz ktoś mi daje kanapkę z ogórkiem miastem na miejsce Gombrowicz przykrości wbija ogórka zmieniają, bo g nie jest ogórek z pomidorem tak samo dworzec jest teraz zimą co jest lepsze dzieje w ogóle Lwów 333 czy i ich kierunku tego co tu u nas hodowana jest zimą czy mgła chomik się na to co nie wie, gdzie wyhodowany w Holandii Niemiec w Polsce pomidory w coś gdzieś pod szkłem te pomidory ogórki w jakiej bez pana starzejemy powiedział tak nie można dać zwariować, gdyby po prostu trzeba próbować realizować pewne pewną podstawową zasadą ceny urozmaica ogród ma być urozmaicona to nasze żywienie poza tym musimy tylko wiedzieć, żeby starać się do każdego posiłku dnia spożywać warzywa i owoce, bo tak na dobrą sprawę ta zdrowa dieta opiera się na prostych zasadach jedno 100 z tych prostych zasad jest to, że to jest dla ułatwienia połowa tego posiłku, którego zjadamy spożywamy czy np. że mamy ten mały talerzyk czy w przypadku nowej drogi osiadania czytam obiad zwiększy talerz to połowa tego talerza powinna być zajęta przez warzywa bardzo proste przesłanie, które ułatwia nam taki kompas, bo własną ale jakie warzywa no to tak jak lubimy umów na policzmy się starać oczywiście wybierać różne warzywa z najlepszą wyborem jest postawienie na urozmaicenie tego raportował repertuaru zależy jak też warzywa wiele nowinek to jest model, który jest nie to jest troszeczkę taki problem z ziemniakami, bo to jest tutaj duża jest tych kalorii, a my jest wysoki indeks glikemiczny generalnie chodzi jeśli chodzi o ziemniaki i Powiślu spożywać jeśli już to z umiarem jednak mimo wszystko to nie jest tak do końca takie warzywa to też pewna DSM z definicji jeśli chodzi o ziemniaki to oczywiście one są w naszym leni, ale i też nie możemy i jest on zadłużony na obiady czy ciągle ziemniaki kapustę i schabowy to wizja, jaką sobie bez ziemniaków to się zmieniano w dniu 8 proszę zmierzać, ale oczywiście zdarza zainteresowania kuchnią i t d . ale dla bardzo mi osób ziemniaki są elementem stałym niezmiennym, a do tego Surówka tak to sobie sprawę na pewno możemy znaleźć też dużo dobrych rzeczy w tym polskie tradycyjne głównie do SS tylko kwestia wyboru po prostu musimy wykorzystywać naszą wiedzę i czerpać z w tej starej kuchni to co jest dobre jak starać się tutaj komponować jednak własne swój użytek czasami eksperymentować i tworzyć takie takie na nich taki jadłospis, który byłby dostępny i w miarę możliwości jak najzdrowsze i tuszem o treści stop czy może tu wszystkim też bardzo ważne ciemne przetworzone mało mało przetworzone pieczywo razowe razowe też makarony kasze to jest też ważne ważny element naszej naszej diety można stracić każdorazowego podobno jest dodany do awansu do tego, żeby nabrało koloni wszystko notowała tak w związku z brązowego jednorazowe wejście w toku bardzo ważne jest umiejętność czytania etykiet dlatego stąd też naszym programie była to wielka kampania czytajmy etykiety Otóż taka trochę na broń i konsumentów, ale państwo szli jak państwo źli, a Górażdże od kampanii podobnie nikt nie przyszedł do mnie podszkolić czytania etykiet nie zobaczą, że nowa jak program było wydobywać w zasadzie bez tak były strony u nas wejść na strony internetowe do 8  000 000 poza tym w sieci sklepów Biedronka 150 sklepach były prowadzone akcje edukacyjne w postaci takich porad w nosie czytania etykiet jak również rozesłaliśmy ba nie bardzo dużą ilość materiałów do gospodarstw domowych dotarło do 300  000 gospodarst w domowych jednolite indywidualne porady są bardzo ważną ważną, ale w punktach, ale jak można było liczyć na arenie nie na terenie sklepu wbiegł Biedronka w całym kraju na terenie tych sklepów jeździliśmy, jeżeli dietetycy i tam i konsumenci mieli możliwość pozyskania porozmawiania do ich otrzymania materiałów ta forma bezpośredniego kontaktu z bardzo ważna bardzo ważny to 150 sklepów to bardzo dużo zależy ona była powtarzana w przyszłości, bo tylko właśnie poprzez powtarzanie tej tego typu kampanie możemy utrwalać tą tą informację i ważność tego zagadnienia te umiejętności czytania etykiet o w umiejętności tak, zwłaszcza wtedy, kiedy tak marzy mi nie umiem rozleniwia, widząc dzienna porcja, zaspokajając zaprocentowało prawda czy są tego nie rozumiemy nasze zapotrzebowanie małymi literkami maleńkimi literkami, gdzie w 2 i wyciągają okulary i to nie, bo jestem krótko gmachy nagle widzę, żeby zobaczyć co tam jest napisane w na te i inne etykiecie ile lat trwał ten projekt projekt trwał 5 lat 5 lat tak rzeczywiście jest to dość długi okres czasu nalot miał kilka swoich etapów taką część przygotowawczą później część, która wiązała się wszystkim w ścisłym działaniem, jakie później oceną wyników tego programu i działalność edukacyjna czytajmy etykiety trwa jeszcze nadal się również jej działalności naszej strony internetowej, że coś chodzi jest zachowaj równowagę wejdę tam zna tak, ale poza tym są ludzie bardzo ważną rzecz, że dla celów tzw . tzw. trwałości projektów stworzyliśmy w naszym Instytucie podstawy funkcjonowania takiego Narodowego centrum edukacji żywieniowej, czyli w stylu życia jest to właśnie przy przekształcona ta strona internetowa to narodowe centrum rozszerzyliśmy nasze możliwości odnośnie serwerów takich wydolności sensie komunikacji medialnej i stworzymy szeroką Platformę dla ludzi w w celu możliwości edukacji żywienia, czyli można powiedzieć, że chcemy zrealizować hasło jest w żywności żywienia w każdym domu nie tylko możemy wejść na stronę uzyskać jadłospisy uzyskasz porady czy mogę napisać Galatasaray Stambuł może mieć Barbados tworzymy Platformy też już niektóre rzeczy można już 12 za czasów budowy można ściągnąć np. takie aplikacje w jako asystent zdrowego żywienia ANR aplikacja mobilna można ją ściągnąć i wykorzystywać już w UE w praktyce w życiu Bena w sklepie ma się odżywiać uznaje życie ma nutą mięty tam miejsca ważnych to są właśnie tamte elementy u niego ulg, które pozwalają nauczyć utrzymanie praw do masy ciała znajdują się również zdrowa mama czy jest są tam i aplikacje takie mobilne, które każdy może ściągnąć i stosować jeśli również taka jest taki stały stały kontakt, że w ogóle same mamy wiele pomysłów, bo to jest bardzo wiele ważnych zagadnień jest w naszym życiu związanych żywieniem większość ludzi zażywa leki natomiast uświadamia sobie, że od 5350 % osób zażywających dochodzi do interakcji między żywnością lekami jest bardzo trudno ciężko uzyskać informacje z Inowrocławia będzie w każdy pacjent chcemy zbudować taką możliwość, że każdy pacjent, który będzie miał przepisane leki od lekarza i będzie mógł wejść na stronę podać leki i będzie np. mógł uzyskać informacje z jakimi elementami żywności nie powinien kojarzyć tych leków czy np. nie popijać wielu leków sokiem dyskutowali czy soki pomarańczowe czy nie jeść nabiału czy popijać mlekiem to są bardzo ważne zagadnienie czy również takie praktyczne czy takie powszechne narodowe centrum edukacji żywieniowej, które obejmowałoby swoimi działaniami działaniem wszystkie elementy związane z żywieniem stylem życia jak gdyby nie nazywa ta strona czy narodowe centrum edukacji żywieniowej i to i to w tej chwili już jest Dariusz jest ich rozwijać tak tak i tutaj jedno w 19 stycznia będzie konferencja inaugurująca dla mediów i będzie to takie taki start początek oficjalny początek działania kończy się program szwajcarski wszystkie osiągnięcia wszystkich zdobyczy tego programu będą nadal żyły w Narodowym centrum edukacji żywieniowej, ale nie tylko będziemy rozwijali wiele różnych form, które będą dostępne dla całego społeczeństwa dla różnych grup społecznych, czyli forma edukacji poradnictwa jadłospisy bardzo bardzo szeroka forma różnych działań, ale Paweł Gruza zapowiedział tak większość legł u osób zażywa leki Events tak, a prawie wszyscy nazywają suplementy diety meczu rozmawiamy o ożywieniu zrównoważonymi tak dalej, a człowiek słyszy nie nie nie jest równo to co ty jest niema równowagi musisz osiągnąć to to klasyk różowo czerwono niebiesko i t d. dopiero wtedy będziesz miał tyle ile trzeba potasu magnezu i t d . i t d. co pan o suplementach diety z met propagujemy zdrowe żywienie, czyli że nie w oparciu o honor pomnik, jeżeli byłoby dobrze zbilansowane zostanie u większości większości osób absolutnie nie ma takiej potrzeby natomiast tutaj muszę powiedzieć o kilku ważnych aspektach, że na PIT jest już wiele dowodów na to, że suplementacji witaminą, a de jest potrzebna, bo to jest taka już jest strefa geograficzna, gdzie my mamy mało słońca i nie jesteśmy w stanie nie jesteśmy w stanie wytworzyć aktywnej witaminy weksel na tyle mało witaminy GTC szyldzie prewencyjnie to jest jedno to jest wiele różnych elementów, które mogą sprzyjać osteoporozie nowotworom złośliwym wielu różnym chorobom w UE sprzyja to rozwojowi również miażdżycy i chorobom i w osłabieniu układu immunologicznego, czyli niedobór witaminy de niesie ze sobą wiele negatywnych konsekwencji SRM, czyli witamina de no i zaleca się to suplementację profilaktyczną w krajach skandynawskich nawet gdy ta suplementacja buzuje cały rok myślę, że jest wiele już od głosu, które mówią, że w Polsce również powinna być ona prowadzona przez na wyrost rok z racji właśnie w tej możliwości z ograniczonej możliwości działania Promienia słonecznego natomiast poza tym mieście trzeba powiedzieć o Magdzie, że OSO osoby które, zwłaszcza żyją w takim dużym stresie staje się mają duże obciążenia psychiczne u nich pewna suplementacja magnezem i jest ustawiona no i oczywiście są specyficzne sytuacje np. kobiety w okresie wakacyjnych tworzy kwas foliowy na ich tutaj zupełnie inaczej przedstawia się populacja osób starszym wieku, bo ta populacja osób starszych w wieku czasami nie może spożyć takiej wystarczającej ilości różnych witamin mikroelementów składników energetycznych z racji osłabionego apetytu zwracania się właśnie w www Paka dni w pokarmie tata i albo np. mama, gdy ma gorszy apetyt mają osobnik dorosły Staś miał przewlekłe choroby w związku z tym ich zdolność spożywania i bilansowania i Jet jest ograniczona i tu jest usprawiedliwione suplementacja, ale ta suplementacja powinna mieć miejsce po konsultacji z dietetykiem z etykiet, czyli nie na własną rękę w ogóle jeśli decydujemy razem po zbadaniu, którzy mogli poznać ich czasami być, bo zaraz po badaniu lekarskim czy dietetyczne także nie na własną rękę, ale na pewno nie jest to idea, żeby zażywa suplementy suplementy są zarezerwowane mogą być zależą one w pewnych sytuacjach, których o, których mówiłem w idea nie jest, ale też olbrzymi rynek, który się bardzo zna fintech rozwija i aktów prawnych jego zdaniem nasyp dlatego jego zdaniem wiemy o zdrowym żywieniu nie mówimy o suplementach tylko to tylko w tych sytuacjach szczególnych, o których z, a nie tak wspomniałem, gdyby pan, bo kończy się program prawda w nią ponad 5 wpływ na wierzch las ile on sam miał ponad 5  000 0005  000 000 dane GUS inflacja w euro i założymy teraz panie profesorze jeszcze ekstra dają panu 1 000 000 franków szwajcarskich prawda razy 4, bo tak czy bali ważne dla ponad 4  000 000 zł to na co by panie przeznaczył z tak panu szczególnie na serce i tak jest, aby pan w Soelden, że pieniądze no teraz tobym już myślał on i rozwoju Narodowego centrum edukacji żywieniowej, bo to musimy musi być to Platforma boks po to jest nasza teraz idea bardzo ważna, bo służy nasze dzienne powinien pomagać Polakom i stale i powinny powinno być w Polsce wiarygodne źródło zarówno informacji o żywieniu prawidłowym, jaki taki szeroko rozumianej edukacji żywieniowej i o to nam chodzi, żeby zacząć się bardzo szybko rozbudowywać i dlatego te pieniądze przeznaczyłby na narodowe centrum, by mówić o oficjalne 19 stycznia 19 stycznia zdobywa 11 w mediach zapraszam serdecznie będę miała wydania w drodze do państwa bardzo proszę dziękuję bardzo odpowiedzieli państwo na nich proszę państwa rozmawialiśmy o programie, który się zakończyła, ale który w pewien sposób jego idee ciągle ważne i można będzie realizować różne kwestie dotyczące różne sprawy dotyczące tego byśmy wiedzieli co to znaczy zachowaj równowagę jeśli idzie jedzenia, korzystając choćby z tej Platformy, który oficjalny start dziewiętnastego w stycznia rozmawialiśmy o programie zwanymi skrótowo zachowaj równowagę z kierownikiem tegoż projektu o projekcie pan prof. Mirosław Jaros dyrektor Instytutu żywności i żywienia dziękuję bardzo wiele scen jest adres Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: U TOKTORA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA