REKLAMA

40 lat temu wprowadzono w Polsce kartki na cukier (powtórka)

Historie Polski
Data emisji:
2016-12-18 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
43:08 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jako dzień dobry zapraszam na historię Polski trudno się może wyobrazić szczególnie młodszemu pokoleniu, ale 40 lat temu w Polsce wprowadzono kartki na cukier to czy Lindorff uważa prezes po wtedy nie używano słowa kartki, bo to miało złe skojarzenie, więc używano początkowo Fina bilety towarowe w każdym razie generalnie chodziło o to, że cukier był sprzedawany tylko tym osobom które, które miały nowe kartki, dlaczego tak się stało czy Polacy raptem zaczęli Rozwiń » więcej schodzić się, że cukru zabrakło to pytanie pierwsze do naszego gościa jest pan prof. Jerzy Eisler dyrektor Warszawskiego oddziału IPN -u wita witam serdecznie dzień dobry zacząć chyba 3 banki tego, że ekipa Edwarda Gierka dochodziłem do władzy w grudniu 1970 roku zarówno w wyniku gwałtownych protestów społecznych buntu na Wybrzeżu jak i niejawnej tajnej rozgrywki w kierownictwie polskiej zjednoczonej partii Robotniczej z Kremlem w tyle o dłuższym niż Gierek doszedł do wniosku w tym swoim najbliższym otoczeniem, że zawsze kończę ceny należy utrzymać pokój społeczny wobec tego nie masz doświadczenie nauczyło, że 1 z elementów destabilizacji są wszelkie podwyżki cen należy ich unikać dla akurat było to świeże, bo to początek zajść grudniowych, które wyrzuciły Gomułkę, a wyniosły Gierka na to POŚ przecież podwyżki to było warto było właśnie wnioski z tej grudniowej elekcji co więcej zamrożono ceny na 2 podstawowych artykułów na 2 lata później ostatecznie TCM cofnięto do tych sprzed grudnia 70 tego roku, ale zamrożenia nie cofnięto, czyli zamrożono je na tym niższym poziomie ostatecznie cel nie zmieniano do końca roku 1970 piąty, a Polacy przyzwyczaili się, że ceny są stabilne, że rośnie poziom życia, że podnosi się stopa życiowa, a ponieważ w tym samym czasie nie był to też 1 z najspokojniejszych okresów politycznych mam namyśli pierwszą połowę lat siedemdziesiątych w dziejach PRL, więc ludzie wierzyli, że będzie jak ten slogan nie Polska będzie rosła siły, a ludziom będzie żyło się dostatniej no ale przyszedł czas na zmiany w tym chcę się na podwyżki cen niż w czerwcu 1976 roku władze podjęły taką próbę jak wiadomo skończyło się to bardzo szybko protestami w wielu częściach kraju w wielu miastach stroikami, a w 3 miastach i Radomiu Ursusie i Płocku doszło do ulicznych manifestacji do starć z milicją w Radomiu podpalono, a nawet gmach komitetu wojewódzkiego PZPR i chociaż jako inną lekcję z grudnia 70 tego roku wyciągnięto torze milicja nie miała broni palnej nie było strzelanie tylko oficerowie mieli broń krótką, a ja się nie strzela no to najczęściej nie ma też rannych zabitych tam były ofiary śmiertelne, ale to najmniej w zasadzie można powiedzieć, że była to śmierć sił w następstwie wypadku tak byśmy mogli określić 2 osoby zostały przygniecione przyczepą wyładowaną ciężkimi płytami, którą chcieli zepchnąć w stronę szpaler milicjantów, ale nie było strzelanie nie było takich zabitych jeszcze tego samego dnia wieczorem premier Piotr Jaroszewicz wycofał się z tej podwyżki rzeczami była podwyżka tylko propozycja, że konsultacje konie w rzeczywistości dzisiaj wiemy, że zaplombowane worki z nowymi cenami, które miały obowiązywać od bank 28 czerwca, czyli 3 dni nad tzw. konsultacje były były wysłane do wszystkich 49 województw, ponieważ władze się wycofały bunkry uliczne strajki właściwie skończyły się robotnicy odnieśli sukces władze wycofały się, ale nastąpił nieprawdopodobny, a on na skalę ludzie wykupywali wszystko co można było kupić co ma urlop dłuższy termin ważności przede wszystkim artykuły trwałego użytku, ale one są natury rzeczy może teraz nie tak bardzo, ale kiedyś były dużo droższe od artykułów spożywczych, a więc te artykuły spożywcze, które można dłużej trzymać mąka cukier dżemy wszelkie konserwy przetwory i to po prostu zaczęło wynikać z tego jakąś wyjaśnimy, jakiego powodu czy właśnie z tego że, ponieważ wprowadzona podwyżka, w której się co prawda wycofano to jednak ludzie zaczęli przeczuwać, że chyba lata wielkiej prosperity gierkowskiej się kończą, że za chwilę tak czy inaczej coś ogromnie, więc lepiej się zabezpieczyć oczywiście, że taka poza tym obawiali się, że to jest tylko wycofanie się przejściowe za miesiąc 23 po wakacjach władze do tych swoich pomysłów powrócą ceny podniosą, a ja już będę miał te 50300 kg co nam się w tapczanie schorowanych, które ma czarną godzinę będą tu trzeba dodać, że z pokolenia na pokolenie coraz mniej się robi różnych przetworów i kant konser w maszyny babki prababki to tam przez nich kilka miesięcy temu różne marmolady i na jakiś tam jej owoce warzywa mięso przygotowywały w słoikach i na następny rok nasz e-mail na następny rok do dzisiaj są ludzie, którzy robią wcale nie jest tak mało, ale nie jest już tak powszechny w roku 1010 graczy jeśli się robi to bardziej z powodów ma nieco bardziej snobistyczny Halicz zakłada, że swoje to będzie miało mniej chemii handlu i konserwantów prawda to, że za rok czy fakt taki własnej roboty to jest nawet z też pewien rodzaj marketingu, ale wtedy to raczej chyba właśnie wynikało z tej niepewności co do MOL była możliwość pojawienia się przejściowych kłopotów zaopatrzeniowych watahy w taki znak, ale na dokładkę, żeby jeszcze pokazać bezmyślność ówczesnego kierownictwa ankiety rodzaj sondażu przeprowadzonym już po tym wszystkim po tych demonstracjach po tych strajkach, gdzie się w tych sondażach były zawarte różne koncepcje jednorazowej drastycznej wysokiej podwyżki kilku podwyżek rozłożonych w czasie także propozycja wprowadzenia systemu kartkowego oczywiście to jak pan powiedział to miały być bony talony nazwy najróżniejsze byle nie było słowa kartka, ale rozumiemy, o co chodzi o ten wariant wybrany był w tym sondażu ocenianych najniżej jako najgorszy ten, który podjęto co wielu chorych to dużo, że z wojną towarzyszyło kojarzyła albo z pierwszymi latami powojennymi, a która nas odważy tutaj no sytuacja była tak każdy ich ludzie właściwie nie mieli żadnego zaufania dzisiaj mamy przykłady stąd potwierdzony, kiedy dokonywano denominacji złotówki w dziewięćdziesiątym czwartym na dziewięćdziesiąte piąty rok to, bo w okolicach Bożego Narodzenia nowego roku nikt nie popędził do sklepu robić zakupów konser w mąki ludzie wiedzieli powiedziane było w będzie się jeszcze finału kilka razy w cenach w płacach emeryturach i wykładach we wszystkich tak samo nie będzie miało kombinowanie, ale w remontach mniej, a w tym więcej nie wszystko jednakowo natomiast władza komunistyczna dała już dowody takich obrzydliwych manipulacji przede wszystkim przy tzw. wymianie pieniędzy w roku 1950, gdzie wielu ludzi kilka lat po wojnie, którzy mieli te jeszcze jakieś niewielkie oszczędności Monice powierzy zrujnowaną, ale bardzo nadszarpnięta ich sytuację materialną, ale także definitywnie nadszarpnięty autorytet państwa lub, jeżeli mówisz tak, że za 100 zł dawnych będzie się dostawało 3 zł w pensjach w emeryturach rentach stypendia i t d . i we wkładach bankowych do pełnej wysokości, ale pieniądze przechowywane tzw. przysłowiowej skarpecie trzymamy w domu i zakopany w ogródku powyżej pewnej kwestii kwoty trzymane na koncie PKO będą wymieniane w relacji 100 do 1, czyli 3 × gorszy no to oczywiście państwo zarobiło na tej operacji miliardy złotych natomiast miliony obywateli straciły niejednokrotnie bardzo dużo pani tam moja teściowa wzięła pożyczkę na kupno Palka nasi my nie zdążyła tego tartaku publiczność miała 13 tego co pożyczyła w el do spłacania całość, ale już palto oczywiście nie mogła kupić i w roku siedemdziesiątym szóstym ludzie tak do tych sklepów pędzili patentowanie słusznie jak pan mówi po to, żeby były zapasy, ale także, dlatego że nie oddawały najmniejszym zaufaniem tej władzy jeść mówiła, że jest więcej cukru niż było na rynku w zeszłym roku, a w sklepach nie ma co trudno to przecież mamy jeśli to jest prawda niepodobna w to uwierzyć i ostatnia rzecz tylko trzeba powiedzieć tej podwyżce z czerwca 71006 . roku miała to miały towarzyszyć rekompensaty mógł ktoś, kto naprawdę już tak policzył szalenie, że ludzie, którzy zarabiali najmniej ich powyżej po do 1300 zł mieli otrzymali 260 zł to było 20 % ci, którzy zarabiali powyżej 8000 mieli otrzymać 7 % tylko, że to wychodziło 800 zł 2 pół raza więcej niż ci najbiedniejsi byli nawet tacy, którzy n p . Czech był kawalerem czy pan miał bardzo dobrze płatną pracę to nawet zyskiwał na tej podwyżce cen, ale dla rodzin szczególnie dziećmi małymi to była katastrofa to właśnie jak i wyróżnienia był taki był ciąg dalszy tej katastrofy jej jaków włości stopniowo cale państwo się pogrążał w kartki już nie tylko na cukier to już opowiemy w drugiej części historii Polski Maciej Zakrocki witam ponownie zaprasza na drugą część historii Polski przypomina studio prof. Jerzy Eisler rozmawiamy o czy wokół czterdziestej rocznicy wprowadzenia w Polsce kartek i kartek na cukier skończyliśmy na tym, że te kłopoty, które się pojawiły w gospodarce PRL-u siedemdziesiątym szóstym roku zachęciły władze do tego, żeby wprowadzić podwyżkę cen ta została odebrana oczywiście bardzo źle przez społeczeństwo doszło do znanych z tzw. wydarzeń czerwcowych najbardziej znanych w Płocku Radomiu i i Ursusie pod wpływem tych wydarzeń władza się wycofała z podwyżek, ale to jest właśnie to pytanie, które teraz chciałem zadać to decyduje się na wprowadzenie właśnie wszedł w 71006. roku reglamentacji cukru i obdarowywania obywateli biletami towarowymi, czyli popularnymi kartkami na wydawać, by się mogło, że po takim poważnym ostrzeżeniu dla władzy, jakim były wydarzenia czerwcowe po tym, jak należało się wreszcie spodziewać, że mogą być tego konsekwencje polityczne również, bo jednak robotnicy już zostali poddani, a wreszcie są poddawani represjom jesteśmy przecież jednak po Helsinkach siedemdziesiątym piątym roku tam, gdzie jednak PRL również zobowiązać się do przestrzegania praw człowieka, więc można było spodziewać się na większej odwagi co się zresztą potem stało jakiś organizacji opozycji wobec władzy to władza wprowadza w sumie coś niepopularnego jednocześnie przyznaje się, że ten wspaniały ustrój no chyba chyba nigdzie, dlaczego zdecydowano się na wprowadzenie kartek co w moim przekonaniu było przyznaniem się jednak do porażki oczywiście, że było to przyznanie się do porażki, ale do tego momentu przez ponad 30 lat istnienia Polski ludowej przynajmniej w sferze werbalnej, bo naprawdę było to bardzo różnie przyzwyczajono społeczeństwo do sprawiedliwości społecznej i do egalitaryzmu te hasła, które potem przybrały karykaturalne kształty wszyscy mamy jednakowe żołądki, chociaż trzyletnia dziewczynka i gruby facet oczywiście nie mają takich samych dorosłych takich samych żołądków, ale wiadomy był sens demon, a zatem skoro nie można kupić skoro tego cukru nie ma władza twierdzi, że jest go więcej niż w zeszłym roku co oczywiście może jeśli prawdą, ale kompletnie innym niemal nie ma pokrycia w sklepach, więc te kartki w sumie były jeśli nawet nie było to wyrażony wprost to były pożądane przez bardzo dużą myślę, że większość społeczeństwa polskiego, bo oto można było nagle bez kolejki bez zabijania się bez jakiś taki nerwowej atmosfery te 2 kg na osobę cukru w normalny cywilizowany sposób wejść do sklepu i dać kartkę i po starej cenie 1050 za kilogram kupić co, więc jednocześnie stworzono tzw. komercyjną sprzedaż cukru można było co przeczyło zasadzie egalitaryzm przeciw złu, ale wychodziło naprzeci w tym, którzy mają więcej pieniędzy albo większe potrzeby albo lukasz marzy można było taki sam identyczny kilogram cukru tak samo zapakowany z tej samej cukrowni kupić za 26 zł w tzw. sprzedaży komercyjnej dużo ci ludzie tego nie kupowali, ponieważ człowiekowi, który nie robi tych przetworów zbyt dużo owocowych jakiś tam słodyczy i t d. ciast nim pieczę to generalnie 2 kg cukru miesięcznie wystarczają na osobach niż jeszcze w kilkuosobowej rodzinie zdarzy ktoś, kto np. kawy herbaty nie słodzi częściej taniej niż panowie z powodu odchudzania się i t d. to tego cukru było dość gorzej było tam, gdzie ktoś był samotny 1 osoba te 2 kg to było wszystko, a ta osoba np. spłodziła herbatę kawę albo kupić lub musiałam dokupić może nie w każdym miesiącu, ale raz na 23 miesiące taki kilogram tego komercyjnego cukru albo iść miała rodzinę nie jest chodzącą tak to nazwijmy mogła na tym cukier dostać w prezencie, ale zwracam uwagę, że od sierpnia 1976 roku do końca lipca 80 tego dziewiątego roku Polska już jest nieprzerwanie krajem kartek, a jeszcze trzeciego Doda się pierwszy okres Polski ludowej jakąś nawet nie mówię 4445 dobrze od skończenia wojny w Europie 4548 też są kartki i potem jeszcze około roku na początku lat pięćdziesiątych to okres 13 lat od 738 okazuje się, że trzecia część z tych 45 ponad to znaczy w okres, kiedy Polska była krajem z kartkami co oczywiście zaraz po drugiej wojnie światowej jest zrozumiałe, bo widzieli raniły Arkada czterdziestego ósmego roku natomiast w kartki w połowie lat siedemdziesiątych w Europie to był szok nawiasem mówiąc opowiem pewną prawdziwą anegdoty 1 z partii prawicowych we Francji szła do wyborów nie jest plakat tym którym, który był na tyle polskiej kartki na cukier powiększonej do rozmiarów banerów czy dużego plakatu to było chcecie mieć kartki na cukier głosujcie na francuską partię komunistyczną taka negatywna promocja nie głosujcie na, a następnie będziecie mieli warto byłoby za dużo ale, żeby komunistycznych rywali pokonać utrącić to właśnie ta powiększona do rozmiarów plakatu baneru Polska kartka bon towarowy ma na cukier pokazuje do czego prowadzi władza sprawowana przez komunistów prowadzi ponad 30 lat po zakończeniu wojny do kartek na cukier na tak podstawowe artykuły nie są kartki na coś luksusowego, by potem będziemy je w latach osiemdziesiątych, o czym milczy mało, kto pamięta migi kartki i na alkohol i na papierosy i gramy na swoim czy mała ale, ale np. także na Warty z tym, że ten watek będą mogły dostać silny wpływ na to by iść trudno powiedzieć, że nowo niemowlaki, czyli dzieci do zakończenia roku mamy tych dzieci, ponieważ tych dzieci trzeba myć kąpać wiadomo to delikatny jest stworzenie taki maluszek, więc wata na kartki o tym jeszcze porozmawiamy natomiast cieka w jestem no i jak na to wszystko w zadziałała Annę propaganda tamtego czasu no bo tak jak się wydzielina trudno się chwalić szczególnie Edwardowi Gierkowi, który przecież rozpoczął swoją swoje rządy w Polsce no właśnie tymi wszystkimi hasłami budowy zamożniejsze tego społeczeństwa doby przez program budowy drugiej Polski tak nowej lepszej ojczyzny to właśnie ta Polska miała rosnąć siłę ludzie mieli żyć dostatniej i w momencie, kiedy się wprowadza tego typu rozwiązanie i tak podzieliśmy de facto jest to porażka to jakoś władza musiała społeczeństwu wytłumaczyć z czego się ta porażka w 2, a czy to zachodni bankierzy chętnie pytają o anulowanie redaktorze to jest sztuka przekuć klęskę zwycięstwo trunki niektórzy są wirtuozami tego taką definitywną klęskę potrafią przekuć w Super sukces ma pan absolutnie racji ale kiedy właśnie to jest 1 z tych sytuacji, w których jest kompletną klęskę no bo to jest poddanie się nie jesteśmy w stanie zachować cukru w wolnej sprzedaży w sklepach przekuto w sukces w zobaczmy nie było, ale dzięki polityce partii rządu już 2 dni po wprowadzeniu kartek na cukier nie ma kolejek i cukier leży na ladach na półkach sklepowych każdy, kto chce może przyjść kupić nagle w radiu w telewizji w wypowiedziach prasowych pojawiają się głosy tzw. gospodyń domowych chciałam podziękować, że właśnie mogę teraz bez kłopotu w kulturalny sposób bez przepychania się bez kolejki kupić cukier wystarczy to co jest nienormalne przyjąć za normalny i mamy już zwycięstwo można przecież w normalnej gospodarce nikt nie będzie mówił dzień dobry państwu dzień dobry cukier jest w sklepach no ale jeżeli to jest coś niezwykłego, że ten cukier jest w sklepach to informacja dzień dobry państwu sytuacja na rynku cukru została opanowana dzięki polityce parki i rządu dzięki wprowadzeniu bonów zostało to uregulowane tam jeszcze był 1 element nie wszyscy ten cukier dostawali z marzeń nie wszyscy taką samą ilość uważano n p . że chłopom się nie należy rolnikom i to powodowało pewne kwasy jakieś takie głosy krytyczne, ale przecież osiągnięto sukces nikt nie mógł powiedzieć, że nic nie robicie przeciwnie administracja wykazała się taką sprawnością taką dynamiką działania, że tylko przyklasnąć czy można też powiedzieć, że to był początek dowodów na to co coś co potem oczywiście nastąpiło goście w całym obozie no może poza Węgrami Czechosłowacją rzeczywiście takich dużych kłopotów no na rynku podstawowych produktów nie odczuwam, ale czy czy można się było wtedy mówić, że w ogóle polityka gospodarcza gospodarka planowa czytamy na gazową rozdzielcza, że to jest coś co po prostu nie wytrzymała próby czasu, bo z drugiej strony czy rzeczywiście nie jest też takim uproszczeniem powiedzieć, że Polacy o od początku ekipa tej dekady gierkowskiej zaczęli żyć na kredyt nową pożyczał pieniądze na Zachodzie na Zachodzie kredyty były tanie, więc je chętnie udzielano no bo wiadomo, że zawsze lepiej się za zarobi na pożyczonych pieniądzach niż na tych, którzy trzyma na koncie w jakim stopniu ta nasza gospodarka też była powiązana jednak ze światem nowo fakt jest faktem, że w siedemdziesiątym trzecim roku zdobył jak wiemy tzw. poważny kryzys energetyczny czy kryzys naftowy o bardzo chętnie wykorzystywany przez propagandę sam pamiętam w Dzienniku telewizyjnym kolejki w stanach Zjednoczonych po benzynę przed stacjami benzynowymi to wtedy jeszcze 7 lat trzecim roku patrzyliśmy na to z politowaniem, ale ich u nas nie ma już 7 lat później pamiętam jak zostawiałem dzień wcześniej w kolejce przed stacją benzynową w samochodzie może następnego dnia benzynę kupić za innymi słowy czy coś było wiadomo, że deskach systemowych czy to był jednak też krach tej polityki Gierka otwarcia na zachód wzięcia kredytów i modernizacji budowania na potęgę mieszkań, do których trzeba było potem pomyśleć o meblach podłogach armaturze RTV AGD i t d. czego ta gospodarka nie była w stanie zapewnić myślę, że trochę jak moja druga jeszcze dodam trzecie nasza świadomość dzisiaj wszyscy są bardzo mądrze wiedzą wszystko przenikliwie, że się załamie się rozpadnie, ale jeszcze jesienią 71006 . roku Gierek proklamuje Money fair polityka manewru gospodarczego i media żyją to jeszcze nie jest zupełnie serio, ale dobrze takie są artykuły takie samo audycje ten manewr gospodarczy polegający m. in . na ograniczeniu frontu inwestycyjnego, czyli będzie niczym nie będzie tylu rozgrzebanych budów Czaję dokończyć i niech pracują mniej zarabiają na uczynieniu efektywniejszą gospodarki, że ten manewr przyniesie sukces i ja myślę, że ludzie, a pamiętajmy, że wtedy już większość Polaków to są ludzie urodzeni w Polsce ludowej, że innych mechanizmów oni nie znali Jason czasami jak myślę sięgam pamięcią wstecz czasem myślę tak no tak wtedy tak uważałem, że to jest naturalny za naturalne np. uważałem meldunek w dowodzie osobistym nie kojarzyło się z totalitaryzmem chęcią jakiegoś kontrolowania ogółu obywateli i wiele spra w ekonomicznych podobnie, jeżeli czegoś brakuje to trzeba też mniejszą ilość sprawiedliwie podzielić tak jest to wyjście strony kartek poczta jeszcze 1 czynniku nie mówiliśmy, że Polska miała zobowiązania eksportowe dzisiaj nie wiem nie ma takiej sytuacji, ale podejrzewam że, gdyby była tam najpier w rząd zajmowałby się zabezpieczeniem czy zapewnieniem zaopatrzenia dla polskich Polaków dopiero w drugiej kolejności na wysyłanie na eksport, ale wtedy był Szwed już Davis dzisiaj złotówka jest pełnić rolę Davies także tutaj nie ma tego problemu wówczas, gdy nie ważny był koszt uzyskania czegoś, ale dostaniemy za to 100 USD prawdziwe pieniądze, a którzy wyprodukowanie tego czegoś kosztowało np. 150 USD już nie miało żadnego znaczenia są właśnie związał z tą świadomością potrzeby no jednak spłacania tych zaciągniętych pożyczek, bo on -li no ale coraz większy ciężar tak oczywiście, bo to była pętla, którą żeśmy się coraz bardziej zapłon rywali tak to prawda, ale też mówię o takiej filozofii ludzi no i coraz więcej osób n p . nie patrzyło z nienawiścią na sklepy Peweksu, ale z taką pewną tyle mam nadzieję na odrobinę luksusu to jak z niektórych sloganów reklamowych później wiele lat później pozwól sobie na odrobinę luksusu wzięli sobie nie kupię tego, czego tego to sobie kupię zagraniczną FOT Dekor ich Nowaka co to były Pewex to na pewno nie wszyscy już wiedzą, ale oczywiście powiem o tym, już zaraz po przerwie na informacje Maciej Zakrocki zaproszą na trzecią część historii Polski w studiu przypomina pan prof. Jerzy Eisler rozmawiamy o te się ładnie wszedł do sytuacji społeczno-gospodarczej w kraju, ale w kraju tym 40 lat temu zakończyliśmy na no właśnie na jak niektórzy mogą też jest zaś w oku kręci Aldona Hawking dzisiaj można tak mówić wtedy nie było śmieszne padło hasło Pewex był też taki dziwoląg tamtego ustroju, bo z 1 strony się wiąże to gospodarka socjalistyczna jest lepsza, a z drugiej strony do funkcjonowania Pewex, w którym można było kupować za walutę najczęściej za dolary, ale co też było w trybach zwykłym produktem tamtych czasów za bony dolarowe, które poza polską nigdzie nie ma żadnej wartości Zobacz, jakie daje kartki które, których były wydawane, a w Peweksie można było rzeczywiście kupić te zachodnie zachodnie towary, acz stosu jest fonetycznie powodowało coraz większej frustracji w społeczeństwie, że właśnie nawet weksli złożonych pokazywały, że nie socjalistyczna gospodarka w jest fajna tylko kapitalistycznym, ale widzi pan ja też temu złudzeniu, któremu pan uległ mu uległe mianowicie, że dominowały towary zagraniczne nie w Peweksie, zwłaszcza już tym okresie drugiej połowy lat siedemdziesiątych dominowały towary polskie, bo tam nie można było kupić np. volkswagena można było kupić polskiego fiata nie było tak, że ich, że można było kupić tam nie wiem japoński telewizor kolorowy nie tam można było kupić Elektron lub Rubin można było kupić polską pralkę automatyczną ba Polski cement cegły ma mam namyśli materiały budowlane dojdzie do pół litra też można było oczywiście, że tak, ale to toczy szynkę Krakus to wszystko tak natomiast aby w świadomości wielu z nas utkwiły te kolorowe butelki z górnej półki dzisiaj wiemy, że to była główna tutaj, ale gromadzonych na Zachodzie w sklepach to są dolne półki alkoholowe słynny Napoleon ta jest ich i jeżeli działania lokal to oczywiście czerwony, bo nikt nawet nie widział są w innych kolorach nalewki odpowiednio wielokrotnie droższe od tego podstawowego jak dziś powiemy młodym ludziom, że butelka u bliskich mogą nasilić mokra kosztowała paniczny 4 USD szybko przeliczają co 14 ze schorzeniem muszą obejść zatęchłych murach, ale dalej ze sobą ryzyko ich tylko, że pensja miesięczna była 2530 USD to czarno rynkowym kursie czy jednak prze inwestował rzeczywiście często nie miał żadnych szans właśnie ze względów systemowych ustrojowych, bo też przypomnijmy, że normy obrońcy tam tamtej dekady m. in. też osoby, które związane były z takim zespołem doradców pierwszego sekretarza jak chociażby pan prof. Paweł Bożyk jednak mówi, ale jednak zrobili po Polacy skok cywilizacyjny ten maluch tak w siedemdziesiątym piątym roku wchodzimy do dna na rynek Fiat 126 PE jednak zmotoryzowani Polskę, że jednak rzeczywiście ten nasz poziom życia się poprawił pytanie czy rzędu jedno już nie mówiąc o mieszkaniach jak sam mieszkałem przez wiele lat na dzielnicy Stegny w Warszawie na ulicy Marcelińskiej, gdzie na bloku z nr. 3 była nie wiem czy jeszcze jest taka tablica, że w tym bloku, a to, by bloki oddawane między 7 czwarty piątym roku wybudowano milionowe mieszkanie no wtedy były też fabryki domów rzeczywiście tych mieszkań budowano strasznie dużo mówi się, że ekipa Gierka wybudowała 2  600  000 mieszkań dała dach nad głową 10  000 000 obywateli to naprawdę znaczy tylko można o tym, mówić źle mnie dużo to jest trochę zawyżona liczba, ale faktem jest, że bardzo długo nie czy do dzisiaj też niepobity rekord jeśli chodzi o liczbę oddanych mieszkań to rok 1979 po prawie 290  000 mieszkań przypomnę, że w latach dziewięćdziesiątych bywało żeśmy oddawali do użytku wiem zupełnie innym standardzie w zupełnie innej atmosferze około 100  000 czy 13 tego co produkowano budowano wówczas także nie da się tego tak jednostronnie jednoznacznie ocenić natomiast ja na to patrzeć tak przez wiele lat mawiali, iż my, że rozwojowi Polski zaszkodziło to, że pod naciskiem Stalina Polska jak wszystkie państwa bloku odrzuciła plan Marshalla na pewno przypomnę, że plan odbudowy po wojnie w tym kraju ze zniszczeń obejmujący Europę zachodnią daleki wschód w sumie to było kilkadziesiąt państ w i każdy z nich miało prawo podać kwotę jaką, jaką potrzebuje, jaką chce to wyłącznie niecałe 14 miliardów dolarów oczywiście zupełnie innych niż dzisiejsze i zupełnie innych niż te z lat siedemdziesiątych, ale w latach siedemdziesiątych sama 1 Polska dostała 20 miliardów dolarów pożyczek kredytów i t d . to może nie było, ale niech to będzie punkt planu Marshalla 13 to zawsze mówię, że myśmy plan Marshalla dostali tylko żeśmy go zmarnowali tych było po roku osiemdziesiątym słowo, którego dzisiaj można przeżyć miesiąc 2 i w nie słyszymy ani raz wolontariuszem tego słowa dzisiaj w obiegu nie ma sądzę, że młodsi ludzie wolontariusze są lekarze są wolontariusze nie rozumieją wolontariusz to znaczy podejmowanie decyzji nie w oparciu o kryteria merytoryczne tylko ja tak chce to tak będzie, bo to jest słuszne Otóż bardzo wiele tych decyzji było tak podejmowanych w 1 z anegdotą opowiada o tym, że była zastanawiano się jako licencje kupić jeansów Rangera czy bistro róg bramki nie młodym ludziom trzeba wytłumaczyć co to jest dziś szef Daimlera rozumieją natomiast jest natomiast, że to jest Kremlin Cup start, bo taki sztuczny materiał sztuczny tworzymy rodzaj taki strach się siłą garnitury i garsonki przez 2 może 3 lata, bo to bardzo modny zresztą także na Zachodzie i u nas, a po tym, jak żartowano sobie ta fabryka przynosiła dochód tylko w święta i niedziele, bo wtedy nie pracowała w zapasy były na ponad 2 lata tego, bo nikt tego nie chciał kupować wyszło z mody było nie jest, więc nie jest wdzięczny było nim powodowało pocenie się jak bardzo wiele nowo w tego typu negatywnych zjawisk akt, a jednak w zasadzie podjęto decyzję Anna ma taki, że nie będziemy robili dżinsów Wrangler rabaty takie Łach Money czy będziemy eleganckie garsonki szyje garnitury, a nie tak siłach 1 i takie tego typu podejmowane decyzje spowodowały, że z tych 20 miliardów dolarów ja nie wiem, jaka część została bezpowrotnie zmarnowana, bo byliśmy też uczciwi, ale po części zostały zjedzone przez pana przeze mnie przez nas wszystkich oczywiście mógłbym zjedli więcej bardziej drudzy zjedli mniej, ale każdy troszkę to były też rzeczy, które były luksusem g wówczas, a więc na czele z Coca-Colą, która najpier w była przez kilkadziesiąt lat symbolem kapitalistycznej zgnilizny, a potem była, jakby to dzisiaj śmiesznie nie brzmiało symbolem Najwyższego luksusu my nie będziemy robić na antenie reklamy różnym sieciom, których podaje się ten napój, ale wyobraź sobie eleganckie przyjęcie w inteligenckim domu w latach siedemdziesiątych, gdzie podawano Coca-Colę prawie tak jak dzisiaj nie wiem dobre markowe francuskie wino na tej zasadzie tak było papierosy Marlboro man w porównaniu z tym co produkował przemysł kluczowy w 1 paszporty relacjonuje klubowe w 2 Tomasz Cichy jak to się mówiło zmiotły z podłogi od papierosy Marlboro to był w ogóle taki oddech świata w pomijając, że palenie szkodzi zdrowiu jak ma dzisiaj napisany i tak można, by bardzo długo wymieniać czekolada van Buytena cała masa takich produktów, które wszelkie te krakersy i nie krakersy dzisiaj to jest w ogóle jakiś segment rynku nikt o tym w ogóle nie mówi, a wtedy to było pokazywany jako modernizacja nowoczesność, a równocześnie nie spakowaliśmy tych pieniędzy w infrastrukturę drogi koleje po PRL odziedziczyliśmy rzeczywiście pan tak mówi prof. Paweł Bożyk część zakładu w bardzo nowoczesnych i oka i to były te symbole narodowe, jeżeli dzisiaj nikt tego nie robią szkoda, gdyby zrobić taką mapę Polski, na której są różne zakłady w różnych miastach zaznaczony pod nazwami, który jest znamy nawet dzisiaj ich używają, ale czyje one są, bo przecież wady nie jest Polski i to wielka finałowa w tym sensie kapitałowym, że bardzo wiele mówimy, a opony itu itu tylko, że ani tu ani tu to kto to nie są to zjednoczenie przemysłu gumowego to już tego nie matura to on do niej wróci i ja myślę, że to auto gierkowskie patrzenie na ten lepszy bogatszy świat to był taki trochę jak oblizywanie się przed biedaka przed szybą luksusowego sklepu, który widzi ma to Tax Ptasznik blisko tablety wyciągnąć rękę dotknąć, ale ta szyba jest jednak jest właśnie powiedzmy już teraz o dokładnie o tym co do pana sygnalizował wcześniej te kartki na cukier zapowiadają właściwie narosło bucha niesie tego systemu reglamentacji już wkrótce nową głównie to jest oczywiście lata osiemdziesiąte warto może przy okazji powiedzieć, że kiedy doszło do od tych słynnych strajków w stoczni gdańskiej, gdzie pisano postulaty protestujących jest nieprawdopodobne jak się dzisiaj o tym, mówi to pkt 11 brzmiał wprowadzić na mięso i przetwory kartki bony żywnościowe do czasu opanowania sytuacji na rynku ludzie chcieli kartek tak właśnie na postulaty związkowców wzrost, dziękując za paliwo to się brało z tym poczuciem równości będzie mało będzie skromnie, ale w ogóle będzie i to taka egalitarne filozofia powodowała, że ludzie chcą poza tym mamy dzisiaj Sobiech nie bardzo potrafimy wyobrazić nawet ci, którzy wzięli jesteśmy teraz starsi lubimy miękkie fotele wygodne samochody niekoniecznie twarde krzesła i takie tego typu rzeczy nie pamiętamy, że można było spędzić w kolejce 456 godzin, ale można było też np. w kolejce po sprzęt i radiowo-telewizyjne 3 SA Gd spędzić kilka tygodni z podpisywaniem tzw. listy ze społecznej w 2 jest jakiś duży paluch wypada dużo między dwunastą w nocy, a czwartą bramkę siebie żył w łóżeczko książka, jaką do czytania i gdzieś tam w bramie czy pod wejściem do sklepu dyżuruje się od czwartej przychodzi ktoś inny podpisuje listę ja mu przekazuje on od czwartej do ósmej dyżuruje tak to wyglądało również nikt nie wiedział, kiedy któregoś dnia, o której godzinie będzie przywieziony ten towar faktury zainteresowani czekają na to są rzeczy, ale nieprawdopodobne, że młodzi nie chcą wierzyć, że warto przypomnieć może młodzież przynajmniej sensie takiej straty dla takich danych precyzyjnych przypomnę 28 lutego 81001 . roku wprowadzono kartki na mięso 30 kwietnia także na wszelkie przetwory przetwory mięsne oraz masło mąkę ryż i kasie we wrześniu 800 pierwszego roku system kartkowy objął mydło proszek doprania papier toaletowy już postanie wojennym wprowadzono kartki na czekoladę alkohol benzynę buty warto też jeszcze dodać, że ten system reglamentacji nie tylko sprowadzał się do takich kartek co to ja sobie oczywiście zostawiłem w domowym albo kilka pamiątkę żeby, żebym potomni właśnie widzieli ale o czym też już pan wspomniał mówiąc o Warcie, ale wprowadzono cały system reglamentacji takiej daje nie odpowiedziała psycholog, bo n p . trzeba było przyjść z książeczką zdrowia dziecka, gdzie wbijano stempelek właśnie rzesze kupiło n p . o chociażby na początku tzw. wyprawkę były reglamentowane tetrowe pieluchy chyba było 20 pieluch nadzieja właśnie potwierdzono licznie po osiemdziesiątym czwartym roku w styczniu urodził się mój ukochany syn, ale pamiętam, jaki to był problem właśnie, żeby zdobyć pieluchy i żeby wziąć ślub trzeba było chyba przy ich zaświadczeniem z urzędu znaczenie, żeby wziąć ślub ale, żeby kupić obrączki to też mi na zaświadczenie z urzędu stanu cywilnego, że będzie ślub można było kupić obrączki ten cały alkohol na wesele, ale majonezu urzędu w papier Zrzeszenie będzie brało ślub także poza system kartkowy w system reglamentacji rzeczywiście obejmował wiele innych dziedzin i właśnie był załatwiany w ten sposób, że się chyba w dowodzie osobistym też, jaki system walki wstawiono prawdę o biały ser żółty holenderskich wentylowanych turbo to rzeczywiście pewnie młodym ludziom uwierzyć, słuchając jego bajki o żelaznym wilku, ale myślę, że to również w kontekście oceny tego, jaka Polska jest dzisiaj warto czasami o takich rzeczach przypominać, bo to było naprawdę niedawno ja rocznik 60 bardzo dokładnie co pamiętam na koniec jeszcze powiem tylko taką anegdotę chyba byłem na drugim roku studiów, czyli tak dziś rok właśnie 80 pierwszy przed stanem wojennym, kiedy poszedłem, bo mama robiła przetwory po kartkę na cukier do dziekanatu ani w wydziale na Uniwersytecie warszawskim się dowiedziałem zaskoczony, że socjalistyczny związek studentów polskich podjął uchwałę, że studenci dla dobra kraju zrzekają się kartek do cukierni w i byłem przerażony c opowiem mamie w bardzo dziękuję bardzo żałuję, że Lis był gościem Stali Polskę zapraszam państwa na informacje w radiu TOK Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA