REKLAMA

Czas święty, czas świecki

Kwadrans Filozofa
Data emisji:
2016-12-27 14:40
Prowadzący:
Czas trwania:
12:26 min.
Udostępnij:

Czy ateiści moga obchodzic swieta? Czy jest w ogole do pomyslenia swietowanie, kiedy sie nie wyznaje zadnej religii? Alez oczywiscie. Religie nie maja na to monopolu.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ten kwadrans filozofa elity Tomasz Stawiszyński dzień dobry, ale już kiedyś się przy okazji tych kwot rasowych rozważań wspominałem o bardzo ciekawych badaniach dotyczących religii i religijności, która kilka lat temu przeprowadził zespół naukowców pod wodzą profesorów Ryszarda Wagnera Daniela Abramsa i Eli jej pół ten sam zespół wcześniej, posługując się dni w takim specjalnym opracowanym przez siebie modelem matematycznym statystycznym tym samym, który Rozwiń » zastosowano teraz badania religii Otóż wcześniej ten zespół opracował symulację ekspansji zanikania poszczególnych języków lektura języki określonej perspektywie czasowej zanikną, a które będą Supry mowa, acz to mniej więcej pokazywała wspomniana symulacja zresztą bardzo trafna, bo jej ustalenia wykazywał się naprawdę sporą sprawdzał nowością moi właśnie do tego samego dnia, używając tego samego modelu matematyczno Statystycznego, którego użyto do badania języków postanowiono teraz zastosować do badania religijności, a właśnie i w jaki sposób zadano sobie pytanie w ramach tego modelu ma się czy też będzie się miała zachodnia religijność i co z tego mianowicie wynika dla z tym się teraz zastanów ten kwadrans filozofa teza, którą wspominani badacze stawiają jest teza o radykalną bez wątpienia i brzmi nie mniej ni więcej tylko tak, że już wkrótce wg nich religia w kręgu kultury zachodniej, bo kręgu kultury zachodniej to badanie dotyczy w ogóle przestanie istnieć jest teza tych badaczy oni, stosując matematyczny model do analizy trendów w religii ne w religii noś ci z mieszkańców Australii Austrii Holandii Irlandii nowej Zelandii 3 Kanady Finlandii Szwajcarii ustalili, że poziom roli religijności w tych krajach spada w tempie zaskakująco szybkim od 40 do 60 % obywateli tych krajów deklaruje obecnie brak wiary to jest średnio 2 × więcej niż dekadę wcześniej to jest skądinąd taki trend, który także w Polsce jest wykrywalne wg np. Instytutu statystyki kościoła katolickiego w ostatnich latach liczba ludzi uczestniczących w niedzielnych mszach powoli, lecz stopniowo się zmniejsza w 2007 roku było to 43 %, a w 2010 już tylko 41 % Abrams i jej po i łajna twierdzą, że jeśli ta tendencja się utrzymają tak tych 9 krajach objętych badaniami, jaki w Polsce, gdzie MO ulatniający się wolniej, ale nie mniej regularnie religijność, mierząc co roku kościelne instytuty statystyczne to być może już niebawem na miejscu kościołów tak jak ma miejsce w Holandii czy Szwecji pojawią się na wkład puby i kina, a krzyżówką sutannę będzie można obejrzeć właśnie co najwyżej jakiś muzealnej gablocie obok takich artefaktów, jaka chemiczna Redforda albo Kowalskim młotem, która są no i nostalgicznymi czy napływającymi z nostalgią emblematami czasów epok dawno już nieistniejących i wskazują na zawody w grze albo dawno wymarły albo dogorywają cena naszych oczach opinii ten kwadrans filozofa oczywiście do tego rodzaju prognoz należy podchodzić wysoce sceptycznie, zwłaszcza że na co uwagę zwrócił u nas im stale w książce pod sugestywnym tytułem czarny łabędź bardzo ta książka państwu polecam zresztą wspominam też o niej przy różnych okazjach nikomu jeszcze tak naprawdę się nie udało zbudować modelu, który z dużym prawdopodobieństwem przewidywałby złożone zjawiska społeczne chodzi o to, że w tych zjawiskach społecznych działa tak ogromna liczba czynników, które są nieprzewidywalne i to właśnie te nieprzewidywalne czynniki jak się okazuje odgrywają zazwyczaj rolę decydującą, że po prostu z góry założyć wszystkich istotnych parametrów nie sposób, które w jakiś obszarach społecznych działają zawsze coś nas zaskoczy to jest właśnie teza pale, na których ten czynnik nieprzewidywalny, który umyka zazwyczaj wszystkim, którzy jakiś modele do przewidywania zjawisk społecznych kulturowych tworzą ten czynnik nazwał właśnie czarnym Łabędziem to no i np. autorzy symulacji, o której tu mowa zapewne nie przewidywali, bo to są badania z wyroku 2010, a że krajobraz społeczne etniczne, a tym samym krajobraz religijny Zachodu będzie się zmieniał pod wpływem uchodźców do zmieniał się w sposób bardzo wyraźny, ale oczywiście nie to jest w tym badaniu najciekawsze inne ona pokazuje pewnego rodzaju zjawisko sekularyzacji zjawisko już od dawna obecnej opisywane w tle umyka temu badaniu czy tej perspektywie jednak coś głębszego jak sądzę umyka mianowicie, że to, że niezależnie tak naprawdę od tego jak daleko nam będzie czy jak daleko nam jest do chrześcijaństwa jak bardzo współczesna kultura jest sekularyzacja na to, chcąc czy nie, chcąc myślimy i działamy i przeżywamy także świat w sposób zasadniczy ukształtowany przez chrześcijaństwo właśnie przez pewne charakterystyczne pojęcia przez pewne charakterystyczne struktury nie pojęcie owo intelektualne, które właśnie chrześcijaństwo za sobą przyniosło będzie tak oczywiście znacznie znacznie dłużej jeszcze będzie tak jeszcze na zdecydowanie długo po tym, jak ostatni kościół zostanie przerobiony na dyskotekę ne i nawet wtedy, kiedy właściwie symbolika religijna jeśli coś takiego w ogóle jest możliwa całkowicie zniknie z przestrzeni publicznej wciąż te pojęcia te głębokie struktury intelektualne duchowe być może tak nawet można określić, które chrześcijaństwo za sobą przyniosło będą kształtowały nasz sposób myślenia mówienia, a także doświadczania skądinąd psy minione święta on, o które właśnie za nami w kasie na to wskazują minione święta no i święta w ogóle całkowicie pozbawiona wydawałoby się przynajmniej znacznej części na obszar zachodniej kultury tego elementu religijnego czy bezpośrednio religijnego przekształcona w swoiste święto konsumpcji raczej będąca bowiem czasem przede wszystkim intensywnych kampanii reklamowych i równie intensywnych zakupów Otóż nawet takie święta, które są wydawałoby się całkowicie wyzuty ze swojej religijnej substancji wcale nie przestają spełniać tej swojej sakralnej roli one to robią nawet wtedy, kiedy nam się wydaje, że mamy do nich stosunek całkowicie świecki i że wymiar religijny my tych świąt całkowicie nas nie interesuje ten kwadrans filozofa struktura czasu struktura roku wciąż tak naprawdę dzieli się bowiem na czas świecki i na czas Święty ten pierwszy czas świecki czas Profanum jak mówił o nim RM dwudziestowiecznej religioznawca Mircea Eliade to jest czas, w którym upływa znaczna część naszej codzienności, a czas Święty z kolei to jest ten inny czas cyklicznie powracający cechujący się powtarzalnością podobieństwem zamrożeniem potrzebnej do poprzedniej rutynę w świętym czasie można robić rzeczy, których na co dzień się unika np. fundować sobie jeśli chodzi o jedzenie w zawieszeniu ulegają także, a przynajmniej chciałoby się, żeby ulegały rozmaite konflikty i kłótnie o to jest specyficzne i właśnie dobry czas, żeby je zażegnać to się zresztą rekomenduje, żeby w okresie świąt i spróbować te rozmaite konflikty, które w, których jesteśmy spróbować je rozpuścić zażegnać istotą czasu Świętego jest właśnie jego re apetyt żywność, czyli powtarzalność to, że zawsze wiemy, czego się po nim spodziewać, bo nam o tym, przypominają pewne niezmienne rytualną ości, którym się wówczas oddajemy świadomość cykliczności cyklów przyrody i centrów kultury daje nam pewne poczucie trwałości zakorzenia nas w świecie tworzy mentalne i symboliczna przystanie w zmieniającej się, a właściwie wieczna zmiennej rzeczywistości nawet gdy nie przeżywamy tych świąt religijna religijnie one niosą w sobie te wszystkie jakości Świętego czasu, o których wspomniał pan ten kwadrans filozofa tego rodzaju odskoczni od codziennego życia tego rodzaju struktury czasu, który w określonych momentach roku wykracza za swoich ram Otóż takich chwil takiego uczestnictwa w czasie innym świętem niezmiennym powtarzalnym jak się wydaje wszyscy potrzebujemy niezależnie od tego czy jesteśmy wierzący czy niewierzący niezależnie od tego czy nam blisko czy daleko do jakiejś konkretnej religii jakiegoś konkretnego wyznania czy kościoła zresztą same święta te dni, w których codzienny porządek ulega zawieszeniu, więc są starsze niż wszystkie te wielkie dziś dominujące religie, które skądinąd zazwyczaj przejmowały te dni, które stawały się święte w jej własnych kalendarzach po jakiś wcześniejszych systemach wierzeń jakichś wcześniejszych nel mitologiach jakiś wcześniejszych kulturach oczywiście to wy nie oznacza, a w każdym razie nie musi oznaczać, że tak czy inaczej, chcąc tego czy nie wszyscy jesteśmy jakoś religijni i bynajmniej do w moim przekonaniu oznacza w każdym razie, tyle że kultura w tym także systemy religijne, które przez ogromną część historii były właściwie jedyną siłą kulturotwórczą służyły za całością wysp świata poglądy spełniały różnorakie role, jakie dziś spełniają inne instytucje dziedziny kultury Otóż oznacza to właśnie, że religia czy systemy religijne korzystają z jakich być może naturalnych być może wmontowane gdzieś na poziomie dna cykliczności rytmiczność, które stanowią nieodłączną materia naszego istnienia naszej egzystencji religia wydobywa ne te głębokie struktury właśnie tak głębokie nasze potrzeby i w jakim sensie je operację analizuje się w jakim sensie tworzy pewną kulturową strukturę, w której możemy to przeżywać nie trzeba tutaj dodawać rzecz jasna rzeczywistością, która w tej perspektywie najsilniej ową nazwijmy to naturalną materia egzystencji czy naturalną materię istnienia niszczy jest współczesne drapieżny kapitalizm ze swoją niepohamowaną żądzą zysku za swoją niepohamowaną apetytem na pomnażanie kapitału monopolizuje Nancy monolit z bijącym nasze doświadczenie pragnący zlikwidować wszelkie zróżnicowanie tak, aby przez 7 dni w tygodniu 365 dni w roku można było oddawać się permanentnym zakupom nie ironia, a może demoniczna z tego zamysłu zawiera się także w tym, że właśnie święta stały się czasem, w których w, którym ten szał zakupowy ten szał kapitalistyczny osiąga swoje apogeum, jeśli więc można czegoś sobie życzyć już poświąteczny wprawdzie do tego, żebyśmy się nie dali temu potworowi połknąć i żebyśmy dalej celebrowali pewną rytmiczność pewną cykliczność i odrywali się od codzienności co jakiś czas, a nie jeszcze głębiej się z nią zagorzali bardzo dziękuje Tomasz Stawiszyński do usług Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KWADRANS FILOZOFA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA