REKLAMA

Biosfera: Wanda Wasilewska (powtórka z 27.10.2016)

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-01-05 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
48:46 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
biosfera audycję biosfera Karolina Głowacka on, a dzisiaj naszą bohaterką czy też może anty bohaterką będzie Wanda Wasilewska studia pani dr Agnieszka Mrozik dzień dobry dobry wieczór dzień dobry mąż pani doktor jest z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk inne szczególne zainteresowanie pani doktor to studia nad PRL -em i komunizmem w perspektywie badanie genderowe, a także krytyczna analiza dyskursu w tym medialnego i kultury popularnej dotyczące kobiet PRL -u Rozwiń » i też wcześniejszych można, by tak powiedzieć związanych z tą lewą czy też skrajnie lewą stroną jatek zaczęło mówiąc o tym, że bohaterka czy też anty bohaterka, inspirując się pani stajemy tytuł brzmi komuniści w nawiasie nie mają ojczyzny Wanda Wasilewska jako Polska znów w nawiasie anty zamknąć naraz bohaterka narodowa to bohater Gant bohaterka efekt no to zależy też dla kogo i w jakim okresie Wanda Wasilewska akurat zmieniała z Unii oraz błędną ocenę miała bardzo zmienną cena w zależności od tego kto kiedy, w jakich warunkach oni pisali to też mnie interesuje poza postacią sam samą postacią Wandy Wasilewskiej bardzo interesowało i wciąż interesuje mnie to jak oni pisano w różnych okresach historycznych czy przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem w PRL-u dostała ocenę jej się zmieniała i oczywiście współcześnie mamy też nie mogę nie zapytać, bo część słuchaczy może być zdziwiony, dlaczego Wandzie Wasilewskiej rozmowa z panią dr Instytutu badań literackich jak do badań literackich jak Wanda Wasilewska komunistą była tyle co przy NATO napisał Mandela Śląska, bo przede wszystkim pisarką od tego czas zacząć może dziesiątym żałuję, że nie kojarzy z Wilna za bardzo się o tym, pamięta, ale mam poza swoją działalnością polityczną jej społeczną, a mi właściwie można, by wystartowała jako opiekun pisarka po przed wojną wydała 3 powieści miałem 3004 . roku oblicza dnia 3005 . ta ojczyzna 3007. ziemia w jarzmie oprócz tego pisała sztuki jej działania teatralne pisała opowiadania pisała reportaże, a to szczególnie w okresie powojennym ale by przede wszystkim mają przede wszystkim pisarka i tych ojej twórczości i powieściach wrócimy opowiada przede wszystkim pani doktor oczywiście po połowie nas, żebyśmy mogli rozumieć jej twórczości, żebyśmy mogli zrozumieć w jaki sposób później była interpretowana na różne strony to, o czym pani mówiła to jesteśmy oczywiście winny państwu krótkie przypomnienie kim Wanda Wasilewska była jak wyglądała jej ścieżka życiowa sztywno nie za długiego życia, bo 59 lat przeżyła urodził się w 1905 i od początku naszą koło lewicowość en niektórzy powiedzą skrajną lewicowość kończy WTS bardzo ciekawe, że urodziła się, by w domu są w socjalistycznym, a była córką Leona Wasilewskiego i Maria i Wandy Zieleniewski ich Wasilewskiej Leon Wasilewski szczególnie postać ojca jest tutaj gra bardzo często przywoływana w kontekście biografii, a było był socjalistą było 1 z towarzyszy Józefa Piłsudskiego, a był wydawcą czasopisma Przedświt ma na emigracji 1 z działaczy polskiej partii socjalistycznej, a jako polityka był ministrem spraw zagranicznych w pierwszym rządzie, a drugie RPA manna oraz w rządzie premiera Moraczewskiego, więc na można powiedzieć, że tradycja polityczna IAAF i takie działa ludzkie społecznej aktywności była winna była jej bliskie można powiedzieć o tym, że od początku zresztą biografia jej matki i wiele jest również bardzo ciekawa w tym kontekście była również działaczką Anna polskiej partii socjalistycznej, a była zaangażowana w działalność oświatową na szerzenie oświaty wśród chłopów, ale też wśród kobiet, kiedy organizowało się w Legionach w czasie pierwszej wojny światowej, a on również, że tutaj byłaby byłaby bardzo bardzo zaangażowana, a później już w latach dwudziestych EMC czy pozyskanie przez Polskę niepodległości no bo można będzie trochę bardziej żoną przy mężu i skupiła się na wychowywaniu, a 3 córek, ponieważ mówimy o Wandzie Wasilewskiej nabyła ona była drugą córką, a Wasilewski po starsza Halszka Ka później banda innej najmłodsza radna Zofia Aldona zresztą ze wspomnień najmłodszej córki właśnie Zofia Aldony Woźnickiej po mężu, a wiemy, że matce tych 3 córek nie do końca odpowiadała taka razem taka aktywność leżą dokładnie żony przyrodę przy mężu trzecie matki zajmujące się córkami, ponieważ bardzo dobrze pamiętała zwiała temperament nie miała temperamentu, a i, ale i niebyła tylko towarzyszką swojego męża w sensie domowe tak prywatnym, ale była również jego towarzyszką w działalności na polityczny czas później kontakt oczyszcza, bo taki, że lata żonę generałów czy polityków oraz amatorskiej twórczości n p . Zofii Nałkowskiej to było takie panie, które przeprowadziły można być salonem wiemy, że matce matce Wandy Wasilewskiej to nie odpowiadało, więc tyle można palić w dzieciństwie, a Anna i jej w Wasilewska Wanda Osiecka była świetnie wykształcona to z 3 zaś moim zdaniem podkreślać to raz skończyła polonistykę była doktorem filozofii czy tak wraz z tamtych czasach obroniła obroniła świetną pracę on na Tatarach portal o twórczości Stanisława Witkiewicza filozoficzny filologii filozofii filozofia filozofii tak i ta praca była tak świetną szarżą, by wystarczyła do tego, aby nadać jej rangę tytułu właśnie doktorant na doktora filozofii dosyć szybko zaangażowała się też działalność można wiedzieć o pełną polityczną taka była działaczką, a w związku niezależnej młodzieży socjalistycznej później na ślady rodziców polskiej partii socjalistycznej, czyli nie buntowała się szuflady, gdy na początku tak to znaczy to jest bardzo ciekawe, że kiedy mówimy o tę formę profilu politycznym Wasilewski oczyszcza mówimy o nich komunistka, a i myślę, że by tak też sama by się zdefiniowała natomiast w sensie takim formalnej przynależności oficjalnej goście przed wojną nigdy nie należała do partii komunistycznej należał do polskiej partii socjalistycznej, a to nawet ciekawe przez 3 lata w latach trzydziestych była członkinią rady Naczelnej PPS reprezentowała kobiety w działaczki tej tej partii, więc raty to jest bardzo ciekawe że, że wasze nigdy nie należała do komunistycznej partii Polska była działaczką po na socjalistyczną natomiast dosyć szybko na tle Geoff no można powiedzieć pewnego radykalizują wania się jej aktywność polityczna zaczęło dochodzić do pewnych konfliktów między nią rodzicami jak pisała w swoich wspomnieniach uczmy się wypowiadała się, by ponieść taki wywiad z nią przeprowadzili historycy zakładu partii przesiądę czwartym roku jeszcze na krótko przed śmiercią Niane i tam opowiadała historię swojego życia mówiła, że Indie i dla jej ojca komunizm czy tak jak go kojarzył Rosja i to nieważne, jaka namówiła czy to była Rosja carska to była Rosja bolszewicka była wcieleniem największego zła, a dosyć szybko o wynikał głównie z wyborów co wynikało 3 zaborów i jak z jego aktywności jeszcze z okresu sprzed pierwszej wojny światowej to jest tak oczywiste natomiast zdaniem Wasilewskiej mnie ojciec tutaj nie nadąża można powiedzieć za pewnymi zmianami takim przekonaniem części, a on potem coraz większej części mnie i inteligencji taki lewicowy i coraz bardziej się radykalizują się przed wojną, która uważała, że jednak po stronie Rosji się związku Radzieckiego już wtedy na inność uważa, że szef w tym państwie należy upatrywać można powiedzieć, że pewnych tendencji rewolwerem rewolucyjna idea i ogólnie takiego takiej sprawiedliwości, a społeczną w tym kierunku faktycznie doszło na z ojcem zaczynało jej być realnie po drodze, chociaż co ciekawe mówiła, że w pewnym momencie zapadło takie obliczanie między między nimi taka niepisana maści można powiedzieć, że zgoda, że o tematach Rosji, ale czy związku Radzieckiego szpadel i o tematach komunizmu nie będą dyskutować czy wzruszenie porozumienia poróżnić, żeby się realnie pokłócić, a natomiast Vinety w ogóle ta relacja z ojcem jest jest bardzo czekała do tego do tego stopnia, że goście wielu badaczy czy badaczek szczególnie współcześnie wydaje mi się próbuje EU odczytywać biografią Wandy Wasilewskiej właśnie przez pryzmat jej relacji z ojcem naczytał się mówi o tym, że tamta ich relacja była z 1 strony oczyszcza oparta na bliskości z drugiej strony pewne różnice poglądów rywalizacji mówi próbuje się ustawiać tak z taką taką trochę narrację nie wiem córki marnotrawny można powiedzieć, która zbuntowała się przeciwko swojemu ojcu, że taniej pan stronę związku Radzieckiego komunizmu to było pewien gest buntu takiego w córki wobec ojca jak ma wciąż unikała takich takiego psychologii wychowania natomiast wydaje mi się, że jest oczywiście coś w tym na naraża to relacje z ojcem próbowała na wielu sposobów na wiele sposobów też lepsze opracowywać AM itd to jest w ogóle bardzo ciekawa, że Wasilewska w taki literaturze przedmiotu funkcjonowała i funkcjonują w grę dzisiaj, ale wśród współczesnych szczególnie kocurka, ale ona włączona tak, by publicznie identyfikowane kocurka swojego ojca nie mówiono o nim brudny też bardzo trudna tak mi się wydaje dla naszej młodej kobiety, która wchodzi sfera życia polityczna społeczna próbuje zaznaczyć swoją obecność w najpierw trzeba jak się córką swojego ojca, ale zaraz obok drugie ryzyko, że zostanie żoną swojego męża raz powiem o tych mężach ważnych bardzo ciekawe że, gdy w jej życiu było 3 mężczyzn, bo oficjalnie rozwiązana sam się była zamężna natomiast na szczęście to już, skąd ten wandalizm, ale z ojcem Alex wydaje się, że mogłoby coś tutaj na rzecz żyją trochę uwierało ta lampa etykietka, która do niej na przylgnęła i wydaje się, że do tego stopnia, że właśnie w tym wywiadzie, o którym wspomniał, że 1004 . roku wspomina pogrzeb ojca to był grudzień 3006. roku dla niej oczyszczono wielki wstrząs, bo mimo tych różnic było jeszcze tak jak podkreśla bardzo zżyta ze swoimi rodzicami ranny i podkreśla Tosza na ten pogrzeb przyszli towarzysze komuniści, a zna się już komunisty na czas komunistycznej partii Polski, ale też może można, by tzw. nie uściślenie i przynieśli wieniec zna ten na grupie z napisem Anna ojcu Wandę, więc można powiedzieć rola się odwróciła się z ich perspektywy to ona była tą ważniejszą postacią tak dla nich, a on po prostu jej ojca jest to się wydaje taki bardzo bardzo takie ładne, ale i tak tak ładna w taki ładny gest taką umowę o o o ciekawej wymowie pewnym potencjale interpretacyjnym, jeżeli chodzi o tych mężów chorym Wandy Wasilewskiej to było ich 3 pierwszych Roman Szymański to była można wyżyć taka miłość do 20 Renata Nowak studencka miłość Annę, która w baszcie przecięła się zostać przecięta szybko, bo on dosyć wcześnie zmarł na tyfus 3001. roku miał ślub wzięli 2005 . roku 9 wystąpią Tymon zmarł 3001 . nagle na tyfus, a on o owoce można będzie tego związku była córka Whitney Ewa Szymańska z tego co wiem, bo chyba pani Ewa Szymańska jeszcze żyje, a na w Moskwie mieszkam na alarm być może coś co się zmieniło w bramkarza jeszcze jeszcze niedawno wiedziałam, że rzecz, że żyje i że ma się dobrze niedługo po śmierci pierwszego męża, gdy pojawia się drugi pojawia się drugie Marian bogato koty za bardzo ciekawa postać murarz krakowskie, a z, którym znała się już wcześniej to znaczy, bo wypełnia z tym pierwszym mężem związała się będąc należąc do związku niezależnej młodzieży socjalistycznej zresztą pierwszy mąż, bo znam robotnika kolejowego, więc też można powiedzieć po tak taka, a tak jak to 1 z własnych nosów komentuje Zofia wytwarzające się w, a tutaj robotnik tutaj mamy drugiego tomu drugiego męża właśnie Marek Mariana bogatka stron zresztą przez kilka lat nie była w związku małżeńskim, a oni tworzyli taki wolny związek najpier w mieszkali w Krakowie, a potem jak potem 3004 . roku na jesieni obaj przenieśli się do Warszawy, gdzie już zresztą rodzice nie Wasilewskiej, a ja czytałam też często w posiadaniu listów Wandy Wasilewskiej do rodziców pisanych jeszcze z Krakowa kiedy, kiedy mieszka w Krakowie tam zdaje się toczą się jakieś burzliwe rodzina dyskusje odnośnie statusu tego związku to znaczy my rodzice co co ciekawe chyba bardziej ojciec nawet niż matka nalegali na legalizację tego związku tak nas za zawarcie oficjalnego związku małżeńskiego i 1 z listu, który też, że takim wyrazem zdaniem takiej walki Wandę o pewną podmiotowość napisz do matki, że wasze cóż takiego złego jest z tej sytuacji, której żadne związki są nielegalne związki są nielegalne od kiedy i od kiedy kobieta, żeby wdrożyć mężczyzna musi mieć papierek tak wręczała tam wygłasza widziałem taką deklarację podmiotowości taki taki sam emancypacji, kiedy mówi jej wpisie do matki, że winny, że dobrze się czuje sama ze sobą, bo w ten w ten w ten sposób, kiedy wieża nie jest zamężna jest dowodem jest podmiotem tak jest ja czuję się sprawcą, a mówi Niejestem dodatkiem do swojego męża to musiało zawierać jej matkę wydziały Smolec, chociaż jak się okazuje kilka lat przedwojenne na kilka przed wojną zdecydowali się na zawarcie związku małżeńskiego też Wasilewska wyjaśniała wczoraj do złotej tej sytuacji turnieje razem wyjechać do związku Radzieckiego jakoś wizytą na potrzebne było, że paszport najmłodsza, bo jakoś wpisać się obok dziadka do do jej papierów ostatecznie do związku Radzieckiego nie wyjechali, ale ślub wzięli, a ten trzeci, a Bogatko skończył jako być może nasi słuchacze wiedzą dosyć tragicznie to znaczy w niewyjaśnionych okolicznościach nikt się niewyjaśnione do końca okolicznościach giną już we Lwowie w czterdziestym na rok uczy już po no i długo po to, powrót po wybuchu ranna po wybuchu wojny, kiedy Wasilewska przeniosła się do Lwowa razem razem z mężem na liniach zostało nim postrzelone w baszcie były różne sugestie jak to się stało na czyje polecenia na czyj rozkaz strona o tym, wiedziała prawdopodobnie zastrzelił go NKWD tak, by wynikało z Realem i dzienników Chruszczowa po latach wydanych, w którym wyjaśniał, że Wasilewska się o tym, dowiedziała no cóż współpracowała dalej dzisiejszej perspektywy może się wydawać niepojęte jak zresztą tak zabili mi męża ludzie, z którymi współpracuje dalej oczekują współpracy ma ona się zdecydowała na to inna znana to współpraca tak ma nam dalej dalej funkcjonowała w tych gra w tych układach po trzecie można to tak bardzo ciekawe jak można, by zakład za on tak nas nas za niezwykłe tak, dlatego że gdyby trzeci mąż to ukraiński poeta Aleksander Korni luk, a którego poznała już we Lwowie, czyli właśnie w, kiedy przed przeniosła się z naczepą w przedostało się z ogarniętej wojną na polskiej, a on tam nie współpracowała z lepszym lewym po prostu polityka kulturalna można palić Trump to byli zaangażowani po śmierci męża po śmierci bogatki związała się z nim bliżej zbliżą ich też losy frontowe można tak będzie do tego, że byli trochę politykami trochę pisarzami frontowymi AM, czyli n p . na mnie zamówienia na władzę radzieckich oraz na miesiąc stawka wyłączali się z kampanii wojskowej pisali o wysoką sztukę ona pisała powieść tak, a my już byli razem, by razem, a do końca, czyli do jej śmierci w sześćdziesiątym czwartym roku w nas jeszcze powiedzmy jak to Wasilewska postanawia porzucić obywatelstwo polskie to jest taki wyraźny moment, który ją demonizuje wspólnym dokładnie znaczy bym bojowym poza tą kartą można powiedzieć aktywności w dwudziestoleciu międzywojennym, którą od biedy się jej wybaczyłam tłumaczy się to starsza z sytuacją podaje się, jakby kontekst całego i ostatecznie się na temat, ale 1 z córką prawda Leona Wasilewskiego pomarzyć można zobaczyć natomiast faktycznie moment, w którym ona on decyduje się na przyjęcie Radzieckiego obywatelstwa i wstąpienia do pana partii komunistycznej ram w związku Radzieckiego NATO sam moment, który faktycznie, a w przedstawia się jako jako zdrajczyni ojczyzny, kiedy ona to robić to jest cel bodajże rok 3009 . zespół po bo był październik albo listopad 30 trojga i senatorowie z tak to już jest to, że stan moment, kiedy omal nie tylko ona przyjmuje obywatelstwo ze względu na wizerunek gorszego momentu nie mogą sobie wybrać losów naszych nie myślałem o nim był taki był moment historyczny ja nie wiem czy nasze, jakby na tym zastanawiała w tym momencie wydaje mi się żona raczej aż żal żal żal żal, że był taki moment ani inne na wojna się już toczyła na myśli i wydaje mi się, że po prostu w w jaki sposób próbowała się włączyć w to co mam co tam siedziało tak dołącz do ułożyć swoją cegiełkę do do tego co tam siedziało dosyć szybko zaangażowała się na walkę na rzecz niepodległości i nie jest tzw. zachodniej Ukrainy, a ich dosyć szybko została wybrana deputowaną do narady najwyższy w związku Radzieckiego zresztą była nią, chociaż do śmierci wielokrotnie wybierana wtedy 33009. 40 roku reprezentowała właśnie zachodnią Ukrainę Lwów do rady najwyższej związku Radzieckiego, ale jak wpływ czy wpływa później w jaki sposób na losy Polski na otworzenie się nowego komunistycznego reżimu PRL to znaczy zdecydowanie taki szczyt aktywności politycznej Annan Wasilewski to jest okres po drugiej wojny światowej nie ma 2 zdań szczególnie rok czterdziesty drugi czterdzieste trzecie czterdzieste czwarte trzeba powiedzieć tutaj o jej roli jako przywódczyni związku patriotów polskich organizacji ruchu od polskich działaczy stworzone w związku Radzieckim fakt, że na polecenie czy też za zgodą na Stalina, a ona została przewodniczącą tej organizacji euro latali w tej organizacji, bo przecież tak, żeby gromadzić na Polaków rozproszonych wtedy po po związku Radzieckim część wywiezione gdzieś na Syberię część za Ural do Kazachstanu gromadzić tych ludzi szczególnie jego towarzysze towarzyszki komunistyczna tak aby, ale też wyciągać z tych ludzi z Jamna z łagrów czy seks z takich złych warunków to się znajdowali dawać im pracę dawać mieszkanie małe dzieci posyłać do szkół, a organizować w ogóle taką oświatę można powiedzieć stanowić pewien rodzaj przedstawicielstwa Polaków w związku ze związku Radzieckim czytam bardzo wiele biografii bardzo wiele świadectw, że ludzie, którzy pozytywnie wypowiadają się działalności Wasilewski właśnie jako przewodniczący związku patriotów polskich ja nie mogę powiedzieć złego słowa, bo albo interweniowała u Stalina ażeby raczył jakich władz radzieckich, żeby wyciągać ludzi spoczął jeśli zaś pociągów, które odchodziły na wschód czeka na północnym na północ Leszek Gławęda we Lwowie albo właśnie po winna, jakby jej listy uwalniana ludzi właśnie z DM oraz z tych różnych obozów ponieść Ślaska pozyska z bardzo szybko nie tylko Niemcy szacunek czy przyjaźni Stalina, ale przede wszystkim świerki posłuch wśród mniej na lodzie zjazd związku Radzieckim zadziwiająco zadziwiające napraw da le dzisiaj aż nam się właściwie nie nie chcemy nie chcemy tego może jakoś się dopuścić do świadomości, ale jej nawet o tym nie wiemy, ale jej nazwisko naprawdę wiele wiele wiele mogło wiele wiele drzwi potrafiło otworzyć nie wiem z czego to wynika, że w ona była kochana przede wszystkim jako jako pisarka, bo jej książki były czytane na macie tak tłumaczono nam język rosyjski ukraiński rano była zaufaną jednak Stalina no to w tamtym czasie to by to było bardzo dużo są informacje o tym nie wiem nie sprawdziłam tego nigdy jeszcze, że miała podobne konsekwentną linię ze Stalinem co nie każdy miał to sekretną Lis czy po prostu był specjalny telefon, który łączył ją, a z Kremlem i to było to było dużo poza tym była świetną mówcie nieumyślnie, niemniej podział jeszcze o tym, nieraz, ale jej kariera mówcie nie zaczął się jeszcze przed wojną w Polsce na swoimi wystąpieniami bardzo takimi płomiennym emocjonalnymi porwała naprawdę tłumem przed wojną byli to głównie robotnicy krakowscy, ale też działacze nauczyciele ze związku Nauczycielstwa polskiego obok wypełniasz Wasilewska 3007 . roku stanęła razem z Janiną bronie skądinąd pisarką Anną komunistą na czele strajku ma on na Ewę zarządu głównego związku Nauczycielstwa polskiego wygrały ten strajk na same straciły pracę, ale pewna pewne niekorzystne posunięcia dla Anne dla mnie dla nauczycieli jest tutaj zostały można będzie cofnięta, a o tym co się stanie pan te z nową świętą w cieniu w okresie w czasie wojny no można powiedzieć, że to porywanie za ogrzewanie swoimi bardzo emocjonalnymi wystąpieniami sięgnęło zenitu, więc żona się pojawiała można powiedzieć ludzie naprawdę ją otaczali o awans i właśnie takim dużym dużym sentymentem ją darzyli aleje osady od drugiej rzecz o drugim wkładzie Wasilewski te sprawy polskie to chciałbym powiedzieć o tym, że dosyć szybko czy czterdziestym trzecim roku również za zgodą oczywiście zastali tam też trudno w tamtym czasie pszenicy granicy po bez tej zgody szefa mogło być miała wraz z generałem dla nas Zygmunta bar linkiem wersja była współtwórczynią armii polskiej SA w związku Radzieckim pierwsza dywizja piechoty imienia Tadeusza Kościuszki w Gdyni, która powstała ona na wiosnę latem na 40 do trzeciego roku to właściwie jest w dużej mierze na taki można powiedzieć dziecko Wandy Wasilewskiej, a także to to są na pewno na pewno 222 takie takie aktywności, która moim zdaniem mają znaczenie co ciekawe im bliżej końca wojny ranny rolować grecki się zmniejsza, a i, kiedy już się zbliża się na czas armia czerwona zbliża się do granic Polski, a później wyzwala Polskę to jej rola już jest właściwie był dosyć marginalną nabyła jeszcze była jeszcze wiceprzewodniczącą polskiego komitetu wyzwolenia Narodowego i to jest właściwie taki ostatni moment ranni jej podział był jeszcze jakiś taki roli w inny znaczący bycia na świeczniku chociaż, kto inny wtedy rozdawał karty Wasilewska nigdy do Polski po wojnie wróciła zdecydowała się zostać, a Anna w Kijowie razem ze swoim mężem zajął się twórczością pisarską, ale również polityczną to wspomniana działalność w radzie najwyższej związku Radzieckiego dużo podróżowała para była w mięsny w Kambodży Meksyku Chinach pisała o tym, reportaże, ale też co ciekawe czynsze zapomina ma bardzo zaangażowana w powojennym życiu ruch na rzecz pokoju znowu przemawiała znowu woda zabierała głos ma trochę takim trochę takim trybuna można powiedzieć ludowa tak też przyjeżdżała do Polski do Polski przyjeżdżała często ponieść uderzyła jej matka żyła jej siostra wzięła najbliższa przyjaciółka Janina Broniewska sprzedała prywatnie, ale przyznała również zaproszenie ówczesnych władz z kont wycofanie no to jest właśnie 11 jedno z pytań, na które historycy nie są niezależni jak dotąd odpowiedzi, chociaż drążyli a gdy ktoś otwiera się takie pole do różnych Leon wyjaśnia niektórzy mówili, że on miłość zatrzymała ją na w Kijowie takie bardzo ostro już do umownych stereotypowo kobiece sią Władysław Gomułka w swoich wspomnieniach pisał, że Wasilewska wybrała nowe uczucie, ale jak twierdził wybrała dla, ponieważ jak też nie była szczęśliwa w związku z ostatnim marzą się za takie dosyć plotkarskie już na historię w innych relacjach czytałam, że nie wróciła, ponieważ czuł wyczuła, że nie będzie zbyt dobrze odbierana w Polsce, że za bardzo jej nazwisko kojarzyło się z nazwiskiem Stalina, że była świetna jako o, a ono pewien taki bard rewolucji trybun ludowy emocjonalna pisarka ktoś zagrzewa do wojska to do boju w czasie wojny natomiast kiedy przychodzi czas pokoju trzeba trochę inaczej ten wizerunek budować i będzie nam tutaj, że nie wygodna ona sama się w panice tego nie tłumaczyła natomiast z różnych takich tłumów można być strzępków informacji można wywnioskować, że za mną i w jaki sposób zdecydowała się, abym angażować jako reprezentantka związku Radzieckiego to znaczy, że Amber Gold można ważne, by było powiedzieć, że on trochę humorystycznie, że Polska to było trochę dla nich za mało znaczy, że zdecydowała się, że tutaj już będzie jednak działać na arenie międzynarodowej jako reprezentantka ranny właśnie na związku Radzieckiego, chociaż jak mówi do Polski zawsze miała sentyment pisała zawsze w języku polskim to się też Natasza po podkreślają utwory zawsze są tłumaczone ne i przyjeżdżała i była zaangażowana jest zainteresowana, ale Mann wydaje mi się, że na razie jakoś neon zdecydowała się raczej raczej stan ze związku Radzieckiego ogniem w reprezentować po prostu blok socjalistyczny na arenie na międzynarodowe umiera przedwcześnie w wieku 59 lat, dlaczego umarł na zawał, chociaż były sugestie, że być może ktoś się otruł Chan jak zawsze jak on jest z węgla w przychodach, a bywa do w 1 z listów do siostry Annę pisała, że min właściwie znaczy, że coś co też o tym, wspomina we wspomnieniach, że zdrowie Wandy było bardzo nadszarpnięta mną wojna to przemieszczanie się nam dużo też można na front na froncie była gardło zdarte przemówieniami na mnie jakieś problemy z sercem na problemy no one z żołądkiem myślę, że to były też jakiś nie może wrzody albo albo coś takiego no po prostu też takie życie można powiedzieć, że ludzie ludzie w tamtym czasie żyli szybko działali bardzo aktywnie i umierali właściwie stosunkowo młodo, bo tak jak pani powiedziała 59 lat to nie jest to nie jest dużo także z tego co wiem to bym był to on był to za mało, chociaż niektórzy dopatrywali się jakiś tragicznej śmierci tylko była pisarką, bo w nich pani domu powie jako badaczka właśnie literatury przede wszystkim, bo mówiliśmy o tym na początku Wanda Wasilewska kojarzyć z wieloma rzeczami, ale naprawdę dopiero w 0203 . rzędzie współcześnie kojarzy się z literaturą niż ja muszę powiedzieć, że zmiana leży akurat do tej generacji Lech, która nie miała nic nie przerabiała utworów Wandy Wasilewskiej w szkole, bo poza tym, że zajmowała się Poznaniem po poważną twórczością, który zaraz słowa dopisała też utwory dla dzieci młodzieży i te utwory celem było z tego co wiem od starszych koleżanek i kolegów, a on mi było po prostu nas w spisie lektur szkolnych, a i Annę wydaje mi się, że wiele osób kojarzyć może Wandę Wasilewską z tą z z tego rodzaju twórczością, którą jak przedstawiano była to dosyć taka, że zna literatura ani dożywianie niewysokich lotów natomiast do Jamna faktycznie jej twórczość szczególnie przedwojenna jest naprawdę bardzo ciekawa jak tej twórczości nie znałam wcześniej jeszcze zanim zaczął się zajmować tym TomTom postacią, więc można powiedzieć, że bardzo na świeżo mam to wszystko przeczytane, ale i faktycznie ta przedwojenna twórczość jest dla mnie naprawdę czekała, o czym pisała Wasilewska w jaki to konwencji się, że tak po mieście nad to jest taka tradycja znana sieć w Polskiej literaturze historii literatury literatura zaangażowana i społecznej ma menu, której działa, gdy patronują można powiedzieć z 1 strony Orzeszkowa z drugiej strony Żeromski Andrzej Strug a, czyli taka literatura no właśnie mnie pisana przez inteligentów, których bohaterami często są inteligencji, a on zaangażowanie właśnie wniesienia takiego o no może nie robienie rewolucji jeszcze, ale im walka o sprawiedliwość społeczną tak tam Wasilewska należała do urn na młodszego pokolenia niższa niż oni Żeromski Strug AIG zdecydowała się pójść krok dalej to znaczy bohaterami przedwojennych powieści są nie tyle inteligenci robotnicy chłopi kiedyś czytało i to się czytało tak było, bo recenzji nawet co ciekawe 2 wiadomości literackie bardzo realna taki właśnie inteligenckie pismo warszawskie zamieszczała bardzo pozytywna recenzja szczególnie tych 2 pierwszych utworów, czyli oblicza dnia jej ojczyzną jest pieszy z czystego czwartego drugi 3005 . roku, mówiąc że jestem bardzo duża dawka gniewu, a bardzo duża taka dawka no właśnie takiego można bez rewolucyjnego wrzenia, że Wasilewska decyduje się jednak pójść o krok dalej niższa Żeromski, a IAM radykalizuje nie tyle inteligencję ile te masy można widzieć robotnicza robotnicze chłopskie reality to co to jest bardzo ciekawe natomiast to co mnie ciekawi również jako badaczka literatury kobiet za dni to to jak bardzo szczególnie ta pierwsza powieść oblicza w dniach, które takim maszcie trochę powieści reportaże można powiedzieć bardzo taką naturalistyczne mu grubą kreską jest to wszystko na Arena nakreślone tak czy te cierpienia tych dołów społecznych bardzo dużo miejsca podkreśla roli kobiet, ale właśnie im na pewnym nierównościom na niepewnym czasie nie równością płciową, na które są widoczne stereotypom, ale też w pewnym pewnym takim procesem społecznym, którego kobiety dotykają bardziej, czyli n p . piszą o tym, być może znany ze swojego doświadczenia opresji małżeństwa opresji, a doświadczony przez kobiety za sprawą religii katolickiej roli kościoła pisze o przymusowej prostytucji jako właściwie takim przymusowej na takim wolnym próbie wyrwania się z nędzy, która od wyrażonej przez życie wymuszane przez przez życie aktora wiele kobiet hałas na ulicy szczególnie tych niewykształconych i nie gorzej sytuowanych pisze o pokątny Harbor akcjach to jest ciekawa, bo wtedy no my jesteśmy teraz w takim momencie w dyskusji o umowę o 30 razem dokładnie wtedy ta dyskusja się również, że toczyła był w to zaangażowana część boi Krzywicka, ale również Wasilewska i wielu wielu innych pisarzy i Pisarek Jana były pisze o właśnie od tych pokonanych aborcjach poprą przelewy przeprowadzane bardzo złych warunkach pisze on na pewnym na takich właśnie społecznych o wymogach społecznych tabu, które sprawiają, że kobieta, jeżeli nie w związku małżeńskim oficjalnie zawartym w biznesie taka wytykano palcami, jeżeli żyje z mężczyzną bez ślubu to co ciekawe to odium społecznej dezaprobaty bardziej spada na kobiety jest naprawdę wiele ciekawych wątków, które mogą zainteresować się realne badaczki również feministyczny, ale są wątki takie fabularne społecznej tak dalej tak też ja bym przyznaje mówi otwarcie nie czytałam żadnej książki Wasilewskim system po prostu ciekawa czy to nie jest jakoś tak grubo pisane, bo muszę przyznać, że kiedy słyszę, że literatura rewolucyjna czy zdaje się kojarzyła się z jakimiś grubymi Lu banalnymi dość opisami i uproszczonymi papierowymi postaciami czy tutaj też żona popełnia tak takie grzechy wydaje mi się, że właśnie w tych szczególnie przedwojennych tekstach nie, chociaż faktycznie moje studentki jest Andersa diesla, kiedy dyskutowaliśmy akurat o tej pierwszej powieści oblicza dnia to podzielił się ze mną taką refleksją, że to faktycznie nie jest bardzo czerwona literatura i im bliżej końca tym jest bardziej czerwono rada IAAF i ich zdaniem właśnie w pewnych postaci zostały wyostrzone no tak też był cel tej literatury to ta nie była literatura prawda czytana przez grzeczne dziewczynki chłopców do poduszki taka literatura, która miała miała aktywizować Real inna sprawa, że liczy czy robotnicy doczytali byłem w recepcji tej kwocie zaczniesz czytała nie tylko inteligencja i pisała mądre recenzje, ale były też BCC wśród robotników, którzy po prostu wyrywali sobie trochę tonu na całą tą tą książkę jak i wreszcie Anię wreszcie oni dokładnie wreszcie oni są na podmiotem TIL tej twórczości więc, że z 1 strony oczywiście można powiedzieć, że tak nas sztuk znamy takie przerysowane grubo ciosanego grubą kreską nakreślone obrazki ani postaci natomiast wydaje mi się, że również jako badaczka współczesnej literatury mogę powiedzieć, że lot był tam pewien konkret społeczny, którego mam wrażenie czasami w dzisiejszej literaturze brakuje oczywiście czasy się zmieniła i to wszystko wiemy, ale naprawdę mit mam wrażenie, że niektóre tezy czy niektóre postaci razem są bardzo aktualne również, że chodzi o dzisiejszą sytuację czekałem na Strugu panią akurat Wanda Wasilewska takiegoż uwiera, żeby gdzieś się na nowo ustawić się im skonstruować w pewnym sensie dogrzewać Davis prawdy, bo mówiły mówiliśmy na początku o tym, że inne co nowa władza to inaczej się o Wandzie Wasilewskiej mówiło nocą z siłą rzeczy badaczka chciałaby dojść do jakich podsta w ale dlaczego ona to znaczy ja chciałem się, że zajmuje się polskimi działaczami komunistycznymi realnym polskimi właśnie okresu przed i powojennego 900 pięćdziesiątego szóstego roku slawistyki najbardziej trudny czas, a na Iwana niewątpliwie jest 1 z takich postaci jak najbardziej się tutaj wybijających z z tego grona wielu względów ze względu na to biografia, której Real wspomniałam ze względu na tą twórczość polityczną twórczość literacką, ale goście też, żeby polityczna można powiedzieć natomiast my im bardziej realne przyglądam się tej postaci Mimi im więcej jak dowiaduje się do niej tłumy, tym bardziej ciekawi mnie to, że ciekawi mnie pewien pewna, a transgresja inność, że mogę użyć tego słowa, czyli pewna przekraczanie granic, dla którego które go okradł go widać w jej biografii też w jej twórczości jakieś granice przekraczała Wanda Wasilewska mąż zwalniał szmatą granice narodowej tożsamości Polka, która decyduje się na związek z dna na pozostanie w związku Radzieckim, ale również na związek z ukraińskim pisarzem to nie jest Wanda co nie chciała Niemca tak no tak, żeby ten po powrocie z komunizmem narzucał takie myślenie, że tak rzucić innym działaniem co chciała ruch SA tak głośno powiedzieć, ale niewątpliwie gotową po pod prąd trochę takim nowym Pavlem kliszą gmin w dogodnym dla dla naszej kultury, jakie granice się przekracza granice można powiedzieć, że on płciowe to znaczy, że granica miejsca kobiety w świecie bardzo patriarchalny no bo jednak kobietom Żydom z domu rodzinnego upolitycznione ego, ale została Poli tyczką, jakby nie było też ja bardziej wolę na nią patrzeć jak ona pewnego dnia barda rewolucji czy 3333 czy Trybunale Ludowego no ale niewątpliwie jej realne znaczenie rola polityczna była w pewnym czasie ja mam wysoka niewielu się to mam wrażenie, że to zawsze jest problem z kobietami u władzy jak Real jak czytać kobiety u władzy i czy przyznawać się cennym TomTom TomTom władze tak czy 3 czy przyznawać się tą autonomią, którą również Samem na same walczą i wreszcie, jakie granice przekroczyła granice można powiedzieć klasowe to znaczy jej związek z murarzem Bogacką, bo jest pan jest minister z ministerialnego inteligenckiego domu jest przykładem pewnego przekraczania granicy czy historycy są beczki zwracają uwagę żona należała do takiej postępowej socjalistycznej inteligencji jest oczywiście wszystko prawda gra inteligencji, która miała blisko rejonu wszystko doktor filozofii, ale mimo wszystko było nawet wspomnienia w różnych szkoleniach czytam właśnie, że jak łakną było to pewien rodzaj no może nie używano tego słowa, bo w tych kręgach nie wpadała do mezaliansu jakiegoś jakiś takiej relacji, w której grałem, w której ona właśnie ta panna z dobrego domu związała się z murarzem zaskoczenie było na pokaz ja wiem, że teraz może znowu wchodzi w scenach centrum Gorzowa tego pytania bez teki plotkarskie, ale no to jednak utrzymamy je czy to nie było właśnie na pokaz żyję tutaj od taka jestem nie będę mógł przekraczać granice czasowe toczy się zawsze trudno powiedzieć, ale BM w tych listach, które pisała do matki na odczuć właściwie powiedziałabym taki totalny zachwyt nad tenor Jacka Sasina nad bogatą jako na ty, jaką nad mężczyzną, ale za co ona na tle naszych zachwyca za co go ceni Otóż ceni go za to mam wrażenie, że nie są takim typowym patriarchalnym mężem tylko to też jest we wspomnieniach czaszka Janiny Broniewski, która pięknie opisywała ich relacjach jak sposób bogaty zajmował się jej córką z pierwszego małżeństwa w jaki sposób otaczał ją pewną troską opieką radny Adam Ciołkosz znajomy Wasilewski z polskiej partii socjalistycznej pisał z przekąsem, że przede mną Wasilewskiej, aby gładko się zdeklasował, czyli właśnie takiego robotnika murarza krakowskiego trochę stał się takim mnie męża swojej żony można powiedzieć pięknym nowym działkom zwraca uwagę, że po wejściu sekretarzem Adam Wasilewski liczę że, żeby przepisywał jej notatki można być pewne odwrócenie ról era który, jakby znamy znamy z wełny teraz z historii biografii różnych osoby ze współczesnej współczesności prawda dobro żona, która nie jest w stanie robić notatki lasy przed czy przepisywać teksty swojego męża się może już mniej, ale w dziewiętnastym wieku takich przypadków było bardzo dużo, a teraz przykład męża, który jest sekretarzem swojej żony, ale też, która ją dopingował inspirował do pisania zaś rząd był pierwszym czytelnikiem jej tekstów i pierwszym krytykiem, o czym, o czym pisała, więc też w bardzo bardzo ciekawa relacja wydaje mi się że, że to niebyła relacja właśnie na zasadzie potwierdzenia swojej komunistycznej to socjalistycznej tożsamości poprzez związek, a z robotnikiem to jak wyglądały te narracje opisujące Wandę Wasilewską powyższy parę razy były też, że było na różne przymiarki do 2 tak jak powiedziałam na początku ujemnym obywa się w zależności od tego w jakim okresie mówimy na UMK opowie się zmienia w latach pięćdziesiątych powstały pierwsze biografię Wandy Wasilewskiej co ciekawe pióra w rosyjskich czy radzieckich pisarzy ona nic nie zostać przetłumaczone język Polski przedstawiały one jako no można, by taką Tytan rewolucji taką no k Super moment, żebyśmy powiedzieli kobieta bardzo aktywną zaangażowaną na wielu frontach internacjonalizm Skra walczą całą sprawę robotników chłopów pisarkę można w nich za osobę, która dwoiła się i troiła, a mnie on stał się zażycia Wandy Wasilewskiej to ciekawa, jaką ma podchodziła do tego ponieść mam wrażenie żądają trochę w takim gorsecie, a zamykał ją postać bardzo ruchliwą bardzo dynamiczna wynikało z jej różnych tekstów uczyniły z niej, ale taki pomnik Zarzecza ja nie wiem to jest wygodne druga fala tekstów biograficznych o Wandzie Wasilewskiej już autorstwa polskich Romney badaczek, a inne to są lata 7080 i jest bardzo ciekawa w jaki sposób próbuje się one DOP red kolonizować to znaczy w jaki sposób, że jednak nasz, że jednak nasza może jednak nasze, że jednak patriotka doszukiwanie się różnych najmniejszych nawet Annan dowodów na to polskość, a ten patriotyzm i pokazywanie, że to jednak to jednak najważniejsza i co ciekawe jednak taki jest konserwatywne i na skupianie się uwagę skupienie uwagi na życiu prywatnym Wasilewskiej akcentowanie tych relacji z mężczyznami, ale też jej roli matki babci i też bardzo ciekawe, bo to się układa taką narrację kończy się wojna Wasilewska zamienia się w dobrą kobietę w dobrą Polkę dobrą babcie tam się po, ale takie wraca na swoje miejsce na swoje miejsce zapomina się, że totalnie przez 20 lat życia ta kobieta działała była bardzo aktywna, ale tego się nie chce widzieć co się nie wpisuje w pewien taki popularny Zyga był albo tak, bo to albo taka robota natomiast po osiemdziesiątym dziewiątym roku ta narracja w ogóle się zmienia najem właściwy jest trochę tak jak od tego zaczęłyśmy to znaczy radna Wanda Wasilewska podobnie jak inne działaczki komunistyczne ssaki demony nie z tej ziemi realnym potworne Megier jakieś takie szalone baby o Wasilewskiej bardzo dużo pisze się o jej związku ze Stalinem są jakieś plotki inwestowana jest po prostu energia w związku z logo związku erotycznym zawarcie niemożliwe jest, żeby była kobieta tak wysoko postawiona, że nie miała relacji seksualnych ze Stalinem nigdzie nie znalazłam takich informacji wydaje się, że ci, którzy powielają te plotki naprawdę wpisują się w taką wers tak w taki tak naprawdę patriarchalny dyskurs, który chce widzieć kobiety które, jakkolwiek wystają ponad ponad ogół, a właśnie w tych relacjach z kochanką owych seksualnych jako żony kochanki to jest poza owym taki skrypt bardzo popularne dotyczy nie tylko Wandy wasze zdanie tylko koleżeńska kariera w ZUS nie może się z nowego inaczej niż osoby z łóżka z jak wiadomo zupełnie niemożliwe tez ironia losu jest trzeźwy nie był w każdym razie mną czeka mnie jeszcze 1 rzecz pani mówi coś takiego w wywiadzie dla krytyki politycznej z Jakubem dymkiem, gdzie mówi, ponieważ Śląskiem też innych komunistach polskich nie namawiam, żebyśmy zrobili sobie teraz koszulki z podobizną Wandy Wasilewskiej, ale też nie można udawać, że jej nie było i też bym chciała, żeby ten wątek wybrzmiał w naszej audycji no bo to bardzo ciekawej droga, a i pisarstwo jest zaangażowanie społeczne wystąpił to jest przecież źródłem całej tej ideologii to co też trzeba o tym, pamiętać, ale jednak działa pewien dyskomfort, że doba kobietę, która mogła sobie ze złej dostali nowy Felin, na którym największym zbrodniarzem chyba nawet większy niż Hitler w historii ludzkości nie wzbudza we mnie dużej sympatii dzielnie walczymy w tych badaniach w tej rozmowie potrzebujemy wzbudzać w sobie i wsłucha czach o sympatię do Wandy Wasilewskiej czy do innych, a Romney innych postaci tego rodzaju uchwała wydaje mi się, że raczej i nawet tych pań już od te słowa docierania do prawdy czas bardzo jednak nie krzyczy to słowo prawda w takim dzisiejszym czasie da dziś Edano, bo cóż cóż to jest prawda można można zapytać ta gra w nim jakieś jeszcze fakty lampą potrzebna, aby to -li AM neon o tej postaci opowiedzieć 2 panie to zawsze będzie interpretacja to wydaje się, że w dużej mierze tak Maciejowi w swoich pracach cytowałem taki szkic bardzo bardzo mi się w lesie świetne szkice francuskiego socjologa Pierre BOR iluzja, bo biograficzna ja mówię o czymś takim, że właściwie po biografie są oczywiście zawsze konstruowana, a i są konstruowane przez biografów czy biograf ile konkretnie przez konkretne osoby, które mają też swoje klisze z mają zostać jurorem na niektóre mają swoje klisze, które operują pewnymi schematami narracyjne mi i bardzo często tak można powiedzieć ta narracja wyprzedza, a ten skrypt narracyjne wyprzedza AMD wyprzedzała, jakby to opowieść o tej konkretnej postaci bardzo często pewne fakty tu nie chodzi o to, że do ratusza manipuluje się do pana jakaś manipulacja nie można mieć najlepszy ten można mieć najlepsze i intencje, ale zawsze opowieść o czyimś życiu szczególnie cudzym, chociaż my również opowiadamy nasze życie wg pewnych schematów narracyjnych Aram zawsze opowieść o on o drugim człowieku jest właśnie organizowana wg tych schematów, dlatego że chcemy w jaki sposób uspójnienie życia tych ludzi chcemy pokazać pewną ciągłość pewnych decyzji pewnych wyborów to czym ja się zajmuje to raczej, chociaż oczywiście jest tak jak pani powiedziała ja również pewną narrację buduje, ale to co nie wiemy na ile mi się też to uda, ale takie zamierzenie, które mam to raczej pokazywał odsłania nierzadko, że oba te spójności i te ciągłości to są on właściwie trochę nasze projekcje trochę nasze fantazje taka nasza własna oczekiwania tak wobec tych ludzi zawsze Chopin też w kontekście tym kontekście zmieniał EDF działania czynne tych ludzi prawda bez ustanowienia w stosownym kontekście się tego nie zrozumiemy dzisiaj jesteś taka tendencja trochę do można, by dziś psychologizowania postaci tak tak, ale wczytaniu się motywację tych postaci no no nie, ale tego nie zrozumiemy no oczywiście, że niezrozumiane, ponieważ ten kontekst zupełnie inne pewne wybory i pewne decyzje oczywiście, w które zapadły panu startem w tamtym kontekście są wasze nie do przeczytania, a nie do przeczytania dzisiaj nie do nie do zrozumienia, więc z 1 strony oczywiście możemy próbować rozumieć te postaci z drugiej strony możemy mówić jak najwierniej strach zbliżyć się do tych postaci, ale z całą świadomością tego, że to jest tylko nasze zbliżanie się można powiedzieć, że właśnie nie jest trochę tak, że my badacze badaczki biografowie czy innym biografii kim nie popełnię takiego błędu, że nie potrafią powiedzieć nie wiem nie wiem jak było elementem była motywacja Niewiem, dlaczego tak zrobiła, bo nie zrobiła dokładnie tak czy zła zasila, skąd wiem, że teraz takich jest kilka kluczowych pytań, które od dziesięcioleci Bacha badacze próbują wdrożyć i wiem, że są historyczną historycy są bardzo precyzyjnie w poszukiwaniu ustalanie odpowiedzi na pewne pytania mieli nadzieję, że po otwarciu na rosyjskich radzieckich archiwów uzyskają odpowiedzi na te cele, jakie to są pytania na pierwsze pytanie, dlaczego Stalin postawił na Wandę Wasilewską skoro miał całą paletę ludzi mógł wybierać do wyboru dokona nie ma odpowiedzi na to pytanie przynajmniej ja nigdzie nie zetknąłem się, dlaczego Wanda Wasilewska oraz ZOZ prace współpracowała z 01 z Rosjanami, kiedy mimo tego, że prawdopodobnie wszystko wskazywało na to, że zamordowali jej tego ukochanego męża bogatka nie ma odpowiedzi na to pyta i kolejne pytanie, dlaczego Wasilewska nie wróciła do Polski jak to się stało no to co stało, jakie właśnie motywacje, jakie decyzje może za ich papiery na ten na ten temat nie ma odpowiedzi na to pytanie, więc próba czasem mam wrażenie, że MO im więcej faktów poznamy im więcej czasami tych faktów nie ma nic się tego ustalić nie mam materiałów, żeby to ustalić i tak jak pani powiedziała być może wtedy trzeba odpuścić powiedzieć nie wiem to jest pytanie otwarte tak ja staram się te pytania stawiać, ale też pokazywać, że nie na wszystko musiał postawić kropkę nad inie ma wszystko się znaleźć odpowiedź pani dr Agnieszka Mrozik z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk opowiadała, że państwa o Wandzie Wasilewskiej dziękuję serdecznie dziękuję bardzo na stronie Instytutu badań literackich mogą państwo znaleźć się esej pani doktor komuniści nie mają ojczyzny Wanda Wasilewska jako Polska anty bohaterka narodowa zwraca uwagę akurat na ten tekst ambony jest jak najbliższe nasze dzisiejsze rozmowy, kto jeszcze ma ochotę się zagłębić to odsyłamy rzeczy jest dostępna dziękuję jeszcze raz bardzo dobrą audycję biosfera za chwilę będą informacje po informacjach Kuba Mikurda pojawi się studia będziemy rozmawiali o filmie JFK, czyli jak to Oliver Stone pokazuje nam jak być może wyglądały kulisy śmierci prezydenta Atletico Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA