REKLAMA

Magdalena Grzebałkowska o swojej książce "1945. Wojna i pokój"

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-01-11 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
52:08 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
słucham Radia TOK FM jak zwykle o godzinie 2003. program między stronami między stronami książki jak zwykle bohaterką program między stronami jest książka właśnie i ktoś, kto napisał dziś witam panią Magdaleną Grzebałkowską dobry wieczór dobry wieczór dziennikarki reporter reportażystka, a nie reporterka reporterkę, a książka, która jest bohaterką dzisiejszego naszego spotkania to książka pani autorstwa 1945 wojna i pokój wydawnictwo biblioteka gazety wyborczej Rozwiń » w jaki sposób książka, która jest książką dużą wielką składającą się z wypowiedzi bardzo wielu różnych bohaterów, ale też z cytatów w jaki sposób ta książka powstawała gdzieś znalazły w wywiadzie z panią tak ci tak i początek czy też narodzin tej książki, że pani pytała ludzi co pamiętają z 2005. roku, żeby pani przysłali historię nie to dość już było jak zbierała materiały do książki gry początek, bo stąd, że Paweł Goźliński szef wydawnictwa Agora zapytał mnie czy nie chciałbym napisać cykl reportaży o Gdańsku w roku czterdziestym piątym i pomyślał sobie, że to może być fajny pomysł w końcu reportaże pisze na co dzień jestem reporterką dużego formatu, a potem to się przerodziło w reportaży w roku czterdziestym piątym w Polsce no powód był oczywisty zbliżą się rok 2015, czyli 70 rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej i wydawał się na porządku, że to będzie bardzo przyjemna praca w sensie, że nie nie trudna i miał za sobą akurat książka o Beksińskich to było dosyć ciężka fizycznie psychicznie i wydawało się, że to będzie taki oddech miła odskocznia nie była to lekka przyjemna praca i do rozmów to założenie czy tak jak ma pani cytuje w przepisach baby room rok 0 tak czy było założenie, że 2005 . rok to był taki, a tak jak myślimy straty to właśnie rok 0 otwarcie roku początku rok nadziei na to, że tak narzucało samo z siebie natomiast nie miał żadnego założenia na początku, jaki ten rok będzie i kim był hejt, jaki będzie w książce nawet myślałam sobie stereotypowo, że ten rok nie był taki ciężki jak okazało się, kiedy już zaczęła zbierać materiały nie miał głowy taki obrazek czterdziestego piątego roku jestem historykom, więc coś do mnie świadczy wykształcenie, że wydawał się z nią dobrze by to czas wojny do maja 45 było ciężko strzały wszyscy wiemy jak było 4 pancernych i się w a, ale od maja 45 to już nam taki obrazek szczęśliwości no może, że było biednie, ale było bezpiecznie spokojnie naprawdę tak myślałam i dopiero jak zaczęłam zbierać materiał akcji czy tamten rok czterdziesty piąty muszą się wszystkiego nauczyć od początku, bo nie wyniosą wiedzę z uczelni, bo nie zajmował się kurator epoką i nagle się okazało, że to wójt tak strasznie ciężki rok, że z niektórych wspomnień wynika, że wojna była mniej straszna niż rok czterdziesty piąty w 2 tys o tyle zaskakujące, że jednak chyba większa część słuchaczy skoczek ma w oczach taki taki obraz oto otwierają się bramy obozów koncentracyjnych oto Niemcy uciekają albo są pokonanie lotu na jaw być może niechciany, ale jednak sojusznik na czołgach z czerwoną gwiazdą na pancerzu wyjeżdżali wyspa bardzo różne poszczególne miasta i wsie i kończy się okupacja przecież, więc im, więc to jest niemożliwe, żeby nie było tego przepięknego wspaniałego uczucia, że wreszcie jesteśmy może nie do końca jednak wolę nie myślę, że wojna to jest coś najstraszniejszego i pewnie dla 90 % ludzi jednak koniec wojny był ulgą, chociaż wiedzieli co ten koniec wojny z sobą przyniósł, ale spotkam się z takimi wspomnieniami, że robi kobieta, która musiała przymusowo z Kresów Wschodnich przejechać na ziemie odzyskane i ten przejazd był czymś koszmarnym, dlatego że za kilka tygodni jechała w takich wagonach bez dachu uzupełni wszystkie psie mogło straszliwy głód Stali tygodniami na czym ty nad dniami całymi Stali gdzieś na bocznicach nie wiedziano, gdzie ich przewieźć ci ludzie nic nie wiedzieli, ale napisał w swoich wspomnieniach, że to było straszniejsze niż cała wojna pewnie spędziła wojnę na wsi, gdzie było w miarę spokojnie bezpiecznie znowuż jako ostatnie spotkanie autorskie 1 pani powiedziała żona znowu na wspomnienia kobiety, która była w Ravensbrück, która powiedziała, że koniec wojny i powrót tej wojny przez Niemcy były straszniejsze niż pobyt w Ravensbrück i ja się zastanawiam z czego to wynika to, czego to ludzie mówią to jest taka moja teoria i dr Marcin Zaremba historyk i autor fantastycznych się kilka trwoga zgadza się ze mną, że chodzi o to, że wojna i jakkolwiek straszne wy nie była stanowi prawo wojenne przychodzą okupanci i wywieszają obwieszczenia, które budzą wiele do dzisiaj chyba z dzieciństwa taki strach oczyszczenia przeżyła wojnę, ale z filmów i literatury wywieszenia obwieszczenia i piszą jeśli będziesz robił tak i tak to nie zginiesz jeśli takich jak oczywiście te prawa natychmiast lokum złamane to co jest okupant psy, ale są te prawa jest rok czterdziesty piąty nie ma Niemców nadchodzą Rosjanie ani żadnych praw niestanowiące sprawą śmierci oni są panami oni naprawdę robili wszystko w sposób okrutny i nie ma jeszcze naszej władzy polskiej ukonstytuował naj mocno siedziało to wiadomo, że tak Rosjanie rządzą i tak Polska władza dopiero zaczyna jakiś prawa stanowić chaos i chaos świat się rozpada i chodzi o to, że w stosunku do wojny jeszcze bardziej brak poczucia bezpieczeństwa niż w czasie wojny oczywiście nie generalizując nie znaczy to nie dotyczy to wszystkich, ale część ludzi tak ciekawego w cytowanych zostanie w książce Zaremby wielka trwoga ten brak nawet złych sił okupacyjnych praw i Han Olsson on tytułową wielką trwogę powoduje, dlatego że on się nie da wpisy w żadną znaną dotychczas narracja wciąż narracja być okupowanym zniewolonym jest jakość znaną, ale to co właśnie widzę wokół siebie w czterdziestym piątym roku nie da się wpisy żadną relację, dlatego że nigdy dotychczas nie przeżyliśmy czegoś takiego by się pod zaborami byliśmy państwem była 1 wojna światowa druga, ale to co się z nim nazwany nie do opisania i to co w pani pani bohaterowie mówią i powtarza się bardzo często to doświadczenie migracji jest chyba naj mu taki zakaz taki wspólny mianownik, który łączy bardzo wiele bardzo równo przed euro, bo wtedy migruje z okresu gigantycznej migracji tak i sami byliśmy uchodźcami moja babcia była, choć czynią, więc znów wszyscy wszędzie śledzić wędrowali no tak, ale to to oznacza że, żeby słuchaczom słodko opowiedzieć zareklamować pani książkę musimy się bardzo wyraźnie powiedzieć, że wolność dzień rozdziałem o treść, ale są próbą zmierzenia się, oddając głos bohaterom, ale próbą zmierzenia się z z różnymi rzeczami, które w tym 40 piąty roku oznaczają tak 1 z tych rozdziałów, który dotyczy zatem być może nie chronologicznie od początku książki, ale który dotyczy obozu w Łambinowicach dla dla części Czytelników może być szokujący dla mnie też był wszakże wiedziała w ogóle ten twardy songu albo inny kontekst, bo trwa taka ta ostatnia już konsekwentna polityka państwa polskiego, żeby wszędzie tam, gdzie na świecie używa się określenia Polski obóz koncentracyjny prostować do ambasady mają wysłać pisma mówi nie było polskich obozów koncentracyjnych no ale FF jak nazwać Łambinowice i na razie sprawdza co oczywiście, oddając szacunek ludziom, którzy byli w obozach koncentracyjnych nazistowskich nie wiem jak inaczej można, by nazwać obóz w Łambinowicach, który jest nazywany oficjalnie obozem pracy bo, toteż historyczna nazwa Allenowi dawno nie miał pojęcia oczy widziałam, że były obozy dla Niemców po czterdziestym piątym roku było pań jak Ula Pietroczuk reporterka z Białegostoku pisał o tym, reportaż o łódzkim obozie pracy natomiast w Łambinowicach nie wiedziałam to pewnie wynika z lokalności, bo w Opolu wszyscy o tym, obozie wiedzą natomiast niewiele osób w Opolu Wielgus strofy z Trójmiastem zapoznała go w ojczystym Trójmiasta im kiedyś jak się dowiedziałam o Łambinowicach zaczęłam czytać no to od razu wiedziałam, że muszę to opisać chodzi o to, że po wojnie nie miała co zrobić z Niemcami, których było bardzo dużo na terenie Polski w tej właściwej polskiej oraz na terenie tej naszej nowej Polski na tzw. ziemiach odzyskanych już szli Polacy ze Wschodu z Kresów, które nagle przestały być polskie nie musieli gdzieś zamieszkać albo mieszkali wiele tygodni właśnie takie w Opolu 26  000 ludności mieszkało po prostu gdzieś nad brzegiem rzeki tam umierali chorowali rodzili się wszystko siedziało, a nie miałam zrobić z Niemcami oczywiście wiedziano, że trzeba Niemców wywieźć do Niemiec ani mianowanych akt nie było torów nie było wagonów nie było połączenia między polską obecną, a Niemcami nowymi im coś trzeba z tymi Niemcami zrobić oczywiście nie mówię, że o tym, że trzeba było też coś zrobić narty z nazistami gestapowca mi tak dalej to oczywiste, ale co zrobić z ludnością cywilną, która po prostu było zwykłą ludność cywilną matkami starcami dziećmi, bo mężczyźni przeważnie byli jeszcze gdzieś nie wrócili jeszcze z wojska i kredyt pod tworzono takie obozy w niektórych miejscach było tak, że po prostu do kwatery wyrwano Niemcom Polaków i bardzo często ci ludzie zaczynali żyć w symbiozie niezwykłej, ale były też takie miejsca, gdzie tworzono obozy i taki obóz powstał w Łambinowicach szefem tego obozu dwudziesto podejdzie dwuletni milicjant atrybuty milicjantom od 3 miesięcy Czesła w k Samborski człowiek, który miał zdolności organizacyjne, ale miał absolutnie rys psychopatyczny trochę można tak powiedzieć bez 2 zdań ją założył obóz to jest oczywiście też ciekawe i założył obóz w miejscu obozu jenieckiego ten w Łambinowicach Lamsdorf ten obóz istniał od dziewiętnastego wieku to był i w czasie drugiej wojny światowej to był 1 z największych obozów jenieckich tym w ogóle, jakby nie wiadomo, kto się nie mówi tam zginęło 40  000 żołnierzy radzieckich i tam przywieziono część ludzi z powstania Warszawskiego, więc wiem stąd też ktoś pobił pognali umierali jak Borski nie złożył obozu dla Niemców na terenie baraków tych, gdzie był właściwy obóz jeniecki tylko wykorzystał baraki, w których byli pracownicy tego obozu Niemcom gestapowcy czy ktoś, kto prowadził ten obóz im to co zrobił gen Borski przez rok działalności swojej to było coś potwornego się on się nad tymi ludzi nad tymi ludźmi potwornie znęcał się tego obozu zwożono ludzi, których ewakuowano ze wsi to było coś takiego, że po 1 stronie drogi Stali Niemcy, które właśnie Ślązacy, bo to też byli często Ślązacy, którzy byli Niemcami, bo się urodzili czy w Niemczech przed wojną, ale byli tam także ludzi, którzy identyfikowali się z polskością działacze polonijni Warawko był taki przypadek bardzo silnego działacza polonijnego w kuźni pełnego nazwiska przedwojennego, które obrywał cały czas w rzeszy Zatorze jest Polakiem, ale on ładny dom i będą spodobał się jakiemuś bankowi czy komuś tego Polaka do tego obozu wysłano ją zginął także jakiś kompletny absurd moim było także po 1 stronie drogi Stali Niemcy, które właśnie wyrzucono z domów toż to klasyczne obiady ciepłe na stole piece ciepłe łóżka rozgrzane, a po drugiej stronie drogi Stali Polacy umęczeni wywiezienie tych Kresów pod przymusem, których miano, w których wprowadzano do domów, gdy ci Niemcy byli wożeni do Łambinowic to były straszne warunki na szkodę Rosji gen morskich dwudziestodwuletni chłopak uważał, że dzieciom nie należy się osobne jedzeniem chyba do trzeciego roku życia dzieciom nie przysługiwało jedzenie w Łambinowicach w obozie kobiety przecież piersią nie karmią trzylatków przeważnie, więc jedynie było strasznie tam gniły ziemniaki były dzieci umarły masowo tam była epidemia tyfusu Gębalski np. odkrył, że to oczywiście były masowe groby żołnierzy radzieckich którym, którzy zmarli w czasie drugiej wojny światowej i te groby były bardzo płytkie było bardzo upalne lato one zaczęły gnić unijny ciała w i musiano dokonać ekshumacji, więc kazał to robić kobietom gołymi rękami bez żadnych ubrań roboczych zakrywania twarzy setek dziennikarzy przyjechali z całej Polski jest duży reportaż w przekroju czy z sierpnia czterdziestego piątego na temat z tego właśnie jak dziś Niemcy nowy samochód nie taki los takiej konwencji, że dobrze tak tym Niemcom tylko, że dobrze taktycznie Niemcom tylko, że te ekshumacje robiły kobiety niemieckiego gołymi rękami Ślązaczki gospodyni matki no ja uważam, że nie ma czegoś takiego odpowiedzialność zbiorową tak walczy czy później ten kraj nie poniósł odpowiedzialność za to w Omanie właśnie nie chcę właśnie, dlatego że gen morskim wstąpił z milicji stąd potem do UB potem był całe życie pracował w UB wymiany go teczkę z IPN-u o takim tam średniego szczebla on jakieś takie jego szefowi powiedział także jego takie tam szefów ma na jego temat notatki widzieli żony trochę kłamcą jego losy wojny były takie kruche niepewne i nigdy wysoko nie zaś w hierarchii, ponieważ miała taki jest, że ciągle się kłóciły n p . to trochę trwanie w taki taki do końca bezpieczne i był przeciwko niemu otoczone rozprawy sądowe już w latach pięćdziesiątych z Łambinowic został uniewinniony to Ślązacy wtedy go podali do e-sądu, ale został uniewinniony i potem IPN jak powstał tomów toczył sprawę, ale Dembowski zdążył umrzeć przed zakończeniem sprawy, więc sprawa została umorzona czy z drugiej strony ktoś mógłby czytać książkę pani książki turysty piąty rok też mówiąc taki jest, bo więcej nie tylko Niemcy nie ginęli Ukraińcy mają swoje miejsce kaźni można tak powiedzieć, o których też nic duża część Polaków nie nie wie to co się działo wszystko po wojnie po wojnie też szukam tych tych tak ich rzeczy, które są kojarzone powszechnie z tym ruchem odbudowywania całego kraju tematu nową energią nowej energii mogły nadać nowe ziemie to prawie 13 kraju, który czytasz pani książce, że nie do końca, bo wiadomo, jakie nazwać postać zdecydowano się na termin, który już przed wojną robił użytek oraz użyto terminu ziemie odzyskane to bodajże użyto je wobec Zaolzia, które uzyskaliśmy i wtedy jakoś tak raz użyto jej wartość nie mogły godzić te ziemie opisano różnie ziemie Piastowskie ziemie te wyzysk karnych hat-trick żartowano sobie odzyskamy oczywiście od kogo było ono uzyskane w jaki sposób odzyskane nie były nasze żadne Piastowskie ziemie, ale w Lotosie tak przyjęło ja też używam tego określenia gdzie, tłumacząc że, dlaczego tego używa, żeby wprost wiadomo było, który teraz chodzi o takich pań się dowiedział, że ziemie odzyskane takie bankructwo powiedziała to nie są żadne nasze prastare ziemie tylko duża część z nich to ubóstwo, czyli ziemie te wbrew pani życie nie pytamy o wydanie książki to też trochę w swoim imieniu bo, choć tamten moment, gdy nie pojechał, kiedy dokładnie, ale to chyba jest z Sopotu i jestem córką czy nie zgonów wnuczką po pierwsze, osadników, więc zawsze wiedziałam, że żel z Koś mojej krewni dziadkowie przyszli demontaż i jedno 1 z moich babci kartony w ziemi nie było odzyskany czy był taki moment, żeby jak zawsze wiedział to byli Niemcy przed nami no, więc jakoś mogli odzyskać warto by chwilę owo tam Stoch 200300 lat walczy z dawien dawna nasienie było nie miała pani takie przekonania w głowie, że z faktem jest jak na wycieczki szkolne się jechało do Gdańska na stare, mimo że Stare Miasto Gdańsk 2 na główne miasto to zawsze przede wszystkim wycieczce śledziliśmy ślady polskości, czyli jak to możliwe były i trzymają koronę to tę naszą starą koronę tak nauczyciele namówili nas jednak tylko taki moment, że dowiedziałam się, że to jednak Soho czy Gdańsk wreszcie zaś inna sprawa Bogdanka zawsze sprzyja Rzeczpospolitej już bardzo podbijali tacy byliśmy dumni i uczniowie i wiem pewnie w czasie studiów jakoś tak już tak się konkretnie dowiedziałam, że te ziemie nie są wcale odzyskanej to wszystko nie jest takie proste, gdy pytamy oto grupy wiekowej w swoim imieniu, bo ja pamiętam dokładnie ten moment właśnie, kiedy uświadomią sobie, że to coś tam wciąż rechot historii to co pani nauczycielka w szkole mówi, że to jest nieprawda systemu kłamali to bardziej mnie nawet chyba dotknęło, że ten cały majestat edukacji tym może być na jaki to był moment to była chyba pierwsza czy druga klasy ogólniaka, czyli bardzo późno okresu świąt nim podczas lektury jakiś książki WOŚP jak przemknęła przez wszystkie filtry inny i gdzieś tam po prostu dotarło do mnie te buty gumowe do oleju po prostu oświecenie zaraz czy to w zasadzie wszystko jest nieprawda sama się tutaj opowiada jak umiał sobie taki bunt w dzieciństwie ten sam powód, gdyż niemiecki bardzo się to nie podobało, chociaż miał prababka Niemka ale, ale nie podobało mi się to bardzo, że na kółkach jest lokal i Warn, że rzeczywista niemieckość mówią jak to Niemcy to jest niemożliwe to jest nasz Polski Sopot oczywiście Haas absolutnie się z tym gorzej bardzo mi się podoba to multi kulturowej mojego miasta i chociaż pierwszych słów pojęć w języku niemieckim uczyłam się z nagrobka, który w Sopocie mamy 2 cmentarzem przy 3 żydowskiej ewangelickiej Komunalnej na wszystkich są groby, na których są niemieckie napisy nie wszystkie zostały zniszczone skrytym koło grobu mojego taty, który z Marek byłam dzieckiem był grupy rzeźnika, ale babcia znała niemiecki fiński tłumaczyła, że tutaj leży to półfinaliści majster Group Niemcami zawsze tego rzeźnika dbali tak jego grób mojego taty i to może właśnie w ten sposób uczyłam się, jakby taki multikulturowy pani się wydaje, że to jest akurat wyjątek, który potwierdza reguła reguła brzmi inaczej reguła to jest to co chwilę po to chyba Marcinkowski PiS-u w Białymstoku miasto przed wojną żydowskie w 2 wojny światowej kompletnie nie nie zapomniał nawet nie zapomniał w paru to także nie może tam za wspomniał też boskich tak naprawdę wmieście, które było na żydowskim miastem i miasta na ziemiach odzyskanych w większości przypadków poza takimi wyjątkami od miasta być może tak jest, ale ten Wrocław taki jest, który patrząc w kominiarce wszedł wtedy to wszystko przyszło późno, ale większa część tych miast tego nie ma moim zdaniem to, o czym mogli tak szef tajnych poznałem o tym, ale wydaje mi się, że jednak zysku, jaki jest w Słupsku jest także dopiero od kilku lat można mówić o takim spojrzeniu na ten dorobek i też kwestia może aktywności kilku osób naprawdę kilku osobników ryby jeśliby nie było to prawdopodobnie nie można, bo się dowiedzieć tych 4 czy 5 rzeczy, które miasto wystawiło w postaci takich tabliczek w konkretnych miejscach, które informują, że od to była kamienica, w której urodził się pan, który się tak nazywał ją wynalazcy znaczek poczty, a tam kartkę pocztową prawda moglibyśmy Żydom albo tutaj mieszkał pan, który sterowców poleciał na IT się nazwą po niemiecku, a Rosją poleciał na biegun północny herb, ale tych tabliczek, by nie było, gdyby nie aktywów 34 osób w kontekście wiedzy, ale też fachowości i bojach przedsięwzięła wyprawę przez ziemie odzyskane z bardzo fajną było z mężem z moją córeczką wakacje ruszyliśmy naszym samochodem wszyscy przystojni od granicy do granicy i jeździliśmy po wsiach, bo prawda jest taka, że łatwiej dotrzeć dzisiaj go do rozmówców na wsiach, bo też ich do sołtysa pytam co to jest 40 go piątego roku i sołtys potrafi wskazać w mieście o tym jak to zrobić stanąć na rynku nawet rezygnować z Koszalina i powiedzieć halo ludzie chodzą pamięta jest trudniej im i tam i nie rozmawiam z młodymi ludźmi, bo szukałam ludzi, którzy pań po czterdziesty piąty, ale tych wszystkich wsiach, których byłam jest bardzo silna pamięć czy Niemców i to jest także ludzie są pogodzeni z tym nawet, że niektórzy tęsknią za Niemcami, ale jest bardzo taką czułością wspominają czas, kiedy mieszkali np. przyjechali 3005. a jeszcze byli tam Niemcy w tym domu mieszkali razem się przyjaźnił, a potem Niemcy przyjeżdżali oglądali swoje domy to ci ludzie wiedzą, ale czyny oni przekazali do potem i czy ich wnuki wiedzą, że ta wieś, której teraz mieszkają Jabłonowo powiedzmy demonów to kredyt taki nietypowy, bo wprost pod Wrocławiem wieszcz piękna Boże ty się poniemiecki tak piękne ceglane stodoły wielkie kościoły to to jest coś niesamowitego i tam siedzieć przez wieś nagle stoi pomnik pierwszej wojny światowej taki charakterystyczny ostro słup czy graniastosłup tam z wyrytym hełmem szpik jechał, bo i t d. tak trzyma się mówi dostałem takie, gdzie kiczowaty krokusy w plastikowej doniczce, ale zadbany i mówi Matko święta w środku wsi coś takiego to niesamowite szła kobieta ja mówię, gdyby proszę pani bardzo się cieszy chcę pogratulować, że w środku wsi zachowaliście taką pamiątkę tanim winie, a ponadto jest od paru lat po czterdziestym piątym ten pomnik został zburzony i rozrzucone po pegeerze i prosto wyobrazić, że nikt nie zawrą np. kamienia z pomnika, żeby zrobić próg domu tylko po prostu gdzieś było porozrzucane, ale cały czas było to czas, gdy w miejscu ich, bo ludzie musieli wiedzieć, że to jest pomnik, który w czterdziestym piątym rozwalona ma jakieś 10 lat temu ludzie pozbierali kamienie stworzy z powrotem pomniki o niego dbają stoi w centrum wsi i też dowód na to, że w tej ciągłości takiej historii, że nie wzięliśmy się nie kończy nie stara Piastowska wioska tylko, że jest to wieś poniemiecka, a ty też muszą minąć jakiś czas, żebyśmy się z tym pogodzili my my Polacy, że to wzbudza strach było pokonać strach, bo i Marcin Zaremba, mówi że z jego badań, jakby wynika, że jeszcze w latach osiemdziesiątych ludzie, bo strach, że wrócą Niemcy zabiorą wcale tak teraz opisywane bardzo szeroko jest taki fenomen, który dotknął wszystkich mieszkańców ziem odzyskanych, którzy byli wiatr historii tam akurat rzucił i ciągle wracała podobno w latach siedemdziesiątych to też było powszechne czasami podsycane przez propagandę dodajmy tak także to nie słabło, bo czasami jednak propaganda oficjalnie mówi uwaga uwaga ten rewizjonizm nie ja pamiętam jeszcze w telewizji pan Hubka pan Czaja tacy 2 Niemcy, którzy legioniści, którzy długo tu czyhają, żeby z powrotem ziemie odzyskane nam odzyskać zachwyt, ale brakuje mi tego drugiego w po drugiej strony medalu to znaczy całego pozytywnego optymistycznego patrzenia na to, że oto wojna się skończyła i i oto zacząć coś nowego i w tak jak w 2 mam nadzieję, że większa część słuchaczy słać obejrzała film Smarzowskiego Róża, który z przerażającym obrazem tego co się powołaniem działo w tylu miejscach w Polsce tak z drugiej strony znam relacji bardzo wielu ludzi, którzy mówili, że tuż po wojnie czuć było taki pionierski duch bonusów co ciekawe bardzo podobne do do relacji Niewiem na Żydów, którzy wyjechali do Palestyny oto budujemy nowe państwo po części to wynikało z propagandy, które mówią jedziemy na ziemie odzyskane i tak jak czytam pani książkę to słyszy w Czechach i tam zresztą są tanim pokazuje, że ta propagandy propaganda tym wymiarze pionierskim bardzo zależało na WIG i kiedy pani pisze o grupie dziennikarzy, którzy objeżdżają ziemie odzyskane po to, żeby pokazać społeczeństwu zobaczcie to jest nasz dziki zachód i to wszystko jest tak jest dla każdego szansa i złoto stada bydła ziemia niczyja tak dziki zachód teraz właśnie w tym momencie myślałem, że duża część ludzi, którzy się tam osiedlali się też być może mieli takie przyjechała tam dla nich takich idealistów to prawda, którzy naprawdę jechali, żeby coś zrobić dla Polski ale kiedy pan, mówi że brakuje tylko tego pozytywnego spojrzenia to nie jest także ja usiadłam i napisałem konspekt książki i napis napisał będzie o smutkach mecz o smutku będzie smutnych rzeczach nie ja bez żadnej tezy i podchodziłam do tematów, gdyby ktoś mi mówił jak było wesoło jak było przyjemnie czterdziestym piątym roku to, bo to napisała mu to też prawda jest ziemia niedużo czasu na napisanie tej książki tylko Rockcastle 1,5 roku to naprawdę bardzo mało więc, gdybym pogrążyła albo obmyślił sobie, chociaż jest to taki rozdział na samym końcu w Sanoku się nazywa szczęście 45 pH do Sanoka poszukać szczęścia no faktem jest, że to jest książka pisana z perspektywy dziecka to ironicznie na szczęście wygląda tak myślę, że dla chłopaka, który miał wtedy 16 lat to było przy 200 paczkę granatów ukraińskie wioski to właśnie Ukraińcy zostali wysiedleni olbrzymi pocisk wielki atak na plecy Cheetah DAG burz, ale czy ludzie chcieli budować kraj to prawda to przecież nawet, chociaż rozdział w Warszawie to nie jest prawda wesoły rozdział to mimo wszystko fakt, że tyle ludzi zgłaszało się też trzeba się było zgłosić własną łopatą, żeby ekshumować ciała na terenie Warszawy, która po prostu była 1 z gigantycznym cmentarzu, który w związku z tym, że szło lato wyczynu potwornie śmierdzieć no to to przekornie to jest ta radość i potrzeba budowania naprawdę to jest chyba drwią z początku rozmowy i to jest ta próba przywrócenia jakikolwiek narracji tak, żeby nie było i świat zachwiał się spod posadach to teraz Przywróćmy tą narracje to budowanie od początku ostro, żeby nie było tej pustki tak strukturalne, które z przeważającą część wróci już ziem odzyskanych, bo i zapytać o współczesnej czy jeśli teraz przychodzą na spotkania autorskie z panią osoby, które przeczytały książkę tylko jest ich reakcja jest co zdarza się także ludzie mówią to my jesteśmy właśnie z tych ziem odzyskanych albo dopiero co zrozumieliśmy, że to, że ten rok wygląda inaczej, że tamte początki nie widzieliśmy jest oczywiście kilka grup rozmówców piersi to są starsi ludzie, którzy sami przeżyli rok czterdziesty piąty i i przychodzą i mówią, że tak było i przynoszą swoje własne historie, które są cudowne i gdybym ja tych ludzi spotkała wcześniej na pewno bym tę historię opisała no ale nie nie zamierzam kontynuować tej książki, ale do wszystkich zapraszam serdecznie, żeby pisali na ten temat, bo to jest nowa ranking oraz Rosji siedemdziesiąta piąta rocznica, więc można pisać, a ludzie zaraz skończą się na ludzi skończyła się, że rozmówcy druga grupa ludzi to są tacy, którzy przychodzą mają pretensje oto książka to nie jest duża grupa ludzi, ale są tacy, którzy np. mówią poco pani pisze, że Niemcy też cierpieli w czterdziestym piątym musieli ponieść karę i im po co pisać poco dawać żer Niemcom że, że jeszcze z nudów teraz wiadomo, że Niemcy w ogóle twierdzą, że wojna nie nie prowadzili Niemcy to jacyś naziści i po co jeść pizzę czystych Łambinowice kara musi być też się z nimi nie zgadzam trafiam w Łodzi takie spotkanie było i przyszedł pan powiedział, że aż się bardzo niepokoi, żeby ta książka nie była przetłumaczona na język niemiecki, a także Niemcy, że to, jakby była tłumaczy Maciej musiał dopisać kontekst w wielu miejscach, bo np. jest tam taka historia, choć żydowskim chłopcu, który byłby budżetem Mieszko przez 2 lata w prze budzeni i noc w zamarł non stop nagiej Muzy Mars odpadły palce, ale chłop Polski wiedział, że ten chłopiec sam jest go nie wydał dawał więcej psiego jedzenia to było wszystko co mógł zrobić jestem w stanie zrozumieć, a ten pan do mnie, mówi że ziemia kontekst napisał, że napisała, dlaczego ten chłop tak robiło groziła mu śmierć, bo nikt nie zrozumie tego nie zgadzam się wierzy w inteligencję czytelnika na to trzeba kontekstu nie nie można ich jedno każdy każdy musi zrozumieć, ale chyba to cenny to panu chodzi o to, żeby ktoś tam w Niemczech nie wykorzystał tego do takiej propagandy antypolskiej to źli Polacy są tylko o to chodziło to nie jest kwestia chyba tego czy co rozumiemy co nie rozumiem, o czym niżej notowaną tu panu chodziło o to, żeby Polacy źle nie wypadli w na nowości tak tak tak, żeby zrobić, żeby nikt nie pomyślał o Polakach źle wypadamy w tych ciężkich to zdaniem tego dała Lublinowi cano Ganczarski był Polakiem złym duchem Bonina, ale był sądzony za to tak zdobył nowe auto to zasadnicza różnica moim zdaniem schody, bo w tej trudnej nieskończonej jeszcze dyskusji o niemieckich obozach nazistowskich, które były w Polsce to trzeba jasno powiedzieć, że system nie zakładał logicznie budowy takich obozów i eksterminacji także w przypadku trzeciej rzeszy po prostu system działał tak na stronie był system to był człowiek, który był z obawą to był człowiek film Rewers Moore, który był też niedaleko prowadzono też no tak no to o tym, mówimy były takie obozy, bo obozów dla Niemców, bo 1300 wszyscy wyobrazić Parus 3 Stasiak były malutkie były wielkie nie wszystkie były takie w Łambinowicach było czasami po prostu mostu Niemców, bo nie miała co z nimi zrobić w Gdańsku dla przykładu taki obóz, który się nazywał nazwano go Narwik i dzisiaj jest obok ulica Narwik, która prowadzi do Huty już nie ma tego obozu, ale została nazwa to po prostu były obozy przesiedleńcze to były obozy tych Niemców wyrzucona z domu i jeszcze nie wywieziono do Niemiec jak kierownik takiego obozu, że takiego obozu nie był psychopatą no to po prostu były tam bardzo ciężkie warunki bytowe wszystkim jest ciężkie warunki bytowe wyniki miał wtedy jedzenie nie tylko Niemcy, ale też Polacy od 405 roku było bardzo ciężko zdobyciem jedzenia, które trafią na takie dokumenty w IPN-ie dotyczące milicji gdańskiej w czterdziestym piątym roku 2 dotyczy to milicji całej w całej Polsce, gdzie Komana takiego posterunku pisze do władz list z prośbą o jakiekolwiek buty dla milicjantów, ponieważ milicjanci inne osoby przypadkowe mundury związane sznurkiem i karabiny na sznurku byli bosi my tak zresztą pisał, że żadnego autorytetu nie mają milicjanci Bośni w bok naprawdę tak było w 1 z wyspą man założyciel naszego kraju, bo pytam o to dlatego, że to jest, bo to pytanie się od co najmniej 2 jak nie 3 lat pojawia razem z takimi lekturami jak książka profesora dra przyszli na rewolucja jak wspomniałam wielka trwoga Zaremby wywołanie słynny w sumie to dyskusja też z tymi lekturami z Europy zachodniej krytykował, którego pani cytuje innych kontynentach, ale również ponoć, a także o tym, książkę post łączy ona wyszła w Polsce w Polskim mamy pozwolenie czystek padnie taki długi esej o tym jak jak my nie rozumiemy tego co się działo po wojnie właśnie myślimy stereotypami i mamy teraz takie lata, że się zastanawiamy najlepiej co tam się tak naprawdę wydarzyło inna, ale drugi ważniejsze pytanie czy to co się wtedy wydarzyło konstytuuje nas teraz my naraz teraz to wg lidera, dlatego że są tego nie wypowiedzieliśmy na głos tak mamy gdzieś tam w głowie przejmie nie nie prze nie mogę, a to wg profesora gardła w sumie rewolucją tak o tym, piszę przecież to była naprawdę rewolucja tylko jak on pisze nie naszymi rękoma zrobiono wymordowanie Żydów i i szlachty inteligencji tak dalej inni dostali, ale to było czy to są wszędzie w pytaniu naj naj le to i do pani też są takie tunele pani pisze swą książkę trochę mówiona starosty, dlaczego musimy chcemy, aby powinniśmy się zastanawiać nad tym co się wydarzyło właśnie w 400 piątym roku w oczy nie wiem nie wiem tego powiedzieć socjologicznie i naukowo, bo jest tylko zwykłą reporterką, a historykom no tak, ale taką historyczka Rachel jest od Sopotu dwudziestoleciu międzywojennym szans na taką mam działkę, ale nie mnie bardzo ciekawi to jak bardzo byśmy wyparli tamten czas to jest dla mnie bardzo ciekawe jak jak bardzo mamy w sobie Wojnara nosimy i czy to jest także jest pamięć genów takie Anna Janko pisze w swojej książce mała zagłada zimy genetycznie w genach dziedziczymy wojnę czy to jest to, że może po prostu tak wojna zmontowano z głowy przez propagandę filmy dokumenty popkultura dla nas bardzo się boję wojny boję się drugiej wojny światowej tak naprawdę dla mnie każda wojna druga wojna światowa mówi, a z drugiej strony, kiedy zbierałam materiały, kiedy pracowałam tą książką zdumiewał mnie to jak bardzo mi nic nie wiemy o roku czterdziestym piątym i z czego to wynika z tego, że to nasi dziadkowie na tego nie mówili czy myśmy nie byli ciekawi mnie pytali, a nie zdaje się banki są pytania czy nie zadziałała jednak długofalowo ta prosta propaganda, że to budujemy nowy kraj i teraz, ale chodziło też najgorsze za nami oś RO ku zgubie, ale po prostu jest także ja rozumiem tych ludzi Bóg, że czemu tak robić no tak mówili ciotą taką propagandę robili czemu nasi dziadkowie jeszcze mówić o wojnie nie wszyscy, ale większa większość z nich nie rozmawiała po wojnie o wojnie w po pierwsze, jakby oni się za grzebali w marazmie nie mając narzędzi do leczenia siebie, czyli wchodzimy też nie było psychoterapeutów psychologów, którzy potrafiliby leczyć narodową duże zrobiła strasznie zraniona no przecież była 1 wielka degrengolada chaos demoralizacja beznadzieja więc, gdyby ci ludzie Stali tylko w miejscu nie poszliby do przodu, a trzeba było mimo wszystko zacząć budować coś metraż aktów wydawanych w Ghanie Kenii Ugandy, ale właśnie te teraz 2016 roku, kiedy rząd na ścianie, mówi że muszę mieć nowy początek budować tam nie narodową gospodarkę narodową Mendla kalendarz nie mieli teraz żadnej wojny nie jesteśmy degrengoladzie nie ale, ale skoro teraz się o tym, mówi, że Polska wstaje z koła z kolei nie politykę godnością wolą robić to znaczy, że my tutaj teraz paradoksalnie znając 2005 . roku można mu jakieś bardzo uniwersalnej rzeczy po prostu trzeba było ruszyć do przodu trzeba było zacząć żyć matki musiały ze musiały się zająć swoimi dziećmi, gdy ojcowie musieli nowych tras mówi tak nie feministyczny nieprawda, bo na takie Afrodyta tak to wtedy działało i inne były czasy matki muszę zająć się dziećmi w ocenie musieli pójść do pracy trzeba było uruchomić fabryki trzeba było oczyścić chodniki trzeba posadzić dodatki jak pani czuje ogłoszenia był z prasy lat to one są one najbardziej przekonujący, że w świat wraca do nas przychodzili człowiek chce sprzedać świnki morskie prawdę tutaj przed chwilą jeszcze prawda Hitler ze Stalinem ruszy za bary Chevrolet, który wesprze świnki morskie jachty niesamowite i gdyby gdyby ludzie nie w jaki sposób nie przymknęli narodowych oczu nie nie wyparli w jaki sposób tego co się działo przed chwilą pół roku temu wojna się skończyła co teraz żyć i do przodu to by nie dopuścić do przodu to po prostu był jej zdaniem jakąś depresję wzięliby się w kończyli moja babcia sprzedała i wojny na wesoło ma być władzy, który tę książkę, gdyż dedykuje, która żyje pozdrawia babcię ciebie w MO Cho przed Szwedami wojny na wesoło niż wydawało, że wojny żwawo śmiech w bardzo wesołe życie w czasie wojny w tym czterdziestym trawę też było fajnie nowo ją wywieźli Niemcy spod Lwowa do obozu pracy, bo budowa bomby, ale nowości były potańcówki sobota w tym obozie albo Basta, a potem mojego dziadka w obozie apotem wyszła za mąż, a potem czterdziestym szóstym coś tam, a potem pieska przywiozła z wojny, więc babcie miasta takie wesołe rzeczy nie opowiadała, a dopiero teraz jak lubią tę książkę w sieci znam babcie także w poziomie było strasznie, bo po prostu babcia całe życie pewnie, żeby się jakoś trzymać kupy nie mogła cały czas pomny tej wojny to jest niesamowite, gdy niesamowity jak różnie coś co jest określane paroma zdaniami wciąż są od historii to czy rowerem zapisz dziecko jak to bardzo różne z różnych perspektyw widać jak bardzo trudno złapać jakikolwiek wspólny mianownik, kiedy pani od Opola z biblioteką History w Pekinie czy wypadek tuż po wojnie w mieście Słupsku w fajni ciekawi można było się realizować naukowo sportowy tak wspaniale, aby nie zobaczyłem przypadkiem po latach zdjęcie centrum tego miasta było morze ruin tak jak Warszawa zniszczona pełnej to było przerażające doświadczenie to bardzo to był ten świat, w którym tak wiele ciekawych fajnych rzeczy młody człowiek mógł robić, a może również w Polsce to też coś takiego, że człowiek ma takie zdolności adaptacyjne, że przecież Warszawa ma to w ogóle coś strasznego, a co czy to koniec z kimś rozmawia to ludzie jakoś w tym czterdziesty piąty się adoptowali dot warunków istniejących to my ciągle mówimy nie, nazywając tego jednak współczesność nadciąga mówimy o tym czy jak spotkamy za za pół godziny kogoś, kto nam powie, że Polska jest w ruinie to my będziemy mogli powiedzieć słuchaj w i tak i nie to zależy gdzie kto jest w jakim nastroju co przeżył, ale chyba najbardziej zależy od tego jakie ma podejście takie, jakie ma podejście, bo oba czasy, że na ziemiach odzyskanych w pani książki wynika można było być przerażony przerażony, że jest się w innym kraju, bo jak z nim część tych ludzi tak miał groźny, że pojechał w rok do innego kraju stracili otoczony przez niebezpieczeństwa, że państwo nie działa, ale można równie dobrze tak jak przynajmniej na początku dziennikarze, którzy tam pojechali, o których pani pisze po prostu z pełną energią to pani, że trener GM Kuźnia padała tak w każde wybory w niewolę wręczanie przyjechali założono odzyskane co chwila ktoś gdzieś mieli trupy ludzkie konflikty we wtorki w czerwcu czterdziestego piątego NATO przecież, bo w bok były takie stereotypowe myślenie Flavia takie miałam, że jakoś się samo wszystko sprzątnęła Orzeł był ten 9 maja 45 klik i już było czysto pięknie i owszem, film sami swoi to jest prawdziwy problem proponuję wszystkim zawsze jak pomylić, bo w czterdziestym piątym do nich obejrzą film sami swoi i Filtrową i pięść w 2 filmy składają się naprawdę Echo w roku czterdziestym piątym naprawdę jak my oglądamy samych swoich to przecież to właśnie od niego pojechaliśmy odzyskane, kiedy czytam wspomnienia osadników z pamiętników i osadników ziem odzyskanych to widzę, że Arkadiusz Mularczyk to fantastyczny reporter, który napisał scenariusz samych swoich czerpał bardzo z tych pamiętników co w ogóle jest świetny na wkład znalazłam 11 wspomnienia o tym jak by choć człowiek do miasteczka, żeby konia z umrę w rządzie jak na wszystko to samo co potem widziana kodzie jedzie tą waszą pracę właśnie na ich na koniec wszystko to jest tylko, że w tym filmie oni jadą przez czyste miasteczko opustoszałe, ale czyste ewentualnie są papiery za wszystko się dopiero rozsypuje podczas wojny prawda też takie dziwne, że jest czyste miasteczko wszystko ułożone tak nie było przecież tam działania wojenne były tam wszędzie stały tam wszędzie były rowy okopy noszono tam były jakieś tam małe miejscowości, gdzie nie dotarła ta wojna nie po niszczyła, a tak naprawdę reporterzy, którzy w czerwcu czterdziestego piątego wsiadając do tego samochodu z koszami jaj, bo oni wiedzą tak naprawdę zastaną na ziemiach odzyskanych oni przecież nie byli w Niemczech no od przedwojnia na pewno nie wiedząc co zobaczą nie ruszając z Warszawy, która jest głosowana ani nie wiedzą, że pojadą właśnie przez przez no coś bliższego cywilizacyjnie niż za sobą zostawiają, więc nie biorą ze sobą jaj potem było im bardzo niedobrze, gdy jajecznica hipotek paru tygodniach i im, ale oni właśnie opisują, że jadą wśród osadników wśród uchodźców z Kresów jadą wśród trupów Końskich trupów ludzkich wśród też tak także ma tam, gdzie były działania wojenne co w liście i ruch na tak, ale jest wypełniają misję później po powrocie z tej wyprawy szczerze mówiąc czytelnik dostaje po prostu informacji łacina czeka na was dziennie na tych cudownie propagandowy tekst uwielbiam to kiedy Wanda Melcer wybitna przedwojenna reporterka omawia takie zacięcie lewicowe, więc pewnie dlatego tak taką propagandę po wojnie zrobiła, kiedy ona w PiS-ie rybaku czekają na ciebie błyszczące wody Mazur, gdzie pluskają ryby, gdzie pluskają ryby tak to dość Modecom poetykę przedwojenną willę w grze wypełniono swoje zadanie pojechał pod, żeby zachęcić, bo nikt nie chciał jechać nad ziemię tak naprawdę oprócz tych przymusowych z Kresów to z Polski tak nie za bardzo ludzie chcieli jechać, aby bardzo dużo trzeba było wypełnić i tam były zboża do skoszenia były krowy do nakarmienia gdzieś tam dom to wszystko czekało chciałem wrócić do czasów współczesnych ełczan ciągle mi chodzi po głowie 1 taka podsuwa myśl w połowie lektury mi się rozwiązać czy znajdziemy się uczymy rzeczywistości TUI teraz patrząc na przeszłość właśnie tak de konstruują stereotyp ten główny taki, że wojna strasznie zła jak się skończy już wszystko dobrze drugi stereotyp, że koniec wojny z jakimś punktem w czasie prób część bohaterów ogień zauważyła końcową wygraną rozeszły to im się chemią taki pomysł akcji razem z początku każdego mojego rozmówcę zapytam jak pamięta o ustroju dziewiąty mają 45 i to świadczy o tym, że ja miałam bardzo głęboki stereotyp końca wojny i to upadła absolutnie wnieść każdy miał, kiedy indziej musi wojna skończyła wszystko zależy, po której stronie kraju był, gdzie w, którym miejscu był dla mojej babci wojna się skończyła warto 1405 . jak wyzwolili obóz Amerykanie dla kogoś, kto był w Lublinie w Lotosie wojna skończyła w lipcu czterdziestego czwartego dla ludzi, którzy byli w Warszawie wynosi skończyła w styczniu czterdziestego piątego ta symboliczna data dziewiąty czy ósmy Mayer 45 proc dla ludzi i cieszyli się wyborczą mówi Jerzy Dudek cudowny dzień w obozie szczebli wyzwolenie nadal tam mieszkała i że wszyscy całowali ze wszystkimi także, gdy to dla niej taki ze stawką była, ale tak w protokole z Polonią nie zapowiadało tej daty, toteż właśnie bardzo ciekawe duże jak ciągle jakieś takie stereotypy w sobie burzyła na temat wojny, ale wracając ze współczesności, bo to jest także moim zdaniem to ta książka może dla wielu ludzi nie wiem czy takie były reakcją na spotkaniach autorskich panią czy czy nie czy pani listy ludzie przesłania, ale taką oczyszczającą w tym sensie, że nabiera się Diana nagle nabrałem olbrzymiego dystansu jak słyszymy co teraz od polityków czy od dziennikarzy od maja z mediów słyszy, gdyż przełomowy coś jest ważne coś się oto coś istotnego się wydarza dobrem straszliwego dystansu po lekturze pani książki również uświadomiłem, że jeśli coś jest przełom to my pewnie i tak tego nie widzimy nie dostrzegamy co innego nas zajmuje z pani książki wynika, że wszystkim czeka najprostsza szczególnie krytycznych sytuacjach kryzysowych najprostszą rzeczywistość dotyka ona właśnie wydoić krowy czy dać im jedzenie zadbać o dziecko znaleźć coś ciepłego i tak daje to co turysta pieszy powstała rzecz i byłem trochę rozbity po lekturze to było z klasy w zasadzie jesteśmy teraz czekać w czasie Rzym nowa ekipa rządząca mówi takimi właśnie używać wielkich kwantyfikatorów tak się zastanawiam czy jak my na to popatrzymy za 101520 lat rzeczywiście mamy do czynienia z przełomie nie jak ważne będzie to kiedy naszemu dziecku rząd wykład pierwszy, kiedy zrobiło pierwszy krok i to są dla nas momenty przełomowe i politycy mogą mówić co chcą i dziennikarze są z dziennikarką mogą namówić różne rzeczy, ale po pierwsze to co pan mówi za 20 lat odwrócimy się i będziemy wiedzieli co było przełomowe i 8 no pewnie pewnie upadek komunizmu w osiemdziesiątym dziewiątym roku był momentem przełomowym nawet, że część ludzi młodych od interesów nie toczyła nie traktuję badanie tajemniczego na to pytanie, dlaczego no to wasza wina musimy jakoś oswoić ich 100 osiemdziesiątym dziewiątym rokiem, ale nie w ten sposób, że będzie im się na siłę lekcji historii narodowej wkładał głowę, bo to po to, by to nie o to chodzi natomiast wraca do ochrony w przełomowych tak naprawdę nie ma w domu telewizora jestem bardzo szczęśliwa ja trochę nie wiem co się dzieje w polityce tak szczegółowo no wiem oczywiście trudno też trudno tego też nie być z Radia słucham bez przerwy, ale tak dobry dla mnie najważniejsze jest to co się dzieje w mojej rodzinie z moją córką w moją babcią z moim mężem to są te momenty przełomowe i tym czterdziestym piątym roku dla ludzi przełomowe było to nie podpisanie traktatu pokojowego tylko, że wrócił mąż wojny, gdy dziecko się od nas albo, że muszą jechać 300 km albo 1000 km to jest inna wykładnia taka wykładnia no to on te momenty i to mnie w ogóle najbardziej interesuje w historii nie historii jako takiej zaś najbardziej interesuje człowiek, który jest na końcu łańcucha tego takiego nie pokarmowe go tylko, że to jest władza gen. Churchill Stalin niżej niżej niżej, a ja zawsze w dół chce dotrzeć do człowieka za którymi już tylko jego krowa koń kura i to mnie najbardziej interesuje ja lubię historie z tej perspektywy dla tych ludzi Churchilla Stalina i różne inne nawet nie wiem czy ci ludzie często w ogóle słyszeli o czymś takim oszustem czy czy jest różnica jak jedzie pani naprzód na spotkanie autorskie z czytelnikami Czytelniczka ami na ziemie odzyskane albo się do Polski centralnej czy jest jakaś różnica w percepcji tej książki pytanie jak robić, bo buty książka właściwie ma no obejmuje całą Polskę fiskus na ziemiach odzyskanych chętnie rozmawiamy o tematyce z ziem odzyskanych, a w Warszawie najbardziej omawiany jest reportaż o Warszawie który, który też to jest wrzośce jak było na spotkaniu autorskim w Sanoku to przecież naj naj naj ciekawsze ludziom się wydawały tematy wschodnie, ale tam są też takie tematy, a w Opolu od w Opolu najwięcej rozmawialiśmy o obozie w Łambinowicach także wiadomo, że koszula najbliższa ciału więc, więc to w ten sposób jest, ale są też takie tematy jak w ogóle jak tematyka żydowska to błąd, gdyż wszędzie Chemicz o tym, rozmawia, a Polska z tej perspektywy niesamowicie różnorodnym krajem w taki taka właśnie była od samego początku wiedziałam, że założyłam, że to nie będzie książka Polska w roku czterdziestym piątym nie jest tylko o Polakach nie był krach homogeniczne tak jak teraz jest, że jesteśmy sami prawdę prosto z tymi Polakami byli Żydzi byli Niemcy byli Ukraińcy byli Białorusini myśmy byli krajem różnorodnym, chociaż było po wojnie tylu ludzi zginęło także chciał oddać głos i Żydom i Polakom i Niemcom i i Rosjanom i t d. i to jest chyba ta wiedza, której teraz nie ma przynajmniej wydaje mi się, że w mówiąc górnolotnie edukacja w ogonie zakłada, żeby przypominać o tym, może być rewolucji nawiedzony, który pani książki, dlatego że jednak chyba wszyscy się już wyłączyliśmy tak jak trzeba, że w Polsce mieszkają Polacy mieszkaliśmy tu mniej więcej w tych granicach zawsze z małą przerwą latam WWF różnych przeciwności losu grajmy stąd i na oznaczała bardzo podobnych sobie pod każdym względem ludzi ktoś może powiedzieć no no i dobrze nie ma co przypominać takie rzeczy jak pani książce był to spójny z Golęcina Gocławia, bo przypomnę, bo to przecież tyle lat świat nie mówił no właśnie trzeba przypominać o tym, jaka jest nasza historia, że to jest prawdziwa historia naszych, że musimy już przestać myśleć właśnie o tym, że Polska jest tylko dla Polaków, że była tylko ona jedyna i w ogóle zbyt stereotypy niemal teraz jest dokładnie odwrotnie coraz więcej co zaskakuje socjologów młodych ludzi, którzy zazwyczaj powinni być bardziej tolerancyjni otwarci wyznaje konserwatywnej często bardzo ksenofobiczne poglądy to teraz tak się dzieje i to jest pytanie dla nas właśnie Ano, dlatego że 70 naczynie na brak 70 nie, ale czy kilkadziesiąt lat za nami jest ujawniła w Gizie mówiono nam, że jesteśmy razem z ziem Piastowskich, że wszystko jest tylko opolskie Polski i Polski ani nie namówiony co innego coś mówią coś takiego, że w Słupsku one tak mówiono Bawaria uchylona mówiono, że wszyscy ludzie generalnie są poza Amerykanami, o czym już marzli i Niemcami, którzy są dobre skrawek Polski, ale generalnie wszyscy ludzie są równi można mieć kolegę, który mieszka we Władywostoku generalnie przebywających w obecnym to tylko 1 zielonemu od lat nie pamiętam, żeby ktoś oficjalnie, mówi że coś zbudować wielkie mury i broni się szalenie mnie coś innego chodzi o to, że nam nie mówiono jak bardzo różnorodna była Polska to o to mi chodzi, że Boże Święty ja w ogóle, owszem, wiedziałam, że było coś takiego jak Żyd, a on wiedział, że byli Żydzi, ale absolutnie byłam przekonana, że oni żyli w Polsce do 3009 . roku co się z nimi stało, dlaczego zniknęli, dlaczego wyparować, dlaczego radni widział żonie po czterdziestym piąta roku byli w Polsce Włosi nigdy nad tym zastanawiałam oczywiście wiedzę nabywa z czasem liceum już nie byłam tak głupio ale, ale chodzi chodzi o to że, że w mówiono mi, że Polska była tylko Polska Piastowska Polska Orzeł Piastowski śledziłam, skąd Niemcy w Polsce, bo nikt nie boją, że ziemie odzyskane tak naprawdę z ziemiami niemieckimi nikt nie powiedział, że byli Ukraińcy, skąd Ukraińcy w Polsce jak to Ukraińcy w Polsce także także bym chciała, żeby też tę książkę może w ten sposób przeczytano, żeby pokazać, że byli, gdzie wszystko już wiadomo co się z nim potem stało to co sam się ich pozbyliśmy na własne życzenie, ale nie będzie tanio kupić coś dalej w narażenie na razie nie narazimy się czymś innym Poznań książka była bardzo ciężko psychicznie dla mnie wbrew pozorom z napisem Szeszko Beksińskich i dużo ludzi nie pyta jak ja zniosłem ten ciężar Beksińskich to niebyła trudna książka taka, że w Czermnie Bohuna potem nie było żadnej czerni Beksiński, a tutaj 400 piątym roku jest straszna krzywdę straszna depresja występ, dlatego że Dobson 10 ciężko się z Twardowskim potomek chińskich, a dziś nie identyfikuje z księdzem Twardowskim, chociaż bardzo go polubiłam na razie nic nie identyfikuje z postacią księdza, bo księdzem ani poetą Niejestem, tym bardziej jestem malarzem ani dziennikarzem radiowym dosyć szalonym Tomkiem Beksiński natomiast tutaj każdą z tych rzeczy, które przeżyli ci ludzie w czterdziestym piątym roku ja sama mogłabym przeżyć, więc prawda jest taka, że każda rodzina, która opisywała, która jechała z Kresów albo dziś Kielecczyzny z radą mężczyzny ziemie odzyskane miała twarz mojej rodziny na tych wagonach bez dachu, gdzie mogły krowy i ludzie chorowali każde dziecko miało twarz mojego dziecka ja byłam tłumaczką, gdy mój mąż był tym mężczyzną, który jechał każde dziecko w wozie i chować tylko on w domu dziecka w Otwocku żydowskim domu dziecka w Otwocku miał twarz mojego dziecka to co było to było strasznie identyfikował się, bo prawda jest taka, że każdy człowiek, który dzisiaj żyją na tej ziemi wiele miliardów ludzi jest, jeżeli żyje dzisiaj znaczy, że ktoś z jego rodziny musiał przeżyć czterdziesty piąty rok w co najmniej 4 osoby, czyli dnia dobra no chodzi o to, że blisko nas Dawidka wszystkich nas dotyczy rok czterdziesty piąty do tego strasznie przeżywam te wszystkie historie i do ogłoszenia drobne, gdzie indziej koniec wojny wydawałoby się jedno, że już powinno być dobrze tu nagle ze jedno z drugim pojawią się ogłoszenia, że zwrot zrozpaczona matka odda dziecko co to znaczy rozpoczyna maskotkę dziecko albo w poruszający potwornie ogłoszenia, które tak naprawdę robi się banalne, ale tak łatwo się wczuć ktoś szuka pieska, którego kupił w powstaniu warszawskim pominęły te setki tysięcy ludzi takie tragedie, a dla kogoś jedynym szczęściem ten piesek, który zginął ktoś nagle się ogłasza pół roku po powstaniu szukam pieska, którego komuś tam przekazał w ręce to było coś naprawdę można rozwalić wszystko, by polecam słuchaczom słodką książkę w 1945 wojna pokój to jest nowa biblioteka gazety wyborczej wydałam autorka pani Magdalena Grzebałkowska była naszym gościem bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA