REKLAMA

Prof. Stanisław Obirek wspomina Zygmunta Baumana

Godzina Filozofów
Data emisji:
2017-01-15 13:00
Prowadzący:
Czas trwania:
35:49 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Tomasz Stawiszyński dzień dobry wybiła jak co tydzień godzina filozofów w radiu TOK FM prof. Stanisław Obirek jest państwa gościem dzisiaj dzień dobry rankiem w upalny dzień dobry ani umawialiśmy się na rozmowę o końcu metafizyki albo może nie o końcu metafizyki jest czczonym zresztą od kilkudziesięciu lat przez różnych filozofów nie tylko filozofów może właśnie o możliwości metafizyki tak raczej sobie zdefiniowaliśmy ten temat no ale rozmawialiśmy o tym i Rozwiń » umawialiśmy się na to spotkanie jeszcze przed śmiercią Zygmunta Baumana, a wreszcie wydali razem kilka książek mam przed sobą własną książkę, a 2 książki razem napisaliście Zygmunt Bauman Stanisław Obirek o Bogu człowieku rozmowy to jest książka, którą trzymam w ręku właśnie książka właściwie im poświęcona tematowi, który my mamy dzisiaj mówić, bo kwestia religii metafizyki Boga albo bogów się przewija w tych waszych rozmowach, ale może będzie najpier w zapytał o swoje osobiste wspomnienia związane z Zygmuntem Bauma NN wreszcie się właściwie poznali jak doszło do tego, że zaczęliście ze sobą rozmawiać z dna na początku był wykład jak tez prof. Mie pamięta w Krakowie Zygmunt Bauman był na 102 bez zjazd socjologów polskich miał taki wprowadzający wykład Filharmonii krakowskiej i wtedy akurat była w Krakowie Anna Buczyńska Galewicz wychodził Staśko Zobacz posłuchamy Baumana na jej posłuchaliśmy Baumana na Litex wymienialiśmy dość sceptyczne uwagi, że no on tak ciągle to samo tyczy byłeś niezły to nie byłem jezuitę wtedy wydawałem taki kwartalnik życie duchowe i szukają autorów, bo akurat sekret to był chyba 90 dziewiąty rok może 90 ósmy szukają autorów, którzy pasowali do takiego cyklu, który wraz z ciałem w dialog z niewierzącymi co nas łączy aleja mimo tego sceptycyzmu my rozwiązano, wliczając znakomita książka jest owocem tego cyklu no właściwie poezją żyraf w bazylice dziękuję za reklamy, ale książka jest nie do zdobycia jest widz jakoś nie bardzo ja chcę wznawia w Azji USD Hilary zgoda, ale w każdym razie to było także ja wtedy bardzo mnie ujął mnie po prostu Bauman tym swoim jak to wiele mówimy chętniej językiem, bo to było inne takie zbliżanie się do rozumienia rzeczy nie zrozumiany ich ja bezczelnie wieczorem wybrałem się do hotelu Saskiego na ulicy Sławkowskiej pod ręką miałem kilka tych numerów życia duchowego i mówię panie reżyserze jak bym chętnie pana zaprosił do linii, ale napisania czegoś dlatego kwartalnika, ale tu proszę sobie przeczytać, że pan wiedział co to jest na jej Bauman w ogóle jakoś nie mnie nie zdziwił też i Hurts pie Jezuickiej tylko mówi dobrze to jutro na kawie się spotkamy w zaułku niewiernego Tomasza to była widełek to nomen omen tak to było właśnie w LM pamiętam jak w czerwcu ciepło ładnej przyszliśmy na tę kawę w inny on Pyka swoją fajkę nieodłączną i ja byłem zauroczony i żałowałem, że nie miałem jakiegoś dyktafony, żeby ich po prostu nagrać to co mogliby to miałem miałbym już gotowy tekst, bo zaczął od tego ani wierzący, ale są tacy no i tak po swojemu zaliczył pół godziny mi taki wykład zrobił na jej w każdym razie po kilku tygodniach tekst przyszedł i to był początek naszej znajomości, że w dna nie można było się ograniczyć tylko do tekstów Bauman po prostu dość szybko przeszliśmy na tydzień w mojej wysyłał mi swoim zwyczajem różne teksty no i jak wystąpiłem z zakonu w 2000 piątym roku ta o w przeciwieństwie do wielu znajomych ta znajomość nie przerwała tylko się pogłębiła wręcz i na jaką przyjeżdża do Polski ta spotykaliśmy się na jakość taka szkoda było tego przerwanego dialogu rozmowy i nie pamiętam to była moja inicjatywa czyjego, ale pamiętam spotkanie znowu w tym razem restauracji w Krakowie już w Warszawie w dna i właśnie przy kolacji Zygmunt Bauman do mnie mówić jak piszemy też książkę czy nie no i napisaliśmy pierwszą i potem się okazało, że wiele rzeczy żeśmy nie dotknęli zaledwie no, więc dawaj piszemy de go my rzeczywiście 2 książki 2000 piętnastym roku o mnie w 2015 i się ukazały, gdy w jego wydawnictwie policji także jedno tak tak to była ta ta nasza znajomość taka jest w tym twoja mama akademicką o intelektualne duchowe mogli się definiuje się jakoś zaraz na początku tej książki właściwie jako ocaleni z z MON ateizmu w 2 Mono ateizmu w on z świeckiego monoteizmu, czyli z ideologii komunistycznej, którą niegdyś wierzył i mówi o tym, że no nosi to wszelkie cechy właściwie systemu religijnego od oraz kościoła katolickiego i z katolicyzmu właśnie i próbuje się właściwie mają za sobą doświadczenie bycia w środku takiej monopolistycznej narracji, której cechą charakterystyczną jest Nisko to, że jakąś jedność głosi idee jedności zarazem poszukuje, ale że ta jedność łączy z wyłącznością czy koreluje z wyłącznością właśnie, że mianowicie nic poza tą jednością już nie rości sobie do miana prawdy nie może jest to prawda wyłączna i ci, którzy nią dysponują no właściwie jak w pewnym momencie mówi Bauman trawestując znane powiedzenie Dostojewskiego, że kiedy Boga nie ma to wszystko wolno, a że ci, którzy właśnie sądzę, że taką prawdę jedyną pośredni mają poczucie, że mogą właściwie wszystko zrobić z tymi, którzy tego przekonania z nimi niedziela, ale wychodzić z tego wspólnie z tego doświadczenia zauroczenia monoteizm mam uwiedzenia monoteizm nie wiemy jak to nazwać i szukacie jakichś możliwości no właśnie, czego uprawiania metafizyki w takim sensie narracyjnym czy może jakiś przestrzeni dla własnego doświadczenia jakieś inklinacje skłonności metafizyczne jak to się mawia czasem nad to jest rzeczywiście rzecz dość długa, więc pewnie po przerwie dopiero w Chinach, ale za inne mimo wszystko z pełnieniem meta fizycznie musimy w tym momencie zaprosić państwa na informacja po informacjach wracamy Stanisław Obirek jest państwa gościem i jesteśmy ponownie Tomasz Stawiszyński prof. Stanisław Obirek raz jeszcze dzień dobry film w Polish konieczne było to moje pytanie ono w duchu trochę waszych rozmów o polityce i śmiej polis konieczności właśnie wiele wątków się w nim, że pojawiło to może zacznijmy właśnie z tego doświadczenia może jeszcze nie skłonności metafizycznej tylko właśnie uwiedzenia przez Mono PiS od wejścia w jakąś taką narrację, która z domu klienta tak taką wielką narrację, która cały świat opowiada ziemia się unieruchamia pod stopami prawda 1 jest na wyciągnięcie ręki no i oczywiście są ci inni, którzy tej prawdy jakoś poznać nie mogą na to trzeba ich po prostu przekonać do tego to film z tą wizją jest to słowo uwiedzenie żony się pojawia rzeczywiście kontekstach takich rozrachunku owych ja bym jednak chyba nie powiedział, że to wyczerpuje do końca ten flirt jest Mono tej zmiany czy z taką strukturą bardzo jednolitą, jaką jest np. komunizm jest to trzeba chyba sięgnąć do momentu wejścia w te struktury wypadku w domach mają nadzieję że, że gdzieś w jego papierach się zachowały i jego zapiski takie biograficzne autobiograficzne i może tak kiedyś ujrzy światło dzienne John się zmagać z tym jak to się stało w i ja myślę, że dla dużych dla dziecka żydowskiego, które pamiętała antysemityzm Polski międzywojennej również Poznania, gdzie już wtedy praktykowana antysemityzm bez Żydów i ten antysemityzm stary browar prowokował właśnie te talie and, czyli właśnie emigrację po prostu do Izraela czy jej przede mną wtedy do ziemi Izraela do właśnie kraju przodków albo po prostu emigracji zarobkowej na zachód do różnych krajów i wtedy to była po prostu komunizm w jego takiej obietnicy teoretycznej były propozycją bardzo realne zmiany tego, że zmarginalizowani uciska nie i prześladowani i t d. odzyskają pełne prawa obywatelstwa agencjami to tu trzeba tak na to spojrzeć, że to nie jest jakiś uwiedzenie nie wiadomo, jaką doktrynę, która obiecuje karierę tylko po prostu alternatywa do tego coś zapamiętał z dzieciństwa no to wielokrotnie w różnych wypowiedziach wracających do tego momentu nazwijmy to nawrócenia na na komunizm Bauman mówił, że dla niego był to wówczas i w takim kontekście ani innymi historycznymi kulturowymi osobistym biograficznym właściwie jedyne możliwy wybór rzeczy, jaki wybór oczywisty im to znaczyć tak tak to chyba trzeba zobaczyć, czyli jeśli chodzi o mnie to oczywiście różnica i kontekstu i czasu jest taka, że dla mnie wy wejście w zakon to były lata siedemdziesiąte, więc wtedy jako student od czystych dałem różne rzeczy m. in. wydawany przez PAX, zwłaszcza w tak dzisiaj w po stonowanej jako kolaborant SK piąta kolumna komunistyczna w kościele na jednak i tak wydawał rzeczy, które dla w studenta ówczesnego gdzieś tam zainteresowanego rowy również kościołem w książki Gutierrez Anakonda rany radzili tej awangardy katolickiej tak to była jakaś alternatywa dla tych bez ideowej Wei cynicznej w rzeczywistości PRL wtedy dla mnie kościół się jak tą przestrzenią wolności poszukiwania wyrównywania szans i t d . więc nic to tłumaczy trochę nasze z zaciekawieniem się sama, bo i tak książka czy te książki są zapisem właśnie tego w zobaczenia, że niezależnie od tego czy to jest komunistą czy to jest katolicyzm te struktury z obiecywały coś istotnego coś ważnego i w x jedno trwał krócej w komunizmie zastały przez ten komunizm, by Pluty dość wcześnie jak w kościele trwały znacznie dłużej nie, ale niezależnie od tego jak często myślą o tym, że taka w takie te trojaki Kołakowskiego, które nas oswoiły jest komunizmem właśnie przez pryzmat rewizjonizmu i jakby skompromitowanych ostatecznie ideologii warto by było skonfrontować historię katolicyzmu, który również miał te heroiczne początki rozkwit na jej jednak i niezależnie od tego co się w Polsce o tym, mówić mamy do czynienia z upadkiem katolicyzmu z kompromitacją jego język jest założycielskich mitów i w tym sensie porównanie obu tych rzeczy może pokazać, że uczestnicy, jakby w tych iluzja ach, obu ideologii mają w sobie wiele do powiedzenia już z perspektywy właśnie czy wyrzucanych czy czyn no właśnie z rozdzielni stycznych właśnie, bo ja już właściwie uszami wyobraźni jeździ już można tak powiedzieć słyszę różne głosy oburzenia, że dokonujemy tutaj jakieś analogie pomiędzy systemem komunistycznym czy ideologią komunistyczną, a katolicyzmem podczas należałoby to postawić na antypodach tymczasem tu nawet nie chodzi o to, żeby powiedzieć, że to jest nie wiem to są zjawiska paralelne nie jest zrównuje my we wszystkich możliwych wymiarach tylko pewne elementy wspólne bardzo silnie są tam obecne, a skądinąd na religijny charakter tych ideologii ideologii komunistycznej n p . z dna idealna religijny właśnie charakter tych ideologii na to wielu myślicieli zwracało uwagę i przyglądało się tym systemom pod kątem właśnie ich religijności no nie wiem Erik sen Galiny np. z inną postać miła, ale wielu konserwatystom w Polsce to Buczek, który się temu właśnie pod takim kątem przyglądał, choć analizował czy definiował te zjawiska, jaką współczesne wcielenia gimnastycy z, a pod wieloma względami zaskakująca jest analiza, ale ciekawa w każdym razie 1 rozmawiamy o Zygmuncie Baumana nie, który był przede wszystkim socjologię mija muszę przyznać, że lepszy od przyjąłem od niego jeśli tak można powiedzieć każdej nauczyłem się od niego takiego w bardzo mocnego spojrzenia na ideologię przez pryzmat ich jej konkretyzacji, bo jest bardzo niedobre ja nie wiem, kto to powiedział czyńcie czy Zygmunt Bauman czy ktoś inny, ale w każdym razie nie jest rzeczą dobrą porównywanie wspaniały teorii ze złą praktyką, a tak się rzeczywiście robi w Polsce w tej chwili to znaczy bierze się złe praktyki komunistyczne akurat te tego komunizmu sowieckiego pisze porównuje z Ewangelii Jana, gdzie to tanie porównywać z faktu mamy w niebo cudowne zbawienia tutaj mamy bez Litara sny brutalny system zniewalający jednostki no jeśli weźmiemy realizacje katolicyzmu n p . w Hiszpanii Franco w czyje średniowiecznej Europie NATO i porównamy to z manifestem komunistycznym Ks Karola Marksa to mamy dokładnie to samo wrażenie, że tutaj mamy wspaniały ma teorię stawek za projekt, który jej chce przezwyciężyć właśnie zawinione dużym stopniu przez kościół nierówności społeczne i to w 1 i drugie są oczywiście chybione poznawcza natomiast taki dystans pewien nim stać nas dzisiaj na to, bo mamy 2000 chrześcijaństwa z 1 strony i mamy jakieś 1 , 5 SEK 3 lat jej komunizmu inne to są porównywalne i rzeczywistości wtedy się okazuje to nie jest takie absurdalne, że się ich w marksizmie i leninizm nie odnajdzie pewne elementy religijne nie wiem ile jest to legenda, ale podobna bo jakby z Marksem bez wiadomo, że jego mesjanizm żydowski w nim jakoś zastał list na pewno te projekty emancypacyjne mają ten mesjanizm ukrytego wcale nie tak głęboko, ale podobno lenie inny uczył się hiszpańskiego, żeby poznać dokładnie tajną broń jest jej to, żeby ćwiczenia duchowe poznać siebie równie z równą skutecznością kształcić janczarów komunizmu jak to jest, więc robili w Europie Patryk Demski mnie, więc jeśli z lupą się przyjrzymy to te porównania nie są popiersia absurdalny po drugie nie są wzięte z sufitu tylko są oparte na głębokiej doświadczeniach teoretycznych praktycznych i myślę, że obok wydzieliny można w bardzo wielu różnych i filozofów socjologów znaleźć, którzy na nas Marcin kula przecież mówił o inne czy religii na podobnym charakterze komunizmu z jego rytuałami z jego bez kół na kopie ją dręczy religijnych zachowała ortodoksję herezją jest wykluczanie właśnie w 210 karetek to jest produkt katolicki tak przedtem ludzie po prostu mieli różne poglądy, ale nagle katolicy uznali, że chrześcijanie pierwszych wieków, że tylko te poglądy, które biskup proboszcz papież dekretu jest są prawomocne inne należy wykreślić z skazać na nas na zapomnienie i to samo mamy w komunizmie, więc te ja sądzę, że to było 1 ze źródeł naszego wzajemnego zaciekawienia się przy zachowaniu proporcji oczywiście ja byłem małym takim początkującym teologiem, który był po prostu zapatrzony w ten naboje Baumana jednak poza polską głównie poznałem jako najważniejszego intelektualisty, który mówił rzeczy ważne o tym co się wokół nas dzieje, a w Polsce był wtedy zakazany przecież my dzisiaj zdaje się wracać ten czas PRL -u również w tym zakresie rzesze dekretu jak kogo można czytać kogo można komentować jak kogoś nie innym więcej zaskakującej ten nawrót PRL -u w czwartej RP no tak to prawda w wróćmy do tego do tego doświadczenia właśnie nie wiemy, kto do końca i określić do tego doświadczenia o charakterze religijnym czy metafizycznym, które jest jakoś nieodłączną składową przynajmniej pół jakiejś części osób, które nas w obrębie monopolistycznej opowieści się odnajdują czy wewnątrz światopoglądowo monopolistycznego właśnie zakładam, że część używa tego po prostu do jako sprawnego skutecznego narzędzia n p . z w wymiarze politycznym, ale jest pewnie jakaś część osób, która w, czego się głębokiego intensywnego filmy w ramach takiego poczucia, że oto prawda przez duże, by im stała się dostępna doświadczam wiem to oczywiście East różnych fenomenu logiczne opisów doświadczenia religijnego u różnych zresztą na autorów też pewnie z jakichś własnych doświadczeń różnych zbliżenie oddalenie od takich czy innych wersji monoteizmu jeśli wychodzicie z takiego doświadczenia, a można was potraktować lekkim staje się jak reprezentantów nowoczesności na boczek nowoczesne w tych w różnych narracjach nowoczesności snutych przez socjologów czy przez filozofów to jest ktoś to właśnie taki twardy grunt pod nogami traci, kto z tego przekonania, że dysponuje jakąś wiedzą swoje o świecie widzialnym i niewidzialnym zostaje w pewnym momencie katapultował one, ale jakaś pewnie po pierwsze, tęsknota za takim doświadczeniem pozostaje jakaś skłonność do tego, żeby pewnego rodzaju jakiś analogiczne formy doświadczenia, ale od zyskać gdzieś ich poszukać no i właśnie jakaś jakieś pytanie o to czy na dobrą sprawę coś jeszcze z tego wszystkiego można ocalić w sobie w kulturze można swoim stanie myślę, że nie tylko można jest to konieczne, żeby przeżyć w tym czasie no różnie nazywanym dziś już nie po nowoczesnym czy wręcz czasie po po prawdzie nie więcej myślę, że ten twardy grunt musi być jak czuje jak go o nigdy nie zatraciły mi mam wrażenie, że u Zygmunta Baumana ten grunt to było doświadczenie drugiego on się w bardzo mocno w ostatnich latach odwoływał do Lewina SA do jedno taktycznych też realizację różnych światopoglądów mieście czy po papieżu Franciszku zupełnie zaskakujące jak bardzo Bauman śledził te próby uczłowieczyć Enia czy użyć sformalizowane Ania kościoła, który było jest głęboko skompromitowany jako instytucja broniąca przede wszystkim właśnie z siebie instytucji za wszelką cenę myślę tutaj takich przypadkach jak obrona właśnie co Spotlight nam jak Bytom przypomniał, ale mówiąc krótko o stały grunt jest pod nogami trzeba go tylko dokładnie szukać wrócimy do tego już za parę minut przed państwem informacje prof. Stanisław Obirek jest państwa gościem, gdzie cały czas z prof. Stanisław Obirek raz jeszcze dzień dobry dzień w innej możliwości stałego gruntu nie rozmawialiśmy w poprzedniej części naszej rozmowy tak się zastanawialiśmy głośno czytam, że stały grunt jest możliwe czy nie jest możliwe zakończyły się tę część naszej rozmowy konstatacją, że jest możliwy żona rzadko czujesz jeśli odwołam do tego co mówisz tutaj na ten temat w swojej książce stały grunt to jest oczywiście pewna metafora no właśnie czegoś co przekracza te różne opowieści języki perspektywy, których w dzisiejszym świecie człek nowoczesna ma do dyspozycji bardzo wiele i to wielość frustruje niestety, bo chciałoby się coś takiego co jest jakoś wyraźnie lepsze prawdziwsze jakiegokolwiek innego słowa tu można jeszcze użyć od innych mówi w tej książce to jest w ogóle jakaś cecha twojego pisania, która mi się bardzo podoba, że potrafisz bardzo dużym powiedziałbym wdziękiem przeplatać z taką opowieść osobistą odwoływać się do swoich osobistych doświadczeń właśnie taką perspektywą teoretyczną to jest styl, który bardzo lubię, który jest taki mało popularny mam wrażenie w Polskim piśmiennictwie np. filozoficznym, ale mówi w pewnym momencie coś takiego poruszającego właściwie stoi w tej książce na przytaczać mianowicie rozmowy ze swoją żoną suszoną, którą już nas słucha pozdrawiam serdecznie ne o tym, że właściwie ona czasem takie pytanie zadaje, że skoro jednak religia identyfikuje się jako coś takiego jako zjawisko ma bardzo problematyczne i będące często źródłem zła to właściwie chcą co wiesz i mówisz o tym, że odpowiada z NATO jej, że w jakiegoś tak kaci myśli przychodzić takie uczucie, że jakiegoś rodzaju opatrzność wie, że taką, która chociażby umożliwiła ważne spotkanie i która na jakość stoi za tym, że wciąż ze sobą jesteście i że to jest dla was jakiś budujące karmiące doświadczenia co jest poruszający fragment bardzo ciekawy nowości odwołuje do miłości po prostu Czyżby miłość była tą metafizyką, która jakoś jeszcze w dzisiejszym świecie post metafizycznym już post post można tu dużo podstawić pod tą x 1 Czyżby miłość właśnie była jedyną możliwą meta metafizyką przy tym jedynym możliwym doświadczeniem, które właśnie przekracza te różne teoretyczne opowieści dywagacje bez tak bardzo mocno zakorzeniona w osobistej historii osobistym doświadczeniu nici tego nie zredukuje nadużywanie tego nie pozbawi ja myślę, że tak bardzo dziękuję, że przywołałem ten fragment wanny istotnie jestem twardym gruntem to znaczy to już nie jest podział na wierzących niewierzących tylko to co mamy wspólnego i sądzę, że każdy może tutaj sobie dopowiedzieć to, zwłaszcza w w takich społeczeństwach jak nasz amerykański izraelski możemy tutaj wymieniać cały szereg innych społeczeńst w czy w ogóle świat globalny, który w wyraźnie się polaryzuje wyraźnie okopuje się w swoich racjach jest za wejście PSL Izdebski w napytanie co łączy Polaków odpowiedziało na bardzo rozbrajająco nocleg w seks łączy Polaków wiemy, że nim rzeczywiście miłość seks to są rzeczy, które liczy sprawy czy wymiary naszego życia, których nie można się wstydzić po prostu trzeba powiedzieć, że w to jest naprawdę o wiele ważniejsze niż nasze opinie polityczne niż nasze interpretacje pewnych faktów już nie mówię w i coraz niestety większej pokusie w ogóle pomijania faktów, więc tutaj to jestem twardy grunt niewątpliwie i jej to wracając do Baumana nas rzeczywiście połączyło ostatecznie, że tutaj nie ma rozbieżności, które w, by zniwelowały ten ostateczny grunt i miłość ma oczywiście różne twarze różne kształty w sensie społecznym to jest np. wrażliwość na potrzebujące tego imigranta na uczelni Meyera i empatia tak to są właśnie te najbardziej sprawdzalny wymiary naszego na tym nasze metafizyki, bo co z tego, że mamy wspaniałe systemy jak n p . czy filozofia niemiecka Kanta Hegla i t d. jak się okazało w dwudziestym wieku, że te systemy filozoficzne potrafi cały usprawiedliwiać najbardziej nieludzkie systemy wojennej opresji czy wykluczenia czy po prostu zabijania eliminowania innego, więc dziś sądzę, że projekty oświeceniowe się w pewnym sensie skompromitowały na poziomie abstrakcyjnym tak samo jak się skompromitowały projekty religijnej dla mnie to nie ulega kwestii, że religie, które usprawiedliwiają największe w zbrodnie jak to się dzieje n p . z islamem są teoretycy, którzy naciągają islam do tego, żeby usprawiedliwiać np. samobójstwa morderstwa masowe dla celów, jakoby propagandy nie wiem rozpowszechniania idei religijnych to to jest zaprzeczenie idei Religi tak samo jest sądzony jest fundamentalizm mami w różnych religiach nawet w hinduizmie wy w buddyzmie w co się dzieje w różnych krajach azjatyckich wiemy, że religia potrafią usprawiedliwiać największe zbrodnie, a więc wracając do tego stałego gruntu jak powiedział tak miłość empatia wrażliwość na drugiego i przede wszystkim coś łączy bardzo ściśle tutaj właśnie nawiązują do ściany, która jest po prostu ateistą i IBM one często mówi o tym, że była zaskoczona jak w Polsce w momencie, kiedy mówię, że jest ateistą to Lis zaraz, a ty jesteś komunistka w tak to znaczy, że ta nie ta próba od razu wątpliwości religijnej przy UE od patrzenia negatywnym znakiem jest czymś co wyklucza to porozumienie na najgłębszym poziomie ja się obawia, że w Polsce wróciliśmy trochę do tych biało czarnych schematów interpretacyjnych, a mało nas interesuje ta podstawa, na której wszyscy stoimy, czyli humanizm ja bym tutaj nawiązał do tej komendy tego humanizmu Erazma z Rotterdamu, który potrafił w słowie odnaleźć tereny te siły łączącą ludzi Niedzielan chce, ale niestety jej poniósł klęskę oko o o tak PiS polemizował łosie chrześcijaństwo z 1 strony protestanckie kościoły w wykluczał katolicyzm katolicyzm i wcześniej jeszcze wykluczają innych także religia nie jest dobrym gruntem komunistyczni najlepszymi sądzę, że tylko rzeczywiście miłość empatię wrażliwość na potrzeby drugiego jest tym co uratuje świat w to z kolei to z kolei wypada przywołać takie i krytyki nowoczesności czy takie krytyczne spojrzenia na nowoczesność zresztą Zygmunt Bauman też było krytykiem nowoczesności, zwłaszcza późnej nowoczesności pokazywał na rozmaite trudności inni dysfunkcje, które czekają mieszkańca nowoczesnego czy późną nowoczesnego świata, ale wypada przywołać takie krytyki czy takie perspektywy, która no drobiazgowo, analizując to właściwie oznacza miłość empatia otwartość na innego w dzisiejszym świecie na przychodzi mi jak mówiło się miłości zresztą bardzo pięknie ja się z tobą zgadzam w pełni, ale przychodzi mi namyśl np. misia żłobek, który o miłości w we współczesnym świecie ma do powiedzenia same rozpaczliwe race IZ czy to znaczy właściwie głosić niemożliwość, mówi że kapitalizm późny kapitalizm uwiąd pewnych struktur, które kulturę trzymały, w jakich się w ryzach i ludzką naturę trzymały, w jakich się w ryzach nie zaowocowały wykształceniem inne konkurencyjnych instytucji, które ją będą nadal tych w ryzach trzymały tylko uwolnieniem pewnego obszaru, który okazał się być obszarem bezwładności i dziś oto funkcjonujemy taki mona stycznym raczej na moduł się jesteśmy zamknięci z granicach własnego ja jesteśmy narcystyczny jesteśmy skoncentrowani na sobie też u nas oczywiście nieszczęśliwa, ale i to już słabych w ostatniej swojej powieści ten głód metafizyki gdzieś nas jest już czeka na islam za progiem, który daje z 1 strony to poczucie, którego już katolicyzm czy chrześcijaństwo dać nie może już wszystkie narracji postmodernistycznej religii i filozoficzne to na pewno, a z drugiej strony to taka brutalna diagnoza Goldberga, który mam poczucie człowieka traktuje jak zwierzę po prostu jest takim obserwatorem o zmyśle bije logistyczne właściwie przygląda się ludzkiej wspólnocie jak choćby taki trochę albo znaną i mówi oto islam i to wcale nie ten fundamentalistyczny islam, bo przecież tam nie fundamentaliści, którzy się osadzają w powietrzu zdobywają władzę tylko mnie tylko islam taki nazwijmy to umiarkowany okazuje się być narrację opowieścią strukturą, która to zwierzę trzyma w ryzach właśnie w sposób doskonały to znaczy zapewnia przetrwanie gatunku, a zarazem potrafi obsłużyć stłumić pewne destrukcyjnej instynkty n p . Instytut medyczny no ja o złych ubeków powiem niestety przykre rzeczy same w 2, dlatego że ta powieść jej właśnie te są bliscy misją czy poddanie ona jest rzeczywiście powieścią okrutną bohaterem jest intelektualista, który tak naprawdę korzysta z grantów korzysta z poligamii mnie tak naprawdę islam my w tym wydaniu, jakby zaspokaja jego jak mówi biologiczne zwierzęce potrzeby, ale jest to opowieść głęboko nimi zagraniczna zresztą Samuel, do którego miałem okazję spotkać się robi fatalne wrażenie jako właśnie taki skoncentrowany na sobie niezainteresowanych światem człowiek jest chyba przerażony własną wizją człowieczeństwa, a więc wydaje się pozostaje nieustająco pod wpływem różnych substancji, więc może dlatego analiza interesów i myślę też chyba doświadczenie najciekawszych jej dzieciństwa, ale to nie zmienia nie nie chcę robić oczywiście do psychoanalizy chce tego powiedzieć, że jest to 1 jest bardzo sugestywny u u władz Francji wręcz wizji współczesności, ale niejedyna na szczęście jak gra tej jako alternatywę właśnie przywołał już się naszego Zygmunta Baumana, który jest wskazuje na te alarmistyczne potencjały w nas jego przyjaciela też zmarłego nie tak dawno Ulricha Becka, który swoją ostatnią książkę o paradoksie poświęcił Bogu nie obojgu Darvydasa geny Gołoty z i to przecież Beck był ateistą, ale jednak zobaczył ten potencjał religijny, ale taki właśnie humanistyczny to znaczy ile i to nie jest ani ironiczne ani krytyczne tylko po prostu myślę, że to jest ta najgłębsza potrzeba człowieka stwarzanie bez Boga na swoje podobieństwo tak jak w wedle ludzi wierzących Bóg stworzył człowieka na swoje podobieństwo to myślę, że w dużym stopniu jest też reszta także my stwarzamy, bo od dawna na własne podobieństwo ich i w i to jak jego, jakiego Boga wierzymy, w jakich bogów wierzymy, bo ja wierzę, że polityk jest niestety bardzo atrakcyjną alternatywą dla kolei dla MON ateizmu, bo ja mogę się ciekawić twoje Bogiem i nie musieć narzucać mojego, więc islam chrześcijaństwo TL 4 ligi Messi taki właśnie w nawracające naprawdę więcej zła zrobiły w historii niż dobra dlatego odkryć politeizmu oznacza również odkryć cenny potencjał biologiczny wewnątrz religii i tego uczy Beck Bauman i skromnie powie mija dziś się w to wpisuje, żebyśmy nie dali się zwariować właśnie tym okrutnym monoteizm mam, które wykluczają właśnie jest to jedno zdanie, które zaskakująco zabrzmiało na wózkach Zygmunta Baumana dla mnie przynajmniej, że jeśli Bóg umrze to dopiero razem z ludzkością taka diagnoza trwałości i potrzebie religijnego doświadczenia religijnej opowieści pamięta, że bardzo mnie to też poruszyło to zdanie tak to dziwne, ale jakaś potrzeba jest nas transcendencji bez wątpienia bardzo dziękuję prof. Stanisław Obirek był państwa gościem antropolog kultury filozof nie wiem czy teologiem czy można nazwać na takim winie polskich barw ośrodek studiów amerykańskich Uniwersytet warszawski ja się nazywam Tomasz Stawiszyński kończymy dzisiaj godzina filozofów realizował ten program Kamil Wróblewski, a nie wydawała Małgorzata Połczyńska do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA