REKLAMA

Pokusa autorytaryzmu. Jak rodziła się Republika Weimarska?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-02-06 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:15 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z Radia TOK FM Wilhelm wyjechał do Holandii tam pisał pamiętniki ponownie się ożenił nie ma już cesarza w Berlinie trwała rewolucja Róża Luksemburg przekonuje, że socjalizm nie wprowadza się niepodobna wprowadzić za pomocą dekretów o socjalizm muszą wprowadzić wżycie same masy każdy proletariusz przed nim jeszcze 16 dni życia rewolucję przeżyją kilka raptem tygodni niemieckie społeczeństwo odwraca głowę do tyłu, bo gdzieś tam między łopatkami tkwić musi już Rozwiń » sadzony niezwyciężonej armii niemieckiej stacjonującej wszak fatalnego roku 1918 wciąż we Francji Belgii Rosji bliskiej zasłużonego zwycięstwa, a ten nóż wsadzony przez zdrajców bolszewików żydowskiego pochodzenia tak właśnie różnie można tłumaczyć własnej klęski najłatwiej obarczyć nimi innych lekko zrzucić brzemię odpowiedzialności wstyd i hańbę o tym, mnożą powie pierwszy Paul von von Hindenburg prezydent Republiki Weimarskiej i grabarz uznaje pana Hitlera po pierwotnym wahaniu za człowieka o najszczerszych narodowych uczuciach i t d . tym podobne, ale nie wyprzedzajmy faktów na razie nie ma już cesarstwa niemieckiego od tego proklamował ne go przez Ottona von Bismarck po zwycięskiej dla Niemców wojnie z Francuzami nie ma 2  000 000 Niemców poległych na frontach pierwszej wojnie światowej nie ma żywności jest głód i upokorzenie okaże się nadzwyczaj płodny w późniejszych czasach rodzi same demony co jest jeszcze Ano jest zgromadzenie narodowe ledwo co wybrany ze względu na stan rewolucyjnego wrzenia ewakuowane ze stolicy do Weimaru jest tak Goethego Schillera ten pierwszy rzekł kiedyś, że wszystko ułożyłoby się znakomicie, gdyby można było rzecz powtórzyć może, gdyby kilkukrotnie praktykować wówczas doświadczanie demokracji parlamentarnej może na razie mamy konstytucję i cezurą historyczną grubą grubą kreską pociągnięto wreszcie mamy i Republikę weimarską jest 6 lutego 1919 roku Radia TOK FM z urzędowa rzesza niemiecka nazwa potoczna Republika weimarska i o tym, iż właśnie opowie nam nasz gość prof. Eugeniusz Cezary król Akademia sztuk pięknych w Warszawie i dobry wieczór panie profesorze witam serdecznie profesor zawsze się pojawia wtedy, kiedy AM sprawa dotyczy Niemców no nie szczególnie tych, choć jest tym wieku, ale w poniedziałkowym wieczorze Radia TOK FM również, kiedy rzecz dotyczy przyszłości polskiej nauki i t d. zwłaszcza humanistycznych, ale dzisiaj rzeczywiście mamy prawie rocznice ważną tak jest kończy się pierwsza wojna światowa i wybucha rewolucja straszny dom ten męczący, a jeszcze się wojna nie skończyła już jest rewolucja no tych rewolucji jestem kilka w jak sobie tak przełożyć jakiś sejsmografy do mapy Niemiec 19171919 to ona liczyć się z kilkanaście takich ośrodków, gdzie zaistniała sytuacja rewolucyjna i doszło do jej realizacji na te najbardziej znane to oczywiście powstanie Spartakusa w Berlinie w niepokoje bardzo silne na obszarze rury w 1919 dwudziestym w Bawarii, gdzie powstała nawet bawarska Repubblica rad, z którą duże nadzieje wiązali towarzyszem na w Moskwie jeszcze swobodniejszego May and dziewiętnastego roku tak no ale napsuła krwi w tamtejszym poczciwym konserwatywnym liberałem i zjadanie poszła potem kolejno aż ta głośna była wykorzystywana przez nazistów to samo działo się nieco później środkowych Niemczech w Hamburgu Saksonii Turyngii były w rugby rewolucyjne zarówno z lewej jak i sprawdzano m. in. tę sprawę to jest także pucz monachijski, który wzniecił znany później lepiej w sensie poznawczym, a nie trzęsie jakościowym Adolf Hitler PE jak jest sytuacja pod koniec wojny dramatyczna, jeżeli chodzi o sytuację bytową społeczeństwa niemieckiego sytuacja jest dramatyczna po pierwsze, wracają z wolna z różnych obszarów z różnych teatrów wojennych masy żołnierskie, który cieszył się, że żyją m. in . z obszarów wschodnich, a więc terenów nadbałtyckich Białorusi Ukrainy w wracają ci z frontu Zachodniego, a jednocześnie są bardzo podstawowe problemy z zaopatrzeniem, bo państwo właściwie nie działa jako normalna sprawna maszyneria i VAT część niepokojów to tą samą także rozruch budowę rozruch związane z niedolą społeczną z brakiem perspektyw z brakiem pracy SN z upadającą wartością pieniądza będzie taki moment w 1923 roku, kiedy wartość marki niemieckiej spadnie do astronomicznych rozmiarów będzie taka zmiana 34 inflacja, która przerasta jakąkolwiek wyobraźnię ludzką są różne takie obrazowe porównania w tym mówią, że chodziło się z pewną ilością pieniędzy, które starczyły na zakup owiec ser dobrego obiadu wracają z domu nie było mowy o żadnym jedzeniu nawet w bochenku chleba te zjawiska się na siebie nakładały i tworzyły ten grunt dla sytuacji rewolucyjnej dla niepokojów społecznych się rozlało bardzo szeroko przez Niemcy, dlaczego panie profesorze demokracja parlamentarna po cesarstwie nastąpiła czy, dlatego że tego chcieli Amerykanie wnętrze stawiaj jako warunek najpier w są tutaj będziecie wprowadzać taką demokrację liberalną w stylu zachodnioeuropejskim dopiero potem będziemy negocjować pokoju na k to była druga próba wprowadzenia tego systemu po roku 1800 czterdziestym ósmy to prawda, ale Amerykanie Amerykanami państwa zachodnie oczywiście też wiązały nadzieje sytym przewrotem republikańską demokratycznym, ale trzeba też docenić wysiłek samych Niemców, którzy tworzyli podstawy systemu demokratycznego jeszcze przed wybuchem wojny na wojnę przyśpieszyła tego rodzaju tego rodzaju kalkulacje, zwłaszcza środowiska socjaldemokratyczny tutaj miały wiele do powiedzenia i do napisania miała to być reakcja na wieloletnie rządy silnej bezwładne jak wydawano na rynki, które stworzyła być może stabilny ustrój rolny oparty na takim personalnym autorytaryzm je, w który nie pasował już do konceptu no i wolnościowych tendencji, jakie zaistniały na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku wiele przysłużył się też do tej reakcji zwrotnej nieszczęsny cesarz niemiecki, który nam było wielkim symbolem tej z 1 strony tego dążenia do silnej ręki z drugiej strony do bezmyślności w tym zakresie wiązano też ostatnią fazę monarchii jest przyspieszeniem w biegu ku wojnie i obarczano przynajmniej częściowo oczywiście nie wszystkie kręgi społeczne, ale wyliczano nasz cesarza odpowiedzialnością za doprowadzenie do wybuchu wojny za nie przeciwdziałanie zapisz się zabójczy łączność oraz straszliwie rozbudowany program zdobyczy terytorialnych i imperialnych Niemiec jakiś temu cesarzowi jemu i jego dworowi robiły słowem miała to być reakcja na to co się działo się odchylenie wahadła odchylenie wahadła, ale z drugiej strony przywołanie tych tradycji niepodległościowych niemieckich, które wprawdzie instytucjonalnie biorąc nie bardzo się zakorzeniły się próbowały się zakorzenić kilka razy, ale pewne tradycje były do tego nawiązywano no poza tym nawiązywano do szczytnych haseł oświeceniowych przypominano sobie tych wszystkich myśliciele w problemy leżał jeszcze w tym, że część ciągnęła w stronę tego i demokracji oświeceniowej, ale część ciągnęły też stronie strony z systemu, który się rozwinął też na podkładzie oświeceniowy mianowicie tego oświeceniowego absolutyzmu, czyli konserwatyzmu, więc mieliśmy do tej różne nitki, które wywodziły się z tradycji oświeceniowej faktem jest jednak, że ta chęć się na przełożenie zwrotnicy po prostu jak reakcja na to co się stało z Niemcami była na tyle silne, że istotne części establishmentu zarówno tego starego i tego młodego rewolucyjnego forsowały myślę o państwie demokratycznym państwie pozbawionym monarchii Republika weimarska zaczęła kiepską, bo od kilku lat kryzysu od ataków, o czym pan profesor powiedział sprawa jest lewa od czubka, a po pucz monachijski, ale w końcu zaświeciło słońce tam nad Waldemarem Golden Sand Ziegert datowane na drugą połowę lat dwudziestych 2429 ty nie ma wątpliwości, że to jest ten okres osobnymi konsolidacji czy też stabilizację, abym położył nacisk na coś na co się zwykle nie zwraca uwagi przy tego rodzaju analiza mianowicie niezależnie od wszystkich stabilizacji, który się dokonały na obszarze społeczno-ekonomicznym wzmocnieniu część siły pieniądza uspokojenie się na rynku pracy po ustąpieniu takich tez sobie innych okoliczności wspaniały rozwój kultury w rozwój kultury w różnych kierunkach film niemiecki plastyka niemiecka malarstwo niemieckie przeżywają złoty tym właśnie Golden Sand i można powiedzieć, że Berlin w latach dwudziestych, zwłaszcza w drugiej połowie lat są one miejsce awansuje do 1 ze stolicy metropolii kulturalnych Europy i idzie w zawody z ryżem z tą samą pewnością to jest fantastyczne zjawisko, bo to pojawi się wreszcie nagle z takich właśnie ruin powojennych czystej z tego marazmu, które przyniosła wojna nagle wykwitem takie wspaniałe kwiaty i kultury o jakości wykraczającej poza rynek niemiecki niesie patrzymy na na klasyk tych obszarów kultury, o których wspomniałem to po dzień dzisiejszy to są te złote karty, które nie są zapisane w wielkich księgach kultury Europejskiej i kultury świata, ale generalnie można powiedzieć, że bez konsolidacji przyniósł stabilizację wewnętrzną, ale i zewnętrzną firmę zewnętrzną, bo dzięki polityce Ćwielong wypełniania, a więc pogodzenia się z żądaniami aliantów, które jak wiadomo były mordercze wyzwanie dla Niemców pogodzenia się przynajmniej wstępnego i inteligentnego rozważnego negocjowania, czego mistrzem był Gustaw 4 Zeman wybitna postać na obszarze dyplomacji udało się doprowadzić do stabilizacji stosunków z państwami zachodnimi mamy do czynienia wtedy z tymi układami Locarno chińskimi, które stabilizują kwestię granicy zachodniej mamy do czynienia, realizując dodajemy granice zmian jest on, że koledzy z polską, ale to z perspektywy interesów niemieckich wtedy nie było takiej istotne poza tym to może ewenement na kolejny akapit rozmowy stosunki z polską w okresie międzywojennym Republika weimarska miała jak najgorsze, że z różnych powodów, o czym może za chwilę, ale mamy też jeśli patrzymy na krajobraz z polityki zagranicznej kontynuacje poprawnych, a nawet przyjaznych dobrych w sensie ekonomicznym wojskowych stosunków z Rosją radziecką, a potem ze związkiem Radzieckim, czego ukoronowaniem jest traktat berliński z 1920 szóstego roku, w którym m. in. przynosi Niemcom możliwość ćwiczenia się w sztuce wojennej na rozległych mało a mało rozpoznawalnych przez opinię światową terenach Rosji co jak wiadomo było przez traktat wersalski zabronione te dobre stosunki gospodarcze militarne Republiki Weimarskiej ser ze związkiem Radzieckim trwają właściwie aż do 19331934 roku, kiedy nastąpi zwrot z po dojściu Hitlera do władzy i z punktu widzenia sztuki wojennej Niemiec to miało bardzo istotne znaczenie te manewry szkolenia różnego rodzaju działania o charakterze studia w innym na terenie środkowej Rosji mamy wreszcie też z wolna wycofywanie się aliantów z obszarów okupowanych na terenie Niemiec mianowicie odstąpienie opróżnienie Nadrenii przez aliantów w latach 2530 i wreszcie trzeba zwrócić uwagę na korzystne układy i ekonomiczne mianowicie są przyjmowane w 2 na istotne plany gospoda oraz imiona chiński pieniądz, a wraz z nimi amerykańskie pieniądze i wraz z nimi osłabienie tej presji na oddawanie pieniędzy w formie gwarancji to przecież była astronomiczna kwota raty 130  000 000 Marek złości się we wsi to są rzeczy teraz nie przekładają na nam współczesny język ta kwota represyjne jest pomniejszana jednocześnie Niemcy powoli są włączane w klifie obiekt międzynarodowych stosunków ekonomicznych czy taką istotną rolę odgrywają 2 plany Landau sen z listy czwartego roku i w planie Younga z 1929 roku i wreszcie przychodzi konferencja w Lozannie w 1932 roku, kiedy Niemcy są w zasadzie praktycznie zwolniony ze spłaty tych operacji, których tak spłacili stosunkowo niewiele, ale co się okazuje dla rosnącej sile części prawicowej życia politycznego w Niemczech tego rodzaju stopniowe polepszanie się sytuacji jest rodzajem wyzwolenia zarówno środowiska skrajnej lewicy reprezentowane przez komunistyczną partię Niemiec jakiś skromny jest też skrajnej prawicy reprezentowany m. in . mówi m. in. go w połowie lat dwudziestych narodowosocjalistyczna partia robotnicza Niemiec jest jeszcze bardzo słabo znana zalicza się do kilkunastu lokalnych czy prowincjonalnych ugrupowań Hitler oczywiście już był znany o puczu monachijskim, ale potem ślad po nim zaginął wydawało się, że ten jego ruchy z części dziwnie, bo on się z dezintegracją wału w wyniku wyroku sądowego, ale okazało się, że po wyjściu Hitlera do władzy robi się i teraz więzienia z twierdzy Landsberg dość szybko się odrodził, ale ciągle jeszcze w w połowie lat dwudziestych to była partia prowincjonalna było już kilkanaście i wszystkie one jak 1 partia ta krytykowały zaciekle te postępy w stabilizacji, ponieważ wyznawał zasadę, że im gorzej tym ciemniej tym lepiej tego rodzaju działanie jak pani Janda czy plan do USA to było właśnie coś co mogłoby przynieść ograniczenie potencjalnych możliwości oddziaływania na społeczeństwo takich właśnie skrajnie prawicowych partii w latach stabilizacji tej partii są niejako trzymane na uwięzi, ale przychodzi kryzys gospodarczy no i tu pani redaktor też ją w sedno niemożna tego kryzysu fetysze za obraźliwe zwykle jak słyszę czasami to, żeby nie ten kryzysowy do tego wszystkiego nie dość, że wyścig dostał się na studia Akademii sztuk pięknych nomen omen i malował z wizami, w które po latach okazują się być wcale co najmniej poprawne poprawna tak też dobre słowo zresztą jak znamy oceny oceny specjalistów, którzy przyjmowali pracy Hitlera podczas egzaminu co zwraca w nim uwagę kandydatowi, że on może być silnym właśnie w pejzażach natomiast bardzo słabo wypada w portretach w portretowaniu swoich postaci i że widać wyraźnie, że jego domeną może być jak realna gwasz pastel, ale nie malarstwo olejne no ale to wszystko okazało się być elementem, który odszedł w niepamięć w momencie, kiedy Hitler znajduje się na czele partii, która egzystuje w drugiej połowie lat dwudziestych w ale nie jest partią, która ma szansę parlamentarne na dużą skalę i tak jak pani powiedziała przychodzi ten moment zwrotny mianowicie ów kryzys gospodarczy ów czarny czwartek w na Wall Street w nowym Jorku w 1929 roku już też rok panie profesorze tylko tak wtrąca śmierci Gustava stres Zemana niektórzy twierdzą, że też tak początek końca Republiki Weimarskiej taki symboliczny to tym politykiem, który uosabia tę demokrację parlamentarną te fantastyczne lata drugiej połowy drugiej dekady po latach można takie klocki poskładać oczywiście wtedy, kiedy umierał na zawał serca nikt nie jest tak o tym nie żyją pamiętam czytałem prasę nazistowską z tego okresu jak wielka radość wybuchła w tej rasie z tytułu śmierci Gustava sztych Zemana, ale jeśli mamy szukać jeszcze tego zwrotu to poza oczywiście konsekwencjami kryzysu ekonomicznego, które dotknęły Niemcy niezwykle ostro i surowo Kurek z kredytami amerykańskimi została przekręcona właśnie tak i ta gospodarka dopiero się spędzająca Chrystus stanęła jak wyryta i wręcz zaczęła się cofać z określonymi w symptomach takim jak przede wszystkim kolosalne bezrobocie to są astronomicznej kwoty jeśli zważyć, że w trzydziestym 3002 . roku na początku 2 bezrobotnych będzie ponad 6  000 000 zawodowo czynnych ludzi co to oznacza dla rodzin czy to oznacza dla funkcjonowania społeczeństwa to są rzeczy trudne są do sobie do wyobrażenia, ale Mordasewicz konserwować mieści się zna literatura przedmiotu i jeszcze 1 istotna jest data wokół oprócz śmieci sztab Zemana oprócz kryzysu światowego ekonomicznego to, że ledwie kupuje się trzymająca koalicję weimarska, która była coraz słabszym, która już działa trochę na zasadzie toczących się kamieni z pot spływa z powodu bezwładu z powodu tolerowania mniejszości parlamentarnej ostatecznie pada w marcu 1930 roku mianowicie rząd Heinricha Müllera z SLD uzyskuje uzyskuje wotum nieufności, ponieważ nie można się było dogadać w sprawach wydawałoby się wtedy do załatwienia mianowicie w sprawie ubezpieczenia bezrobotnych to był taki sygnał, który właściwie pchnął ty i dyrektorskich w lesie tak na zasadzie domina zaczęły rozpadać coraz większą prędkością nie możemy powiedzieć, że marzec koniec marca 1930 roku to jest koniec systemu parlamentarnego Republiki Weimarskiej któregoś z zarządu będą kolejne wybory będę utrwalili po kilka miesięcy w willi w i wybierali się na nową Zelandią, a będzie już bezwład, ale i tu już jest nieco inna forma systemu parlamentarnego może słów o tym, systemie parlamentarnym, bo on dziwnie przypomina system parlamentarny sprzed zamachu stanu Józefa Piłsudskiego w Polsce mianowicie parlament koalicji rządowej zmieniały się co nie dłuższy często członkowie tej koalicji pozostawali ci sami ewentualnie wymieniali się tylko niektórzy członkowie wie, ale rozpadały się do koalicji powstawały z taką błyskawiczną trochę absurdalną prędkością raptem było przez ten cały okres od 19201933 roku kilkunastu kanclerzy weszli głównie z 3 partii SPD, czyli Socjaldemokracji niemieckiej z partii katolickiej wtedy bardzo silnej centrum oraz z partii mniejszej, ale mającej istotne znaczenie w partii Demokratycznej, która się potem zmieniła w 1930 roku nad partią państwową było też kilku bezpartyjnych kanclerzy i to się jakoś toczyło tak koalicja weimarska, ale coraz mniejszym impetem nie we śnie przychodzi ten koniec marca trzydziestego roku i to jest koniec tej formy państwa, czyli demokracji parlamentarnej państwo jest jeszcze państwem republikańską demokratycznym, ale zaczyna być już gabinet urządzony przez gabinety prezydium realne co znaczy z silnym wpływem prezydenta Atu trzeba dodać 1 rzecz tak jak cały system parlamentarny Republiki Weimarskiej możemy określić jako system demokratyczny z reżimem to się tak fachowo politologii nazywa parlamentarną gabinetowym tak można dodać, że z biegiem czasu rośnie rola prezydenta, który zresztą miał do tego uprawnienia do strachu obawiano się absolutyzmu parlamentarnego i montowano takie ograniczenia w kostkę i weimarską doznać ograniczeniem był prezydent, który miał rozmaite usprawnienia np. uprawnienie, którego użył potem na nas WB Republiki Weimarskiej mianowicie miał prawo ogłosić stan wyjątkowy natomiast parlament nie miał innej rzeczy, które też okazała się być zgubna dla, czyli brak okazał się mieć zgubny parlament ani prezydent nie mieli w stanie przeprowadzić procedury delegalizacji określonej partii nie było po prostu takiego paragraf jedno pani się domyśla że, gdyby był to prawdopodobnie były dobre warunki, żeby takich działań użyć nie wiadomo z jakim skutkiem, ale przynajmniej 2 partie zasługiwały NATO, żeby je zdelegalizować czasowo będzie na stałe mianowicie wściekle lewicowa komunistyczna partia Niemiec, które niestety była ubezwłasnowolniona przez rozkazy płynące niekoniecznie z Berlina, ale znacznym stopniu z Moskwy od Międzynarodówki komunistycznej z drugiej strony skrajnie prawicowa narodowosocjalistyczna partia robotnicza Niemiec to były 2 partie, które jawnie występowały przeciwko porządkowi parlamentarna demokratycznymi była przez jakiś czas nadzieja, że te gabinety prezydia realne, czyli cieszący się szczególnym zaufaniem prezydenta nawet jeśli są mniejszościowe to się utrzymają, ale ta nadzieja okazała się być realną tylko przez 2 lata, ponieważ tylko tyle wytrzyma Republika weimarska w w formie gabinetów prezydia w nisz czy Republikę weimarską pod koniec pod koniec jej istnieniu jeno kilka czynników, ale jeszcze moment panie profesorze chciałbym zapytać trasą o personalia, bo mówimy o funkcji prezydenta rozmawiają przez chwilę opał lub Hindenburga mu wygrywa z 2005 . i potem ponownie 3002 . chociaż Adolf Hitler jest tuż za plecami, bo to będzie drugi prawda, a on jak różnice jednak w ilości głosów jest znaczna mylili się wysforował się Adolf Hitler wtedy na znaczący o figurę polityczne skoro mówimy o Paul von Hindenburga to trzeba jeszcze powiedzieć o jego poprzedniku, który chyba bardziej symbolizuje funkcjonowanie stabilnej Republiki Weimarskiej, chociaż przyszło mu funkcjonować już przyszło mu działać wspólnie z trudnych latach był to działa 3 początkowo prosty bardzo członek socjalistycznej Socjaldemokracji niemieckiej Frydryszek i brat z zawodu rzemieślnik środy aż człowiek niezwykle charyzmatyczny, ale jednocześnie bardzo prosty otwarty żaden wytrawny politycy, ale miał tę swoją wystarczającą charyzmę, a poza tym miało za sobą silną bardzo Socjaldemokrację niemiecką Paul Hindenburg był zupełnie innego zbioru konserwatysta to był konserwatysta to był przedstawicieli tych tzw. nocnych tzw. zwanych Day i bunkrów pruskich z majątkiem na na terenie obecnych polskich ziem ja nazywam uzyskanych nie z odzyskanych człowiek, który posiadał Peenemünde zbawcy ojczyzny ten, który przeprowadził szereg udanych operacji wojennych w okresie pierwszej wojny światowej ten, który należał do innych krytyków faktu, iż Niemcy tak wcześnie zakończyli wojnę mianowicie wolę dać się ta w plecy tak był on przekonany i nie mogę tego, jaki prezydent oczywiście tego wprost nie mówił, ale należał właśnie do tego obozu, który opowiadał, że Niemcy mogły walczyć dalej, ale politycy, zwłaszcza z tych partii lewicowych o konotacji żydowskiej zadali śmiertelny Doris sztos, czyli uderzenie w naziemne między łopatki między łopatki, a poza tym okazali się być nowym da się GTA, czyli zdrajcami listopadowymi, którzy ogłosili nieprawnie początek niemieccy republikańskich podczas gdy Niemcy mogły się jeszcze bronić i to z powodzeniem oczywiście bronić mógł zwyciężyć mogły nawet wycieczki to był oczywiście legenda, ale była ona tak piękna, że dla części mniej krytycznych odbiorców, a umówmy się, że NIK krytycznie odbiorcy tego rodzaju treści to jest często bardzo duże zbiorowości nie tylko w Niemczech to była legenda, która miała zrównoważyć ten dyshonor, jaki nastąpił w wyniku klęski wojennej i konsekwencji polityczno wojskowo społeczno-gospodarczych w postaci traktatu wersalskiego, ale skoro społeczeństwo niemieckie było w zasadzie do samego końca przekonywano, że to zwycięstwo jest blisko im ta informacja o kapitulacji o innych o tym, że armia niemiecka się poddała to spadła na społeczeństwo niemieckie jak GROM z jasnego nieba, więc rozumiem ta legenda uczą się w pracy miała tym lepszą silniejszą ziemię, żeby się oczywiście może pełnić to była konfrontacja 22 prawdy o sytuacji Niemiec z 1 strony to prawda okrutny konie są postanowienia traktatu wersalskiego, a z drugiej strony ta piękna legenda, że przecież, żeby nie ci tamci, żeby nie parę rzeczy to na pewno byśmy się obronili, a może nawet przyszli do kontrofensywy ten wątek inny jest stale obecny w życiu publicznym Republiki Weimarskiej jest to wątek, którym żywią się przede wszystkim partie skrajne, które dążą do czegoś takiego co nazywamy rewizjonistyczne rewizjonizm anty wersalskim robi to też narodowosocjalistyczna partia robotnicza Niemiec upominając się o prawa i Niemiec i mówiąc o czymś co jest dla każdego narodu bardzo ważne mianowicie o godności tnt o tym, że tę godność należy odzyskać to jest coś co myśli dotrzeć do znacznej części społeczeństwa naród, który walczy o godność no to są te najważniejsze cele najważniejsze dla ważności, a nawet więcej niż imponderabilia imponderabilia są też takie coś co, czego nie widać jest nieuchwytna, choć lista ma znaczenia, gdy miastu było widać to była wielka, a upominając się parada haseł głosów i sloganów odzyskać godność Niemca i pomógł to Niemcom zrobić niejaki Adolf Hitler, którego zresztą Hindenburg spotkał nie w latach trzydziestych tylko w 1918 roku to Hitler był kapralem to prawda to prawda warto się zastanowić się w trybie uogólniając co się stało takiego, że Republika weimarska kończyła swój krótki żywot w tak zły niedobry i brzemienny w potworne skutki nie tylko dla niemieccy sposób odpowiedzi jest wiele są napisane duże rozprawy na ten temat ta może być bardzo krótka odpowiedź mianowicie tej Republiki właściwie w Niemczech nikt nie chciał to była Republika bez Republikanów była było to państwo, które oczywiście przez jakiś czas znajdowało się w szoku powojennym miało nadzieję na rekonstrukcję w wielu dziedzinach, ale na ogół myślano, że ta Republika to jest jakiś stadium przejściowe sytuacja wróci do normy na ogół myślano monarchię o powrocie do monarchii kręgi konserwatywne w Niemczech były bardzo silne przez cały okres międzywojenny partie, które można nazwać partiami konserwatywnymi miały spore bardzo duże, a potem spore poparcie była taka partia podstawowa dla tego obszaru społecznego w skrócie nazywana Deutsch racjonalne, czyli narodowe narodowe nie sprzyja cała nazwa brzmiała niemiecką narodowa partia ludowa to były obszary szeroko rozumianego konserwatyzmu o niemieckiego po części również z prawicowej chadecji, zwłaszcza protestanckiej jeśli zważyć, że centrum palety politycznej Republiki Weimarskiej tworzyła partia katolicka, czyli partia centrum to była bardzo silna partia natomiast kręgi protestanckie lokowały się raczej w te MVP, czyli w tym Deutsche na racjonalne tam było kilku wytrawnych przebiegłych polityków, którzy np. spędzili, że uda się Narodowy socjalizm przywiązać do własnych interesów, a potem wykorzystać odłożyć na bok jak wiadomo do tego niestety nie doszło, bo Narodowy socjalizm naziści z Hitlerem na czarno okazali się bardziej przebiegi niż teraz kierowca z Maryland, a ten niż np. kanclerz, a potem wicekanclerz w von Papena czy wręcz Paul von Hindenburg, który jak się zdaje pod koniec swojego funkcjonowania urzędowego stracił rozeznanie w tym co się dzieje, ale to szybko tracił panie profesorze rozeznanie, bo to kilka miesięcy trwało od absolutnej negacji osoba Adolfa Hitlera było jak rozumiem atakiem na ME przymuszony wyznanie, że tutaj jest bardzo szczery patriota już właściwie możemy go wynieść na urząd kanclerski to prawda to prawda, ale Vienne de wpływała na jego zdanie tzw. kamery dla zwykł się mówić Kammela dworska na nie można tutaj w cudzysłowie dodać dworska, czyli te otoczenie, które wokół niego się znajdowało m. in . ten nieszczęsny zły duch, jakim był Franz von Plauen, który bardzo optował za kombinacją z narodowymi socjalistami sądzę, że uda się ich przechytrzyć zapędzić do konta, gdzie będą kwitnąć, że będą ćwiczyć, a jednocześnie zrobią swoje przyp bat zniszczą czy bardzo ograniczonym wpływie polityczne skrajnej lewicy skrajnej umiarkowanej lewicy, czyli partii ruchu robotniczego, więc KPD jest PD dodatkowym elementem tragicznie, wpływając na los Republiki Weimarskiej oprócz tego wszystkiego, cośmy sobie powiedzieli była również zła wroga sytuacja w obozie partii lewicowych między KLD i SPD istniał stan kompletnej wrogości, która była podsycana z Moskwy, ponieważ była to wtedy taka faza ruchu robotniczym, która oznaczała, że socjalistów traktujesz jako socjal artystów, czyli jako element kapitalistycznego establishmentu i z perspektywy ta pedofilskiej komunistycznej partii nie, więc SPD było w większym wrogiem bardziej nienawistny niż naziści w związku z tym często dochodziło do taktycznych porozumień między bojówkami nazistowskimi komunistycznymi n p . w Berlinie, które wymierzone były przed przeciwko bojów przeciw bojówkom z socjalistycznym to są rzeczy zupełnie absurdalny, ale tak to się działo i to jest 1 z elementów 1 z gwoździ do trumny Republiki Weimarskiej partie ruchu robotniczego lewicowy skrajne i umiarkowana nie umiały się, że są w polu porozumieć, a był moment, kiedy nie należały do najsilniejszej części politycznego establishmentu Republiki Weimarskiej to też trzeba brać silnie od VAT, a jeszcze wyjaśniły panie profesorze wreszcie mamy chwilka ten moment przełomu 3002. 3003 . roku 3002 . kiedy popularność NSDAP NSDAP spada, kiedy wyniki wyborów nie są takie obiecująca, kiedy Black label w swoich pamiętnikach odnotuje, że to już po bardzo zły czas i nie wiadomo co będzie i styczeń 3003 . roku, kiedy władzę z ex machina Hitlera kanclerzem zaś dla ogłoszone kolejne wybory wygrana bardzo znacząca, choć większość Niemców usuwano NSDAP przypomnimy to było 40 %o we poparcie ronda de Gaulle, a tu przed sobą różne statystyki pokazujące zmiany w w skali poparcia parlamentarnego w 2008 . roku o w wyborach parlamentarnych w NSDAP dostało na 73 rząd 73 w obszarze 12 mandatów w wyborach z maja 2008 . roku natomiast w wyborach z marca 3003 . roku została też mandatów 288 w międzyczasie jest to osłabienie ocenę drażni wspomniała, kiedy spadli z z 200200 kilkudziesięciu na 100 kilkadziesiąt, po czym doszło do nieformalnych porozumień także o charakterze ekonomicznym za kurtyną żaluzji oraz właściwie za kulisami życia politycznego w Niemczech, który okazał się bardzo istotne z punktu widzenia dynamiki akcji wyborczej to musimy dodać jeszcze 1 rzecz to jest bardzo ważne jeśli przyglądamy się temu ponure mu fenomenowi skokowej popularności Narodowego socjalizmu mianowicie działanie propagandy dzielenie propagandy narodowosocjalistycznej, która działa dynamiczniej kreatywnie i totalnie jest to w znacznym stopniu propaganda uliczna, a więc taka, która atakuje swoimi hasłami przechodniów, którzy nie mogą przejść obojętnie taka, która wabi potencjalnych i rzeczywistych zwolenników i czerwienią Jasną czerwienią jaskrawą czerwienią plakatów, która Puszcza po my ulicach dużych miast i odkryte ciężarówki z grupami dobrze wraki porwanych jednolicie umundurowanych bojówek nazistowskich w tym przypadku USA, które są zaopatrzone w MON mnóstwo ślady mnóstwo haseł, które nieustannie coś skandują, które nieustannie coś opowiadają przez megafon słowem jest to propaganda totalna, która musi dotrzeć do przeciętnego Niemca, bo szuka odbiorcy, bo szuka odbiorcy znajduje tego odbiorcy, a poza tym atakuje go najprostszymi hasłami i to co jest charakterystyczne dla propagandy totalnej to, że te proste hasła adresowane są do sfery emocji ani do sfery intelektu i to, że te proste hasła są ustawicznie powtarzanym uprościć i powtarzalność uprościć powtarzać to nie jest inwencja ani Hitlera ani Goebbelsa, chociaż często się tak sądzi to już wcześniej został zapisany w kilku książkach na temat psychologii tłumu m. in. napisanej 1 z pierwszych najważniejsza bodaj w tej dziedzinie usta le Bona francuskiego lekarza, który napisał na pod koniec dziewiętnastego wieku książkę o psychologii tłumu jest wyraźnie napisane, że tłum nie reaguje na argumenty intelektualne to trzeba odłożyć tłum reaguje na hasła o charakterze zawarte w zabarwionej silną emocją oraz takie hasło krótkie zwięzłe należące do bardzo ubogiego zbioru, ale one mają być ustawicznie powtarza, że zostały wydrukowane, żeby zostały w drukowanej zapadły w podświadomości to co się dzieje narodów świata mówi Róża Thun to bardzo szybko zapomina tak no i tłumy niewiele rozumie, a jeszcze mniej zwolnień zapamiętuje, więc to trzeba bez przerwy powtarzać i nie zmieniać konkluzji można tam pewne elementy w tym powtórzeniu zmodyfikować np. rozszerzyć obszar wroga, którego się atakuje, ale broń Boże nie ruszać należy konkluzji, które zawsze musi być taka sama i posiadać formę zwięzłego takiego wojskowego dynamicznego hasła i to jest to co się dzieje na ulicach niemieckich Narodowy socjalizm my w tych krytycznych miesiącach dostaje sporo pieniędzy na tak pod stołem w cudzysłowie teraz już wiemy, że były różnego rodzaju donacje jeśli często przesadnie traktowało, ale to co Narodowy socjalizm dostał na początku lat trzydziestych od kapitału niemieckiego, który był zainteresowany w tym, żeby ten los bolszewików, żeby ten Narodowy socjalizm rozprawił się przede wszystkim z skrajną lewicą, a resztę to się po tym, jak reszta załatwić krótko mówiąc to wahnięcie w tym pani wspomniała jest krótkotrwały i z marca 1933 roku NSDAP wprowadza do parlamentu 5 marca 3003 . roku 28021288 posłów KPD ma 61 posłów SPD jeszcze 120, a obszary zwykle bardzo dobrze zaakcentowane, czyli to centrum to ten środek, gdzie jest idee MVP, czyli ta partia konserwatywna i gdzie jest partia katolicka centrum i sądzie pomniejsze partie na wciąż ta partia Państwowa po centrum się bardzo skurczyło to tak zwykle bywa też prawidłowość, że im bardziej napinam się sytuacja polityczna partie rosną, tym bardziej rosną skrajne skrzydła IT diagramy, które mamy na ten temat są pod tym względem niezwykle wyrazisty krótko mówiąc z te ostatnie miesiące to jest miesiąc agonii ostatnią ostatni gwóźdź do trumny wbija sam prezydent, decydując się na odkrywanie 2 się potem okazało brzemiennych w ponure skutki aktów prawnych, które spowodowały, że w marcu 1933 roku Niemcy nie mają już w konstytucji oraz wyjątkowy, które mają nas czarny diament choroby konstytucja nie została zlikwidowana nie został usunięty, a nie została zastąpiona została wygaszona państwo stanu wyjątkowego, gdzie zaczynają się liczyć przede wszystkim takie akty prawne jak rozkaz Führera i dekret Führera to są elementy decydujące o stanie prawnym Republiki ciągle Republiki, ale Republiki stanu wyjątkowego i to już nie jest Republika weimarska ptak zgasło światło, a republiką weimarską wzeszło słońce nad trzecią rzeszą na szczęście nie aż tak bardzo długo świeciło mam nadzieję, że od 1000 letniej rzeszy trwała 12 lat tak mam nadzieję, że nasi słuchacze są w stanie wyciągnąć nauki z tego co się stało w w tych krytycznych miesiącach właściwie w tych krytycznych AK na przełomie 2 lat dwudziestych trzydziestych dwudziestego wieku to jest bardzo taka włączające lekcja jak można za pomocą instrumentacji systemu demokratycznego wygasić państwo demokratyczne nie, uciekając się nawet do puczu czy do jakiegoś przewrotu Lozano, że wojskowy zamach stanu Niemcy są przykładem, że nie poradzono sobie z materią demokratyczną przy pomocy instrumentów demokratycznych trzeba jednak tylko dodać, że ten system demokratyczny w Republice Weimarskiej na przełomie lat dwudziestych trzydziestych znajdował się już w stanie bardzo ciężkie jak się potem okazało nieuleczalnej choroby trochę się tylko martwię, że rację ma inny Niemiec nie kichać gaz, mówiąc że ani nudy ani rządy i nigdy się nic z historii nie nauczy, a mam wrażenie, że jeśli nie jest wynalazcą tego uznania ja już znam to z cytatów z innych mędrców, którzy doszli do tego, że historia nie jest nauczycielką nauczycielką życia przeciwnie jako historii politolog uważam jednak, że należy jednak studiować historię, bo pewne nauki powinny trafić do ludzi, zwłaszcza do tych ludzi, którzy rozumieją, że nie wolno popełniać tych samych błędów nawet jeśli zmieni się kontekst historyczny prof. Eugeniusz Cezary król Akademia sztuk pięknych Warszawa bardzo dziękuję panie profesorze za wizytę w naszym studiu za rozmowę dziękuję też państwo zapraszamy informacja Radia TOK FM wracam oczywiście tuż po nich w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA