REKLAMA

Jak bohaterski Sandomierz stanął na drodze najeźdźcom ze Wschodu

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-02-13 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
45:41 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z Radia TOK FM akt k Hall oblegać ciasno ze wszystkich stron zarówno zamek i miasto Mongołowie ruszyli miesiąc temu wcześniej opanował wsi Ruś Kijowską rozłożyli się 2 obozami między Przemyślem, a Lwowem czekają ci, którzy znienacka uderzyć mają na ziemię krakowską sandomierską, a tym samym związać siły polskie, by nie poszły w sukurs państwu węgierskiemu był głównym celem są właśnie Węgry potem Bułgaria na końcu zaś cesarstwo bizantyjskie doskonale Rozwiń » wyćwiczone ruchliwe szybka jazda sieje popłoch przerażenie od śmierci wielkiego Czyngis-chana nie minęły jeszcze 14 lat, a rozległe imperium wciąż trzyma się mocnej poszerza wpływy najpierw tysiące kilometrów po azjatyckiej płycie wreszcie przyszedł czas na Europę spotkał go dopełniły Schloss Rusinów zostali zniewoleni na wiele pokoleń państwo polskie następne w kolejności, choć w tym czasie dość stabilne wciąż nie było organizm na tyle silnym, by zatrzymać istotnie Sandomierz zawsze stał na drodze najeźdźcom ze Wschodu Gall anonim liczy miasto tuż obok Krakowa Wrocławia do głównych stolic polskim Bolesław Krzywousty, dzieląc państwo między synów tworzy Księstwo sandomierskie obejmuje Henryk zwany później sandomierskim gród na wysokich wzgórzach nad Wisłą rozwija się i potężnie je aż do mongolskiego najazdu Jan Długosz wylicza zabijają opata i wszystkich braci klasztoru oraz wielką liczbę duchownych świeckich mężczyzn kobiet szlachty wiódł obojga płci urządzają wielką rzeszę starców dzieci jedynie kilku młodym daru życia za uwagę, iż jak najgorszych niewolników straszne, gdyby Sandomierz płonie jest 13 lutego 1200 czterdziestego pierwszego roku Radia TOK FM na znany jest już dr Mateusz Wilk z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór panie doktorze będziemy rozpacz rozmawiać o hymn, a MON goła Chmiel z Europy i tak sobie patrzy ale zanim wyprawili się tutaj do nas Europejczyków stworzyli imperium liczące 25  000 000 km ² Chiny Korea Tybet Armenia Gruzja Serbia Indie mało im terytorium, czego oni szukali tutaj CV jeszcze wtedy nie mieli tak uściśla podczas pierwszego najazdu na Europę a czego szukali to jest pytanie bardzo dobry o, tyle że trudno nie odpowiedzieć dzisiaj słyszę, że we wstępie pani mówiła, że celem były Węgry tego pierwszego najazdu, który został w Polsce najlepiej zapamiętany w 1200 czterdziestym pierwszym roku można się chociażby wybrać do kościoła Świętego Jakuba w Sandomierzu, gdzie jeszcze jest barokowa kaplica siedemnastowieczne pokazująca mord na Dominikana, który jest strefa jest, w którym pani wspomniała w natomiast nie wiemy dokładnie, dlaczego doszło do tego najazdów 12003001. roku we wzroście stwierdziłem, ale też wcześniej naruszyć prawda tak lub pani mówiła, że celem były Węgry i to jest prawda rzeczywiście głównym celem były Węgry, a to uderzenie, które poszły w ich na Polskę było uderzeniem pobocznym wiążącym się takie, dlatego że i czeskie miało też wiązać tylko, że z Czechami dym było mniej starć, dlatego że obawiali się, że Polacy rzeczywiście część przejdą w sukurs Węgrom, bo król węgierski bela czwarty był skoligacony z piastami i jakby nagły związki zapewnia ciąg piątkowej byli zobowiązani w pewnym sensie do do dołu do udzielenia im pomocy, a ostatecznym celem było rzeczywiście cesarstwo bizantyjskie tak się przynajmniej przyjmuje w historiografii i to w i daje mi okazję do pewnego w pewnej rozprawie ze stereotypem czy też może z pewną pamięcią historyczną, która oczyści się wiąże cieszą się, że rządzić własnymi prawami, bo w tym ma się wrażenie, że Mongołowie zostali zapamiętani po tym, najeździe jako taka bezładna dziś 3 kierowane gościli instynktem i okrutna dlatego limity Barbarzyńca, który akurat trzeba powiedzieć jednak jasno, że byli okrutni przynajmniej na tyle sposobu prowadzenia wojny w zachodniej Europie naprawdę budzi grozę, ponieważ jej w Polsce też były duże straty ludności, ale przede wszystkim rusztu była to był boom szlak zniszczeń mordu właściwie w holu przy większości miast i 3 czy ogrodów, przez które przeszli na ich wiekowe konsekwencje prawda, ponieważ tam też ten rozwój został na pokolenia zastopowany w takt 1, a przynajmniej no coś co dzisiaj byśmy nazwali wg dzisiejszych kryteriów suwerennością państwa rosyjskiego prawda natomiast już samo to co powiedzieliśmy w tych pierwszych zdań świadczy o ich dobrej orientacji w realiach politycznych Europy, którą atakowali oni zawiadomili też dobre tak, ale także powiedziałbym wyczyn musieliśmy zorientować w dyplomacji, że inni tacy Barbara Brzezińska dziś, by nie wiedziała, że jej Piastowski książęta są powiązani będą czwartym i że aby w i najazd na Węgry się udało trzeba najpierw zneutralizować Piastów Książąt czeskich przepraszam bardzo czytałem, że oni mieli doskonały wywiad z doznać czynne o posłance byli przed wojskiem posyłanie TUI ówdzie przynosi odpowiednie informacje tam nie było także oni sobie w ciemno atakowali tak poza tym w mieście i z nich wymienionych potencjalnych przyczyn ataku jeszcze pozostaje kwestia półoś słów, czyli takie luki Czackiego plemienia, które żyło na stepach dwunastym trzynastym wieku zresztą skoligacony bardzo mocno ona wbre w pozorom, bo im się rzadko mówi robi wielką karierę w dziejach Europy, bo później są z kolei Jac TENIS z dynastii mi panującymi w Bułgarii Serbii, a nawet z pierwszej dynastii mameluków to byli najprawdopodobniej ci wczasy w Egipcie natomiast problem polegał na tym, że oni poparli książę Książąt ruskich i w zostalibyśmy w większości wymordowani rzeczywiście dały po bitwie nad rzeką Kałką 12002003 . roku, ale reszta w pozostałych przy życiu uchodzi przed Tatarami i mongołami dalej na zachód i Bella czwarty udziela im azylu jest każdy z Belgii tatarską o tatarską węgierski Tatarzy mają pretekst żeby, żeby uderzyć na Węgry, a poza tym w mieście 1 w sprawa, która może stawiać dziś w nowym świetle albo jakoś tam zrekonstruować stereotyp jeśli rzeczywiście celem jest cesarstwa bizantyjskiego co wielu powątpiewa po to, by świadczyło, że oni rzeczywiście myślą w logice imperium prawda, że jest, że cesarstwo bizantyjskie postrzegają jako w pewnym sensie konkurencję którą, którą należy zneutralizować, ale jest już konkurs jest dosyć kontrowersyjna teza wy, ale to oni nie myśleli w kategoriach imperium to powiększanie przestrzeni terytorialnej toby się odbywało tak po prostu ja myślałam, że oni mieli jakiś zamysł tego zgarnia Ania ziem na pewno, ale trzymają taką świadomości własnej imperialną ości jeśli się mogę w ten sposób wyrazić, żeby od razu postrzegać siebie jako bezpośredniego konkurenta odległego przecież cesarstwa bizantyjskiego Motor to, że z bardziej kontrowersyjna teza, ale oczywiście historiografii występująca, ale wydaje mi się, że w pewnym sensie nieweryfikowalne natomiast o imperialnych ambicjach ideologii władzy o tożsamości Mongołów pouczana hossy główne źródło historyczne do dołów i wczesnych dziejów, czyli tzw. tajna historia Mongołów tajna, dlatego że była, w których najprawdopodobniej przeznaczona pierwotnie do lektury tylko przez członków dynastii panującej tylko przez ścisłej elity państwa ona została spisana najprawdopodobniej jeszcze za czasów mógł Deja, czyli w 1201 w latach czterdziestych mniej więcej w współcześni do naszego najazdów 12003001 . roku być może po już nie uśmierci Czyngis-chana tak LUG dyrygują, kto jest, że to jest epoka, kiedy powstaje tajna historia Mongołów, ale jest to źródło dla nas problematyczne, dlatego że oryginał mongolski nie zachował, a w każdym razie my go nie znaleźliśmy się i to co mamy to jest po pierwsze, 14 wieczny odpis powstałych krótko po w Chinach po wygaśnięciu krótko po wygaśnięciu dynastii Ewan, czyli tak naprawdę tej pierwszej dynastii Han osoby mogą zyskać dynastia i zrobiono z tego najprawdopodobniej skrót na język i w Chinach prze tran Script, bo one o język chiński, czyli to jest w obecnej formie one znaczą chińskimi znakami mongolską, bo miał to być podręcznik dla Chińczyków mający uczyć języka mongolskiego taka jest najstarsza redakcja tajnej historii Mongołów, która jest w naszym posiadaniu przynajmniej wynika z 17 wieku żona została przetłumaczona na język mongolskie, by w turnie na, ale to już swoje to już mniejsza z tym, ale to jest źródło bardzo ciekawy, dlatego że ono w głównie mówi o historii Czyngis-chana i zatrzymuje się właśnie na pierwszych podbojach napisz podbieg na Zachodzie Europy już ruszy jeszcze tam ta tam jest po kolizji Europa w natomiast bardzo ciekawy jest rozdział pierwszy mówiący o legendarnych właściciel wpół legendarnych początkach Mongołów są legendarni przodkowie, którzy nazywają szarej willi w i piękna łania i w zasadzie dostajemy całą genealogię w powiedziałbym, że elit mongolskich, bo nie tylko Czyngis-chana Czyngis Chan jest przedstawiony na początku jako ktoś, kto w, jaką powinny wrzutek wręcz, który musi pokonać znaczne trudności, żeby jeść, żeby dojść do do do późniejszej pozycji do tego tajna historia Mongołów jest ma pewne cechy posłów tutaj już tercetem Czyngis-chan pokonuje rozliczne trudności zmaga się z przeciwnościami politycznymi innymi w końcu rzeczywiście dochodzi do głowy do władzy nad nad MON goła min natomiast tutaj widzimy, że po pierwsze, oni już w głowie trzynastego wieku, jeżeli rzeczywiście ich nie tajna historia Mongołów powstaje wtedy ja nie mamy powodów, żeby w to wątpić mają w pewną świadomość własnej historii choćby mitycznej oraz Czyngis-chan czy też Temudżyn wsie wcześniej stanowi bardzo ważny komponent ich tożsamości polifoniczne Wilno stanie się tak tak to jak to jest w pewnym sensie założyciel i ich państwa w tej formie to jest 13 wiecznej kiedy, kiedy powstaje, czyli moment jesteście mgłami tak to jest 1200 szósty rok oni czy tajna historia Mongołów daje nam w szybszym przekazuje nam taką tezę, że Czyngis-chan założycielem współczesnego państwa mongolskiego prawda od niego wszystko zaczyna to co wcześniej jest czy to legendarnej czy pkt 0 czy mniej ważne natomiast, iż szych być może warto się zastanowić nad kwestią, dlaczego cenna jest się tak łatwo udaje, a może oczywiście nie są w stanie państwa Europy i czy do wschodniej z wiekiem pokazuje przykład Rusi czy potem Zachodu, która przez takich okoliczności zostanie uratowana o tym, powiem za ile stawić czoła czy to, dlatego że innym my przeżywamy wtedy epoka rozbicia dzielnicowego na Rusi jest podzielona przez Jarosława mądrego, choć część KGHM Polska jest podzielona tak i innych konkurujący władcy książęta poszczególnych dzielnic Noto zawsze było osłabienie państwa jego siły tacy, którzy się zastanawia się właśnie do jakiego stopnia silne Zjednoczone państwo, by się mogło lepiej przeciwstawić się najazdowi mongolskie mu do tego, że rzeczywiście jest aspekt niebagatelnym wtedy mamy w tle główny ośrodek władzy w Polsce Piastowskiej to jest oczywiście Henrykowi śląscy, którzy kino pokonali w pewnym sensie czy też zmarginalizować i opozycji ze strony innych Książąt Piastowskich i to na pewno, gdyby powiedzmy powrócić do Zjednoczonego państwa czy też Królestwa polskiego, gdyby oni mieli możliwość panowania nad nad polską przed dzielnicowym to być może ich potencjał militarny byłby większy rzeczywiście albo możliwości i organizacji obrony przed takim zagrożeniem, ale z drugiej strony trzeba sobie też zdać sprawę z realiów pola bitwy w tamtym okresie armie europejskie zasadniczo nie były przygotowane do do konfrontacji z takim przeciwnikiem jak Mongołowie w szybkim tarot innym, którzy w te były armię feudalnej rycerskie to jest, zanim się przesunęli o 5 m to południe był nawet nie o to chodzi o to, że to co to też jest państwem po tych Ależ to jest wojna feudalna, a wtedy właśnie przypada czas jej apogeum można powiedzieć tego etosu tego sposobu prowadzenia bitwy w lipcu czy wojny przez hufce czy też poczty rycerskie w ogóle operuje wg innych założeń i innej zupełnie taktyki strategii i po to jest w pewnym sensie ich spotkały się 2 sposoby wandali życia znając siebie pojedynku tak, a tutaj na prostą przeciwnik nie chce grać ciągle istnieje jeszcze można to w ten sposób uprościć i ich to nie jest coś do czego w armii Europejskiej są przyzwyczajone, że Mongołowie zaskoczyli armie europejskie właśnie tą zwinnością szybkością prędkością inny pozorowany miasteczkami powrotami tak na pewno tutaj być może to nie jest także, że znajdzie się przesunięto południe, ale zwrotni są na pewno mniej rycerze Europejskiej szarża przede wszystkim niespecjalnie, która była najgroźniejszą bronią rycerstwa feudalnego nie jest specjalnie skuteczne przeciwko Mongołom prawda podobnie bardzo mobilne łucznictwo w ogóle łucznictwo jeszcze i to nie jest jeszcze złoty wiek łucznictwa Europejskiego, który nastąpi dopiero w wojnie stuletniej oczywiście, czyli znacznie później, a coś takiego jak konni łucznicy mongolscy Centertel te to jest coś, czego w Europie nie widziano bardzo długo i wiek, by armię feudalnej nie są przez nich nie są przystosowane w ogóle do radzenia sobie z takim przeciwnikiem jest, toteż trzeba wziąć pod uwagę kiedyś dyskutuje o szansach na bardziej skuteczną obronę przed jej przed atakiem cieczy przed najazdem mongolskim, kiedy Mongołowie pojawiają się w Europie to a na jakim etapie jest Europa właśnie to kiedy oni się pojawiają w Europie w Europa przeżywa w pewnym sensie jest zgodnie z chińskim przekleństwem ciekawe czasy znaczyłoby, że w ciekawych czasach, bo jeśli spróbujemy przedyskutować, więc po świecie, którą my Europa to trzeba zwrócić uwagę na erozję idei krucjata owej, która wtedy następuje jak też wspominało krucjatach nieprzypadkowo, dlatego że skrót fiatami przychodzili piel jedno z pierwszych rzadziej wielkich otwarć na świat zewnętrzny łacińskiego chrześcijaństwa prawda w Drawie musi też dalej takty i to jest wielki ruch, który trwa przez byt bardzo długi czas prawda, ale dochodzi po pierwsze, dorównać dochodzi do erozji rzeczywiście tej idei, bo de facto każda krucjata po pierwszej, a pierwsze można nazwać kończyła się źle Krymu nie kończyła się powodzeniem, a w trzynastym wieku, którym mówimy już w ogóle dochodzi do do wielkich wynaturzeń polegający najpier w na czwartej krucjacie, która przecież nie wyprawił się ostatecznie na bliski wschód tylko dochodzi do złupienia Konstantynopola w co papiestwo uznaje za sukces, ale w Europie, z czym też tak trochę wbre w sobie, ale w Europie nie brak takich, którzy zaczynają wtedy podważać sens wobec całego przedsięwzięcia, że zaraz, że chodziło co innego chodziło o ziemię świętą chwilę później mamy krucjaty dzieci w 1200 dwunastym roku tutaj też jest są kontrowersje co do tego jak rzeczywiście wyglądało nie brak głosów, że zdaniem nie było żadnych dzieci tylko raczej coś na podobieństwo krucjaty ludowej jest na wyspie z okresu pierwszej krucjaty czymś co się wyprawia biedota prawda i ogólnie niższe warstwy jest moją uwagę z nadzieją na open, a także jednak wiedzeni jakąś taką ideą, że elity zawiodły i my mamy czystą wiary prawda nie brak było takich ruchów jeszcze kiedy Ludwik Święty zostaje wzięty do niewoli w połowie trzynastego wieku istnieje coś takiego ruchu pastuszków, czyli oddolnych chłopski ruch, który chce się wyprawić do ziemi świętej, żeby uwolnić króla pop baronowie są źli nie są w stanie tego zrobić także te to jest idea, która w trzynastym wieku jest można powiedzieć popularna w no ale też wszystko nie udaje krucjata dzieci i nie dopływa nawet do ziemi świętej w większości Konstantynopol czwarta krucjata wiadomo czy i powoli w Europie zaczyna dominować poczucie, że ŻUŻEL to nie jest dobry pomysł, że jednak nie da się w ten sposób tej ziemi świętej i utrzymać też hymn zawojować z powrotem przyrząd 1100 osiemdziesiątego siódmego roku krzyżowcy nie mają Jerozolimy prawda odbić się wódki z kinem i to jest dyskusja, która się będzie toczyć właściwie aż do czternastego wieku jeśli nie później w jeszcze w połowie czternastego wieku są różne traktaty typu demo do Saracenów Nexteer pandy i czyli o sposobie wyrzucenia Saracenów, ale tych dyskusja coraz, by coraz bardziej teoretyczna i coraz mniej problem krucjat zajmuje najpotężniejsze dwory w Europie, czyli raz erozja krucjata Sośnierz, a i teraz do tej erozja kluczem jest wbre w pozorom bardzo silnie związana z mongołami Asaf korzyść z ich postrzeganiem w Europie szkolnych wzmożenie z najazdem w 100012003001 . roku, dlatego że i Europa w pewnym sensie nie jest w stanie się łatwo z ideą krucjatą rozstać, a jednocześnie być może to będzie trochę daleko idąca teza, ale mam, ale Mongołowie jako Reza co można nie można odnieść wrażenie została rozbudzona pewna ciekawość świata w Europie i tutaj należałoby się odwołać się takich tajemniczych zdarzeń 12 wiecznej jeszcze czy jeszcze przed mongołami, kiedy to nadwozie 1 z papieży w pierwszej połowie dwunastego wieku pojawia się tajemnicza postać, która mówi, że w Mie, że jest biskupem z Indii nestor wiedeńskich chrześcijan z Mala baru i zaczyna opowiadać papieżowi o o cudach Indii prawda o tym co do jak wygląda ich życzeń i słuch o nim ginie też koszt zostaje odnalezieniu zostaje to odnotowane przez kancelarię papieską, a w latach siedemdziesiątych, czyli parę dziesięcioleci później dwunastego wieku tworzy w Europie zaczyna krążyć list jakiś bardzo dziwnej postaci łaciński adresowany teoretycznie do cesarza bizantyjskiego Manuela, który jest również pogardliwie nazwanych tam Romeo gubernator, czyli rządca Rzymian absolutnie nie nie cesarz i to jest list kogoś, kto się przez jego prezbiterium Hannes, czyli ksiądz Jan, który mówi, że w tym liście żony z potomkiem 3 królów 3 Króli wyruszą cóż się wyprawili do 2 do Jezusa w UE, aby oddać mu hołd i mieszka w Indiach i ten list ciekawy z bardzo wielu powodów utajnienia nie mamy też czasu, żeby wszystkie aspekty wyjaśnić, ale w wszystkie ich to jest pierwsza rzecz, którą można powiedzieć wszystkie rzeczy, których Europa szukała, które znajdowało autorytetów GOG geograficznych szyje szaty geniusza Aśka Izydora w Biblii znajdował się nagle cudownie w państwie księdza Jana trybu zasobny we wszystko i które leżało na Wschodzie zasada cenami jeszcze w książkach 10 zaginionych plemion Izraela tam miało mieszkać miała być rzeka, która się zatrzymuje w szabas a, a później w dni powszednie w różne takie inne ważne i różne takim czy to mitycznej fantastyczne geograficzny to rzeczy, których po prostu Europa szukała i nie mogła znaleźć i taki się do tego jakoś ten list dociera na Dwór papieski w jest pod koniec lat siedemdziesiątych dwunastego wieku papież zapala zaraz do tej idei to jest tuż przed utratą Jerozolimy, więc naturalną reakcją wtedy się już wtedy już jest bardzo zła sytuacja pań łaciński im świętej naturalną reakcją jest zaraz przecież na Wschodzie jest wielki chrześcijański władca, który na dodatek mówi wizjami cesarzowej Bizancjum na końcu że, żeby go odwiedził w domu da tyle złota i nie będzie mógł unieść, że przecież będzie można my z Zachodu zaatakujemy ten islam albo ksiądz Jan ze Wschodu w wysyłać do księdza Jana jakiś inny jakieś mistrza Filipa, po którym słuch zaginął w Aleksandrii ile wiemy i księdza Jana jeszcze narażenie nie jesteśmy Europa nie jest w stanie odnaleźć, ale ziarno kiełkuje i kiedy Mongołowie pojawiają się w Europie kilka dziesięcioleci później w to kiedy upada ten kurz bitewny po pierwszym najeździe, który rzeczywiście jest strażnik który, który budzi grozę, jakby już w tych krajach których, który dotknął w to zaczynają się zastanawiać jakiś dziwny lud deszcz czy to czasem nie jest ksiądz Jan rzeczywiście coś się kłócić z jest jest z tym co wiadomo było księdzu mijanie się tyczy się chrześcijański władca zmasakrował prawda chrześcijańskie kraje w Europie natomiast trochę przesłanek być może tutaj jest 1 z protektorów Czyngis-chana właśnie tego jeszcze młodego, który jest walczy z przeciwnościami tak jak powiedzieliśmy później rząd czyni ją później zaś są oni wystąpią przeciwko osobie i i jej Czyngis Chan będzie musiał go pokonać to jest władca takiego ludu Karaibów, których funkcjonuje jako tom Hanks czy to w tajnej historii Mongołów czy w innych źródłach to jest złe problem z jego z z jego imieniem wynik żołnierze Huang jest chiński tytuł królewski i teraz też te tu jest pewna komplikacja, ale on dumny z torunianinem w i domniemuje się, że być może ponieść to był 1 z potężniejszych władców Azji przecież skoro był protektorem Czyngis-chana już wiesz o nim mogła dotrzeć na zachód i tutaj tego księdza Jana szukali prawda, że rzeczywiście był chrześcijaninem tak samo państwo tzw. kara Kitajów czynnikiem w czarnej Kitano owi tak oni funkcjonują w tradycji i im muzułmańskiej Europejskiej stara nazwa Chin, czyli Kidaj pochodzi od 4 o in o właśnie od nazwy tego ludu chińskiej tradycji nie występuje zachodnie dynastie Liao w tam był taki władca jelita szyjąc nazwę po chińsku i też był nestor Janinę w połowie trzynastego wieku pokonał w sens ludzkiego sułtana Sandra oraz sułtana wielkich Seldżuków ją rzeczywiście się ścierał z islamem dosyć mocno i też, ale panie doktorze no może byśmy wrócili do 1200 czterdziestego pierwszego roku do tego najazdu mongolskiego na Polski jak to wyglądało przede wszystkim tak jak powiedziałem był to papiery był to obok było to poboczny uderzenie, które miało rzeczywiście związać siły polsko-czeskie, żeby nie były już, żeby nie było w stanie nie były one w stanie przyjść w sukurs Węgrom w UE dlatego na Polskę poszła mniej więcej 13 siła która, która uderzyła na Węgry co się liczyło nad Menem, czyli czy 1 Jimenez 80  000 wojowników i rzeczywiście to było poprzedzone zwiadem, który był o tyle ułatwione, że z podbił też była Ruś praktycznie kontrolowana całkowicie, czyli teoretycznie było to było to w miarę łatwy do przeprowadzenia, zwłaszcza że jej zdolności filtracyjne wojsk mongolskich czy też nawet szpiegowskiej niekoniecznie jechał niekoniecznie chodzi o wojsko były rzeczywiście bardzo duże i najprawdopodobniej Mongołowie już obecny rok czy 2 lata wcześniej prowadzili rozpoznanie tak jak powiedziałem w było to czy czy też bardzo prawdopodobne, że było to także rozpoznanie dyplomatyczne prawda jest prawdopodobne, że orientowali się w zawiłościach polityki Piastowskiej wiedzieli, gdzie uderzyć to jest najważniejsze, kto jest najgroźniejszym przeciwnikiem, bo wydaje się, że w rektora atakuje się wyraził inny historyk czy teoretyk wojskowości, który prowadzi przez Śląsk jest dobrany nieprzypadkowo po pierwsze, można łatwo uderzyć na Czechy stamtąd, a po drugie, co tam są najgroźniejsi przeciwnicy czyni czyni Henrykowi prawda przy czym po drodze jest Małopolska i trzeba najpierw rozprawić się stamtąd obroną fazę krakowską sandomierską tak to oni też stosowali taką taktykę, że ruszyli dotarli złupili wycofali się potem ponowili atak oczywiście to jest czas Czyngis-chana, kiedy on walczył z gry jest on chanem swoim protektorem przegrywał z pierwszą bitwę, bo handel dużo silniejszy i też musiał czekać po Szymon Han zostaje pokonany znając już w momencie w luźnych tego najmniej spodziewał w rozumieniu znienacka Czyngis-chan uderzaj dochodzi do repertuaru użytek tej wojsk mongolskich od tej pory właściwie po aż do wieku piętnastego można powiedzieć, ale tutaj jak się wydaje raczej nie było chyba potrzeby stosowania takich wybiegów przynajmniej w skali strategicznej, czyli tam, gdzie mówimy o ruchach armii my raczej zostało rozbite rycerstwo ziemi krakowskiej sandomierskiej pod Chmielnikiem i zostaje także zdobycie Sandomierza także Kraków Rzym wrogowi, ale i w Krakowie nie ma żadnej obrony, ponieważ wszystko zostało już wszystko zostało rzucone pod Chmielnikiem ewentualnie ewentualnie w okolicach Sandomierza w Auschwitz Mongołowie podpalili miasto ruszyli na Wrocław tak, by ich straty są bardzo duże ginie można powiedzieć znał kwiat rycerstwa ziemi krakowskiej sandomierskiej i rzeczywiście ruszają na Śląsk celem jest nie tylko Wrocław zresztą we Wrocławiu już jest świadomość tego co się za chwilę wydarzy podobnie jak w Opolu n p . tylko, że Wrocław jest trudniejsze do zdobycia niż niż Kraków jest lepiej lepiej umiejscowiony przy Odrze prawda w jak by obręczy czy to oblężeniem Wrocławia czy atak na Wrocław wymaga większej operacji militarnej no ale w sumie sami mieszkańcy podpalają miasto ich chronił się w warownym grodzie, którego kult i dlatego, jakby klęska we Wrocławiu nie jest tak zupełne w Sandomierzu czy w Krakowie no ale też zniszczenia są oznaczono chociażby przez spalony w ich w ich spalone miasto i w końcu dochodzi rzeczywiście do starcia pod Legnicą gdzie, gdzie Henryk pobożny zgromadził pokaźną siłę tak, bo już właśnie jest świadomości jest z całym regionie szerszym co się dzieje zostają ściągnięte posiłki nie jest zakonne czyli, która też nie dadzą rady nie dadzą rady, ale to już rzeczywiście miała tej klęski, dlatego że wojska zakonne czy to tutaj w Europie czy to w w w finałach w lidze i Wschodzie w ziemi świętej co najlepiej wyszkolone wojska można powiedzieć elitarna międzynarodowa i Real w aktach i i nie dali rady no tutaj właśnie bitwa pod Legnicą się wzięła w pamięć w pewnym sensie 9 kwietnia 12003001 . roku wzięła się w pamięć w Polsce na jedno z z pierwszych zdań tutaj konkuruje o ten tytuł pierwszy zapisanej pierwszego zapisanego zdania w języku polskim jedni mówią, że tej idei dajecie obrusie odpoczywa i to jest bardziej popularna teoria, ale druga mówi objeżdżają ciebie zajęcie może się nam stało prawda to ją w dzieciach urodzinach i tak i tak cud, że te są różne dyskusje niektórzy uważali, że to Tatarzy tak mówili, żeby ta ma dać szansę na rozdawali filtry albo coś tak zinterpretowały jakiś ich okrzyki w tym gorzej się nam stało to miał powiedzieć, że Henryk prawda 3330 stały na nieszczęście już po bitwie natomiast w nie koniec Henryka Pobożnego jest dość smutny, bo zostaje pojmany żywcem doprowadzony do obozu tatarskiego i tam musi się ukorzenić przed zwłokami 1 z wodzów tatarski, który padł jeszcze pod Sandomierzem dopiero potem zostaje ścięty, a głowę nabitą nowocześnie kazano kazano załodze legnickiej do akt jest w ogóle repertuar też stały Mongołów tutaj chyba najmniej takim archetypem miasta, który został przez nich najgorzej potraktowane jest Bagdad, dlatego że w Polsce i w ogóle w Europie najbardziej się wbija w pamięć cennych rzeczy oczywiście wryły się najbardziej sami ten pierwszy najazd, ale jeśli chodzi o liczby ofiar czy nawet nie bójmy się tego słowa skutki dla globalnej historii chyba bardziej brzemienne jest ten drugi tzw. najazd mongolski w 1053232589 tam też dociera do Polski straty są znaczne, ale w Lechii, ale nie tak znów klęska nie jest tak zupełna jak ja jak w przypadku pierwszego najazd ludzi udaje się lepszą obronę trochę zmontować natomiast wtedy zostaje zlikwidowany kalifatu abbasydzkiego z wielkich światowych imperiów, bo kula u Hanny po prostu zdobywa Bagdad to po oblężeniu i to nie tylko są w głowie na włączenie go stosy czaszek na rogach ulic i nie ma kalifa, czyli instytucji, która jednak Khalida prac w Bagdadzie rezyduje od ósmego wieku początku dziewiątego no bo wreszcie Bagdad musi zostać wybudowany, a w Chinach to szacuje się, że wtedy w ludność Chin wynosiła 120  000 000 wg niektórych szacunków przeżywa połowa ceny ten najazd dżinsy w skali jeśli jeśli porównać skalę tej kampanii z 12003001 . rokiem tona jest znacznie większa, ale w ogóle wszędzie, gdzie Mongołowie się pojawiali to straty ludnościowe materialne polityczne były olbrzymie tak to właśnie w Azji być może nie realny zaczyn olbrzymie były, ale w Azji to w pewnym sensie mogą generować mniejszy szok po było to bardziej zgodne z praktyką prowadzenia wojny czy to na stepach czy na 3 na dalekim Wschodzie natomiast w Europie rzeczywiście przecież wojna feudalna to jest wojna w znacznym stopniu skodyfikowane, a tak jak mówiłem jest to nic nie jest i są dostarcza Hufców wsiami w trzynastym wieku walnej bitwy to są w dużej mierze właśnie starcia pocztów rycerskich walk wspieranych piechotą oczywiście ale, ale to nie jest wojna totalna to jest coś co chce coś co praktykują bardziej Mongołowie jeśli coś się zbliża w praktyce wojennej Europejczyków do wojny totalnej jest ewentualnie praktyka palenia zasiewów, ale nie ma zakazana zresztą już od jedenastego wieku, czyli pokój Boży rozejm Boży prawda to było piętnowane, choć oczywiście praktykowało ale kto nie ma nic wspólnego z mongolską praktyką wyrzynanie całych i całych miejscowości żebrania do niewoli całych miejscowości po prostu wojna tak nie wyglądała dno i dlatego w ta taktyka ostrzeżenia grozy po prostu w w Europie jest skuteczna wydaje mi się natomiast nie mam wiedzy o uniewinnienie nie zagłębiają się nigdy w problem czy Mongołowie budzili podobną panikę w Azji natomiast w Bagdadzie jest miejsc były tłumy mogę zapewnić, że tak czy 3 czy na bliskim Wschodzie, dlatego że po zdobyciu Bagdadu w 1200 pięćdziesiątym ósmy roku zostaje powołany i Lecha nad Bagdad ski nad liczyli i Ghana 3, jaki pod Hana można być podległy główne Mucha nowi w tym i chanem zostaje zdobywca bardzo duży i Hula głów, a następnie ruszają na Syrię, czyli właściwie objęty tym to inwazja jest cały bliski wschód i źródła arabską Międzyrzecz, na które ja znam jedno zdradzają podobną panikę, jaka jest w Europie też jest tam inny sposób prowadzenia wojny i też nie wyżyje nasze całych miast nie burzyli mienie nie buduje tam stosu w czasie zresztą wydaje się, że Mongołowie byli tego świadomi jest to świadomie stosowana taktyka zastraszania przeciwnika skoro tak dobrze im szło naruszy jej w Polsce potem także na Węgrzech u nas to powiedzmy sobie od razu ta bitwa pod Legnicą wstrzymuje proces jednoczenia się państwa tak z wyrażoną w Legii tak tak utrwalił się te czynniki decentralizacja mająca kolejne podziały są jeszcze większe rozdrobnienie dzielnicowe musimy sobie poczekać na Władysława Łokietka 1 początek czternastego wieku inny no ale pytanie co się stało, że nie poszli dalej to znaczy, że Europie zachodniej się udało uniknąć wizyty zgodnie z dnia zawrócił i tata nieraz van Węgry już tak umiera Han i to jest najpopularniejsza teoria, że trzeba wrócić tam jest cel jest taki przekaz, że wszyscy mają wrócić wybierać nowego dworca tak umierał Gerdy i rzeczywiście i PiS i w i jakby polityka wewnętrzna mongolska bierze górę nad dlatego ekspansję prawda przy czym tutaj w pieszych zastanawia się boję się też w to nie zgłębiałem aż tak, ale zastanawiam się do jakiego stopnia tej można przeprowadzić analogie z podbojami arabskimi dużo wcześniejszymi oczywiście jej kiedyś się czyta źródła do podbojów arabskich jest dziewiąta wieczne znacznie późniejszej niż same te podboje jest też cała masa problemów, w których nie mamy czasu tej mówić, ale i z wielka trauma polegająca na tym, żeby się czasem ci zdobywcy nie usamodzielni i od metropolii prawda od, których koszt jest Damaszek i zawsze jest potrzeba centralizacji, więc wierzę, że im dalej od macierzy za chwilę stworzą własny ta kwota jeśli zaś w jesiennym c zresztą nastąpiło zostaje złota orda zaraz po tym, najeździe stworzona tylko, że po formalnie podlega oczywiście wielkie Mucha nowi w Karakorum i i nie jest to całkiem osobne państwo, ale wydaje się, że oczywiście, że po prostu zostali odwołani po to, żeby jej prowadzącemu tą, żeby wodzą prowadzącym tę wyprawę doba to byłoby, gdyby wprowadził okres nie zamarzyło się właśnie zamarzyło się władztwo w tym chaosie nie ma wielkiego chana to mogą łatwo wykorzystać sytuacji zostają natychmiast odwołani jeszcze zanim coś takiego nawet postanie w głowie wydaje mi się źle nie ma lepszego lepszego wytłumaczenia aktorzy należy oczywiście zwyczaj plemiennej społeczeństwo czy w społeczeństwie przemiennym też uświęconą tradycją Teresy, ale wydaje mi się, że to chodziło też utrzymanie wzrostu integralności terytorialnej państwa i ten projekt ekspansji czy to było tylko Węgry czy też potencjalnie w Bułgarii w 2 cesarstwo bizantyjskie też wymierzone też mniejsza z tym, ale projekt ekspansji musiał ustąpić zdobyły jeszcze takie różne przyczyny poboczne podawane, że na chociażby duże straty, które jednak nosa w toku tych licznych walk, które prowadzono sięgały 13 stanu pierwotnego oddaleniu od Koczona i logistyka ma w Realu to już było daleko rzeczywiście maszyna otrzymali w Orli odgraża się w terenach, które były do tej pory ujarzmienie tam w Azji przecież na naruszenie zaś pokorni nie siedzieli prawda inni nie czekali zresztą każde państwo plemienne ja tu patrzy na nieco zbliżony chronologicznie szkoda samochodów, którzy próbują sprawować władzę zarówno w Hiszpanii, jaki w Afryce czy mają problem, bo morze Śródziemne jest w pewnym sensie morzem wewnętrznym non stop się borykają z punktami plemiennymi, jeżeli się jest Konfederacją plemion w tamtym czasie w podejrzewa, że nie tylko w tamtym to trzeba bardzo mocno kontrolować elity bardzo mocno kontrolować wodzów plemiennych to jest państwo, które jest bardzo podatne na pewną niestabilność można powiedzieć, że są to samo przerabiamy w siłę i wczesnośredniowieczne monarchiach europejskich prawda w Tychach germańskich tej sukces w innych państwach rzymskich tam też sąd, jakby czyn pewny okres niestabilności 3 epizody niestabilności w wynikające jeszcze z uwarunkowań plemiennych i z tego jak jeszcze wygląda ta polityka natomiast po pierwszym najeździe mongolskim jedno dochodzi do prób normalizacji stosunków, by Europa stara się oswoić już być czy to ksiądz Janczy nieprawda jest jakiś jest jakiś nurt, który wchodzi na Areny można można ich z impetem i zostają w papiestwo organizuje misję do do domów Mongołów pierwszym pierwszą przedsięwziął takiej franciszkanin Jan z pionu Car Pini to Polski epizod jest też przy tym, bo towarzyszy mu towarzyszy mu inny mnich Benedykt Polak, który zastąpił Michalczewskiego, ale mniejsza z tym oni goszczą w w latach czterdziestych w połowie lat czterdziestych w Karakorum na 1 Nana nadwozie wielkiego chana zresztą obserwują nawet wyniesienie gubił Kaczej następne pół biedy ja tego co umarli dlatego w został 0101 . najazd zastopowany on zostaje formalnie wyniesionych do godności wielkiego chana dopiero parę lat później przy jej wtedy dochodzi do ceremonii i Johnstona Karpińską ceremonii obserwuje dostarcza bardzo ciekawego opisu właśnie wygląda życie jest w Karakorum opisuje Azję w pewnym stopniu nestor Jan w, a drugim takim autorem jest ich wróg wróg nieco późniejszy to jest też flamandzkim mnich, który zostaje wysłany tym razem nie przez papieża tylko przez króla francuskiego Ludwika Świętego czy cały czas jesteśmy w tej w tej logice krucjata owej tak jak mówię do, bo być może to brzydko powiedzieć, że 1 z list obsesjach albo Idy Fink Ludwika były, gdy była idea krucjata owa, ale dają się stara w pewnym sensie wysondować czy 3 rzeczy czy Mongołowie zwani mogą przyjść w sukurs no i ten Wilhelm bruk bruk oczywiście w lesie wszystko kończy się fiaskiem zarówno pierwsze poselstwo Janas Fiona Harvey niejaki Żubrówka politycznie, ale Europa nabywać ciekawej wiedzy geograficznej żubrów właśnie opisuje już z większymi nawet szczegółami nestor Jan buddystów, stosując tą całą mozaikę kulturową, którą jest Azja środkowa, a poza tym inny przykład jedno walczy ze stereotypami odziedziczonym po ich doborze maszyn i innych autorytet tak, że wizy do Sevilli naucza, że morze Kaspijskie jest tylko zatoką oceanu chorób dróg jest pierwszym czy 1 z 3 jedno w pierwszym, który to opisały Europejczykiem, który widzi na własne oczy mówi żona nie jest zatoką oceanu niż w tym sensie ewoluuje wiedza też indeks powiedzieliśmy tak najazd mongolski 1200 czterdziestym pierwszym roku był pierwszym, ale nie ostatni był kolejny 1200 pięćdziesiątym dziewiątym i jeszcze jedno z 1280 lat uniezależnić się na siódmym bardzo dziękuję panie doktorze również bardziej rozumie dr Mateusz Wilk Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego był naszym gościem przed dwudziestą trzecią za chwilę informacje Radia TOK FM maja zapraszam państwa oczywiście po informacjach nasza kolejna rozmowa poświęcona tym razem programowi 500 + 2 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA