REKLAMA

Barbara Gawryluk o swojej książce "Wanda Chotomska. Nie mam nic do ukrycia"

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-02-17 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
42:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z Radia TOK FM land przy mikrofonie Hanna Zielińska z nami studzi Barbara Gawryluk autorka książek dla dzieci dziennikarka tłumaczka dobry wieczór dobry wieczór, ale dzisiaj przede wszystkim autorka monumentalnej biografii swojej rywalki w pewnym sensie o tym, też bym chciał porozmawiać my biografii Wandy Chotomskiej jest p t . nie mam nic do ukrycia ze zdumieniem odkryłam przy okazji my właśnie odkrywania nie ukrytego, że gminy to jest pierwsza biografia Chotomskiej pierwszy Rozwiń » pomysł na to, żeby inne zmiany graficzne sposób przedstawić ich życiu dzieje dla psa jednocześnie na historii literatury polskiej w tle byłam zdumiona jak to możliwe my nawet moje pierwsze pytanie do pani czy GTS także pani pierwsza wpadła na ten pomysł czy może jest tak, że jest pani pierwszą osobą, której Wanda Chotomska udzieliła zgody na realizację takiego pomysłu Wanda Chotomska udzielała bardzo dużo wywiadów my one się ukazywały ich w różnych czasopismach w dziennikach i w telewizji i w radiu jest tego dosyć dużo, bo ja sobie je wszystkie jej przeczytałam obejrzałam ich liczba słuchałam, zanim zabrałam się za opisanie tej książki teraz rzeczywiście nikt nigdy tego nie zebrał nikt nigdy tego nie uporządkował i też chyba nikt nie postawił tych wszystkich pytań po kolei to znaczy bardzo często te wywiady były poświęcone jakiemuś konkretnemu tematowi albo np. dzieciństwo w czasie drugiej wojny światowej, bo albo np. właśnie jak to było w latach pięćdziesiątych z cenzurą jeśli chodzi o literaturę dla dzieci albo skomplikowana relacja z córką apotem wnuczką tu się bardzo FIM wyspecjalizowały w tym różne kolorowe pisma natomiast mnie zależało na tym, żeby o Wandzie Chotomskiej opowiedzieć mi tak kompleksowo, żeby to było życie i twórczość, dlatego że my oczywiście, że w większości przypadków twórców tego się nie da oddzielić, ale u Wandy Chotomskiej to bardzo widać od razu, kiedy zaczynamy rozmawiać o jej pisaniu o utworzeniu dla dzieci i po prostu się cały czas tworzycie sen z pisaniem przeplata, a i to był mój pomysł my to znaczy Mann i Wandę Chotomską znam od dawna od kilkunastu lat osobiście i grałem nie odważyłabym się pewnie na, a taki ruch i na prośbę o pozwolenie, gdyby właśnie torze czułam, że po prostu darzy mnie sympatią, że nam się często dobrze rozmawiało nie wiem na dworcu, siedząc na ławce czekając na pociąg albo przy śniadaniu w jakimś obskurnym hotelu, gdzie nie mogliśmy się doprosić ciemne pieczywo i t d . i t d . to znaczy te troszkę było to to taka znajomość oczywiście zawodowo, bo właśnie tam nie uczestniczyły się przez te wszystkie lata w różnych literackich wydarzeniach, ale przecież właśnie w takich podróżach czy we wspólnym pomieszkiwali gdzieś się ludzie poznają i albo się lubią albo się nie lubią, a ja czułam że, że albo Wanda Chotomska bardzo zdecydowanie zawsze okazuje swoje uczucia, więc czułam, że ona mnie po prostu lubi i że kiedy ta myśl mi się pojawiła, że trzeba o nim napisać niema niema takiej książki przecież ta tarta kobieta na to zasługuje i kiedy padło to zdanie to może byśmy z tych różnych wywiadów, które z nią zresztą przez te wszystkie lata również przeprowadziłam to, żebyśmy od tego wyszła potem sobie usiadł i uporządkował to wszystko pogadał do mikrofonu, a ja potem to będą spisywać może bez tego była książka to ona po prostu to było jedno wielkie duże drukowane tak w chwili, gdy na jej toczą się czuć się czytając tę książkę żadne faktycznie miała pani do dyspozycji przebogaty materiał inny jeśli chodzi o dokumenty wspomnienia rozmowę również relacje osób, które znały Wandę Chotomską jakiś czas temu albo dzisiaj recenzują inne jej twórczością, ale też jest niezwykle bogaty materiał zdjęciowy i tutaj mamy również prywatne archiwum bohaterki książki, ale też inne zdjęcia powiedziałbym bardzo oficjalnych np. ze studia na telewizyjnego, gdzie słynny Jacek słynna Agatka się pojawiają my i to jest, żeby taka książka, aby serii tych, które można inne albo oglądać albo czytać, bo jednocześnie jednak drugie w mecz, bo tu właściwie bez są 2 niezależne narracje tak bardzo bogaty jest ten materiał wizualny tak było u mnie ten pomysł był oczywisty w momencie, kiedy przyszłam do wydawnictwa marginesy z tą propozycją i szefowa marginesów pani Hanna Grudzińska po prostu też, że nikt tej książce po prostu towarzyszu entuzjazm i radość od początku i ona od początku mówiła tak, bo to taki fantastyczny temat będzie można tyle tam dać ilustracji i okładek i na pewno pani Wanda ma jakieś zdjęcia archiwalne im to wszystko zrobimy tak, żeby był tam pani tekst ale, żeby było też co oglądać od początku ten trend ten pomysł istniał, tym bardziej że w ja też nie chciałam, żeby tekstu było bardzo bardzo dużo pani używała tego określenia biografię się cały czas od początku broniły to nie jest biografia biografia na pewno kiedyś powstanie to jest po prostu rozmowa to jest są wspomnienia to są różne luźne myśli jak my przyznaje, że też im Nemo korci mnie czytanie recenzji tej książce dzieli się okazało z chorobą sama jestem ciekawa co ludzie z tego wyczuli czy też zrozumieli z tych naszych rozmów i spotykam się z takim głównym generalnym zarzutem, że za mało, że za mało ją do Cisnej łam, że żonie powiedziała więcej tam jakiś temat, że przecież trzeba było w Lotosie tak łatwo mówi tak to nie jest takie proste, kiedy ma się do czynienia z kobietą forum dla słusznym wieku, która na pewne rzeczy pamięta doskonale na pewno już niestety się zacierają trzeba właśnie ich trochę poszukać w dokumentach i trochę samemu gdzieś pogrzebać i to i to rzeczywiście ja się zgadzam z tymi zarzutami, że to rzeczywiście zasługuje na rozszerzenie i cały czas podkreślam to ta książka będzie kiedyś komuś na pewno pomogą znaleźć kogoś, kto będzie pisał taką bez tej prawdziwą biografię gigahercach pomogą trzeba mieć tak trzeba mieć instrumenty trzeba to umieć robić ja jestem po prostu dziennikarką i umiemy rozmawiać choinki to jest książka ma taka długa rozmowa podzielono na znak na nas fragmenty na na tematy, bo tych rozmów przecież było bardzo wiele no, a doskonałymi oddychali powiedziałam przerwami w tej rozmowy, które same w sobie niosą pewną treść, ale też ładunek emocjonalny są ilustracje samych publikacji na, do których przyłożyła się Wanda Chotomska dla wielu osób dorosłych wychowanych w Polsce myślę, że to jest podróż sentymentalna świeże ścieki różnego rodzaju i wierszyki niektórych zupełnie nie znałam niektóre to dla mnie jednak zamierzchłe czasy nawet nie mogłam znać, ale są takie tytuły takie książki, które nim z ochotą wielką chęcią zaraz bym pokazał własnym dzieciom patrzcie patrzcie ja właśnie się wychowałam na tych książkach i to jest właśnie, by moje pytanie nerek czy pani zdaniem lektura tej książki, które zapisem rozmowy powietrzne biograficznej nie będziemy używać jednak tylko poważna biografia menele czy jest to dobry pomysł dla PEC starszego dziecka 10 lat plus inne, żeby przeczytać tę biografię, bo przecież tu jest mnóstwo literatury wierszy fragmentów prozy również Wandy Chotomskiej, gdzie mam wrażenie, że to jest ich za dużo dzieci dla mnie trochę luźniejszy dzień czy też, więc kiedy pisałam książkę, kiedy ją potem sama redagowała mi konstruowała to on cały czas myślałam o tym, potencjalnym czytelniku, bo oczywiście miałam takie obawy czy w ogóle ludzie będą chcieli poznawać się taką osobę, bo Wilno umówmy się, że jednak to najlepsze lata Wandy Chotomskiej to przypadł właśnie na lata sześćdziesiąte siedemdziesiąte no, a 3 i którzy wtedy byli dziećmi no to teraz są tak właśnie koło pięćdziesiątki sześćdziesiątki może wcale ich to już nie interesuje pod nosem pomyślałam no dobra, ale oni mają teraz wnuki gotowość nie może tym wnukom będą chcieli coś opowiadać i to co pani powiedziała to wiem od bardzo wielu ludzi ta akcja rzeki otwierają właśnie książkę o to miałem całe czytaliśmy w przedszkolu, a to recytowały, a to śpiewałem liczyłam NATO i to się rzeczywiście sens sprawdziło czy to jest książka, która w, którą można razem z małym dzieckiem LM czytać i małym pewnie nie, a przecież to jest najczęściej poezja dla małych dzieci, ale z takim właśnie które, która może trochę poszukuje, które się troszkę bardziej interesuje, kto tak dobrze Ross czy danym dzieckiem to na pewno i właśnie myślę tutaj o tej relacji dziadkowie wnuki redaktorzy zaleta mowa w słowach tarczy to jest ten pomysł, że umorzy dziadkowie z tą książką po prostu się dobrze czują, bo jest to opowieść trochę o ich życiu trochę o ich dzieciństwie trochę o tym jak to było innych i LM może w ten sposób właśnie są w stanie porozmawiać ze swoimi wnukami o o tamtych czasach, które trudno jest przecież temu najmłodszemu pokoleniu wytłumaczyć cóż oni mogą zrozumieć z tych lat sześćdziesiątych już nie mówiąc pięćdziesiątych wspomniała pani o tym, że pani książka posłuży być może dałoby powstania kiedyś pełnej biografii Wandy Chotomskiej, ale nawet zapis rozmowy ze wszystkimi dokumentami z zebranymi listu ilustracjami Emmy i jest i tak krokiem milowym na naszym rynku wydawniczym, bo właściwie dopiero od niedawna na poważnie na serio, by ze skupieniem i uwagą przyglądamy się wszystkim osobom, które stoją za literaturą dziecięcą mam wrażenie, że przysłużyła się temu zjawisku ne to jak dobrze się nowa literatura dziecięca dzisiaj w Polsce w szczególności ilustracja dziecięca, ale literatura dziecięca też bardzo dobrze i nagle zaczęliśmy interesować się właściwie, kto za tym stoi nagle przypomnieliśmy sobie, że mamy klasyków ne w ostatnich latach w ostatnim czasie w miesiącach po pojawiła się biografia szef BOR za religijne Kownackiej net bio grafie w tej chwili mamy jakby pani książkę na temat Wandy Chotomskiej na polskim rynku oczywiście ukazały się też książki mnie Astrid Lindgren hitów Jan sąd i to jest dla mnie jakiś duch czasu mnie, że wreszcie zaczynamy widzieć, że w ogóle za tymi wierszykami ne za tą literaturą za tymi pomysłami za słuchowisko Kamil zaradny teatrem dziecięcym z piosenkami, że za tym stoi jakiś człowiek staje dziś twórca rząd niż dorosły, że ma swoje życie żona bywa trudnej skomplikowanej to wszystko widać pani książce tak, jakbyśmy dopiero teraz byli gotowi na te wszystkie informacje bardzo pani dziękuję za te słowa dlatego, że to też daje mi taką nadzieję, że rzeczywiście idziemy w dobrym kierunku ja też nie mogą uwierzyć, kiedy zadałam znajomym takie pytanie słuchać, ale 3 czy ktoś kładzie kotom ski wobec coś napisał więcej oprócz tych różnych wywiadów, które czytaliśmy w takim czy innym piśmie no nie nie rzeczywiście nie i nie mogła naprawdę nie mogą w to uwierzyć, bo dla mnie Chotomska to jest właśnie ja nie nadużywam tego słowa królowa jest ktoś kto, kto spowodował, że literatura dla dzieci po po pierwsze, była na bardzo wysokim poziomie szczególnie w mym poezja, a po drugie, ktoś taki właśnie, kto tego dziecięcego czytelnika traktował bardzo serio bardzo poważnie nie raz mnie nie na kolanach ani nie jest pobłażliwy uśmiechem Aninie tam jakieś bzdury i sobie piszemy tylko nie to jest po prostu 1 z gatunków literatury i powinien być również poważnie traktowany już na to zresztą mówi w 1 z rozmów, które są w tej książce, że najbardziej boli ją to, że tyle lat przeżyła tyle lat przy pracach tyle lat walczyła o to, żeby literatura dla dzieci w Polsce była stawiana na równi z literaturą piękną z reportażem z dokumentem Ależ to, że już od dziś czuję, że to, że poniosło porażkę, ponieważ nawet jeśli weźmiemy pod uwagę to jak są traktowani twórcy książek dla dzieci w jaki sposób są traktowani przez rząd ma chociażby nawet recenzentów krytyków jak jak w jakiej wysokości są przyznawane nagrody dla tych, którzy piszą dla dzieci, jakie to są proporcje typu 1 prawda tej drugiej takiej nagrody, która istnieje w nim literackiej 1 to jest kot gum wysokość nagrody w ciąży tak dobrze Havla dla człowieka piszącego czy ilustrującego dla dzieci, a ona ona ma taką w tych rozmowach w rodzaju należy także rodzaj goryczy że, że to się jednak nie udało, choć oczywiście też przyznaje, że jest on mnie boleć filmach były jakieś mając 20 ha ja miałem odwrotne refleksje my właściwie pomyślałam sobie tak, przeglądając tę książkę jak to dobrze, że Wanda Chotomska dożyła tej zmiany, że na jej oczach status literatury dziecięcej my wreszcie jest adekwatny my do do własnej wartości zdecydowanie lepiej niż było to kilkanaście lat temu, ale ciągle nie jest tak jak ona by sobie marzyła i myślę, że tak jak może sobie wszyscy, którzy dla dzieci piszą ilustrują piszą muzykę robią teatr prawda zawsze jest zawsze jest to jest to jakoś gdzieś tam na marginesie, chociaż na pewno wszystko się zmienia i dlatego powiedziałam, że cieszy się, że pani ten temat poruszyła boja jestem mam wielką nadzieję i taką wiarę, że jeszcze wszystko co najlepsze to przed nami to jesteś dobry moment, żeby ze, żeby zatrzymać na chwilę zastanowić pomyśleć, jaka właściwie jest rura rura literatury dziecięcej, bo faktycznie mamy tendencję, żeby wakaty bagatelizować ME twórczości dla dzieci i jako dziecięcą jako infantylną ciemne przypomnijmy, że Wanda Chotomska całym pokoleniom Polaków zostawiła ponad 200 książek tysiące wierszy setki piosenek na teksty sztuk teatralnych teksty kabaretowe słuchowiska męża stworzyła wiele audycji radiowych telewizyjnych przeboje zespołu Gawęda to jest ogromny dorobek pytanie, dlaczego to wszystko jest takie ważne i właściwie do czego ta literatura dziecięca służy innym, bo ono też przyszłą swoją ewolucję ner bywały takie czasy były to jeszcze 19 wieku, kiedy literatura dziecięca nel była przerażająca, a służyła właśnie m. in . na taką funkcję, żeby oswajać z różnego rodzaju lękami, by społecznymi czy z okrutną ówczesną rzeczywistością był taki pomysł, że literatura dziecięca ma po prostu być rozrywką, ale też i jest taki trend, który mówi, że literatura dziecięca ma jednak nieść w sobie jakiś ładunek dydaktyczne nie lubimy tego nie wszyscy lubią no ale są takie osoby, które tego oczekują i wymagają ciekawa jestem, jaki jest dumny pani podejście pani zdanie i tutaj już pytam panią nie tylko jako autorka książki Wandy Chotomskiej, ale również autorkę książek dla dzieci, bo pani też ma ich na koncie ponad 20 i ja od początku RO man uważam, że i tak chyba też to moje książki są budowane i pisane uważam, że najlepszym pomysłem na książkę dla dzieci jest połączenie zabawy z mądrością niekoniecznie edukacją, bo to niekoniecznie musi być właśnie tam dydaktyzmu tylko, żeby to, żeby coś w książce jeszcze było oprócz jakichś szarż jakiegoś szalonego pomysłu i wariackich przygód to, żeby coś z tego wynikało, więc co to jest taki klasyczne podejście jeśli chodzi oczywiście o moje pisanie my ja mam jestem dosyć specyficzną cechą, ponieważ ja jestem przede wszystkim dziennikarką i jak mnie jest się bardzo trudno oderwać od ziemi to znaczy ja nie ja nie umiem zmyślać ja jednak mam w sobie ten cały czas stany Retman reporterskiej pracy, że muszą sprawdzić zrobić miseczki przebadać źródła i dopiero wtedy jakoś tam idzie mi pisanie i większość moich książek jest opartych na prawdziwych historiach, ale uważam, że takiej książki też są potrzebne, bo to, że dzieci uwielbiają Fantazy, że uwielbiają książki dziejące się w jakichś dziwnych czasach dziwnych światach z postaciami jest nie z tej ziemi to jest doskonale, bo to rozwija wyobraźnię, ale MO MEN same dzieci mówią mi czas to bardzo dużo się spotykam Sejm z małymi czytelnikami, że przychodzi taki moment, że chce się po prostu coś zupełnie innego weźmy dzieci czytają tak samo jak my dorośli jeśli czytają prawda to czytają różne rzeczy nie nie tylko i tylko ich łącznie 11 gatunek, czyli czy album łączy 1 sposób opisywania, więc im jaj dodaje próbuje im dawać takie książki, które trochę im tłumaczą świat opowiadają o zdarzeniach n p . o których mówią dorośli, a dzieci dokładnie wiedzą, o czym dorośli rozmawiają albo w myśl, że przez takie prawdziwe wydarzenia ułomnym pokazuje im, jaka może być ich rola sił w takim codziennym życiu, że żonie też mogą dostać się mu myśl, której np. do takiej książce, którą napisałam parę lat temu mali bohaterowie ziemia dosyć nieszczęśliwy początek jakoś nie bardzo była czytana, a teraz jest taka sytuacja, że się wyczerpało nakład ona trafiła do jakich lektur gdzieś i ja cały czas odbieram maile zrozpaczonych rodziców nauczycieli, którzy nie mają już ma lat ocaleje nie ma, ale będzie, bo jest będzie wznawiana teraz w marcu w nowej oprawie graficznej i to jest taka książka, którą dzieci niezwykle przeżywają, bo się identyfikują z tymi mało jest realne i z prawdziwymi historiami ona tam są wszystkie prawdziwe ja tam nic nie zmieniłam, więc tę, a z drugiej strony tak Tetteh te historie nie tylko małych bohaterach kowboj o różnych innych książkach często są po prostu śmieszne to właśnie takie zakręcone przygodowy proste codzienne to są sytuacje, które się każdemu mogą przytrafić w związku z tym no dla mnie jest to trochę takie oswajanie świata przez przez literaturę pani powiedziała, że tam w tym dziewiętnastym wieku prawda te książki miały one właśnie odbywały się tak mroczny okrutny Ano tak, ale często jednak gdzieś tam był ten na końcu albo to happy end albo były jakieś rozwiązanie, które dawała satysfakcję, więc realnym tę mroczną ości też mamy we współczesnych książkach dla dzieci dosyć dużo szczególnie dla tych starszych, kiedy czytam jakąś taką powieść właśnie, bo chciałabym się czegoś też nauczyć od tych, którzy potrafią dorobić robić lepiej i i czytam bardzo dużo takich książek, których sama nie umiałabym napisać, żeby czasem myślę Boże, jakie to jest okrutne i ten straszny jak dziś tego nie boją ja się boję one się nie boją, ale to też ma jakiś jakiś cel no właśnie rozładowywanie tych różnych lęków, że tutaj bytu z kolei przypomina mi się rozmowa z Joanną Fabicką autorką książki Rutka, która Anne w 1 ze swojej warstwy dotyczy drugiej wojny światowej jest właśnie dla starszych dzieci my i być może, by właśnie osoba wrażliwa dorosła do czytelnika taki jak pani mogłaby być przerażona tą lekturą, ale okazuje się żona jest tak napisana ta książka, że inne dziecko odkrywa tyle warstwy ile stanieje, by jego percepcja nadany moment rozwoju jest w stanie przyjąć się, więc to też pewnie jest także inne to ta ta cała groza przerażenie, bo dociera stopniowo zależnie od poziomu od możliwości percepcyjnych, ale chciała tego mało tego jeszcze każde dziecko jest inne jak takie dziecko, które ma 5 lat może n p . spokojnie posłuchać historii, którą napisałam niezwykle smutnej historii o psie bloku, który czekał na swojego pana na krakowskim rondzie Grunwaldzkim, ale drugi pięciolatek tego nie inni to po po kilku pierwszych stronach powie nie nie chcę tego słuchać jeszcze do tego nie nie dorósł, a z tą książką np. 3 oczywiście też największe problemy mają dorośli i Katowice na spotkaniach, kiedy panie gdzieś tam w kąciku wycierają łzy albo wręcz wychodzą, bo oni nie są nie są w stanie słuchać po tej o tej historii, a dzieci tymczasem do przyjmują tak im patrzą na mnie wielkimi oczami, ale przyjmują tę historię i chcą wiedzieć więcej, a więc no jak każde dziecko jest inne i też musimy o tym, pamiętać, że mam dobierając dla niego książkę, szukając dla niego tematu musimy cały czas robić z nim w kontakcie, żeby właśnie na nim przestrzelić tak wybrać książki, które stoją, u której on czy ona albo w ogóle nie zrozumie albo nie będzie chcieć wsłuchać szczególnie tutaj myślą o takich 3 cztero pięciolatka, kiedy jeszcze my rodzice mamy największy na to wpływ chciałem zapytać panią ocenna ma aspekt podziwu innych pisarzy czy uczenia się przyglądania się warsztatowi innych pisarzy Pisarek inne, bo tutaj mamy rzeczywiście wyjątkową sytuację by kiedy rozmawiam z autorami książek biograficznych czy stricte biografii zazwyczaj faktycznie jest to reporter dziennikarz i pani jest dziennikarką, ale oprócz tego jest pani pisarką dla dzieci, a do tego jest pani autorką naj kilkudziesięciu przykładów szwedzkiej literatury dziecięcej i młodzieżowej, czyli wielokrotnie stykał się pani z czyimś dziełem mniej lub bardziej doskonałym jednocześnie sama pani wchodzi na pole twórczości my, ale też jest pani w stanie wykonać krok w tył inny i w pełni tak jak w przypadku książki Wandy Chotomskiej w pełni skupić się Nevena autorce, aby gnom, która w jakimś sensie jednak jest konkurencją dla firm unijne w życiu GmbH w Gąskach jest bezkonkurencyjna nie tak czy jej miejsce ją, ale rozumiem, że tak sobie wyobrażam, że kiedy pisarka piszą o drugiej pisarce oto grzechy i wyrzucając z zazdrością młodzi Węgrzy śmieli się no tak jeśli chodzi o Wandę Chotomską to na pewno jest to uczucie podziwu to na pewno podziwu przede wszystkim ja nie umiem rymować i Libia po euforia w wywiadzie dla niepowodzeń sobie w paradach na czele, ale ona też pisze prozę fantastyczną czuła się ono właśnie AAA po prostu jest jest Multikino potrafi wszystko, a ta jej jak to Joanna Olech mówi mało opiera zręcznie szczelinowania takiej nie ma nikt inny ono naprawdę na poczekaniu potrafi tworzyć wiersze byłam świadkiem niejeden raz takiej akcji, kiedy nagle trzeba było szybko 4 wersy ułożyć, albowiem Syjonu to po prostu robi to od tak dumna na poczekaniu rymuje układa rapuje śpiewa to wszystko jej samo przychodzi i tego bym ten, kto to nawet jest trudno powiedzieć, że zazdroszczą, bo to jest jednak podzi w oczywiście, że czasem mi się pojawia zazdrość akuratnie w przypadku Wandy Chotomskiej mówi pani o w tym, że jestem też tłumaczką i tłumaczy szwedzkich autorów mam tych tłumaczeń sporo na koncie również różnych autorów, ale taka zazdrość to mi się pojechał pojawiały przy każdym kolejnym tomie biura detektywistycznego las, bo my Marcina witkę Marka i zazdrość na zasadzie takiej Ależ on miał pomysł jak on to zrobił, że on po prostu przecież ten człowiek, gdy był nauczycielem on po prostu uczył w szkole języka szwedzkiego i zrobił to dlatego zaczął pisać te książki, że zauważył, że dzieci przestają czytać im już szukał sposobu na to, żeby dzieci zachęcić do czytania i ponieważ nic nie podchodziło to stwierdził no to dobra to ja sam spróbuje prawda i on naprawdę on pracuje wg planu tak konto ma to wszystko zorganizowane wymyślona, ale trzeba ich za to jest bardzo krytykowany i oczywiście, że szwedzka konkurencja go krytykuje i są szwedzcy autorzy, którzy uważają, że to w ogóle nie jest żadna literatura i że to jest właśnie produkt czy był komercyjny i t d. aleją Marcina Wit Marka obserwowałem wielokrotnie przy pracy to jest nieprawda to jest bardzo niesprawiedliwe on po prostu miał genialny pomysł KE i tyle i choćbyśmy nie wiem co mówili o poziomie tych książek to zrobił to o co chodziło o różnych zajęć udziela się do 300 one tak doborową po prostu najpier w szwedzkie dzieci, a potem dzieci na całym świecie do książki są tłumaczone na kilkadziesiąt języków już są w Chinach Japonii i stanowią też organizowane i są filmy i po prostu dzieci uwielbiają tę serię i również robi uwielbiają tę serię polskie dzieci a, a to co zrobił Marcin Wilk Mark on po prostu to kto wymyślił i teraz ma oczywiście wielu naśladowców również w Polsce naśladowców jakżeż to był prosty pomysł kryminału i małe miasteczko chłopiec dziewczynka przygoda tajemnica dobre rozwiązanie PFRON nie trzeba wiele wróćmy do Wandy Chotomskiej rzeczywiście las imają to są bohaterowie wyobraźni dzisiejszych dzieci, a teraz porozmawiajmy o tych dzieciach, które czytały Wandę Chotomską Nest w drugiej połowie ubiegłego wieku rynny, bo to co jest bardzo ciekawe jest pani książce, aby to co jest źródłem wiedzy dla wielu Czytelników, a być może jakimś innym powodem do uczuć sentymentalnych dla tych, którzy pamiętają tamte czasy my to całe tło powiedziałbym społeczna obyczajowe inne, bo przecież przypomina pani w rozmowie z Wandą Chotomską rozmawiacie o tym, że netto były czasy, kiedy pisarze twórcy zwani wówczas literatami zmagali się z ogromnymi trudnościami z cenzurą z grozą ponurych czasów mnie, że to, żeby trzeba było na śmiać się trzeba wykrzesać nic wykrzesać jakiś humor to to właśnie czasami bardziej była potrzeba niż my niż jakiś aktywne i improwizacji my właściwie Wanda Chotomska, aby od początku miał trudne życie, bo przyda dorastała w wojennych warunkach, a potem też inne nie boicie się pani rozmawiać ojej życiu prywatnym tyle ile chciała tyle ile można było my nie tyle o małżeństwie o małżeństwach my także właściwie tutaj był jest całkiem spory taki kawałek tło społeczno-polityczną obyczajowe, czego ktoś, kto zna Wandę Chotomską wyłącznie z jej twórczości, jakoby dziecięce czytelnika dziś jest dorosły wie, czego się dowiaduje co może być zaskakujące właśnie jeśli chodzi o te inne kwestie te prywatne społeczne tak bym powiedziała myślę, że to na pewno bardzo im będzie interesująca uświadomienie sobie tego, że Wanda Chotomska była bardzo młodą dziewczyną kiedy, kiedy musiała zacząć żyć dorosłym życiem i nie zostało nic oszczędzono na nie nie tylko jako dziecko tłum dorastająca dziewczyna przeżyła drugą wojną światową, ale też potem bardzo szybko straciła mamę zostały z siostrą same są ojcom, których nie radził sobie w ogóle w tej nowej sytuacji po prostu zaczął szukać nowej żony i one sobie one one zresztą zwalczały wszystkie te kobiety, które się pojawiały się ich domu, a potem same się zwinęły i postanowiły po prostu zacząć swoje życie i to była naprawdę bardzo młoda dziewczyna mówimy o tych o tych strasznych latach pięćdziesiątych, czyli Tomek okropnie się stalinizm w tym momencie ktoś zaczyna swoje zawodowe życie ona wtedy studia na wydziale dziennikarstwa gra ona razem weszło do redakcji świata mórz świata młodych i musiała zacząć pisać i dane ktoś, kto mnie kipi energią ma niesamowite poczucie humoru mnóstwo pomysłów nie może usiedzieć na miejscu nagle zostaje wyłożony wełną może być mogła robić coś innego nie mogła, ponieważ jej głowa była tak pełna różnych pomysłów, że ona po prostu musiała się z sprawdzić jako jako twórca i ten ktoś zostaje wysyłany na różne reportaże o rolnikach albo o górnikach, a zmiany w złożach i na jedno proc na dodatek jeszcze z Mironem biało szewskim i oni po prostu no jakoś sobie w tych czasach radzą i po powiem my czegoś się obawiałam, kiedy ta książka miała się ukazać, ponieważ Mind no wiadomo, że w tamtych czasach wszyscy pisali różne produkcyjne tak jak to Wanda Chotomska nazywa i ona wielokrotnie podkreślała w czasie naszych rozmów m. in. stąd jestem ty tu nie mam nic do ukrycia mówi się tego nie wstydzę takie były czasy oczywiście, że pisałam produkcyjniak i alei NMP w prawie nic z tego nie miała było mi nie nie przechowała w swoim domowym archiwum, ale myśmy do tych produkcyjnie Raków dotarli i one są w starych numerach Misiarz kiedyś rzeka świata młodych, które tak oczywiście, które są przechowywane w bibliotece na Koszykowej niesie go państwo dotarli, ale tutaj właściwie są przed takimi, których są promocyjne jaków mandat z sobą wiersze wojenne podpisane inne imieniem nazwiskiem Wanda Miron, czyli właśnie talent duetu, który mówimy np. wierszyki i one Janek Iwan z Magnic do Górska Janek z Białegostoku poznali się na froncie w czterdziestym czwartym roku poprzez pola śniegowe poprzez drogi błotniste dzień i noc szli na zachód i gromi faszystów wrócili do swoich domów, żeby budować pokój i one w Magnitogorsku Janek z Białegostoku mijały piękne lata, a przyjaźń ciągle trwała aż Iwan do Warszawy przyjechał budować pałac i tu na placu w Warszawie spotkali się w tym roku Iwan zmagań Tokarska z Jankiem z Białegostoku ileż ja się na zastanawiałam czy nie czy Tidal czy dajemy radę wierzcie nie ja się zastanawiałam Wanda Chotomska nie miał żadnych wątpliwości niczego się wstydzę oczywiście, że tak dajemy, ale może będą tutaj jakieś kontrowersje ludzie będą mówili że, że pani pisała takich produkcji jak i takie właśnie wiersze były podsystem no ale wszyscy pisali mówili oto Wanda Chotomska tak no po prostu ja myślę, że ono też są takim etapie swojego życia prawda, że ona już nic nie musi udawać to ona ani udowadniać ani udowadniać wbija mam jeszcze też tam swój ulubiony ze wsi świerszcze Iskierki takie było taki był tygodnik dla najmłodszych biegną dzieci z książkami będą uczyć się w szkole żołnierze czwórkami idą drogą przez pole dzieci będą się uczyć jak budować kraj drogi, a żołnierze jak bronić tego kraju przed wrogiem podpisane WKM, czyli właśnie wandali imion i jeszcze na dodatek to jest wiersz z okładki świerszcze AK, a ilustracja jest narysowana przez Danuty Konwicki są nie rozstali nazwiska z tych warst w tych wierszy produkcyjniak jak pani mówi wiesz zapowiadającym mecz do ME w realiach tak, ale ja uważam, że to jest genialne zupełnie wiersz Brzechwy ilustracja start metra wyobrażenie tej stacji to jak rozwiązać pięćdziesiątych sześćdziesiątych, kiedy zapadały decyzje Żyda metro w Warszawie, które zaczęło zaczęto budować potem tę budowę zawieszonej dopiero powrócono do niej po kilkudziesięciu latach no ona weszła w ten klimat po prostu w sposób niesłychany i muszę powiedzieć, że tych wierszy było więcej byśmy odnajdywały w tych niszach Świerszczyk i trzeba było dokonać jakiegoś wyboru, żeby nie przesadzić tak, żeby znowu nie było tak, że także, że ona tylko tak pisała nowo nie toleruje stelaża właśnie początek lat pięćdziesiątych, a potem już jest coraz więcej takiej prawdziwej poezji, czyli tych tych wierszy opowiadających zarówno o codziennym życiu o rodzinie o dzieciach o przyrodzie otoczeniu my takich różnych autorów my też zwariowanych absurdalnych aut, które jak najbardziej lubię i z których najbardziej Wanda Chotomska dzisiaj znana, aczkolwiek ten dodatek polityczne jest bardzo ważny mecz, bo też uświadamia nam wszystkim żaby nie ma takich warunków takich czasów takiego idealnego systemu, kiedy inny człowiek w pełnej wolności tworzy i może dzisiaj sobie wyobrażamy, że żyjemy w takich czasach, ale jak dobrze przyjrzymy się swojej pracy różnego rodzaju kompromisom, na które pozwalają nam, na jaką się przestrzeń wolności no to gdzieś za kilkadziesiąt lat ktoś nam też może pomagać pokazać tak, owszem, tutaj się realizować, ale ceną było netto czy tamto także wezmą z mojej strony, gdy ogromna radość szacunek dla Wandy Chotomskiej żona pokazuje całość tego obrazu ne, bo gdyby nie by nie to, że godziła się część swego talentu, jaki się mały procent, ale jednak nie przeznaczyć na tę pańszczyznę twórczą matowych tego dorobku prawdopodobnie by do takiego ogromnego nie zabrała nie miałaby gdzie, gdzie tego talentu Neo rozwijać, a co zżyciem osobistym co z tymi małżeństwami pierwszym bardzo wcześnie zawarł dojeżdża na studiach w to był taki temat, który ja ciągle odczuwałam, że moja boja wiem, że Wanda Chotomska nie lubi opowiadać o swoim prywatnym życiu i to tak wyglądało, że ja przyjeżdżałam osiada w pociąg jechał do Warszawy w tym pociągu usłyszą dziś wreszcie zapyta miał mężczyzn brak dziś po od razu od drzwi powiem dziś rozmawiamy o facetach, ale ciągle mi brakowało odwagi w rezultacie rozmawiałyśmy właśnie albo jakiś absurdalnych sprawach albo o przeszłości albo spotkania z dziećmi albo właśnie przeglądał zdjęcia czy dałyśmy sobie na głos wiersze no i jak tak powoli umówiła no dobrze no to może byśmy teraz sobie przypomniał jak to było, kiedy pani wyszła za mąż, bo to zaraz potem się pojawiła dziecko to musiało być trudne i ona mnie zbywała 2 zdaniami ile w następnym razem zdał sobie myślałam no tym razem już naprawdę to pytam teraz już musi coś opowiedzieć o tym, męża musi coś w tej książce nie chciał on dużo, ale nie mogłam wiedziałam, że nie mogę tego oddzielić, bo Ewa też w tej książce miała się pojawiać odrodzili córka tego właśnie pierwszego małżeństwa ska córka z tego pierwszego małżeństwa i znowu się oczywiście kończyło na 3 zdaniach i ona natychmiast zmieniała tematom dorobi ona to robi po prostu mistrzowsko tego też można, by się od nich nauczyć jak unikać niewygodnych pytań się z nim o swój bardzo wysłuchuje, ale brawa dla głowy, że kiwał głową mówi tak tak rzeczywiście nim nasze ma moje pierwsze małżeństwo byliśmy jeszcze wtedy młodzi bardzo w sobie zakochani, ale po tym, jak pojechaliśmy kiedyś na Mazury i zaczął się poziomo w dziurach i już koniec już niema nic o tym, mężowi miłość tylko za zbieranie grzybów małym mieszkaniu pod namiotami kombajn, gdzie się w jeziorach i już z skończyła się prywatna opowieści i to naprawdę było bardzo trudne i ja myśmy te rozmowy z taką bardzo osobistą właściwie przeprowadził już plany ogłosił jako 1 z ostatnich jako 1 z ostatnich inni jako jedno z naszych ostatnich spotkań trochę też powiedziałabym właśnie Ewa Chotomska tutaj miała na to wpływ, ponieważ Ewa po uchylała różne takie drzwiczki, że tak tajemnice i aż poczułam upoważniona do tego, żeby pociągnąć ich i tak to zrobiła zresztą Ewa powiedziała mi, że moi, a co pani na to prawda, że ona albo prostowała albo podskakiwała albo mówiono nie tak do końca to może aż tak źle nie było i rzeczywiście to jej prywatne życie mają one tak też no właśnie cały czas zazębia się z z pisaniem najpierw GM wielka młodzieńcza studencka miłość szybki ślub pojawiła się Ewa dużo pracy dużo zajęć i bardzo szybko okazało się, że nie rozumieją się ze swoim Wanda Chotomska nie rozumie nie rozumie się ze swoim pierwszym mężu, który jednak miał trochę inne poglądy i on w ogóle tak jak ona mówiąc cały czas tylko mówił o tym, że chce wyjechać z Polski niż on chce pojechać do Stanów liczył, że tam zrobi jakieś biznesy jej to w ogóle nie odpowiadały sądzi się w zasadzie za zgodą rozwiedli bez żadnego większego dramatu, choć oczywiście zupełnie innego zdania była Ewa Nowak Hrymowicz nasze rozliczają się w liczbach 5 proc dobrze się rozsypał w 2 i cenne tata rzeczywiście wyjechał z zrealizował tu swoje marzenie i zniknął z Polski i ona została mówi o Ewie teraz z babcią, czyli właśnie z mamą swojego taty to babcia stała się dla nich najważniejsze, kiedy była jeszcze małą dziewczynką nie chodziła do szkoły, ponieważ Wanda mieszkałem w strasznym maleńkim niebezpieczne wręcz mieszkaniu w centrum Warszawy opalane mieć jakąś kozę mówi Halina i bez żadnych wygód są z łazienką gdzieś na na korytarzu i nie chciała sprowadzać Ewy do tego mieszkania tylko jeździła do nich do Anina do rządu o swojej teściowej i do domu córki, która tam mieszkała i tam to rozstanie czy też tamę ten to na pewno wywarło bardzo duży wpływ na ich kontakty i o tym, otwarcie mówi Ewa Chotomska opowiadała o tym, zresztą przy okazji tej książki udzieliło właśnie kilku wywiadów, bo ludzi to bardzo interesuje jak to jest możliwe, że autorka fantastycznych tekstów dla dzieci uwielbiająca spotkania z dziećmi niż mająca świetny kontakt ze swoimi czytelnikami nie poradziła sobie do końca z macierzyństwa relacją z własnym dzieckiem, a to oczywiście jeszcze, żeby było ciekawiej, by nie przypadek odosobniony, bo takich przypadków Pisarek dziecięcych czy nawet filozofów wypowiadających się wychowywaniu dzieci tu John lock przy tym do głowy, który porzucił kilkoro swoich dzieci, a sam pisałem laboratoria i wychowaniu no jakoś tak jakby natura ludzka jest skonstruowana, że te wielkie postaci, które mają ogromny wkład na rzecz kultury, by dziecięcej w życiu osobistym z własnymi dziećmi wcale nie tak prosto na imię, gdzie wcale nie tak łatwo sobie radzą tak powiedziała zresztą na 1 ze spotkaniem w po ukazaniu się tej książki wnuczka Wandy Chotomskiej widać, więc ludzie tak mają czym jest tutaj o uznanie szacunek dla wielkiej babci prawda, ale z drugiej strony podkreślanie aleja babci nie miała ona była mała babcia była najczęściej nieobecna na spotkaniu z innymi dziećmi tak, a wnuczka złapała z nią kontakt dopiero kiedy już była sama taką dorastającą nastolatką i babcia była świetną przewodniczką np. na wycieczkach po Europie pokazała jej świat, więc rano są pewne cechy pewne drzazgi hala w Gdyni w tej w tej rodzinie my to są ich bardzo prywatne sprawy i nie chciałem w to wchodzić, ale one też same wyszły w którymś momencie ujawnić prawdę powiedziawszy, kiedy zabieram się zapisanie tej książki osoby tak mówiłam, że nie będę nie będę się tam wóz zagłębiać w to ich relacje trudno tych 4 już w tej chwili kobiet, bo jest jeszcze prawnuczka, ale również na zdjęciu w książce można, ale ona sama, ale one same z tym wyszły one same po prostu w którymś momencie do mnie zapukały słuchaj trzeba o tym, też opowiedzieć, bo ten Bocian obraz będzie niepewnie pełny, jeżeli nie czytelnik się nie dowie jak to było, kiedy mama związała się z nowym mężczyzną ze swoją największą miłością geniuszem Stecem artystą malarzem i to była naprawdę wielka miłość i znowu niestety tę tezę stosunki między matką córką niebyły nie były najlepsze, ponieważ Ewa nie mogła sobie poradzić z obecnością tego mężczyzny w życiu swojej mamy przecież przypominam Wanda Chotomska miała ten sam problem, kiedy była nastolatką ona z kolei nie mogła ścierpieć kobiet, które pojawiały się walczą jej taty po śmierci matki, więc mało ten ten wątek się przez całą biografię Wandy Chotomskiej przewijało, bo w każdym pokoleniu, a były w tym w tej rodzinie przede wszystkim i są silne kobiety i o tym, się też dowiadujemy czytając o jej właśnie babci mamie o kobiecie z charakterem wszystkie silna kobieta Wanda Chotomska ne, która mówi, że niema nic do aut do ukrycia w podtytule książki z bohaterką książki Barbary Gawryluk książki wydawnictwa marginesy, którą mamy teraz dla państwa w prezencie kilka egzemplarzy prosimy o maile na adres wieczór małpa TOK Kapka FM wieczór małpa tak krótka FM, a już bardzo dziękuję za rozmowę naszym gościem była autorka książki o Wandzie Chotomskiej ner autorka książek dla dzieci tłumaczka dziennikarka Barbara Gawryluk dziękuję bardzo za rozmowę bardzo dziękuję zapraszamy państwa na informację Radia tokfm itp Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA