REKLAMA

"Czy Ty pamiętasz, dziewczyno rok tłusty, jak my bili panów cepami w zapusty." O Rabacji Galicyjskiej

Światopodgląd
Data emisji:
2017-02-23 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
22:30 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
podgląd itp dziś Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem jest teraz dr Michał Rosiak zginął z Instytutu slawistyki Polskiej Akademii Nauk dokładnie będziemy rozmawiać o panach tak nam z prezes prawa i sprawiedliwości, który jak to ujął pan ma docenta przed sobą nie mam niestety nie mam takich imprez związanych, ale rzeczywiście o pana brzucha ma przede wszystkim będzie z, dlatego że Gontarz różnie tak niektórzy podają, kiedy dokładnie wyznaczyć początek, ale Rozwiń » uznałem, że był to 18 lutego do końca marca 1800 czterdziestego szóstego roku w Galicji Galicji zachodniej trwała rewolta Chłopska zwana powszechnie raban akcję albo rzezią galicyjską wydaje się, że elementy jest o tyle ciekawe i ważny, że to jest takie zdarzenie w historii, które po dziś dzień ma bardzo różne interpretacje co może przedstawią 2 tezy, że proszek i odbić im nie poprawi z 1 strony jest wynikiem tego, że jest to dyskusja o silnie zideologizowane tych w naszym dzisiejszym myśleniem naszymi dzisiejszymi jakimiś upór kartkami, bo ścieżkami myślowymi, a drugi powód tego, że po dziś dzień bardzo skrajne są interpretacje, o czym zaraz powiemy drugi powód jest taki, że dotyczy to chłopów i tego, że Anwil już nie mieli oni głosów w historii to znaczy mieli słaby głos bardzo słabo zapisali swoją perspektywę na papierze czują przekazali wchodzi w życie nie ma co pan odniesie w moich 2 tras w i tak znacznie się oczywiście w pełni jest w pełni z nową z tezami zgadzam nie tutaj trzeba powiedzieć 1 taką, że zna po prostu my lubimy sobie myśleć w kategoriach takich trochę powiedzmy sobie nie takiego nie Dmowskiego manicheizm powiedział znaczy my lubimy sobie wymyślać, że tutaj 1 strona jest dobra druga strona jest zła prawda i tak dobra strona to taka niewinna gdzieś tam sobie tutaj prawda, próbując zaradzić natomiast druga jest zła i bezwzględna i rabacji galicyjskiej z takim wydarzeniem tutaj symptomatyczna naszemu miastu wymyka każdej z każdej tego typu generalizacji trzeba rozpatrywać na wielu różnych poziomach na wielu różnych naprawdę punktach odniesienia i wpisać go prostując kontekst i nie tylko w historii Polski, bo w ogóle w historii Europy no my przypomnimy, że nie rok wybuchu rabacji galicyjskiej 1800 czterdziesty szósty to jest krok od wiosny ludów w całej Europie nie zmienia się system polityczny trwający od średniowiecza i od końca średniowiecza wy no no właśnie do dziewiętnastego wieku, więc jesteś bardzo złożonej wielopoziomowe zjawisko, o którym którego po prostu nie można upraszczać czy i sprowadzać do 2 takich dominujących narracji mamy, a te 2 dominujące narracje 1 to jest opowieść o tym jak na opuszczenie Unii przez austriackich zaborców chłopi, ale uniemożliwili przygotowywane powstanie narodowe powstanie przeciwko zaborcom, a druga opowieść taka skrajna, która też z różnych powodów w różnych okresach historycznych była przywoływana, że w dużym uproszczeniu był to konflikt klasowy, czyli chłopi wystąpili przeciwko panom oby już się główną przeciwko mężczyźnie w dużym uproszczeniu to są dziś zbyt wiele skrajne interpretacje pomiędzy którymi rozumiem będziemy się poruszać taktyką jest 1 rzecz należy tutaj dodać, że to skrajne interpretacje nie są równoważne znaczy umówmy się, że ta kwestia analizy klasowej rabacji galicyjskiej jest tak naprawdę kwestią, która bardzo rzadko się gdzieś pojawia, o ile w ogóle się Wojas nie tylko dziś Bourne to znaczy w PRL-u też oczywiście byli historycy zainteresowanie tym tematem, który gdzieś tam byłem zresztą bardzo dobrzy historycy się też są bardzo dobrze Fisz prezydent ma ten zajmujący mnie no ale ten temat jednak jest taki dużo łatwiej go interpretować przez pryzmat właśnie tego od nas tutaj proszę bardzo rabat się, że jeśli już i wszystko wszystko jest wszystko jest jasne jest dużo bardziej dominujące jest to narracja jednak o tym, że z ronda druga, czyli da taka, w której no no bez wolni chłopi głupi prawda dający się napuszczać i t d . tak dalej przeciwko mnie przeciwko swoim dobrym dobrym panem, jeżeli wpisany Mira Balcer galicyjska gdzieś mnie gdzieś w Google to mniej dodać sobie, przyglądając się tylko 2 artykuły, które mówią o taki klasowy interpretacji natomiast cała reszta inny pokazuje jak bardzo źli nie żyli chłopi prawda tutaj 1 polskich polskich fanów, że zawali terminale 1 i ten dobry moment, żebyśmy wysłuchali ruty z batonikami przypomnę państwu dr Michał g 8 jest państwa gościem i zaraz wracamy to była runda izba nogami, a Study jest dr Michał bał się z Instytutu slawistyki polskiej kryminał jeszcze zmierzyć się do gry w rozmawiamy o niejako w rocznicę nie dosłownie urwał punkt w czasie podać datę 181920 lutego, ale w rocznicę rewolty chłopskiej zwanej renowacją albo rzezią galicyjską to się wszystko bardzo dobrze składa, dlatego że mam jeszcze godzinę temu rozmawialiśmy o mnie już w spektaklu klątwa Stanisława Wyspiańskiego, a tak się składa, że w tym roku wesele Wyspiańskiego zostało lekturą na narodowe czytanie 2017 roku, a stałym w tej sztuce i dobrze odbija się 33 czy czy też pamięć po rabacji galicyjskiej, zanim wrócimy do interpretacji tego jak zrozumienia, o czym dlaczego chłopi wystąpili ja jak w komorze w kilka faktów przywołajmy czym była pańszczyzna w 1800 czterdziestym szóstym w naszych ziemiach Galicja Austriacy zabór nos w pierwszej kolejności należy powiedzieć, że pańszczyzna był to system takiej gospodarki, w których chłopi odrabiali za darmo musieli pracować na szlacheckich czy pańskich polach, o ile dobrze pamiętam w tej chwili to bodajże w Galicji mniej więcej wtedy jakiś 3 dni tygodniowo darmowej pracy no wyobraźmy sobie nachodzili naszego pracodawcy na 3 dni za darmo w jedno 1 000 000 Sudan konserwatystów, którzy mówili to takie płacenie podatków nie, bo płacili jeszcze cięższe dodatkowo ponad 3 był jeszcze z ziemi, więc to nie do końca, czyli EMEA East, z czym jeszcze ta pańszczyzna olędrzy nowym poza tym jest to też darmową pracę z ZUS w trakcie takich ważniejszych wydarzeń i prac polowych jak żniwa jak jak zbiory właśnie tak jedno zaś w Emden poza tym to co najważniejsze to to, że praktycznie nieograniczona władza pana szlachcica nad chłopami różnie to się oczywiście okładał natomiast weźmy pod uwagę, że to z 19 wiek w, czyli teoretycznie, ale bardzo często także praktycznie pan mógł zabić chłopak nie ponosi za to żadnych konsekwencji to jest pewne i pewne jest, że Towarzystwo demokratyczne przygotowywał wtedy powstanie to też jest fakt i to MIiB i tutaj już pojawiają się różne interpretacje jak bardzo było rozumiane wśród czy powstańców czy mu inteligencji, ale czy panów potrzeba uwłaszczenia uwolnienia ich chłopów w w OIT jest bardzo długa historia znaczy już wchodzimy w kwestie budowania, gdy 2 koncepcji narodowych, które w tamtym czasie czy w ogóle w kontekście Pol Rzeczpospolitej z wcześniejszym jest funkcjonowały z nie to jest dłuższa opowieść, ale nie wzięli w nich dusza to po informacjach trudno WTO, że noworocznym jest państwo gościom wracałem ATA świat lub pod blond wamp w RPA świat lub podgląd itp 171 lat temu wybuchła tzw. aborcja galicyjska RM chłopi podpuszcza ni przez austriackich urzędników zaborców ziem masakrą w Walii, ale swoich panów i pomogli Austriakom zapobiec nie do aut nie dopuścić do powstania Narodowego, które było przygotowywane z powstaniem takich tak niepodległościowego itd to jest o tyle ciekawy intrygujący moment swej historii, że po dziś dzień lub odwołuje czy powoduje uczy inspiruje różne interpretacje tego zdarzenia pozwolę sobie na 2 cytaty High czy warto Rudnevs faktów historycznych dodać, że mam mówić o tym, że pańszczyzna, że chłopi byli zobowiązani ciężko pracować a, a nawet te 3 dni Ewę k nie dla siebie tylko dla pana i nie mieli wolności ale, toteż lata czterdzieste to był element to było trudne klęskę za klęską spadała na polską wieś, więc chłopi byli bardzo trudnych warunkach znalazłyśmy taki tekst Jacka Wacha Borkowicz ciała w plusie minusie z ubiegłego roku, który pisał tak robotę to temat wstydliwy nawet w PRL raczej się nią nie chwalono nie sposób ustawić się przecież chwalebnym szeregu polskich powstań narodowych brat zabił brata, a więc pytanie kim byli chłopi, czyli Polakami to jest moim zdaniem to jest kluczowe pytanie, jeżeli w ogóle mu chcemy mówić chcemy cokolwiek powiedzieć na temat rabacji z z 1 prostego powodu, dlatego że jak, gdyby każda dyskusja na temat rybacy zaczyna się od tego, że Ruchowi prawda tutaj wyznali Polaków i t d. tak dalej zacznijmy od tego, że najczęściej osoby, które odwołują się do tego, że obniżona i Polaków nie no raczej byliby sorry taki, by powiedzmy sobie nie opozycji do do tych spółek miejsc zdjęciowych mówiąc Polaków, którzy wyznali, że tak, że ta opcja związana z powstaniem krakowskim rządzony narodowi Rzeczypospolitej polskiej i tereny bardzo od osoby aktywnie aktywnie działające jak gdyby w tym powstaniu mnie w powstaniu krakowskim dzisiaj byłyby o określany mianem lewactwa przecież no no to były osoby, które podgrzało porządek społeczny dodatkowo domagały się jakiś tam równości społecznej prawda pod sztandarem polskości, więc to jest kluczowa sprawa jest już w ogóle koncepcja narodowa w przypadku rabacji galicyjskiej, dlaczego dlatego, że mamy dywan wniesie, zderzając 2 nie 2 takie powiedzmy podejścia do kwestii narodowej czy koncepcji w ogóle narodu pierwsza to jest koncepcja narodu, która spełnia tak Indian określa jako naród nowożytnym, która powstała w okresie właśnie kształtowanie się gospodarek Folwarczny pańszczyźnianych i o co w nich chodziło chodziło o to, że Szlachta wytworzyła takie powiązanie niemy narodu stąd częścią, która była jak gdyby podmiotem politycznym znaczy nie damy w wieży można znaleźć bardzo duże cytatów, które nie w wodzie tylko naród już w okresie elekcji innym oczywiście to się w niej też tak powiedzmy sobie ukształtowało w pełni, że naród to jest jedyny taki powie, że taki suweren wręcz takie cytaty niektóre ma prawo wybierać króla, który jest tutaj prawda odpowiedzialny za kwestie polityczne i t d . z niemniej w kraju nie jest tak ta koncepcja narodu wiązała się bardzo ściśle tylko i wyłącznie z 1 klasą społeczną mianowicie ze szlachtą w sam wyraz naród prawda etymologicznie z oznacza że, gdy ktoś tam się urodził prawda, że wywodzi się z czegoś mnie to wywodzenie się było oczywiście nie z powodzeniem się od Sarmatów plemienia Sarmatów, które tam z innym rzekomo osiedliło się na terytorium Polski i miało to na cel na celu 1 zasadniczą sprawę odróżnić się od 80 % społeczności społeczności terytorium Polski, czyli chłopów zaś chodziło o to, żeby pokazać, że my jako warstwa prawda mamy prawdziwą podmiotowość polityczną Szlachta i odróżniamy się od chłopów, którzy kim byli no właśnie byli nikim, jeżeli ich hobby powiedziałby tam z 17318 wieku żołnierz z nie koniec był Polakiem cóż nigdy nie zdarzyło, ale oni z Polakiem tak samo jak już akcji są najlepszym wypadku został wdrożony przez swojego pana no przecież jak to tutaj nie takie chamstwo takie będzie tutaj mówić, że należą oni są na równi przecież nie są to zła koncepcja taka powiedzmy sobie nowożytna koncepcja narodu polskiego, gdzie one się związała ściśle z jedno i wyłącznie klasą i była stworzona po to, żeby z 1 strony jak gdyby tą władzą polityczną skoncentrować właśnie na tej klasie społecznej i dróg poniekąd trochę śluzy uniezależnić od króla prawda no no Polski system w rynnie demokracji szlacheckiej pozostaną, który nie był powstał w opozycji do zachodnich monarchii absolutyzm etyczny, w które funkcjonowały od powiedzmy w dniu piętnastego i t d. dojdą do dołu praktycznie końca dziewiętnastego wieku nie polskiej demokracji z racji bardzo często Lesław Pabis napisała o tym, że tutaj mamy do czynienia z pełną wolnością tak dalej tak dalej w natomiast nie z drugiej strony miał na celu odróżnienie się od chłopów jak koty jako tych, którzy byli tej narodowości pozbawieni i w powstaniu w relacji Galicyjskie zdarza się zderza się z tym jeszcze druga koncepcja narodowości czy druga koncepcja polskości, które są efektem wszystkich tych ruchów związanych z wiosną ludów Europy w tym co się działo po po rewolucji francuskiej są z, abym był pod sztandarami Liliana Gos Lara i Edwarda Dembowskiego m. in . z Towarzystwo demokratyczne Polski związek narodu polskiego i tak DART i jaką drugą koncepcją narodu tak tak roboczo bym określił jako taką koncepcję anty kolonialną taką nie jest anty imperialną wręcz i ta druga koncepcja narodu to bardzo ciekawe, bo one, gdyby nie my wiemy co unikała znaczona przechodzi przez wszystkie identyfikacji etnicznej rasowej narodu od pana bazy tych romantyków nasze pojawia bardzo często próba zbijania doskonale przecież o tym, pisała w inny, odnosząc się do dodała do tego co się działo wśród romantyków ona przecina tożsamości klasowe czy etniczne nie znaczona jest w projekcie jeszcze wtedy ona zbudowana tragizm Liliana Oslo reaktory w oparciu o uwłaszczenie chłopów i został przez nich tak zaatakowali z 1 prostego powodu no i chłopi przez lata pańszczyzny po prostu twierdzili, że nie będziemy wierzyć panom cokolwiek nam nie obiecywali prawda prędzej właśnie uwierzymy, że austriackiemu zbyt odległy no nie wtrącał się no no no figurą króla cara o biegu, na który może nie wie co się dzieje złego z Rzymu, gdybym wiedział tobym w akcji tak bardzo często tak tak zresztą już to funkcjonowało już, że jeżeli weźmiemy pod uwagę powstanie kostki Napierskiego na Podhalu 1000 tys w 17 wieków w połowie osiemnastego wieku, bo tam kilka powstań było na Podhalu w tamtym czasie nie jest on też dam z manifesty czy w tych listach, gdyż pojawiały tam też taka koncepcja prawda aż tutaj nie Car czy król jeszcze wtedy oczywiście król mnie czy król Polski no to on nie wie bo gdyby wiedział toby nas tutaj prawda ocalił i t d. tym Władimir Putin to dziś dzień funkcjonuje w tym do naszych Neymar 2 koncepcje EMP narodu narodowe i dlaczego to jest istotne, dlaczego pan w przytaczanym w kontekście Meraba akcji powstania Anzelm nie uczy rewolty bardziej o naszym ruchu chłopskiego, bo patrząc z perspektywy chłopów no oni jak gdyby nie rozróżnia tych koncepcji ani nie mieli takich pojęć historycznych sobie dla nich po prostu bandu banalną panem, który uciskał nogę przychodziły ich pan, który uważa się, że jest Polakiem twierdzy mówił w tym chłopom żywy to nie macie prawa strona tutaj mówię tak w cudzysłowie w tym nie macie prawa szczytu z polskością identyfikować teraz jak przychodzą inni panowie, mówiąc że choć tutaj z nami my was wyzwolimy, a też są jakimiś tam czy są postrzegani przez obuwie kopano wylotów chłopi byli wobec nich nieufni profesora skutki są w słoiku tak o tym, mówiliśmy trochę przed informacjami pamięć o rabacji jest dziś dzień pamięci szlachecką nawet jeśli dostrzegasz racji chłopskie tym samym przedstawiany jest takie musiała go widzieć Szlachta mamy, więc do czynienia z buntem opisywanym jako zwierzęcy dziki brutalny dzieło bezmyślnej ciemnej krwawej tłuszczy zdolne jedynie do niszczenia w, a na dodatek inspirowanej przez Austriaków austriacka intryga i Chłopska ciemnota w tyle trzeba było, żeby nie mierzyć się z problemem poważnie wśród przyczyn rabacji to oczywiście austriacka polityka są zresztą także propagandowe działanie szlacheckich radykałów warto jednak poszukać jeszcze innej perspektywy spróbujmy spojrzeć na rabacji galicyjską od strony tych, którzy przeprowadzili nie jest to zadanie łatwe ówcześni chłopi nie pozostawili historykom wspomnień własnych odezwy dokumentów, a jednak dajesz ten głos usłyszeć można poszukiwać w radach rabacji galicyjskiej i wydarzeniach poprzedzających autonomicznych form Ludowego oporu głosów protestu samodzielnej kultury niezależnej zarówno austriackich plotek, jaki od powstańczej propagandy walka Chłopska zaczęła się na długo przed szlachecki powstaniem wybuchło przy niskiej kulminacji, ale jej nie zrodził się na nią radni razem się podoba ten jest takie podejście znaczy no no 3 rybacy galicyjska dlatego jest jak gdyby 11 chyba 1 z niewielu tak naprawdę gdzieś tam funkcjonujących w świadomości nie buntów Chłopskich z tego prostego powodu, że inną bardzo dużo osób zostało w w jej trakcie zamordowanych na szacunki mówią przepisy są do 22000 osób przede wszystkim była to Szlachta byli to księża i giną gdzieś tam osoby powiązane i rewolwer później w 4 lat późniejszej fazie był to bardzo okrutny brutalny tak Morawski, lecz i rabunki dlatego gdyby funkcjonuje relacja funkcjonuje społeczne państwo także z takim po prostu chłopcem dobicia no no w funkcjonuje w stosunku do rabacji galicyjskiej zagęszczają się wszystkie takie negatywne stereotypy na temat hubów po pierwsze, bez wolność chłopów prawda, że kupi oczywiście nie mogli wypróbować seks jest niezgodne z faktami historycznymi na temat rabacji, że byli wykorzystani no dobrze, ale ten rząd równie dobrze możemy powiedzieć, że to jak przelał stwierdził prawda, że no tutaj jesteśmy wykorzystywani przez polskich chłopów, więc na Sojusz, jaki stan tymczasowy po ich Sojusz polityczny z Austriakami pod nóż, by usunąć naszych panów, który na ścianie rząd, a potem spróbujemy dziś tam być może jakoś sobie wolność walczy w ramach tych szerokich ruchów wroga wrzesień okazał się naiwny pozują na 1 z żylaków w 1 aresztowany i w ogóle jeżeli, gdybyśmy spojrzeli na chłodno na rabacji galicyjską po prostu tak bez emocji gdzieś tam próbowali odnaleźć różnego rodzaju sojuszy i t d. jest niektóre zamach nie funkcjonowały to moglibyśmy tutaj stworzyć bardzo dobrą taką wersję polskiej gry o tron tylko oczywiście nie nazwałabym to gra jutro z 1 strony mamy prawda Austriaków, którzy czują jakiś tam pismo nosem, że Polacy coś knują prawda więc tak się zastanawiam, gdzie tu można ich obrażają oczywiście wiedzą w pierwszej kolejności że, że jest chłopi, którzy mnie, którzy byli już są przez polskich panów nie wykorzystywanie od wieków i tam tam są to napięcia klasowe z drugiej strony mamy Jakuba Szeli, który nie jest chłopem, który wprost to widzi mnie widzi sam jest przecież poddany temu wszystkiemu mali żołnierze w niektórych powieściach jest okrutnikiem Cyganki manipulowani temp le, a w niektórych jest przywódcą lokalnej uproszczeń na 31, gdyby dalej kontynuować to metafora z GROM-u tronu to Top trendy jak każdy bohater gry tron prawda, że tutaj nie cynik manipulator z 1 strony okrutnik z drugiej no wie, jakim był w prawdopodobnie się z tego nigdy nie dowiemy, bo z innym zawsze będziemy mieli pewnego rodzaju skazy taką, że rabacji przede wszystkim opowiadała Szlachta później mamy tam jednoznaczną interpretację rzezi głupiej tłuszczy chamskie prawda, która zabija, ale ktoś mógłby zarzucić pan, że pan też podchodzi do tego od czego do tej do tego opowiadania bada czy rabat jest pewną intencją, czyli z intencją zaatakowania panów we to intencją zmian lewicową, a w kapitalistyczną anty pańszczyźnianych anty szlachecką miały usprawiedliwić strzelba wystrzeli bohatera no no właśnie no właśnie ty nie znaczy tak nigdy nie można stwierdzić, że w momencie, w którym mamy do czynienia z z rynną z rzeczywiście z rzezią, w której nowe bramy 2000 osób nawet gdyby tylko 1 zginęła prawda no to jest jednak życie i nie można usprawiedliwiać no prawda no no nie ma oczywiście jakość ludzki na nowo co akurat byśmy się znaleźć na tej nas, bo ja po prostu mnie moje podejście wynika z 1 z naszych sentymentów bez resentymentów przede wszystkim nas cieszy też z tego, że nowo, jeżeli był bardzo wyraźnie widzę, niemniej zideologizowane nie mnie podejście do rabacji galicyjskiej to nie tyle należy odwrócić to i twierdzi żona była cudownym i t d . tylko mieć baczenie na te wszystkie wątki, które zawsze pojawią się znów chłopów księży wobec głupi chłop jest brutalny prawda i hobby przede wszystkim bezwolny no i dr Michał Rosiak z Instytutu slawistyki Polskiej Akademii Nauk państwa gościem rozmawialiśmy o tzw. rabacji chłopskiej 1800 czterdziestego szóstego roku tyle co z Anną Głogowską do państwa dziś przygotowałyśmy Kamil Wróblewski realizował program informacja o nich zaprasza Maciej Zakrocki, a światu podgląd kart Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA