REKLAMA

Ukraiński wieszcz patronem warszawskiego skweru. Kim był Wasyl Stus?

Światopodgląd
Data emisji:
2017-03-15 16:20
Audycja:
Światopodgląd
Prowadzący:
Czas trwania:
14:03 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Lichnerowicz o państwa gościem jest teraz i Zaroślińska publicystka inna autorka książek o Ukrainie czy z wywiadów z ukraińskimi ważnymi postaciami działaczka z działaczka społeczna od lat zaangażowana własnych ferm polsko-ukraiński dialog dziś w Warszawie mnie oficjalnie został otwarty dół na warszawskim Mokotowie skwer Wasyla z Tulsa i tak pomyślałyśmy, że to jest bardzo dobry moment, żeby Polakom o tym, którzy może ostro się mniej słyszeli przypomnieć te Rozwiń » postaci, bo i biografia jego jest niezwykła i niezwykle poruszająca co pozwala sobie na początek drzew przypomniał, że Wasyl Stus urodził się w 3008 . roku wtedy w biurze związku Radzieckim w młodości początki nazwijmy to swojej kariery spędził w Doniecku są też jest jakość gry ciekawe istotne no ale zmarł w osiemdziesiątym piątym roku po osiemdziesiątym piątym roku jest niebywale uderzające w gułagu LM w łagrach błaga los nie już nie było jak już nie było ale, ale ten perski Gułag do tej pory jest symbolem, a więc może na początek Stus z 1 strony uważamy za najwybitniejszego bodaj poetę drugiej połowy dwudziestego wieku, ale jednocześnie aż 1 uważany za 1 z najważniejszych ukraińskich dysydentów takiego bardzo aktywnego też załóż współzałożyciel la marsjańskiej EMA grupy na Ukrainie mam wrażenie, że rzeźba MPM postać dysydenta tym trochę przysłania cały czas to postać poety przede wszystkim dzień dobry państwu dziękuję bardzo za zaproszenie ja nie wiem czy przesłania inna jest perspektywa Polska od mostu stała i inna jest dla Ukrainy moim skromnym zdaniem w Polsce Stus jest przede wszystkim jego nazwisko jest przede wszystkim kojarzony właśnie z tym, że był poetą o autorze byłego dysydenta ma, żeby był łagier wynikiem z ogromnymi wyrokami i że w zasadzie nie wiadomo jak było z jego śmiercią liczy ona zmarł śmiercią naturalną czy nie dostał pomocy był bardzo ciężko chory miał 13 żołądka osiemdziesiątym piątym roku i był po raz kolejny w izolatce, więc są kompletnie nie wiadomo co się tam wydarzyło tak jak i o losy ukraińskich dysydentów nie są znane tak samo Ion jako dysydent jest o wiele mniej znane wydają się, że na Ukrainie on jest jest pewnym symbolem losów inteligencji ukraińskiej dwudziestego wieku, bo to jest przede wszystkim najważniejszej przypomnijmy, bo nie chciałbym, żeby mi to po domu umknęło, że jego zdjęcie jego twarzą miał w przepiękną twarz towarzyszyła rewolucji godności na kijowskim Majdanie przez cały czas nawet jest takie zdanie jestem zwami tam ono było gdzieś też, że była pokazywana cały, czas więc ze staży dla młodego pokolenia one jako dysydent jest ważne oczywiście jest klasykiem jeśli może tak powiedzieć w szkołach, ponieważ jego utwory są lekturą obowiązkową ale kto co wybierała z tego no to jakby wiadomo natomiast ja rozumiem, że być może na razie w związku z tym, że nasze spotkanie przy okazji otwarcia skweru jego imienia wstydzi jest bardzo ważna przybliżenie tej postaci i pokazanie Trocha Kimon był wtedy, kiedy żył, jakby z co z tych wartości, które on i jego o inne jego współtowarzysza dysydenci ukraińscy tt wartości, które do dziś trwają dla wielu osób na Ukrainie do różnych pokoleń nadal są ważne także ja bym chciał być tylko, że osobiście jestem bardzo szczęśliwa, że w końcu tak się stało, że będzie ten skwar GM, dlatego że dzięki temu symbolicznie taka wspaniała postać głosem Strus, który jest symbolem w ogóle był chyba jednak losów Europy Środkowo-Wschodniej dwudziestego wieku on jest przede wszystkim ukraińskim symbolem, ale myślę, że jest symbolem dla nas wszystkich właśnie tej części historii tej części Europy dwudziestego wieku jedno jestem szczęśliwa, że ten skwar będzie, chociaż taki sposób jego postaci zaistnieje być może pociągnie za sobą trochę więcej publikacji OPS, zwłaszcza że tych publikacji prawie w ogóle nie ma to znaczy na Ukrainie były wydane 2 bardzo ciekawe książki jemu poświęcona żadna z nich nie była tłumaczona, ale też nie ma większego wyboru tłumaczenia wierszy Stuhra, o ile dobrze pamiętam to było w dziewięćdziesiątym szóstym roku niewielki i pojedyncze wiersze, które wchodziły do zebranych utworów, a jego największy najbardziej znana zbiór palimpsest jedno dla dawno powinien być to wspaniała poezja jak ryby przyznam, że kiedy przygotowywałam się w tej audycji tej idei czy trwała jeszcze o koszty są to jednak lobbing dla mnie uderzające jest to, że chyba tak mało wiemy my Polacy, a może moje młodsze pokolenie o losach tej inteligencji ukraińskiej AMG biografia stosował jest tak niebywale tragiczna i poruszająca jego odwaga jest jednak poruszająca, że aż niewiarygodna, a to znaczy to słowa takie jak w człowieczeństwo z drugiej strony totalitaryzm one straciły 1 swoją moc rażenia w dzisiejszej debacie, gdy wreszcie krok po kroku śledzi i trzeba taką jak jego biografię no to w podmiotach w osłupienie wręcz element wprowadziła jak może tylko dla faktów powiem on ze mną bardzo już jako młody człowiek zaczął publikować swoje wiersze, choć mecz z trudnością na początku przebijał się stąd też, że muszą pracować też fizycznie udał się z Doniecka wyjechać w segmencie do Kijowa i po siedemdziesiątym drugim roku został po raz pierwszy aresztowany wcześniej dokonał takiego bardzo symbolicznego trochę się to z opowieścią o Dziadach też skojarzyło, dlatego że odpowiedź, bo w teatrze tak, gdy on w kinie w kinie na pokazie filmu Paradżanowa cienie zapomnianych przodków, gdy on wykrzyknął rannych, kto przeci w tyranii niech wstanie jak w dół co tak jak duże, jakie znaczenie miał pecha to miało go przede wszystkim zaś co się wydarzyło się 1005 . roku, kiedy jest bardzo aktywna i czynna wpier w jednak bardzo ważna grupa wtedy jeszcze ani siebie nie nazywali nawet dysydentami, ale ruch Silesia Nike uczyli pokolenia lat sześćdziesiątych wtedy oni w tamtych latach nie stawiali sobie jeszcze w celu walki z systemem z totalitaryzmem ukraińscy dysydenci lat sześćdziesiątych oni walczyli o to, żeby było prawo do języka ukraińskiego prawa do kultury ukraińskiej, żeby mogło się ukazywać i być publicznie głoszone mówiono też, że na ulicach przy różnego rodzaju obchodach inne ważne utwory w języku ich tu była walka o ukraińską kulturę i przestrzeń dla tej alei prawo do bycia Ukraińcem do określenia siebie jako u jako Ukrainiec potem dopiero właśnie w wyniku no bardzo ostrej i pamiętajmy o tym, że sowieckie władze w stosunku do ukraińskich dysydentów jednak stosowały najcięższa wyroki i kary w wyniku tego ten ruch przesłał ewolucje i stał się ruchem studenckim, a znaczna część jeśli presja na kiju przyłączyła się również do utworzonej w siedemdziesiątym szóstym roku ukraińskich rosyjskiej grupy i studia pani wspomniała również tylko, że on dopiero co wyszedł z kolejnego gola i zaraz za chwilę dostał drugi tak wtedy, więc wtedy, kiedy został członkiem siedział Aram nie był jedyny zresztą to drugi raz został aresztowany 8 rok przed olimpiadą moskiewską na wyrok 10 lat, którego zarząd i 5 trojga, a jeszcze o to, żeby wrócić do tego wydarzenia, bo to jest bardzo ważne to było, ale ten pokaz filmu Paradżanowa był w opinii wielu osób inteligencji nie tylko zresztą ukraińskim, ale przede wszystkim ukraińskiej był takim pierwszym wyrazem publicznego aktem mnie pokory i najpierw stał Iwan Dziuba 1 z ówczesnych liderów ruchu się bez żadnych sił, ale one publicznie coś powiedział i to była właśnie te słowa były reakcją Chrystusa ażeby w UE wesprze Dziuba jednocześnie okazać swój protest, ale bardzo ważna jest, kiedy mówimy ostu się pani mówiła dużo jest zresztą tak było tak, że on był niesłychanie taki pryncypialny w swojej niepokoi, że szła w tym w swoim buncie proteście, a miał też nie słychać to mówią wszyscy ci jednak widać we wspomnieniach tych, którzy go znali też żyją do dzisiaj, że ona niesłychaną wrażliwość i rzeczywiście niesłychany wyczulenie na każdy rodzaj niesprawiedliwości i tylko bowiem, że w którymś momencie wtedy, kiedy był w łagrze on próbował doprowadzić do tego, żeby w imię Solidarności, a zwierzęciem politycznym litewskim po części obozu zaprotestowała co się udało i dzięki temu potem był też, że dla wielu więźniów innych narodowości no symbole właśnie tej Solidarności to jest osobna sprawa Solidarność więźniów politycznych różnych narodowości w łagrach, ale to właśnie może teraz po wyspie szybko do Wandy 8 zostało znów aresztowany skazany trafił do łagru perskiego i tam miał zakaz widzeń z rodziną zamykane w izolatce ogłaszał głodówki, ale udało mu się jakieś wiersze część wierszy przemycić poza poza łagru, bo część i jak wynika z różnych danin ustaleń została spalona po prostu przez szefostwo gułagu i również tam właśnie były jego opowieści o Solidarności czy jego wielkie uznanie w inny zebrane w taki obozowy zeszyt z ubóstwa w takie nawet przygotowałyśmy się o 2 liga, że warto dla naszych słuchaczy ba dzisiaj w Polsce przytoczyć to są 2 zdania, ale jakże proszę pamiętać, że pisał to człowiek, który siedzi miał siedzieć 10 lat i potem jeszcze 5 być na zesłaniu opisał tak w tym Dzienniku obozowym, ale od czasu, gdy jeszcze mieszkałem w Kijowie śledzę wydarzenia w Polsce nie żyją polscy rycerze wolności cieszy mnie nieugiętość Polaków wobec sowieckiego despotyzmu, a ich ogólnonarodowe wstrząsy budzą podzi w robotnicy inteligencja studenci wszyscy oprócz wojska i policji jeśli wydarzenia będą się toczyć w takim tempie mowa o Solidarności oczywiście to jutro i wojsko obejmie ten Płomień co wtedy będą robić Breżniewa Jaruzelski CIT nie jest jedyny taki model Zostań jej role, bo też warto powiedzieć, że jeśli chodzi o ruch Solidarności on WSB, ale entuzjazm ukraińskich dysydentów siedzących wtedy w łagrach był nie do gustu za było ogromne wielu wielu dysydentów ukraińskich żyjących do dziś narosło Marynowicz Yosemite National mówią o tym jak to było ważne dla nich i a na taką nadzieją ich jakby tak jak nadzieja się z tym łączyła także dla nich natomiast myślę, że warto jest trochę być może, choć 2 zdania powiedzieć, bo na początku powiedziałam o tym, żonie symbolem losów tragicznych ukraińskiej inteligencji dziesiąty piąte rok jest niebywała zmarł w 81 mówią o tym nie było, a i tym, który zmarł w służbach, bo tym samym w łagrze BM w perskim i przeczytałam zmarło 4 innych członków tejże ukraińskiej grupy Helsińskiej właśnie w latach 80 Tarnowo w sumie po osiemdziesiątym 0607 . roku zostali wypuszczeni ostatni więźniowie ci, którzy przeżyli, więc pamiętajmy, że rodzaj i jak jak było ale kiedy mówimy o tragicznych losach inteligencji ukraińskich pamiętajmy, że pokolenie z plusem było kolejnym pokoleniem zniszczonym przez Sowietów tak dlatego, że ma w ramach terroru przełomu lat dwudziestych trzydziestych przede wszystkim 3002 . i 303002 . roku została zniszczona mam 3480 proc może nawet więcej ukraińskiej inteligencji tzw. okresu Odrodzenia ukraińskiego w tym najwspanialsze twórcy i ducha druga fala się bez żadnych, a trzecia fala, bo to jednak trochę młodsze pokolenie niż sam Stus to właśnie ukraińska chersońska grupa, a więc nie dziwmy się też, że Ukraina ma pewne problemy, dlatego że jak ktoś bardzo trzecia strona tzw. starała się mocno o to, żeby uniemożliwić Ukraińcom posiadanie własnej inteligencji elity intelektualne 60 w minionym roku Heinrich boli wystąpił o uhonorowanie Stus literacką nagrodą Nobla dziś od dziś w Warszawie mamy skwer Wasyla 100 siak będą państwo tam przychodzić wartość tych biografiach pamiętać, że warto też pamiętać m. in. o Ołeh Sencow wie i kilkudziesięciu innych Ukraińcach m. in . z Krymu, ale nie tylko, którzy są dziś we rosyjskich więzieniach w państwa gościem była Iza Chruścińska publicystka działaczka społeczna autorka książek bardzo dziękuję dziękuję i tyle co Anna Piekutowska dziś dla państwa przygotowałyśmy program realizował Krzysztof Woźniak informacje, a po nich zaprasza Karolina Lewicka Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!