REKLAMA

Dlaczego rośliny rosną? Odpowiada prof. Krzysztof Spalik

Radiowa Akademia Nauk
Data emisji:
2017-03-18 14:00
Prowadzący:
Czas trwania:
28:25 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Karolina Głowacka zaczynamy radiową Akademię nauk, ale i tak będzie wiosennie powiem państwu zainspirowała się tym, że oto budzi się przyroda do życia i radiowe Akademii nauk chcielibyśmy zadać pewne bardzo podstawowe pytania spróbuje na nią odpowiedzieć pan prof. Krzysztofa spalić dzień dobry dzień, gdyby państwo zwalnia z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego to pytanie jest trochę dziecięce jak to jest, że jest to tam małe nasionko z tego nasionka wyrasta Rozwiń » roślina, czyli są liście są łodygi coś co mogę dotknąć, a wcześniej tego nie było zmaterializowało się nos niczego, bo cóż to, że jest energia słońca i trochę wody jak to się dzieje panie profesorze w to oczywiście bardzo interesujące pytanie natomiast odpowiedź na nie nie jest trudna, ale dosyć długa oczywiście mamy czasy, gdy Real to prowadzić Zientara w oczywiście rośliny rosną tak jak każdy organizm mają komórki komórki też dzielą tworzą nowe komórki powiększają i w ten sposób powstaje ciało roślin oczywiście najciekawsze w tym wszystkim jest, skąd roślina czerpie energię, skąd też naczepie materie, żeby tworzyć nowe komórki i żeby te komórki rosły zakup maszyny się tak, ponieważ tak była tym na nasze banki w naszym przypadku jest to jasne my się odżywiam się w najpierw nas matka od żywioł pompuje tak bardzo kwotę oczywiście zjadamy to co lubimy go to co nam rodzice każą i rośnie nasz organizm przerabia pożywienie na nasze własne związki na komórki naszego ciała, czyli brnęliśmy materie na koniec tej materii później się to przed radiowozem z korzyścią materialną każda Andrzej naszego ciała Otóż już nie będzie trochę zawartych doszło aż jedno jeśli za dużo tylko pokarm rzeczywiście spożywamy to troszkę ich również za dużo i jego magazyny jemy w naszym ciele, a roślin, a jeśli no właśnie rośliny nie spożywają żadnego pokarmu organicznego i Chin są wyjątki te są wyjątki tak oczywiście są są rośliny pasożytnicze są również rośliny owadożerne, ale tutaj trzeba zaznaczyć, że nie może się mówi o nich owadożerne albo nawet mięsożerne to nie traktują one owadów i i innych bezkręgowców jako źródła pożywienia znęcają się, by spowolnienie jest zawsze jest po pod stronie jest także znęcają się nad tymi biednymi bezkręgowcami wagami bez powodu są to najczęściej rośliny, które rosną w warunkach niedoboru pewnych związków organicznych przede wszystkim nie niedoboru azotu natomiast zwierzęta bogaty w białko są jednocześnie bardzo dobrym źródłem azotu także rośliny mięsożerne traktują owady i bezkręgowce, który w, które chwytają po prostu jako doskonałe źródło przyswajalne go azotu, ale może wróćmy do Chin normalnych roślin do tych, które określamy jako samorzutne no i tu jest właśnie wyjaśnia mgr Joachim samą grzywnę one się same odżywiają no ale czym skont i tu oczywiście dochodzimy do 1 z najbardziej fascynujących procesów, które zachodzi na ziemi do procesu fotosyntezy fotosyntezę jak już sama nazwa wskazuje zawiera 2 człony Photon i synteza foto mówi o tym, że energia, która służy do tej dalszej części, czyli do syntezy związków organicznych pochodzili ze słońca, a w zasadzie z promieniowania elektromagnetycznego z promieniowania świetlnego, które na ziemi ze słońca dochodzi i to właśnie tę energię pozyskują rośliny i przetwarzają ją na energię chemiczną, czyli energia zmagazynowana w związkach organicznych po kolei, bo najpierw z Jasionki, więc nawet nie ma listka, przez który może pobierać 3 energię chlorofil te sprawy i t d. no to jak to się w bok jak to się dzieje, że ono postanawia jednak pęknąć i Zachodzie takie małe zielone coś rośnie przede wszystkim nasi nie zawiera substancje organiczne, które nie są zmagazynowane w nim przez Chiny macierzysta oczywiście najważniejszą częścią nasienia jest zarodek tej nowej rośliny to z tego czasami zaledwie kilkunastu komórkowego zajączka wzrasta potem nam wielkie drzewo dom w bao bab czy sekwoja, ale każda taka wielka Sequoia kiedyś była takim niewielkim zajączki po to, jednak, żeby ten zarodek mógł rozwinąć się do takiego etapu, aby mógł sam podjąć właśnie fotosyntezę na samym początku odbywa się kosztem rośliny macierzystej w nasieniu bokiem w różnej postaci czasem w tkance zwanej Biel mem czasem znów głów i zniszczeniach, czyli liściach zarodka są zmagazynowane substancje odżywcze zresztą bardzo dobrze o tym wiemy po, ponieważ sami wykorzystujemy nasiona właśnie w tym celu są bardzo, że wciąż są bardzo zżyty każdy z nas na pewno jadł groch fasolę albo chociażby Głuska bób jak wyłuskał samych bób 8 głosów radny Marek no to właśnie zauważymy, że wewnątrz jest takie coś dziwnego steki 2 części składających się da to to są właśnie liście nie tylko soliście zarodkowe, których zgromadzone są substancje odżywcze dla roślin na pierwszych etapach wisieć czynie zaczyna od zera nie zaczynał od zera, chociaż są rzeczywiście nim liczne rośliny, które praktycznie zaczynają od zera do takich roszczeń należą storczyki, ponieważ nasiona storczyków są praktycznie pozbawione jakichkolwiek substancji zapasowych to jest tylko w kilkunastu komórkowy zarodek a w jaki sposób na storczyki rosną tuż po to, żeby wrosnąć w dojrzałym szli na początkowych etapach swojego życia wchodzą one symbiozy z grzybami i bez grzybów czy mają partnerów tak bez tych swoich grzybowych grzybowych partnerów nie byłyby w stanie rozwinąć się w dorosłe rośliny, czyli jednak nie ma czegoś takiego, że powstaje coś z niczego zawsze jest jakieś źródła pismo w dziewiętnastym wieku niektórzy naukowcy uważali, że istnieje coś takiego jak sam województwa to znaczy, że niektóre organizmy powstają samorzutnie n p . nawet wierzono dawniej, że niektóre owady czy ktoś jeszcze wcześniej, że nasz naród myszy lęgną się z brudu w Chinach oraz koszt jest uwierzyć z perspektywy widzi empiryczny tak tak tak, ale to już wiemy są oczywiście dzięki słynnym doświadczeniu pastę reaktory, które wykazały, że jeśli destabilizuje my dobrze np. jakieś pożywienie to ona się nie psuje badacze nie rozwijają się na nim bakterie komórka powstaje zawsze z innej komórki nic nie dzieje się z nim czeka na to wróćmy w takim razie do słyszą państwo ile już rozmawiamy wciąż nie przeszliśmy do gmin przez kolejne etapy 1 z fascynujące, czyli mamy tu nasionko już powiedzmy klasyczne mniej, które ma w sobie trochę substancji odżywczych, które przekazali rodzice tak to w zasadzie 1 rodzic 101 Racice dokładnie MNI i co my wciąż nie ma tego listka, którym może pobierać energię ze słońca, a to co jest kluczowe stylistyki już są najczęściej najbardziej na 7 tak one są jeszcze one są jeszcze pod ziemią w związku z tym mamy pierwsze etapy kiełkowania po to, oczywiście, że gościnna wykiełkowała muszą zaistnieć odpowiednie warunki mówimy, że większość nasion jest w tzw. spoczynku spoczynek ten może być głęboki albo płytkich głębokich to znaczy wtedy, że do wybudzenia z tego spoczynku potrzebne są rzeczywiście bardzo specyficzne warunki np. po to, żeby niektóre nasiona nie wykiełkował za wcześnie chociażby, żeby nie wykiełkował przed zimą co może dla nich źle skończyć potrzebny jest okres odpowiednio niskich temperatur i dietę dopiero po takim okresie niskiej temperatury w 1, kiedy nastąpi wyraźne ocieplenie inne dodatkowo jeszcze w środowisku jest woda takie nasilenie zostanie wybudzony ze spoczynku zaczyna rosnąć na samym początku uruchamiana z tych zapasów związki organiczne i te związki organiczne wykorzystuję do budowy własnego ciała po to, żeby właśnie Wyki ukochać poco, żeby wysunąć na powierzchni ziemi pierwsze listki, które zamieniają się pod wpływem światła i podejmują fotosyntezę i co się dzieje potem opowiemy państwu po skrócie informacji Radia TOK FM opowiada pan prof. Krzysztof spalić z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego jesteśmy z powrotem z naszą radiową Akademię nauk, w której dzisiaj zadajemy bardzo podstawowe pytanie wiosenne kiedyś to przyroda budzi się do życia jak to się poetycko mówi jak to jest, że rośliny z wody i słońca rosną, że są liście łodygi niewielkie to niektóre możemy dotknąć się, w których nie było auto i są studies pan prof. Krzysztof wspólnie z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry jeszcze raz Chin, którym doszliśmy do momentu, w którym nasionko wykiełkowała wypuściło na powierzchni swoim listki, które się zazieleniły pod wpływem słońca i co dalej co ta roślinka robi jeśli w liście są już zielone rośliny podejmuje fotosyntezę, więc w końcu musimy co nieco powiedzieć fotosyntezy niż niscy wszyscy się o tym wiemy prawdą to w szkole było uczone wielokrotnie, a pech wrócimy do przede wszystkim zacznijmy od absolutnie niesłychany substancji, jaką jest chlorofil, bo to właśnie chlorofil decyduje o o istocie foto sentencji, dlaczego mówimy, że jest to substancje absolutnie wyjątkowa Otóż chlorofil ma zdolność do pochłaniania promieniowania świetlnego, ale nie tylko do samego pochłaniania poniósł oczywiście mam bardzo wiele związków takie promieniowanie świetlne może pochłaniać, ale chlorofil dodatkowo ma zdolność do gromadzenia energii z promieniowania świetlnego dla jednych elektrownie i ten Elektron, zyskując dużą energię zostaje właśnie wybity z tzw . centrum aktywnego on jest nośnikiem tej energii następnie przesyła je tzw. przekaźników on zostanie przekazywany jednocześnie stopniowo uwalnia tę energię ta energia służymy do transportowania protonów przez błonę przez taką poszczególne znajdującą się w strukturach odpowiedzialnych za zapłatą sentencji, czyli jesteśmy na takim podstawowym poziomie tak, dlaczego ten transport protonów jest taki ważny, bo dzięki temu czas potoki protonów powstaje różnica w stężeniu peronów po obu stronach błony jeśli powstanie różnica to dla nich wyrok 1 tak, gdy ona się musi wyrównać itd powstaje pewien potencjał JST nie jak i istnieje taki specjalny białko zwane syntezą ATP, która wykorzystuje tę różnicę stężeń kartonów po to, żeby syntetyzować podstawowy nośnik energii w komórce mianowicie ATP, a TP cóż do czego można, by porównać się ATP chyba do takich mini baterii, które krążą już krążą w komórce są one właśnie ładowany przez ten czas ATP, a rozładowywane w różnych miejscach komórki, gdzie ta energia jest potrzeb takie transportery energią są takie to są takie transportery i energii ta energia jest transportowe transportowano sól nie wysoko energetycznego wiązania pomiędzy 2 reszta mi kwasu fosforowego on właśnie ATP służy łączeniu dołączanie tych państ w oswajania nowych to innego związku ADP i co dodaje z kolei właśnie to jest to magazynowanie energii jak właśnie przyłączamy domieszki kwasu fosforowego do ADR i powstaje ATP to ATP niesie już terenem, jaki natomiast w miejscu, do którego on ona dochodzi tania energia jest wykorzystywana jest wykorzystywana przez właśnie dewiza tego wiązania i hydrolizy czynnik, czyli rozpad pod wpływem pod specjalnym Water, czyli mamy ten nasz cel drugi potrzebne niezwykle tak nalot liście WTA w i woda tu odgrywają również nie co nieco inną rolę, ponieważ syntez ATR, czyli czy tak naprawdę wiązanie energii forum i czy przemiana energii jest nagi świetny w energię chemiczną tych właśnie związaną z tym związanym z ATP to jest tylko 1 część fotosyntezy natomiast właśnie druga turysta synteza synteza, która od UE obejmuje wiązaniem dwutlenku węgla i wytwarzanie z nich związków organicznych do tego jest m. in. właśnie po 3 latach nauki, ale jak wiadomo w węglowodany, które są wytwarzane w organizmie zawierają właśnie węgiel oraz wodór i tlen, czyli te składniki VAT w jaki sposób dwutlenku węgla powstają węglowodany no cóż potrzebny nam jest także wodór i ten wodór jest pozyskiwany także w procesie fotosyntezy z cząsteczki wody i też olbrzymią rolę odgrywa w tym grafikę, czyli znów ten nasz genialny związaną z naszym absolutnie genialny związek, który od, którego tak naprawdę zależy całe życie nasze, czyli pierwszym etapem jest pozyskanie energii ze słońca przerobienie jej na energię chemiczną transportowanie także wyszyte roślinka mogła sporo słychać i drugim etapem jest tworzenie związków organicznych tworzyć rozwiązań, czyli że wykorzystanie energii chemicznej ATP, ale jeszcze przy wykorzystaniu wodoru oderwanego od VAT i tutaj też kluczową rolę odgrywa hemofilii mówiliśmy już o tym, że ich chlorofil emituje jak i wysyła ten wysoko energetyczne elektr, czyli zostaje ta czarna dziura, w których nie za tajemniczy był i nie ma już tuż tym dżumy chlorofil zapełnia, pobierając Lexus cząsteczki wody pobiera Elektron za tym elektrony im idzie wolny Platon czy tak naprawdę odrywa od tej cząsteczki wodór i 1 wotum woda to jak pamiętamy może jest ze szkoły test H2O, czyli składa się z cząsteczki tlenu i jest przepraszam z atomów tlenu i 2 atomów wodoru jeśli odejmiemy ten 1 Atom wodoru to właśnie zostaje taka wieś ta ochrona, która jest niestabilna chemicznie to jest tzw. Roddick czy się zaraz rozpadnie też nie nie tyle się rozpada co takie chodniki łączą się ze sobą i z 2 roczników ochrona powstaje cząsteczka wody i one Little ten plan oczywiście u atomowych tlen łączy się z drugim trenerką w cząsteczkach tlenu o2 w ten sposób powstaje ten produkt uboczny fotosyntezy, jakim jest właśnie ten, czyj to, o czym mówi się nam przecież w szkole rzeczy mówi się teraz chociażby przy okazji smogu pozbiera i dwutlenek węgla oddaje tlen właśnie to mnie ciekawiło, gdy powiem panu nie byłam dzieckiem i chodziłem do szkoły, lecz o rośliny oddają tak cennych przecież pierwiastek wszyscy tlenu potrzebują one tak po prostu oddają to jest bardzo interesujące zagadnienie oddaje go, bo nie jest potrzebny rośliny użytkujący ranni Deneuve i ile jedynie wtedy, kiedy nie ma światła słonecznego i w związku z tym muszą żyć, wykorzystując zgromadzone zapasy, ale to jest ciekawe, bo w tej chwili postrzegamy ten jako coś absolutnie niezbędnego do życia natomiast w momencie, kiedy ten po raz pierwszy pojawił się w dziejach ściana ziemi on dlatego ówczesnego życia był absolutną katastrofą, a on był po prostu dla organizmu wtedy funkcję istniejących na ziemi zabójczy był trucizną, ponieważ wtedy życie było bez tlenu we ten tak naprawdę cały tlen, który występuje współcześnie na ziemi jest dziełem rośnie w Oleśnie skoro pan wrócił do tych początków ty też chciałbym zapytać co niby mówiliśmy o tym, że rząd tony Sionko ma już jakiś zapas energii nie jest tego rośnie, a często takie pytanie co było pierwsze jajko czy akurat to znaczy, skąd się wzięło to nasionka po pierwsze, które mogło wydrukować mających zapas energii właśnie do roślin, a w pytanie co było pierwsze jajko czy kura jest dla biologia pytanie niezbyt trudnym Otóż dialog zawsze powie, że pierwsze było jajko, ponieważ jeśli mówimy o zmianach organizmów te zmiany w płaszczu następują najczęściej na etapie rozmnażania jak nowy organizm w stanie z pojedynczej komórki to oczywiście jest pytanie w jaki sposób, które rozwinęło się nasienie wtoku ewolucji nasienie po raz pierwszy w toku ewolucji pojawiło się u pierwszych roślin nasiennych, które znowu rozwinęło się sztab letników, czyli to ma rzeczywiście bardzo długą bardzo długą historię to wcześniej jak się Bobrowniki rozmnażały paprotki rozmnażają się jedynie przez zarodniki zarodniki to są takie pojedyncze komórki, ale też one czasem są wyposażone w substancje odżywcze przez inne rośliny przez ślinę macierzystą PiS z chwilą z chwilą wejścia na ląd już się rośliny zauważyły tak w jakimś cudzysłowie oczywiście Chiny nie mają świadomości zostało wykształcone w toku ewolucji w ale Chiny przetrwały te rośliny, które wytwarza, które wyposażały to następne pokolenie substancje odżywcze gotuje i coraz większą wagę w tym co dawało im to im do postu przewagę nad tymi, które które, która tego nie czyniły także już bardzo wcześnie w toku ewolucji bardzo różne organizmy to dotyczy nie tylko zwierząt wykształciły taką taką cechę, że następne pokolenie trzeba dobrze wyposażyć, żeby ono przeżyło i tę zdolność mają także rośliny czym sprawa fotosyntezy jest już w pełni wyjaśnione czy jeszcze są jakieś pytanie nad którymi zastanawiali się naukowcy zjawisku fotosyntezy znamy bardzo to się pod murem tak jak inni nie do końca jeszcze opisaliśmy ich stan FOT syntezy i jest tak, że najczęściej najczęściej sobie myślimy, opisując fotosyntezę ryżu właśnie rośliny pobierają dwutlenek węgla wydala ją tlen wydzielają tlen, który jest produktem ubocznym tej oto syntezy i oczywiście także pobierają wodę po torze, żeby z niej, by tworzyć swoje ciało i związki organiczne, które m. in. my spożywamy i bardzo często myślimy, że ten trener pochodzi właśnie z tego dwutlenku węgla, które jeśli nie pobierają, gdy w rzeczywistości jest inaczej tlen pochodzi od wody, która jest składana w pierwszy na pierwszym etapie fotosyntezy i właśnie ten wodór oderwany od cząsteczki wody plus energia chemiczna służy do asymilacji dwutlenku węgla do pochłonięcia dwutlenku węgla do związania go w formie związków chemicznych, a następnie z wytworzenia wytworzone z nich już praktycznie wszystkiego, ale przede wszystkim węglowodanów, które są takim nośnikiem energii pielęgniarki i tych już nie mamy łodyżki Kanię i potem wszystko rośnie, ale oczywiście najciekawszym pytaniem jest skądś w ogóle fotosynteza wzięła, a ponieważ takie żeśmy już i opisali jest to proces bardzo złożonych w te zresztą bardzo często fotosynteza była dawniej wykorzystywana przez przeciwników teorii ewolucji przez kreacjonistów jako dowód, że tzw. nie redukowali złożoność tłumaczyli, że musiała od razu być taka, bo we wcześniejszych niedoskonały etapem byłaby nieużyteczne niepotrzebnie tak prawda nasz trud sobie wyobrazić jak wszystkie elementy powstały niezależnie od siebie to tak samo co do oka było komentowane jest ćwiczenie prawda oczywiście nieprawda jest to w jest to akurat wypadku okna jest to tak ewidentna nieprawda, tym bardziej że wśród współcześnie żyjących organizmów możemy prześledzić wszystkie dokładnie etapy powstawania oka od tych najbardziej pierwotnych zgrupowań komórek światłoczułych wszyscy jak najbardziej zaawansowane wyszukać PIN WHO, a i Niewiem niestety jak to po polsku się nazywa, ale to zwierzę, które ma takie oczy naprawdę wygląda bardzo pierwotnie w tym niema dyskusji, czyli fotosyntezy też był taki argument podnoszą wiek tak tak, ponieważ mamy mamy te 2 fazy tzw. fazę zależną od światła, czyli to wiązanie Energi świetlne w postaci chemiczną oraz foto Oli zawodu, czyli rozpad wody pod wpływem światła i tę fazę niezależną od światła, gdzie właśnie z tego w Idolu oderwanego od cząsteczki wody i energii chemicznej są dziś są wytwarzane związki organiczne na etacie z pytań w ogóle skończę w takim razie brzuch gumofilce, ponieważ chlorofil bez tej całej reszty wydaje się być mało przydatne na to pytanie parę lat temu po stronie powiedzieć się biorący mianowicie zauważyli oni tak bardzo pierwotna forma chlorofilu występująca u niektórych bakterie fotosyntetyzujące tych mas filmu absorpcji takie samo jak widmo emisji gorącego ciała zanurzonego w wodzie to znaczy on pochłaniała taką długość promieniowania elektromagnetycznego, jaką wysyła gorące ciało zanurzone w wodzie długość Promienia Erywania elektromagnetycznego dom państwa wiedząc podczerwieni ultrafioletu są też na to ochotę im i dlaczego też takie ważne, ponieważ oni zaproponowali taką bardzo interesującą hipotezę, że pierwotnie chlorofil miał zupełnie inną funkcję mianowicie służył on, jaką receptę, czyli takie oko oko dla bakterii chromosom precyzujących dla kremów wręcz dla tych umów innych bakterii Homs hama sympatyzujących wyjaśnimy ten tańca co znaczy temu winny to znaczy takie, które lubią gorącego natomiast hemo sympatyzujące są takie bakterie, które do syntezy związków organicznych wykorzystują energię chemiczną energię chemiczną pozyskiwaną ze związków nieorganicznych do tej pory mamy takie mamy dużo takich jak i n p . taki właśnie temu film bakterie Hamas interesujące bytują w tzw. kominach hydrotermalnych, który znajdujemy na dnie oceanicznym są takie miejsca w strefie aktywności wulkanicznej, gdzie są bogate w właśnie w związki organiczne źródła mineralne gorące źródła mineralne i właśnie tę energię chemiczną tych związków pozyskują bakterie hemo sympatyzujący takie bakterie Hamasu elektryzujący musiał zlokalizować te gorące źródła mineralne i temu właśnie służył Klofik jako taki bakteryjne oko później się źle grał potem ich deklaracji się przydał do czegoś zupełnie innego co jest co chcecie, aby każdy inny interesujący związek chemiczny w ważnych również dla nas których, który przebył odwrotną drogę mowa mianowicie o w RODO Ksenia docenta jest barwnikiem, które każdy z nas ma w siatkówce oka to właśnie jest to barwnik pochłania pochłaniający światło słoneczne i dzięki niemu dzięki niemu widzimy natomiast bakterio do syna występujące u niektórych bakterii jest takim pewnym analogię chlorofilu mianowicie bakterii jadu toksyna jest pompy protonowej mówiliśmy już w tym pierwszym etapie fotosyntezy protony są transportowane przez błonę po to, żeby napędzać syntezę ATP Rumun, która właśnie produkuje nam te paszteciki energii i służące patent organizmowi czy nie, bo czy właśnie komórce roślinnej m. in . do syntezy związków organicznych natomiast bakterię toksyna, bo właśnie pompuje protony na drugą stronę błony, czyli bakterie do cna takim pewnym analogię chlorofilu umów niektóre bakterie i sami państwo słyszą, gdzie nas zaprowadziło to proste wydawałoby się inne dziecięce pytanie jak to jest, że rosną rośliny myślę, że teraz będziemy patrzyli z jeszcze większym szacunkiem na inne, przebijając się malutkie rośliny gdzieś tam z nasionek walczących o kawałek słońce pan prof. Krzysztof sparing z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego dziękuję serdecznie dziękuję bardzo to była radiowa Akademia nauk, a teraz informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: RADIOWA AKADEMIA NAUK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA