REKLAMA

Co zrobić, żeby kawa szybciej stygła? Eksperymenty fizyczne prezentuje dr Michał Karpiński

Homo Science
Data emisji:
2017-04-01 12:40
Audycja:
Czas trwania:
14:32 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
i ponownie witamy państwo audycji Homo science Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL i to jest oczywiście już druga część naszej audycji pierwszą część znajdą państwo zapewnia, że warto znajdą państwo w archiwum na stronie Radia TOK FM i w aplikacji tokfm, a rozmawiamy dzisiaj w studio z dr. Michałem Krupińskim z Instytutu fizyki jądrowej Polskiej Akademii Nauk o fizyce nie poważnej witamy ponownie w dzień dobry klimat Treviso primaaprilisowy ONZ Rozwiń » działamy wspólnie z Michałem w ramach inicjatywy rzecznicy nauki pod patronatem centrum nauki Kopernik FIA co nam do głowy przyszło, żeby rozmawiać o fizyce niepoważne wiadomo dzisiaj taki dzień niepoważny w 2 i zrobiliśmy kawę podczas poprzedniej części audycji taka ważna zdążyła występ bądź tak się zastanawiamy tutaj siedzimy, że czasami jest taka potrzeba, żeby ta kawa nam szybciej ostygła, bo np. się sobie zrobimy tuż przed wyjściem z domu wybiega my chcemy ją nalać do kubka termicznego nie poparzyć się przed tym co zrobić jak zrobić taką kawę z mlekiem taką porządną fajną kawę z mlekiem używana nam czym prędzej ostygła czy najpierw chwileczkę poczekać aż ona samoczynnie się wyciszy wystygnie dopiero potem do rodzinnego metro czy od razu dolewać zimne mleko i liczyć na to, że rzeczywiście ten proces na lekki rozruch szybciej na chłopski rozum wszystko jedno jak chrzest no właśnie fizycy nie są zgodni i też ciekawe, że taki prosty problem fizyczny ma 3 rozwiązania i naprawdę da się znaleźć fizyka na świecie, które się powie, bo za pierwszym, bo za drugim po co trzecie rozwiązanie w życie to jakich w dominikanie tak utwardzono już mowa w zgodzie ze sobą pewną wydawałoby się, że tak, ale w fizyce też jest obecna dyskusja i dyskusja obecnie dotyczy również, kiedy Dallas tego mleka pierwsze rozwiązanie jest badać od razu na początku drugiej rozwiązaniem nalać na samym końcu, a trzecie rozwiązanie nie ma znaczenia, kiedy bolejemy i tak będzie ta sama temperatura na jej zdanie to sprawdzić przecież oczywiście uda się to sprawdzić i takie pomiary były wykonywane są nawet artykuły naukowe na ten temat fizyka to fantastyczna dziedzina wiedzy natomiast eksperymenty nie zawsze są powtarzalne i LM obecnie w literaturze artykuł z Cambridge, który mówi, że w o Żak kawa z mlekiem stygnie inaczej niż kawa czarna problem w tym, że rok temu na Uniwersytecie warszawskim na wydziale fizyki powtarzano pomiary okazało się, że nie jest to prawda, że takie pomiary wskazywały, że kawa z mlekiem stygnie tak samo jak kawa czarna i czy kawa może w krajach anglosaskich jest nim inaczej robiona albo innym lekko mnie też są możliwe, że mleko spod Pasłęka inaczej stygnie niż mleko spod Włoszczowy natomiast w tym tak naprawdę nie wiemy do końca jak ten proces schnięcia przebiega od, dlatego że tam zbyt wiele czynników, które mogą na ten proces pęknięcia wpływać pierwszy czynnik jest taki związany z kolorem wiadomo skądinąd, że przedmioty, które są ciemniejsze powinny ostygnąć szybciej, bo szybciej oddają ciepło w postaci promieniowania, a przedmiot jaśniejsze to ciepło oddają wolniej, a więc wydawałoby się, że kawa czarna powinna rozstrzygnąć szybciej niż kawa Biała, ale przyrząd czyta niem nie ma wpływu na to to rzeczy to jest naturalne czy sztuczne oświetlenie no bo ja rozumiem, że mówimy o oświetleniu danego przedmiotu przez słońce, jeżeli jest ciemny przedmiot tam szybciej oddaje to ciepły jasny wolniej ma to oczywiście z oświetleniem wspólnego dużo natomiast możemy zdefiniować taką wielkość teraz nasze emisyjność ciąg znowu mądre słowo, ale chodzi o to, że ta wielkość nam dokładnie jest w stanie powiedzieć precyzyjny sposób jak szybko przez promieniowanie oddaje ciepło dany przedmiot o danym kolorze no i teraz to jest 1 efekt, który wpływa na rozstrzygnięcie drugi efekt jest taki, że mleko przecież tłuste często i den ta warstwa tłuszczu, który unosi się na powierzchni kawy może hamować ten przepły w ciepła i toteż trzeba wziąć pod uwagę, a następna rzecz jest taka, że przecież głupek sam sobie też jego kształt i materiał taki gest wykonany może mieć wpływ i moglibyśmy wymieniać jeszcze co najmniej kilka czynników, które na rozstrzygnięcie kawy wpływają no i okazuje się, że nie ma 1 odpowiedzi, w jakich warunkach jak stygnie kawa, a ty Michale, do której z hipotez, by się przy czym przychylił i która ją z metod stosuje u siebie w domu chleba mleka do kawy od razu czy później cwani podbierać, żeby się zagrożeni ze strony UE zdecydował natomiast tym sprawa jest taka, iż są co do 1 zgodni, jeżeli lekko wyjmujemy z lodówki najlepiej jest poczekać i dolać i na końcu i wtedy kawa będzie najładniejsza, więc uwaga uwaga proszę państwa, jeżeli chcecie uzyskać jak najchłodniejszym kawę poczekajcie do końca wylicza Marek z lodówki dopiero wtedy dolecieli do czarnej kawy tak całkiem zimna kawa to też pani za dobra tak sobie myślę a kto lubi, czyli de facto, jeżeli chcemy odwrotnie zachować dłużej niż wysoką temperaturę kawy czy dodawajmy na początku ta jest lekka od razu nadziała skonstruowane, że jeszcze podgrzać mleko też w ogóle nie będzie mieć takiego problemu grano wtedy to już w ogóle nie będzie mieć chłodny kawy w południe zdecydowanie minęło w związku, z czym jest porannej kawy czas zostawić za sobą i mamy teraz taki temat już właściwie nawet wieczorny, dlatego że tułów studium mamy kilka kieliszków to co w tych kieliszkach mam to powiedzmy, że wodę i wodę mamy to jest wada tego się trzymajmy tak, że to jest woda co można zrobić dziwnego z kieliszkami poza oczywiście wybiciem zawartości jest dzięki ich można zrobić stary dobry eksperyment, który też jest nam w stanie powiedzieć dużo o tym jak działa fizyka, a mianowicie mogę zanurzyć palec w wodzie i patrzeć brzeg kieliszka i generując dźwięk ten dźwięk zależy od tego jaki jest duże ten kieliszek ile wody w nim jest, bo teraz biorę większy kieliszek zwiększoną ilością wody w środku i jeszcze raz wykona ten sam eksperyment na dźwięk jest niższy my znowu można zadać pytanie co tam w ogóle drga i co generuje ten dźwięk i od czego ten dźwięk zależy właśnie od czeka no właśnie, więc tam dają tak naprawdę głównie 2 rzeczy pierwsza rzecz po kieliszek sam w sobie drga, a druga rzecz sposób powietrza, który jest tym kieliszków w środku, bo zawsze kieliszek jest napełniany ciocią także ta część jest do pewnej wysokości ana z tą siecią do wylotu kieliszka znajduje się powietrze to powietrza również drga i to drganie również usłyszymy, a woda w wodę właśnie druga najsłabiej i ona nie jest w stanie pobudzić tak efektywnie powietrza, żebyśmy słyszeli to jako głośny dźwięk, jakbyśmy tam rzeczywiście winowajcę tego kieliszka to też bym chciała to tak wszystko pięknie grać i tu dochodzimy do następnego czynnika, który determinuje dźwięk, który słyszymy mianowicie gęstość tej cieczy, która w środku ma wpły w na to jaki dźwięk wydaje kieliszek, więc można wykonać prosty eksperyment wlać do kieliszka tyle samo na wodę do drugiego takiego samego kieliszka tyle samo wina i sprawdzić ten dźwięk będzie się troszeczkę chociaż, ale różniły, a od, czego to zależy w PSL zacznijmy może od tego jak ten dźwięk powstaje jak samorząd ten palec w wodzie i pocieramy brzeg kieliszka to mój palec u mnie niesłusznie tak idealnie od brzegu kieliszka, ale zaczyna tak skakać w pewnych miejscach się zahaczą o dotarcie jest duże w pewnych miejscach sunie swobodnie i to powoduje, że ten kieliszek zaczyna Dragacz zaczyna się leciutko poruszać ten sam efekt smaczku skrzypcowe im smyczek skrzypcowe smarujemy halo dzwonię po to, właśnie, żeby miejscami dotarcie było duże smyczek wtedy zahacza o stronę, a w pewnych miejscach jak już ta siła jest odpowiednio duża smyczek sobie sunie gładko po stronie IT w efekcie powtarza czy zahacza nieusunięcie zahacza o usunięcie jest dokładnie to samo, jakby tak natłuścić palec pewnie by nie było żadnego dźwięku w związku z tym wysunęło równo gładko im bardzo dobra hipoteza rzeczywiście, jakby tak zrobić to byśmy się przekonali, że nie można zagrać na kieliszku słyszałem, że ten ruch ma wiele wspólnego z trzęsieniami ziemi w mam wiele wspólnego z trzęsieniami ziemi, bo płyty tektoniczne o siebie tak samo zahaczają jak smyczek ostro na skrzypcach jak mój palec o krawędź tego kieliszka, więc generowanie trzęsień ziemi to jest ten sam proces fizyczny no tylko w dużo dużo, więc większej skali, gdyby wziąć przykład kieliszek, bo takie dyski, które mamy są takimi klasycznymi kieliszkami z cienkiego szkła, by wziąć taki porządny kielich z kryształu różnie tego dnia część i t d . czy wtedy udałoby się też taki dźwięk wywołać i tu dochodzimy do bardzo ważny odpowiedzi nie wiem ile pozostają w Łazach nieźle w rdzeniach nigdy nie próbowała na takim dużym kieliszku grać, ale to jest świetny pomysł na domowy eksperyment, dlaczego więc żonkili szkół powstaje niż dźwięk niż w mniejszych mówiąc najprościej, bo ten kieliszek na większą masę, czyli o wiele trudniej wprowadzić Thomasa w drgania ten ruch jest o wiele wolniejszy wolniejszy ruch wolniejsze drgania mniejsza częstotliwość, czyli niższy dźwięk Pm artyści się zastanawiam kształt kieliszka czy to żonie scena tej jednostce takiej sceny ze stopką AM to sprawia, że on może grać czy n p . na szklance bylibyśmy w stanie zagrać w nowe źródło one na szklance zagrać, jakbyśmy w Chojnie bat nie bardzo to, dlatego że chwytając szklankę Wrangler czy w 2 palce tłumimy od razu to drgania, które tam powstają, ale powiedz, że nie nie chwytamy u nas spokojnie stoi na stole i próbujemy działać tak, żeby nie przewrót nie przewrócić palcem nie byłoby ciężko, ale jest to możliwe natomiast trudne w przypadku kieliszka z nóżką mamy ten komfort, że chwytamy za nóżkę ponuro tylko w 1 miejscu Dudka czar kieliszka, a więc nie tłumi tych drgań, które my zwołujemy naszym palcem, a w czasie kieliszek wina Pm Tiger łączy ich głosem, bo słynny eksperyment śpiewaczki, które rozwalają rzekomo kieliszki odpowiedź brzmi tak nie to znaczy fizyka to nauka ścisła pilna nauka ścisła tak przypominamy w ME, ale już mówi dlatego tak nie nie jest realne, żeby ludzkim głosem stłuc kieliszek, bo ludzki głos nie jest w stanie wytworzyć fali o tak dużym natężeniu, żeby ten kieliszek po no, chyba że będzie mnie jakoś specjalnie wprowadzoną Wade Engel to wtedy tak jest to możliwe, ale zazwyczaj przyjmijmy odpowiedź, że nie natomiast, gdybyśmy wzięli bardzo duży głośnik odpowiednio dostroili częstotliwość tego dźwięku, czyli wysokość tego dźwięku wydawanego przez głośnik odpowiednie podkręcili moc po taki jest możliwe, żeby kieliszek pękła jak te muszą być dźwięk wysoki niski w bardzo wysokich chyba dźwięk dostosowany do tego jak kieliszek hossę, jeżeli okres kieliszek to musiałby to być mniej więcej taki właśnie dźwięk to jest tzw. częstotliwość rezonansowa tego kieliszka i ona najmocniej oddziałuje z jego ściankami, a czy te nasze eksperymenty to tylko taka fizyczna zabawa czy to ma też jakiś związek z poważniejszą nauką właśnie okazuje się, że ma związek takie eksperymenty to jest świetne wprowadzenie do poważniejszej fizyki i każdemu młodemu adeptowi nauki polecam właśnie zastanowienie się i zrobienie takich eksperymentów mówiliśmy to już żaden kieliszek i jego pocieranie ma coś wspólnego z trzęsieniami ziemi, ale ta analogia jest jeszcze pełniejsza, bo fale, które powstają w ściankach kieliszka można porównać pewnych warunkach na falach fal sejsmicznych można porównać do fal powstających w dzwonach, które są produkowane, więc taki kieliszek może być świetnym modelem tego jak zachowują się inne obiekty wcześniej mówiliśmy o kawie taka trawa, na której graliśmy, ale i ten dźwięk zmienia się na skutek tego, że powstawały tam małe bąbelki przypominam Michał stukał o krawędź kubka łyżeczką i w momencie, kiedy rozpoczęła się kawa w wodzie to kawa rozpuszczalna po to, rodzic za stawał się stopniowo coraz wyższy i właśnie niecałe 5 lat temu ten efekt zainspirował chemików do stworzenia nowej metody badawczej nowej metody analitycznej stosowanej w laboratoriach ci chemicy zauważyli, że przecież to za pomocą tego efektu możemy badać, jaka ilość powietrza jest rozpuszczona w różnych salach i związkach chemicznych i rzeczywiście w pierwszym artykule, który się ukazał na temat tej nowej techniki badawczej oni piszą, że zainspirowali się właśnie tym efektem gorącej czekolady i możemy też iść dalej, bo szumiące czajnik, który omawialiśmy przed godziną, gdzie bąbelki odgrywały bardzo ważną rolę ma znowu dużo wspólnego z innymi zjawiskami związanymi z PS poważną fizykom takimi jak nawigacja 3 sonaru Minas pensja czajnik szum miał po w podobny sposób kawitacji nie szumią śruby okrętów i również inżynierowie zastanawiają się jak zmniejszyć ten szum jak zmniejszyć efekt to są zjawiska, które 1 do 1 da się między sobą po przekładać, czyli mamy kawał poważnych fizyki, mimo że prima aprilis może kieliszki to coś szumi to może następnym razem będą państwo robili sobie kawę to się zastanowić właśnie nad ogromnymi śrubami okrętu ludzie tam też zapadają bąbelki tak dokładnie tak stąd ten hałas świetnie to w mam nadzieję, że udało nam się spełnić misję nie poważnej audycji dzisiaj naszym gościem, który nam o tym, fascynujące opowiadał był dr Michał Krupiński z Instytutu fizyki jądrowej polskie kwiaty Akademii nauk, a działamy wspólnie w ramach inicjatywy rzecznik rzecznicy nauki pod patronatem centrum nauki Kopernik bardzo państwu dziękujemy życzymy niezbyt poważnego dnia, a teraz zapraszam już na informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA