REKLAMA

Wanda Wasilewska. Pisarka, komunistka, zaufana Stalina... (powtórka)

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-04-06 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
48:44 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM Karolina Głowacka, a dzisiaj naszą bohaterką czy też może anty bohaterką będzie Wanda Wasilewska studia pani dr Agnieszka Mrozik dzień dobry dobry wieczór dzień dobry pani doktor jest z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk inne szczególne zainteresowanie pani doktor to studia nad PRL -em i komunizmem w perspektywie badanie genderowe, a także krytyczna analiza dyskursu w tym medialnego i kultury popularnej dotyczące kobiet w PRL -u i też Rozwiń » wcześniejszych można, by tak powiedzieć związanych z tą lewą czy też skrajnie lewą stroną jatek zaczęło mówiąc o tym, że bohaterka czy też anty bohaterka, inspirując się pani stajemy tytuł brzmi komuniści w nawiasie nie mają ojczyzny Wanda Wasilewska jako Polska znów w nawiasie anty zamknąć naraz bohaterka narodowa to bohater Gant bohaterka efekt no to zależy też dla kogo i w jakim okresie Wanda Wasilewska akurat po zmieniała z niezmienną cenę miała bardzo zmienną Zana w zależności od tego kto kiedy, w jakich warunkach nie pisały, toteż mnie interesuje poza postacią sam samą postacią Wandy Wasilewskiej bardzo interesowało i wciąż interesuje mnie to jak oni pisano w różnych okresach historycznych czy przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem w PRL-u dostała ocenę jej się zmieniała i oczywiście współcześnie my też nie mogę nie zapytać, bo część słuchaczy może być zdziwiony, dlaczego Wandzie Wasilewskiej rozmowa z panią dr Instytutu badań literackich, jaki do badań literackich jak Wanda Wasilewska komunistą była tyle co przy NATO napisał Mandela Śląska, bo przede wszystkim pisarką od tego czas zacząć może dziesiątym żałuję, że nie kojarzy z Wilna za bardzo się o tym, pamięta, ale za mną poza swoją działalnością polityczną i społeczną halnym właściwie można, by wystartowała jako opiekun pisarka przed wojną wydała 3 powieści, ale 3004 . roku oblicza dnia 3005 . ta ojczyzna 3007. ziemia w jarzmie oprócz tego pisała sztuki jej działania teatralne pisała opowiadania pisała reportaże, a to szczególnie w okresie powojennym, ale był przede wszystkim mają przede wszystkim pisarka i tych ojej twórczości i powieściach wrócimy opowiada przede wszystkim pani doktor oczywiście po połowie nas, żebyśmy mogli rozumieć jej twórczości, żebyśmy mogli zrozumieć w jaki sposób później była interpretowana na różne strony to, o czym pani mówiła to jesteśmy oczywiście winny państwu krótkie przypomnienie kim Wanda Wasilewska była jak wyglądała jej ścieżka życiowa sztywno nie za długiego życia, bo 59 lat przeżyła urodziła się w 1905 i od początku naszą koło lewicowość sią niektórzy powiedzą skrajną lewicowość kończy WTS bardzo ciekawe, że urodziła się w domu są w socjalistycznym, a była córką Leona Wasilewskiego i Maria i Wandy Zieleniewski ich Wasilewskiej Leon Wasilewski szczególnie postać ojca jest tutaj gra bardzo często przywoływana w kontekście biografii, a było był socjalistą było 1 z towarzyszy Józefa Piłsudskiego, a był wydawcą czasopisma przed świetna na emigracji 1 z działaczy polskiej partii socjalistycznej, a jako polityka był ministrem spraw zagranicznych w pierwszym rządzie, a drugie RPA manna oraz w rządzie premiera Moraczewskiego, więc na można powiedzieć, że tradycja polityczna i Real i takie działa ludzkie, a społeczna aktywność była nam było jej bliskie można powiedzieć co to od początku zresztą biografia jej matki i wiele jest również bardzo ciekawa w tym kontekście była również działaczką Anna polskiej partii socjalistycznej, a była zaangażowana w działalność oświatową na szerzenie oświaty wśród chłopów, ale też wśród kobiet, kiedy organizowało się Legionem w czasie pierwszej wojny światowej, a on również, że tutaj byłaby byłaby bardzo bardzo zaangażowana, a później już w latach dwudziestych Adamczyk pozyskanie przez Polskę niepodległości no bo można będzie trochę bardziej żoną przy mężu i skupiła się na wychowywaniu, a 3 córek, ponieważ mówimy o Wandzie Wasilewskiej nabyła ona była drugą córką, a Wasilewski po starsza Halszka, a później banda inni najmłodsza Zofia Aldona zresztą ze wspomnień najmłodszej córki właśnie Zofia Aldony Woźnickiej po mężu, a wiemy, że matce tych 3 córek nie do końca odpowiadała taka taka aktywność leżą dokładnie żony przyrodę przy mężu trzecie matki zajmujące się córkami, ponieważ bardzo dobrze pamiętała zjadłem rano nie miała temperamentu reali i nie była tylko towarzyszką swojego męża w sensie domowe tak prywatnym, ale była również jego towarzyszką w działalności na polityczny czas później kontakt oczyszcza, bo taki, że lata żonę generałów czy polityków oraz amatorskiej twórczości n p . Zofii Nałkowskiej to było takie panie, które przeprowadziły można być salonem wiem, że matce matce Wandy Wasilewskiej to nie odpowiadało, więc tyle można palić w dzieciństwie, a na jedzenie w Wasilewska Wanda Osiecka była świetnie wykształcona to z 3 zaś moim zdaniem podkreślać to raz skończyła polonistykę albo doktorem filozofii czy tak wraz z tamtych czasach obroniła obroniła świetną pracę on na Tatarach portal o twórczości Stanisława Witkiewicza filozoficzny filologii filozofii filozofia filozofii tak i ta praca była tak świetną szarżą, by wystarczyła do tego, aby nadać jej rangę tytułu właśnie doktorant na doktora filozofii dosyć szybko zaangażowała się też działalność można wiedzieć o pełną polityczną taka była działaczką, a związku niezależnej młodzieży socjalistycznej później na ślady rodziców polskiej partii socjalistycznej, czyli nie buntowała się szuflady, gdy na początku tak to znaczy to jest bardzo ciekawe, że kiedy mówimy o elementy w profilu politycznym Wasilewski oczyszcza mówimy o nich komunistka, a i myślę, że by tak też sama by się zdefiniowała natomiast w sensie takim formalnej przynależności oficjalnej goście przed wojną nigdy nie należała do partii komunistycznej należał do polskiej partii socjalistycznej, a to nawet ciekawe przez 3 lata w latach trzydziestych była członkinią rady Naczelnej PPS reprezentowała kobiety z działaczki tej po tej partii, więc to jest bardzo ciekawe że, że wasze nigdy nie należała do komunistycznej partii Polska była działaczką po na socjalistyczną natomiast dosyć szybko na tle OFE no można powiedzieć pewnego radykalizm wania się jej aktywność polityczna zaczęło dochodzić do pewnych konfliktów między nią rodzicami jak pisała w swoich wspomnieniach uczmy się wypowiadała się, by ponieść taki wywiad z nią przeprowadzili historycy zakładu partii przesiądę czwartym roku jeszcze na krótko przed śmiercią Niane i tam opowiadała historię swojego życia mówiła, że Indie i dla jej ojca komunizm czy tak jak go kojarzył Rosja i to nieważne jak ona mówiła czy to była Rosja carska to była Rosja bolszewicka była wcieleniem największego zła, a dosyć szybką wynikało pewnie zaborów kroniką 3 zaborów i jak z jego aktywności jeszcze z okresu sprzed pierwszej wojny światowej to jest tak oczywiste natomiast zdaniem Wasilewskiej mnie ojciec tutaj nie nadąża można powiedzieć za pewnymi zmianami takim przekonaniem części, a on potem coraz większej części inteligencji taki lewicowy i coraz bardziej się radykalizują się przed wojną, która uważała, że jednak po stronie Rosji w związku Radzieckiego już wtedy na inność uważa, że szef w tym państwie należy upatrywać można powiedzieć, że pewnych tendencji rewolwerem rewolucyjna idea i ogólnie takiego z takiej sprawiedliwości, a społeczną w tym kierunku faktycznie doszło na z ojcem zaczynało jej być realnie po drodze, chociaż co ciekawe mówiła, że w pewnym momencie zapadło takie wyliczanie między między nimi taka niepisana właśnie można powiedzieć, że zgoda, że o tematach Rosji, a czy związku Radzieckiego sztabu i o tematach komunizmu nie będą dyskutować czy wzruszenie porozumienia poróżnił, żeby się realnie pokłócić, a natomiast Vinety w ogóle ta relacja z ojcem jest jest bardzo ciekawa do tego do tego stopnia, że goście wielu badaczy czy badaczek szczególnie współcześnie wydaje mi się próbuje EU odczytywać biografią Wandy Wasilewskiej właśnie przez pryzmat jej relacji z ojcem naczytał się mówi o tym, że tamta ich relacja była z 1 strony oczyszcza oparta na bliskości z drugiej strony pewne różnice poglądów rywalizacji Ramos próbuje się ustawiać tak z taką taką trochę narrację nie wiem córki marnotrawny można powiedzieć, która zbuntowała się przeciwko swojemu ojcu, że taniej pan stronę związku Radzieckiego komunizmu to było pewien gest buntu takiego w córki wobec ojca jak ma wciąż unikała takich takiego psychologii wychowania natomiast wydaje mi się, że jest oczywiście coś w tym na żadnym innym to relacje z ojcem próbowała na wielu sposobów na wiele sposobów też lepsze opracowywać AM CRU to jest w ogóle bardzo ciekawe, że Wasilewską w takich literaturze przedmiotu funkcjonowała i funkcjonują w grę dzisiaj, ale wśród współczesnych szczególnie kocurka, ale ona włączona tak, bo publicznie identyfikowane kocurka swojego ojca nie mówiono o nim brudny też bardzo trudna tak mi się wydaje dla naszej młodej kobiety, która wchodzi sfera życia polityczna społeczna próbuje zaznaczyć swoją obecnością basu najpierw trzeba ja się córką swojego ojca, ale zaraz obok drugie ryzyko, że zostanie żoną swojego męża raz powiem o tych mężach ważnych bardzo ciekawe że, gdy w jej życiu było 3 mężczyzn z ziemi, bo oficjalnie rozwiązana w sensie była zamężna natomiast na szczęście to już, skąd ten wątek, ale z ojcem mechanizm wydaje się, że mogłoby coś tutaj na rzecz żyją trochę uwierało ta lampa etykietka, która do niej na przylgnęła i wydaje się, że do tego stopnia, że właśnie w tym wywiadzie, o którym wspomniał, że 1004 . roku wspomina pogrzeb ojca to był grudzień 3006 . roku dla niej oczyszczono wielki wstrząs, bo mimo tych różnic Włoszce to jak podkreśla bardzo zżyta ze swoimi rodzicami, a na mnie i podkreśla Tosza na ten pogrzeb przyszli towarzysze komuniści, a raz się już komunisty na czas komunistycznej partii Polski, ale też może można, by tzw. nie uściślenie i przynieśli wieniec zna ten na grupie z napisem run ojcu van der, więc można powiedzieć rola się odwróciła się z ich perspektywy to ona była tą ważniejszą postacią tak dla nich, a on po prostu jej ojca jest to się wydaje taki bardzo bardzo takie ładne w NBA tak tak ładna w taki ładny gest taką umowę o o o o ciekawej wymowie pewnym potencjale interpretacyjnym, jeżeli chodzi o tych mężów chorym Wandy Wasilewskiej to było ich 3 pierwszych Roman Szymański to była można wyżyć taka miłość z dnia 23 lata walk studencka miłość Annę, która w baszcie przecięła się zostać przecięta szybko, bo on dosyć wcześnie zmarł na tyfus 3001 . roku miał ślub wzięli 2005 . roku 9 wystąpią Tymon zmarł 3001 . nagle na tyfus na inne owoce można bez tego związku była córka Whitney Ewa Szymańska z tego co wiem, bo chyba pani Ewa Szymańska jeszcze żyje po w Moskwie mieszkam na alarm być może coś co się zmieniło w bramkarza jeszcze jeszcze niedawno wiedziałam, że rzecz, że żyje i że ma się dobrze niedługo po śmierci pierwszego męża, gdy pojawia się drugi pojawia się drugie Marian bogato koty za bardzo ciekawa postać murarz krakowski, a z, którym znała się już wcześniej to znaczy, bo wypełnia z tym pierwszym mężem związała się będąc należąc do związku niezależnej młodzieży socjalistycznej są pierwsze może poznam robotnika kolejowego, więc też można powiedzieć po tak taka, a tak jak to 1 z własnych nosów komentuje co za wytwarzające się, a tutaj robotnik tutaj mamy drugiego tomu drugiego męża właśnie Murray Mariana bogatka stron zresztą przez kilka lat nie była w związku małżeńskim, a oni tworzyli taki wolny związek najpier w mieszkali w Krakowie, a potem jako potem 3004 . roku na jesieni obaj przenieśli się do Warszawy, gdzie już zresztą rodzice nie Wasilewskiej, a ja czytałam też często w posiadaniu listów Wandy Wasilewskiej rodziców pisanych jeszcze z Krakowa kiedy, kiedy mieszka w Krakowie tam zdaje się toczyły się jakieś burzliwe rodzina dyskusje odnośnie statusu tego związku znaczy my rodzice co co ciekawe chyba bardziej ojciec nawet niż matka nalegali na legalizację tego związku tak nas za zawarcie oficjalnego związku małżeńskiego i 1 z listu, który też, że takim wyrazem zdaniem takiej walki Wandę o pewną podmiotowość napisz do matki, że wasze cóż takiego złego jest w tej sytuacji, której żadne związki są nielegalne związki są nielegalne od kiedy i od kiedy kobieta, żeby wdrożyć mężczyzna musi mieć papierek tak wręczała tam wygłasza widziałem taką deklarację podmiotowości taki taki sam emancypacji, kiedy mówi jej wpisie do matki, że winny, że dobrze się czuje sama ze sobą, bo w ten w ten w ten sposób, kiedy wieża nie jest zamężna jest jakby mnie z podmiotem tak jest ja czuję się sprawcą, a mówi Niejestem dodatkiem do swojego męża to musiało zależeć jej matkę tytułem Smoleńsk też jak się okazuje kilka lat przedwojenne na kilka przed wojną zdecydowali się na zawarcie związku małżeńskiego Dolnośląska wyjaśniała wczoraj do złotej tej sytuacji później razem wyjechać w związku Radzieckiego jakoś wizytą na potrzebne było, że paszport w moim trzeba było go wpisać się obok dziadka do do jej papierów ostatecznie do związku Radzieckiego nie wyjechali, ale ślub wzięli, a ten trzeci ARM Bogatko skończył jako być może nasi słuchacze wiedzą dosyć tragicznie to znaczy w niewyjaśnionych okolicznościach nikt się niewyjaśnione do końca okolicznościach giną już we Lwowie w czterdziestym na rok uczy już po nocy długo po to, powrót po wybuchu ranna po wybuchu wojnę, kiedy Wasilewska przeniosła się do Lwowa razem razem z mężem na liniach zostało nim postrzelone w baszcie były różne sugestie jak to się stało na czyje polecenia na czyj rozkaz strona o tym, wiedziała prawdopodobnie zastrzelił go NKWD tak, by wynikało z celem dzienników Chruszczowa po latach wydanych, który wyjaśniał, że Wasilewska się o tym, dowiedziała no cóż współpracowała dalej dzisiejszej perspektywy może się wydawać niepojęte jak zresztą tak zabili mi męża ludzie, z którymi współpracuje dalej oczekują współpracy ma ona się zdecydowała na to inna znana to współpraca tak ma nam dalej dalej funkcjonowała w tych grach w tych układach trzeci mąż Peter bardzo ciekawe jak można, by zakład za no tak nas nasz zakręcony Kurek tak, dlatego że gdyby trzeci mąż to ukraiński poeta John Alexander Korni luk, a którego poznała już we Lwowie po, czyli właśnie w, kiedy przy przeniosła się, dlaczego przedostała się z ogarniętej wojną na polskiej, a on tam nie współpracowała z przybyłym po prostu polityka kulturalna może ponieść Trump to byli zaangażowani i po śmierci jej męża po śmierci bogatki związała się z nim bliżej zbliżą ich też losy frontowe można tak podziela tego, że byli trochę politykami trochę pisarzami frontowymi AM, czyli np. na inne zamówienia na władzę radzieckich oraz na miesiąc stawka wyłączali się z kampanii wojskowej pisali o wysoką sztukę ona pisała powieść tak, a my już byli razem, by razem, a do końca, czyli do jej śmierci w sześćdziesiątym czwartym roku w nas jeszcze powiedzmy jak to Wasilewska postanawia porzucić obywatelstwo polskie to jest taki wyraźny moment, który ją demonizuje wspólnym dokładnie znaczy bym położonym poza tą kartą można powiedzieć aktywności w dwudziestoleciu międzywojennym, którą od biedy się jej wybaczyła tłumaczy się dostać się na sytuację podaje się, jakby kontekst całego i ostatecznie się na temat, ale jednak, bo córką prawda Leona Wasilewskiego pomarzyć można zobaczyć natomiast faktycznie moment, w którym ona decyduje się na przyjęcie Radzieckiego obywatelstwa i wstąpienia do pana partii komunistycznej nam w związku Radzieckiego NATO sam moment, który faktycznie na przedstawia się Grekom jako zdrajczyni narodu ojczyzna, kiedy ona to robić to jest cel bodajże rok 3009 . zespół po połowę października albo listopad 30 trojga i senatorowie zostali to już jest to, że stan moment, kiedy omal nie tylko ona przyjmuje obywatelstwo ze względu na wizerunek gorszego momentu nie mogą sobie wybrać coś im wymyślić nie myślałem o nim był taki był moment historyczny ja nie wiem czy nasze, jakby na tym zastanawiała w tym momencie wydaje mi się żona raczej aż żal żal żal żal, że był taki moment ani inne na wojna się już toczyła na myśli i wydaje mi się, że po prostu w w jaki sposób próbowała się włączyć w to co mam co tam siedziało tak dołącz do ułożyć swoją cegiełkę do do tego co tam siedziało dosyć szybko zaangażowała się na walkę na rzecz niepodległości i nie jest tzw. zachodniej Ukrainy, a ich dosyć szybko została wybrana deputowaną do narady najwyższy w związku Radzieckiego zresztą była nią, zwłaszcza że do śmierci wielokrotnie wybierana wtedy 33009. 40 roku reprezentowała właśnie zachodnią Ukrainę Lwów do rady najwyższej związku Radzieckiego, ale jak wpływ czy wpływa później w jaki sposób na losy Polski na otworzenie się nowego komunistycznego reżimu i to oznacza zdecydowanie taki szczyt aktywności politycznej Annan Wasilewski ten okres za drugiej wojny światowej nie ma 2 zdań szczególnie rok czterdziesty drugi czterdzieste trzecie czterdzieste czwarte trzeba powiedzieć tutaj o jej roli jako przywódczyni związku patriotów polskich organizacji ruchu od polskich działaczy stworzone w związku Radzieckim fakt, że na polecenie czy też za zgodą na Stalina, a ona została przewodniczącą tej organizacji euro latali w tej organizacji, bo przecież tak, żeby gromadzić na Polaków rozproszonych wtedy po po związku Radzieckim część wywiezione gdzieś na Syberię część za Ural do Kazachstanu gromadzić tych ludzi szczególnie jego towarzysze towarzyszki komunistyczna tak, ale też wyciągać z tych ludzi z ambulansu z łagrów czy ZAKSIE takich złych warunków to się znajdowali dawać im praca dawać mieszkanie małe dzieci posyłać do szkół, a organizować w ogóle taką oświatę można powiedzieć stanowić pewien rodzaj przedstawicielstwa Polaków w związku ze związku Radzieckim nie czytam bardzo wiele biografii bardzo wiele świadectw ludzi, którzy po MO pozytywnie wypowiadają się działalności Wasilewski właśnie jako przewodniczący związku patriotów polskich ja nie mogę powiedzieć złego słowa, bo albo interweniowała u Stalina ażeby raczył jakich władz radzieckich, żeby wyciągać ludzi spoczął jeśli zaś pociągów, które odchodziły na wschód czeka na północny na północ Leszek Gławęda we Lwowie albo właśnie po winna, jakby jej liste uwalniana ludzi właśnie z DM oraz z tych różnych obozów ponieść Śląska pozyskał z bardzo szybko nie tylko Niemcy szacunek czy przyjaźni Stalina, ale przede wszystkim świerki posłuch wśród mniej na lodzie zjazd związku Radzieckim zadziwiająco zadziwiające napraw da le dzisiaj zaczną się właściwie nie nie chcemy nie chcemy tego może jakoś się dopuścić do świadomości, ale jej nawet o tym nie wiemy, ale jej nazwisko naprawdę wiele wiele wiele mogło wiele wiele drzwi potrafiło otworzyć wiemy z czego to wynikało, że w ona była kochana przede wszystkim jako grę jako pisarka, bo jej książki było czytane na macie tak tłumaczono nam język rosyjski ukraiński rano była zaufaną jednak Stalina no to w tamtym czasie to by to było bardzo dużo są informacje o tym nie wiem nie sprawdziłam tego nigdy jeszcze, że miała podobne konsekwentną linię ze Stalinem co nie każdy miał to sekretną Lis czy po prostu był specjalny telefon, który łączył ją, a z Kremlem i to było to było dużo poza tym była świetną mówcie nieumyślnie, niemniej podział jeszcze o tym nie kazali kariera mówcie nie zaczął się jeszcze przed wojną w Polsce na swoimi wystąpieniami bardzo takimi płomiennym emocjonalnymi na porwała naprawdę tłumem przed wojną byli to głównie robotnicy krakowscy, ale też działacze nauczyciele ze związku Nauczycielstwa polskiego, aby wynieś Wasilewska 3007 . roku stanęła razem z Janiną bronie skądinąd pisarką Anną komunistą na czele strajku ma on NFZ zarządu głównego związku Nauczycielstwa polskiego wygrały ten strajk gminne same straciły pracę, ale pewna pewne niekorzystne posunięcia dla Anne dla mnie dla nauczycieli jest tutaj zostały można będzie cofnięta, a o tym co się stanie pan te z nową świętą w cieniu w okresie w czasie wojny no można powiedzieć, że to porywanie za ogrzewanie swoimi bardzo emocjonalnymi wystąpieniami sięgnęło zenitu, więc żona się pojawiała można powiedzieć ludzie naprawdę ją otaczali o awans i właśnie takim dużym dużym sentymentem ją darzyli aleje osady od drugiej rzecz o drugim wkładzie Wasilewski te sprawy polskie chciałem coś o tym, że dosyć szybko czterdziestym trzecim roku również za zgodą oczywiście zastali tam też trudno w tamtym czasie pszenicy granicy po bez tej zgody szefa mogło być nie wraz z generałem realna Zygmunta bar linkiem w baszcie była współtwórczynią armii polskiej SA w związku Radzieckim pierwsza dywizja piechoty imienia Tadeusza Kościuszki, która powstała ona na wiosnę latem na 40 do trzeciego roku to właściwie jest w dużej mierze na taki można powiedzieć dziecko Wandy Wasilewskiej, a także to to są na pewno na pewno 222 takie takie aktywności, która moim zdaniem mają znaczenie co ciekawe im bliżej końca wojny na inne rolować grecki się zmniejsza, a i, kiedy już się zbliża się NATO armia czerwona zbliża się do granic Polski, a później wyzwala Polskę to jej rola już jest właściwie był dosyć marginalną nabyła jeszcze była jeszcze wiceprzewodniczącą polskiego komitetu wyzwolenia Narodowego i to jest właściwie taki ostatni moment ranni niżej upaść, aby jeszcze jakiś taki roli Chin znaczące bycia na świeczniku chociaż, kto inny wtedy rozdawał karty Wasilewska nigdy do Polski po wojnie wróciła zdecydowała się zostać, a Anna w Kijowie razem ze swoim mężem zajął się twórczością pisarską, ale również polityczną to wspomniana działalność w radzie najwyższej związku Radzieckiego dużo podróżowała para była w Mierzynie w Kambodży Meksyku Chinach pisała o tym, reportaże, ale też co ciekawe czynsze zapomina ma bardzo zaangażowana w powojennym życiu ruch na rzecz pokoju znowu przemawiała znowu woda żal zabierała głos ma trochę takim trochę takim trybuna można powiedzieć ludowa tak też przyjeżdżała do Polski do Polski przyjeżdżała często ponieść uderzyła jej matka żyła jej siostra wzięła najbliższa przyjaciółka Janina Broniewska sprzedała prywatnie, ale przyznała również zaproszenie ówczesnych władz z kont wycofanie no to jest właśnie 1 jedno jedno z pytań, na które historycy nie są niezależni jak dotąd odpowiedzi, chociaż dążyli AM i stają się otwiera się takie pole do różnych Leon wyjaśnia niektórzy mówili, że on miłość zatrzymała ją na w Kijowie takie bardzo ostro wiódł on cechy stereotypowo kobiece sią Władysław Gomułka w swoich wspomnieniach pisał, że Wasilewska wybrała nowe uczucie, ale jak twierdził wybrała dla, ponieważ jak też nie była szczęśliwa w związku z ostatnim marzą się za takie dosyć plotkarskie już na historiach w innych relacjach czytałam, że nie wróciła, ponieważ czuł wyczuła, że nie będzie zbyt dobrze odbierana w Polsce, że za bardzo jej nazwisko kojarzyło się z nazwiskiem Stalina, że była świetna jako ogólna no prawie taki bard rewolucji trybun ludowy emocjonalna pisarka ktoś zagrzewa do wojska do boju w czasie wojny natomiast kiedy przychodzi czas spokoju trzeba trochę inaczej ten wizerunek budować willi i że będzie nam tutaj, że niewygodna ona sama się w panice tego nie tłumaczyła natomiast z różnych takich tłumów, a można, by strzępków informacji można wywnioskować, że za mną i w jaki sposób zdecydowała się za mną angażować jako reprezentantka związku Radzieckiego to znaczy można ważne, by było powiedzieć, że on trochę humorystycznie, że Polska to było trochę dla nich za mało znaczy, że zdecydowała się, że tutaj już będzie jednak działać na arenie międzynarodowej jako reprezentantka, a mnie właśnie na związku Radzieckiego, chociaż jak mówi do Polski zawsze miała sentyment pisała zawsze w języku polskim tu się też Natasza po podkreślają utwory zawsze są tłumaczone ne i przyjeżdżała i była zaangażowana jest zainteresowana, ale on wydaje mi się, że na razie jakoś na Annę zdecydowała się raczej raczej stan ze związku Radzieckiego mnie w reprezentować po prostu blok socjalistyczny, a na arenie na międzynarodowe umiera przedwcześnie w wieku 59 lat, dlaczego umarł na zawał, chociaż były sugestie, że być może ktoś się otruł Chan jak zawsze jak on jest niezwykle powszechne, a bywa do w 1 z listów do siostry Annę pisała, że mnie właściwie znaczy, że coś co też o tym, wspomina we wspomnieniach, że zdrowie Wandy było bardzo nadszarpnięta miała wojna to przemieszczanie się nam dużo też na nas na front na froncie była gardło zdarte przemówieniami na jakieś problemy z sercem na problemy no on z żołądkiem myślę, że to były też jakiś nie może wrzody albo albo coś takiego no po prostu też takie życie można powiedzieć, że ludzie ludzie w tamtym czasie żyli szybko działali bardzo aktywnie i umierali właściwie stosunkowo młodo, bo tak jak pani powiedziała 59 lat to to nie jest to nie jest dużo także z tego co wiem to bym był to on był to za mało, chociaż niektórzy dopatrywali się jakiś tragiczny w śmierci tylko była pisarką, bo w nich pani nam powie jako badaczka właśnie literatury przede wszystkim, bo mówiliśmy o tym na początku Wanda Wasilewska kojarzyć z wieloma rzeczami, ale naprawdę dopiero w 0203. rzędzie współcześnie kojarzy się z literaturą czy muszę powiedzieć, że ja należę akurat do tej generacji Lech, która nie miała nic nie przerabiała utworów Wandy Wasilewskiej szkole, bo poza tym, że zajmowała się Poznaniem po poważną twórczością, który zaraz słowa dopisała też utwory dla dzieci młodzieży i te utwory celem było z tego co wiem od starszych koleżanek i kolegów, a on mi było po prostu nas w spisie lektur szkolnych AIM wydaje mi się, że wiele osób kojarzyć może Wandę Wasilewską z tą swoistego rodzaju twórczością, którą jak przedstawiano była to dosyć taka, że zna literatura ani dożywianie niewysokich lotów natomiast na faktycznie jej twórczość szczególnie przedwojenna jest naprawdę bardzo ciekawa jak tej twórczości nie znałam wcześniej jeszcze zanim zaczął się zajmować tym TomTom postacią, więc można powiedzieć, że bardzo na świeżo mam to wszystko przeczy pana Ka i faktycznie ta przedwojenna twórczość jest dla mnie naprawdę ciekawa, o czym pisała Wasilewska w jaki to konwencji się, że tak po mieście nad to jest taka tradycja jest znana sieć w Polskiej literaturze historii literatury teatru zaangażowanej społecznie na nędzę, której działa, gdy patronują można powiedzieć z 1 strony Orzeszkowa z drugiej strony Żeromski Andrzej Strug a, czyli taka literatura no właśnie mnie pisana przez inteligentów, których bohaterami często są inteligencji, a on zaangażowanie właśnie wniesienia takiego no może nie robienie rewolucji jeszcze, ale im walka o sprawiedliwość społeczną tak tam Wasilewska należała do urn młodszego pokolenia niższa niż oni Żeromski Strug AIG zdecydowała się pójść krok dalej to znaczy bohaterami przedwojennych powieści są nie tyle inteligenci robotnicy chłopi, by się czytało i to się czytało na tak było, bo recenzji nawet co ciekawe 2 wiadomości literackie bardzo realna taki właśnie inteligenckie pismo warszawski zamieszczał bardzo pozytywne recenzje szczególnie tych 2 pierwszych utworów, czyli oblicza dnia jej ojczyzną jest pierwszy z czystego czwartego drugi 3005 . roku, mówiąc że jestem bardzo duża dawka gniewu nam bardzo duża taka dawka no właśnie takiego można bez rewolucyjnego wrzenia, że Wasilewska decyduje się jednak pójść o krok dalej niż branża romskiej, a IAM radykalizmu i nie tyle inteligencję ile te masy można widzieć robotnicza na inne robotnicze chłopskie, a IT to co to jest bardzo ciekawe natomiast to co mnie ciekawi również jako badaczka literatury kobiet gra w dni to to jak bardzo szczególnie ta pierwsza powieść oblicza w dniach, które takich zaszczytach powieści reportaże można powiedzieć bardzo taką naturalistyczne mu grubą kreską jest to wszystko na Arena nakreślone tak czy te cierpienia tych dołów społecznych bardzo dużo miejsca podkreśla roli kobiet, ale właśnie im na pewnym nierównościom na niepewnym czasie nie równością płciową, na które są widoczne stereotypom, ale też w pewnym pewnym takim procesem społecznym, którego kobiety dotykają bardziej, czyli n p . piszą o tym, być może znany ze swojego doświadczenia opresji małżeństwa opresji, a doświadczony przez kobiety za sprawą religii katolickiej roli kościoła pisze o przymusowej prostytucji jako właściwie takim przymusowej na takim wolnym próbie wyrwania się znany z UE, która od wyrażonej przez życie wymuszane przez przez życie aktora wiele kobiet pchała na ulicy szczególnie tych niewykształconych i nie gorzej sytuowanych pisze o pokątny Harbor akcjach to jest ciekawa, bo wtedy nome jesteśmy teraz w takim momencie w dyskusji o umowę o 30 razem dokładnie wtedy ta dyskusja się również gra toczyła był w to zaangażowana część boi Krzywicka, ale również Wasilewska i wielu wielu innych pisarzy i Pisarek Janas były pisze o właśnie od tych pokojowych aborcjach poprą przed przeprowadzone bardzo złych warunkach pisze on na pewnym na takich właśnie społecznych o wymogach społecznych tabu, które sprawiają, że kobieta, jeżeli nie w związku małżeńskim oficjalnie zawartym w biznesie taka wytykano palcami, jeżeli żyje z mężczyzną bez ślubu to co ciekawe to odium społecznej dezaprobaty bardziej spalona kobieta jest naprawdę wiele ciekawych wątków, które mogą zainteresować się realne badaczki również feministyczny, ale są wątki takie fabularne społecznej tak dalej tak też ja bym przyznaje mówi otwarcie nie czytałam żadnej książki w śląskim jest to po prostu ciekawa czy to nie jest jakoś tak grubo pisane, bo muszę przyznać, że kiedy słyszę, że literatura rewolucyjna czy rozstaje się kojarzyła się z jakimiś grubymi Lu banalnymi dość opisami i uproszczonymi papierowymi postaciami czy tutaj też żona popełnia tak takie grzechy wydaje mi się, że właśnie w tych szczególnie przedwojennych tekstach nie, chociaż faktycznie moje studentki jest Randers Stali za, kiedy dyskutowaliśmy akurat o tej pierwszej powieści oblicza dnia to podzielił się ze mną taką refleksją, że to faktycznie nie jest bardzo czerwona literatura i im bliżej końca tym jest bardziej czerwoną rada IAAF i ich zdaniem właśnie w pewnych postaci zostały wyostrzone no tak też był cel tej literatury to ta nie była literatura prawda czytana przez grzeczne dziewczynki chłopców do poduszki taka literatura, która miała miała aktywizować Real inna sprawa, że liczy czy robotnicy doczytali byłem w recepcji tej kwocie zaczniesz czytała nie tylko inteligencja i pisała mądre recenzje, ale były też BCC wśród robotników, którzy po prostu wyrywali sobie trochę tą marką tą tą książkę jak i rozdzielanie wreszcie oni dokładnie wreszcie oni są na podmiotem TIL tej twórczości więc, że z 1 strony oczywiście można powiedzieć, że tak nas sztuk znamy takie przerysowane grubo ciosanego grubą kreską nakreślone obrazki ani postaci natomiast wydaje mi się, że również jako badaczka współczesnej literatury mogę powiedzieć, że lot był tam pewien konkret społeczny, którego mam wrażenie czasami w dzisiejszej literaturze brakuje oczywiście czasy się zmieniła i to wszystko wiemy, ale naprawdę mit mam wrażenie, że niektóre tezy czy niektóre postaci razem są bardzo aktualne również że, choć z dzisiejszą sytuację czekałem na Strugu panią akurat Wanda Wasilewska takiegoż uwiera, żeby gdzieś się na nowo ustawić się im skonstruować w pewnym sensie dogrzebać się do ich prawdy pomówił mówiliśmy na początku o tym, że inne co nowa władza to inaczej się o Wandzie Wasilewskiej mówiło no to siłą rzeczy badaczka chciałabym dojść do jakich podstaw ale dlaczego one to znaczy ja chciałem się, że zajmuje się polskimi działaczami komunistycznymi realnym polskimi właśnie okresu przed i powojennego 900 pięćdziesiątego szóstego roku złożą wieś jak najbardziej trudny czas, a on Iwana niewątpliwie jest 1 z takich postaci jak najbardziej się tutaj rozwijających z euro z tego grona wielu względów ze względu na to biografią, której Real wspomniałam ze względu na całą twórczość polityczną twórczość literacką, ale goście też w polityczną można powiedzieć natomiast my im bardziej przyglądam się tej postaci Mimi im więcej jak dowiaduje się oni tym, tym bardziej ciekawi mnie to, że ciekawi mnie pewnie pewna, a transgresja inność, że mogę użyć tego słowa, czyli pewna przekraczanie granic, dla którego które go okradł go widać w jej biografii też w jej twórczości jakieś granice przekraczała Wanda Wasilewska mąż zwalniał szmatą granice narodowej tożsamości Polka, która decyduje się na związek z dna na pozostanie w związku Radzieckim, ale również na związek z ukraińskim pisarzem to nie jest Wanda co nie chciała Niemca tak no tak, żeby tamto opozycja z komunizmem narzucał takie myślenie, że tak rzucić innym działaniem co chciała Rousseau, a tak głośno powiedzieć, ale niewątpliwie gotową po pod prąd trochę takim nowym Pavlem kliszą gmin w dogodnym dla dla naszej kultury, jakie granice się przekracza granice można powiedzieć, że on płciowe to znaczy, że granica miejsca kobiety w świecie bardzo patriarchalny no była jednak kobietom wolno Żydom z domu rodzinnego upolitycznione ego, ale została Poli tyczką, jakby nie było też ja bardziej wolę na nią patrzeć jak ona pewnego niemal rewolucji czy 3333 czy Trybunale Ludowego no ale niewątpliwie jej realne znaczenie rola polityczna była w pewnym czasie ja mam wysoko niewiele się to mam wrażenie, że to zawsze jest problem z kobietami u władzy jak Real jak czytać kobiety u władzy i czy przyznawać im cennym TomTom TomTom władze tak czy 3 czy przyznawać się tą autonomią, którą również Samem na same walczą i wreszcie, jakie granice przekroczyła granice można powiedzieć klasowe to znaczy jej związek z murarzem Bogacką, bo jest pan jest minister z ministerialnego inteligenckiego domu jest przykładem pewnego, a przekraczania granic czy historycy są beczki zwracają uwagę żona należała do takiej postępowej socjalistycznej inteligencji jest oczywiście wszystko prawda gra inteligencji, która miała blisko rejonu wszystko doktor filozofii, ale mimo wszystko oraz były nawet wspomnienia w różnych wspomnieniach czytam właśnie, że jak łakną było to pewien rodzaj no może nie używano tego słowa, bo w tych kręgach nie wpadała do mezaliansu jakiegoś jakiś takiej relacji, w której LM, w której ona właśnie ta panna z dobrego domu związała się z murarzem zarządzenie było na pokaz ja wiem, że teraz może znowu wchodzi w scenach w centrum Gorzowa tego pytania bez teki plotkarskie, ale no to jednak utrzymamy je czy to nie było właśnie na pokaz żyję tutaj od taka jestem nim będę mógł przekraczać granice czasowe toczy się zawsze trudno powiedzieć, ale byłem w tych listach, które pisała do matki na odczuć właściwie powiedziałabym taki totalny zachwyt nad tenor Jacka Sasina nad bogatą ekonom tyle jako nad mężczyzną, ale za co ona na tle naszych zachwyca za co go ceni Otóż ceni go za to mam wrażenie, że nie są takim typowym patriarchalnym mężem tylko to też jest we wspomnieniach czaszka Janiny Broniewski, która pięknie opisywała ich relacja w jaki sposób bogaty zajmował się córką z pierwszego małżeństwa w jaki sposób otaczał ją pewną troską opieką radny Adam Ciołkosz oraz znajomy Wasilewski z polskiej partii socjalistycznej pisał z przekąsem, że przede mną Wasilewskiej, aby gładko się zdeklasował, czyli właśnie takiego robotnika murarza krakowskiego trochę stał się takim mnie męża swojej żony można powiedzieć pięknym ciałko zwraca uwagę, że po zejściu z sekretarzem Adam Wasilewski liczę że, żeby przepisywał jej notatki można być pewne odwrócenie ról era który, jakby znamy znamy z wełny z historii biografii różnych osoby ze współczesnością ile współczesności prawda dobro żona, która w jest w stanie robić notatki lasy przed czy przepisywać teksty swojego męża się może już mniej, ale w dziewiętnastym wieku takich przypadków było bardzo dużo, a teraz przykład męża, który jest sekretarzem swojej żony, ale też, który miał dopingował inspirował do pisania zaś rząd był pierwszym czytelnikiem jej tekstów i pierwszym krytykiem, o czym, o czym pisała, więc też w bardzo bardzo ciekawa relacja wydaje mi się że, że to niebyła relacja właśnie na zasadzie potwierdzenia swojej komunistycznej to socjalistycznej tożsamości poprzez związek, a z robotnikiem to jak wyglądały te narracje opisujące Wandę Wasilewską, bo wyższy parę razy były też, że było na różne przymiarki do 2 tak jak powiedziałam na początku im wyrwać się w zależności od tego w jakim okresie mówimy AmC opowie się zmienia w latach pięćdziesiątych powstały pierwsze biografię Wandy Wasilewskiej co ciekawe pióra w rosyjskich czy radzieckich pisarzy ona nic nie zostać przetłumaczone język Polski przedstawiały one diakona można, by taką Tytan rewolucji taką Boxing Super Lumen, żebyśmy powiedzieli kobieta bardzo aktywną zaangażowaną na wielu frontach internacjonalizm Skra walczą całą sprawę robotników chłopów pisarka można w nich za osobę, która dwoiła się i troiła, a mnie on stał się zażycia Wandy Wasilewskiej to ciekawa, jaką można podchodziła do tego ponieść mam wrażenie żądają trochę w takim gorsecie, a zamykał ją postać bardzo ruchliwą bardzo dynamiczna wynikało z jej różnych tekstów uczyniły z niej, ale taki pomnik Zarzecza ja nie wiem to jest wygodne druga fala tekstów biograficznych o Wandzie Wasilewskiej już autorstwa polskich Romney badaczek żadne to są lata 7080 i jest bardzo ciekawa w jaki sposób próbuje się Wanda repolonizację aż to znaczy w jaki sposób, że jednak nasz, że jednak nasza może jednak nasze, że jednak patriotka doszukiwanie się różnych najmniejszych nawet Annan dowodów na to polskość na ten patriotyzm i pokazywanie, że to jednak to jednak była najważniejsza i co ciekawe jednak taki rys konserwatywny na skupianie się uwagę skupienie uwagi na życiu prywatnym Wasilewskiej akcentowanie tych relacji z mężczyznami, ale też jej roli matki babci i też bardzo ciekawe, bo to się układa taką narrację kończy się wojna Wasilewska zamienia się w dobrą kobietę w dobrą Polkę dobrą babcie tam się po, ale takie wraca na swoje miejsce na swoje miejsce zapomina się, że totalnie przez 20 lat życia ta kobieta działała była bardzo aktywna, ale tego się aż nie chce widzieć co się nie wpisuje w pewien taki popularny za gardło albo tak, bo to albo taka robota natomiast po osiemdziesiątym dziewiątym roku ta narracja w ogóle się zmienia najem właściwie jest trochę tak jak od tego zaczęłyśmy to znaczy radna Wanda Wasilewska podobnie jak inne działaczki komunistyczne ssaki demony nie z tej ziemi realnym potworne Megier jakieś takie szalone baby o Wasilewskiej bardzo dużo pisze się o jej związku ze Stalinem są jakieś plotki wysuwana jest po prostu energia w związku z logo związku erotycznym zawarcie niemożliwe jest, żeby była kobieta tak wysoko postawiona, że nie miała relacji seksualnych ze Stalinem nigdzie nie znalazłam takich informacji wydaje się, że ci, którzy powielają te plotki naprawdę wpisują się w taką wers tak w taki tak naprawdę patriarchalny dyskursu chce widzieć kobiety które, jakkolwiek wystają ponad ponad ogół, a właśnie w tych relacjach z kochanką owych seksualnych jako żony kochanki to jest poza owym taki skrypt za bardzo popularne dotyczy nie tylko Wandy wasze zdanie tylko koleżeńska kariera w złotych nie może się z nowego inaczej niż osoby z łóżka z legendą zupełnie niemożliwe tez ironia dystans 503 nie było w każdym razie mną czeka mnie jeszcze 1 rzecz pani mówi coś takiego w wywiadzie dla krytyki politycznej z Jakubem dymkiem, gdzie mówi, ponieważ Śląskiem też innych komunistach polskich nie namawiam, żebyśmy zrobili sobie teraz koszulki z podobizną Wandy Wasilewskiej, ale też nie można udawać, że jej nie było i też bym chciała, żeby ten wątek wybrzmiał w naszej audycji no bo od bardzo ciekawej trojga, a i pisarstwo jest zaangażowanie społeczne wystąpił to jest przecież źródłem całej tej ideologii to co też trzeba o tym, pamiętać, ale jednak działa pewien dyskomfort, że doba kobietę, która mogła sobie ze złej dostali nową daninę, który był największym zbrodniarzem chyba nawet większy niż Hitler w historii ludzkości nie wzbudza w nich dużej sympatii dzielnie walczymy w tych badaniach w tej rozmowie potrzebujemy wzbudzać w sobie i słuchaczach sympatię do Wandy Wasilewskiej czy do innych Romney innych postaci tego rodzaju Orła wydaje mi się, że raczej i nawet tych pań już od te słowa docierania do prawdy czas bardzo jednak nie krzyczy to słowo prawda w takim dzisiejszym czasie da przyszedł rano, bo cóż cóż to jest prawda można można zapytać ta gra w nim jakieś jeszcze fakt lampą potrzebna, aby to nie da ne o tej postaci opowiedzieć 2 panie to zawsze będzie interpretacja to wydaje się, że w dużej mierze tak Maciejowi w swoich pracach cytowałem taki szkic bardzo bardzo mi się też świetne szkice francuskiego socjologa Pierre BOR iluzja, bo biograficzna ja mówię o czymś takim, że właściwie po biografie są oczywiście zawsze konstruowana, a i są konstruowane przez biografów czy biograf ski ile konkretnie przez konkretne osoby, które mają też swoje klisze z mają zostać jurorem ładnie, które mają swoje klisze, które operują pewnymi schematami narracyjne mi bardzo często tak można powiedzieć ta narracja wyprzedza, a ten skrypt narracyjne wyprzedza AMD wyprzedzały, jakby to opowieść o tej konkretnej postaci bardzo często pewne fakty tu nie chodzi o to, że do ratusza manipuluje się do pana jakaś manipulacja nie można mieć najlepszy ten można mieć najlepsze i intencje, ale zawsze opowieść o czyimś życiu szczególnie cudzym, chociaż my również opowiadamy nasze życie wg pewnych schematów narracyjnych Aram zawsze opowieść o on o drugim człowieku jest właśnie organizowana wg tych schematów, dlatego że chcemy w jaki sposób uspójnienie życia tych ludzi chcemy pokazać pewną ciągłość pewnych decyzji pewnych wyborów to czy ja się zajmuje to raczej, choć rzeczywiście jest tak jak pani powiedziała ja również własną narrację buduje, ale to co nie wiemy na ile się też to uda, ale takie zamierzenie, które mam to raczej pokazywał odsłania nierzadko, że ta te spójności i te ciągłości to są on właściwie trochę nasze projekcje trochę nasze fantazje taka nasza własna oczekiwania tak wobec tych ludzi zawsze Chopin też w kontekście tym kontekście zmieniał EDF działania czynne tych ludzi prawda bez ustanowienia w stosownym kontekście się tego nie zrozumiemy dzisiaj jesteś taka tendencja trochę do można, by dziś psychologii zachowania postaci tak tak, ale wczytanie się motywację tych postaci no no nie, ale tego nie zrozumiemy no oczywiście, że niezrozumiane, ponieważ ten kontekst zupełnie inne pewne wybory i pewne decyzje oczywiście, w które zapadły panu startem w tamtym kontekście są wasze nie do przeczytania na nie do przeczytania dzisiaj nie do nie do zrozumienia, więc z 1 strony oczywiście możemy próbować rozumieć te postaci z drugiej strony możemy mówić jak najwierniej strach zbliżyć się do tych postaci, ale z całą świadomością tego, że to jest tylko nasze zbliżanie się można powiedzieć całość nie jest trochę tak, że my badacze badaczki biografowie czy innym biografii kim nie popełnia takiego błędu, że nie potrafią powiedzieć nie wiem nie wiem jak było elementem była motywacja Niewiem, dlaczego tak zrobiła, bo nie zrobiła dokładnie tak czy zła zasila, skąd wiem, że teraz takich jest kilka kluczowych pytań, które od dziesięcioleci Bacha badacze próbują nadążać i wiem, że są historyczną historycy są bardzo precyzyjnie w poszukiwaniu ustalanie odpowiedzi na pewne pytania mieli nadzieję, że po otwarciu na rosyjskich radzieckich archiwów uzyskają odpowiedzi na te pręgierz to są pytania na pierwsze pytanie, dlaczego Stalin postawił na Wandę Wasilewską skoro miał całą paletę ludzi mógł wybierać do wyboru dokona nie ma odpowiedzi na to pytanie przynajmniej ja nigdzie nie zetknąłem się, dlaczego Wanda Wasilewska oraz zaś prace współpracowała z, że inna z Rosjanami, kiedy mimo tego, że prawdopodobnie wskazywał na to, że zamordowali jej tego ukochanego męża bogatka nie ma odpowiedzi na to pyta i kolejne pytanie, dlaczego Wasilewska nie wróciła do Polski jak to się stało no co stało, jakie właśnie motywacje, jakie decyzje może za ich papiery na ten na ten temat nie ma odpowiedzi na to pytanie, więc próba czasem mam wrażenie, że MO im więcej faktów poznamy im więcej czasami tych faktów nie ma nic się tego ustalić nie mam materiałów, żeby to ustalić i tak jak pani powiedziała być może wtedy trzeba odpuścić powiedzieć nie wiem to jest pytanie otwarte tak ja staram się te pytania stawiać, ale też pokazywać, że nie na wszystko musiał postawić kropkę nad inie ma wszystko się znaleźć odpowiedź pani dr Agnieszka Mrozik z Instytutu badań literackich Polskiej Akademii Nauk opowiadała, że państwa o Wandzie Wasilewskiej dziękuję serdecznie dziękuję bardzo na stronie Instytutu badań literackich mogą państwo znaleźć się esej pani doktor komuniści nie mają ojczyzny Wanda Wasilewska jako Polska anty bohaterka narodowa zwraca uwagę akurat na ten tekst ambony jest jak najbliższe nasze dzisiejsze rozmowy, kto jeszcze ma ochotę się zagłębić to odsyłamy rzeczy jest dostępna dziękuję i jeszcze ręce wzięła Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA