REKLAMA

Słuchanie kosmosu, w którym nie rozchodzi się dźwięk. Z prof. Pawłem Moskalikiem rozmawiał Jerzy Sosnowski

Salon Radia TOK FM: Nasłuchiwanie
Data emisji:
2017-04-09 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
49:46 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
nasłuchiwanie w jest godzina dwudziesta druga 7 przy mikrofonie Jerzy Sosnowski proszone są dziś będziemy nasłuchiwać kosmosu no co prawda dźwięk, żeby się rozchodził potrzebuje jakiegoś ośrodka materialnego, więc różne likwiduje możliwość dźwięku jako takiego wbrew temu do tego przyzwyczaiły nas niestety inne filmy science-fiction nawet największe eksplozje w przestrzeni międzygwiezdnej odbywają się w majestatycznej ciszy, ale zarazem kosmos to przecież liczne Rozwiń » źródła promieniowania elektromagnetycznego, czyli fal radiowych, które jako hobby świadczy fakt, że państwo nas słuchają można zamienić na dźwięk z głośnika i przede wszystkim takie zmiany, choć głosach kosmosu będzie można zaczniemy jednak od czegoś bardziej ludzkiego tuż przed kilku laty ukazał się płyta pod tym ułan small Step, na której twórcy muzyki elektronicznej potraktowali jako materiał wyjściowy swoich kompozycji udostępnione przez nas nagrania z wyprawy Apollo 11 z tej właśnie płyty fragmentu utworu kina są one wjechał już fragment płyty byłam w Polsce nagrany, choć ludziom, którzy lądowali na Księżycu, a w studiu znani są Paweł Moskalik z centrum astronomicznego imienia Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie dobrze mieć dobry wieczór pana specjalność to, a starostwo sejsmologii ja, czyli zajmuje się pan myśli wolę tak powiedzieć w drgania gwiazd Motak drganiem gwiazd, czyli w istocie dźwiękiem, bo to są fale stojące tak samo jak drgania strun gitary to są fale stojące to tylko, że one niemal nie mają do nas dodzwonić mogą do nas dotrzeć, bo gitara pobudza powietrze i fala przez propaguje się w powietrze dociera do ucha natomiast drgania gwiazdy na nie mogą w ten sposób do nas dotrzeć, ponieważ przez próżnię dziennie przechodzi zatem docierają do okazuje się, że takie drgania powodują nie to nie jest tylko dźwięk, który jest w tej jeździe, ale również one powodują zmiany jasności gwiazdy te zmiany jasności możemy obserwować to są czasem bardzo duże zmiany w oczy nie kilka czasem to są zmiany tylko ułamek procenta, ale przy dzisiejszych technika pomiarowych ułamek procenta to jest dość duży efekt posiadają zmieść od pewnego czasu nas reprezentuje tego, że w internecie nagrania, na których no właśnie fale elektromagnetyczne do bramy z kosmosu zostają zamienione w dźwięki jak przypuszczam jest tak pomysłowa działalność reklamująca pracę na swoim, bo np. specjalista pamięć nie słucha opowieści, by śpiewu czy druciana gwiazd przez nią oraz inż. Pańki taki sygnał oczywiście, jeżeli mnie się bardzo wiele informacji palone są analizowane zupełnie inaczej za pomocą różnych matematycznych trików natomiast zamiana fal radiowych, które rejestrujemy z kosmosu na dźwięk jest taką troszeczkę umowna za małą zabawą to trochę tak noktowizory prawda nawet na ekranie noktowizora wszystko zamieszana była Zielona, ale przecież fale podczerwone nie mają żadnego koloru, bo oko ludzkie nie widzi jest to tylko pewien sposób zobrazowania tego co zarejestrował detektor tak, żeby człowiek mógł zobaczyć, ale to nie znaczy, że podczerwień jest czerwona jest jest dzielona na wzrost nie jest dla nas widoczna w, czyli można powiedzieć, że to czym nas są po potem pod spodem jest chyba problem z finansowaniem Nasser przyznał amerykański lub strojonych bardzo chcieli w ten sposób, jakby skupia się na siebie uwagę, bo w momencie, gdy chwilowo nie organizują spektakularnych akcji, które my wspominaliśmy z dzieciństwa naszego wspólnego mianowicie myślę o programie Apollo no tak, ale z drugiej strony to jest pewna forma popularyzacji przyciągnięcia uwagi ludzi do tego czym się nas zajmuje go poza wysyłaniem ludzi w kosmos NASA zajmuje się bardzo bogatą działalnością naukową jest bardzo wiele prób wyników amerykańskich zarówno czysta astronomiczny jak i Prudniku międzyplanetarnych są również na powierzchni na orbicie wokół Marsa są bezprawnie kasy mniej jest wiele innych ciekawych teleskopów astronomicznych, które obserwują przez świat i to warto oczywiście popularyzować, bo one prowadzą do bardzo istotnego wzrostu naszej wiedzy o kosmosie my sobie posłuchamy trochę tych dźwięków to nie tylko nas będzie będzie źródłem, ale my chcemy zapytać o charakterze decyzji, które trzeba podejmować, kiedy zaczyna się nasłuchiwać tych fal elektromagnetycznych w kosmos, bo rozum, żeby odebrać falę elektromagnetyczną potrzeba chyba wybrać częstotliwość tak jak z takich z lat pełnych kurzu trzeba by szukać napiszemy częstotliwość o notariacie podejmuje decyzje, dlaczego na tych częstotliwościach na rzecz innych raczej pewne częstotliwości są uprzywilejowane np. linia wodoru wodór jest najpowszechniejszym pierwiastkiem w kosmosie, więc akurat nasłuchiwania na tej linii jest szczególnie ciekawa, ale są też pewne względy praktyczne fale radiowe są używane na ziemi w związku z tym nastąpiło podzielenie spektrum fal elektromagnetycznych i pewne tylko zakresy są zastrzeżone dla astronomów witam nikomu innemu nie wolno nadawać astronom nie jest w stanie obserwować w tym samym paśmie, w którym pracują stacje telewizyjne n p . bo wtedy też szum, który jest sygnałem telewizyjnym, ale dla lot dla astronoma też, o którym przeszkadza on jest tak silny, że nie jesteśmy w stanie zarejestrować sygnałów pochodzenia pozaziemskiego także są tylko pewne wydzielone opra w z Wigier częstości, o których się obserwuje, ale są oczywiście wydzielona sposób nieprzypadkowe one są wybrane tam, gdzie się spodziewamy szczególnie interesujące albo szczególnie silnych sygnałów i linia wodorowe jest 1 z takich okiem co jest tabor, bo będzie jednak decyzja to jest decyzja o właśnie o wyborze tego okna cennych częstotliwości druga decyzja to jest decyzja o kierunku lub notariusza wie co się chce obserwować astronomowi teleskopu jest stanowczo za mało, żeby obserwować wszystko są 2 zasadnicze metody jest taki sposób obserwacji w takiego przeglądu kiedyś po prostu obserwuję wszystkie obiekty na niebie, które świecą w jakim zakresie fali czy mówimy o świetle widzialnym podczerwonym przy radiowym, a dopiero później się zastanawiamy co co zaś co zobaczyliśmy co to są za obiekty, a drugi rodzaj obserwacji to takie, kiedy już coś w obiekcie wiemy wiemy rząd jest ciekawy i wtedy się robi obserwacje dedykowane, że chcemy konkretny obiekt w konkretnym celu obserwować zmierzyć jego konkretny charakterystyki, żeby robić takie obserwacje to trzeba wiedzieć jak sformułować pytania naukowe, czego my się chcemy dowiedzieć i to stara zasada, że po to, żeby zagrać dobre pytanie co trzeba znać, chociaż część odpowiedzi także to taki proces naprzemienne robimy obserwacja dowiadujemy się czegoś stworzymy modele to pozwala postawić nowe pytania, które powodują następne obserwacje już bardziej precyzyjne nastawione na konkretne pytania w tym ruchem teraz właśnie 1 z tych nagrań, które w, którym którymi miasto przyciąga uwagę to będzie nagranie opisane miast miast jako krzywda blask gwiazd Choice 12268220 c i Kajca 7671081 prze konwertować dane dźwięk apotem poproszę pana komentarz iż no to nasze ogrody się odezwał się gwiazdy w studiu śmiał gościmy astronom z poziomu wskaźnika do porządku zasłony Caisse to jest skrót od KO per in katalog, czyli dane z katalogu kapelę ale o co chodzi z Krzywą blasku gwiazd no tak czasem jest obserwowane przez Keplera, czyli Kapera obserwuje zmiany jasności oraz gwiazd pop perfumy w niedzielę zjazdową tylko tego piłkarza z elektronicznych kart euro nie robi zdjęć jest znacznie mniejsze od teleskopu Hubblea zajmuje się wyłącznie pomiarem jasności 100  000 gwiazd może nawet więcej niektóre gwiazdy zmieniają jasność w bardzo różne mogą być różne powody, dla których to się dzieje najprostsze powód jest taki, że gwiazda oscylują dziś grają większość układów fizyczny może pokazywać jakieś drgania gwiazdy też mają tę własność drgania są ciekawe dla astronomów w szczególności dla mnie, bo one są informacją o tym jak gwiazda zbudowana w środku to jest taka nazywamy to sejsmolodzy ją bo, bo ta metoda jest podobna do tych wykorzystywanych w badaniach sejsmicznych ziemi, ale w istocie polega na tym, że częstość oscylacji mówi nam coś w strukturze jeśli ich rozstrzelać jest więcej to mamy tych informacji więcej to jest tak jak słuchamy instrumentów smyczkowych ich bez żadnej analizy potrafimy odróżnić kontrabasu skrzypiec, dlatego że jest inna wysokość dźwięku w przypadku, gdy zrobimy to metodami matematycznymi oczywiście to oscylacje tak naprawdę mają częstości znacznie niższe niż to co ludzkie ucho jest wstanie usłyszeć człowiek słyszy powiedzmy od 20 harców w górę na rynek to co słyszeliśmy, bo mam podbite auto rozłożone, żebyśmy usłyszeli Sokola najkrótszy okres oscylacje, jaki jest nieznany to z 71 sekund nie znał gwiazdy oscylującej szybciej oscylacje słoneczne to są rzędu 5 minut okresy tak, że to są częstotliwości grubo grubo niższe niż 20 Harris wreszcie harców to znaczy, że okres jest 120 sekundy w także ten dźwięk jest oczywiście przetworzony po torze był dźwięk z tego co było widać, że te 2 gwiazdy brzmią zupełnie inna hybryda 1 jest byłym oby te są już wyraźny był pierwszy był wyższy niż czas, żeby była wyższa niż są różne drogi tak, bo częstość oscylacji gwiazd czy raczej mówimy o okresach są bardzo różne w zależności od gwiazdy w przypadku białego karła 3 gwiazdy takie nieduże powiedzmy o rozmiarach ziemia ma się słońca no to taka gwiazda ma okresy oscylacji od 70 sekund do 1500 sekund z kolei cefeidy, które są bardzo ważne do wyznaczania odległości mają mokre z urzędu kilku dni, a najdłuższe okresy gwiazda typu Mira sam rzędu kilkuset dni także czy gwiazda większe ogólnie rzecz biorąc tym dłuższy okres pulsacji płytę druga wersja wybrać to druga tak mrucząc to było większe znacznie te pierwsze będą dobrze rozwija mogłoby być chyba ta idea miałem wrażenie, że tam jest więcej niż 1 z relacji w tej wierze, bo gwiazdy oscylują w przybliżeniu okresowo, ale czasem są wielo okresowo to znaczy tak, jakbyśmy jednocześnie instrumencie potrącili kilka stron słyszymy kilka różnych tonów jednocześnie, czyja szansa, by obrazić to oscylacje, ale zaraz przy opisie NASA lub była krzywa blasku gwiazd tak to dochodzi do należności wykres pokazujący jak z funkcji czasu zmienia się jasność zjazd gwiazd drużyny to, żeby teraz, żebyśmy sobie jakoś spróbowali też, że wobec fizycznie wiem, że to jest obrażanie się czegoś co jest bardzo daleko od nas, więc nie szkodzi my wiemy jak wygląda, gdy ta do po przejazdach jest kulą gazu spadną między kolorem, jeżeli nie ratuje to z kulą i to te dążenia są wyobrazić jako taki zdaniem taką przelatujące gęsią skórkę opowieści gwiazdy wczoraj w środku, żeby pasażerowie są nie tylko na powierzchnie są również w środku oscylacje zasadniczo sąd 2 rodzajach może być taka instalacja, którą nazywamy medialną to znaczy cały czas gwiazda z kulą po prostu się rozszerza się kurczy w prawo to jest 1 możliwość, a druga możliwość rozważają serce ludzkie trochę Moder trans w są różne rodzaje tego z relacji medialnych Jaś nie będę wchodził szczegóły, a drugi rodzaj to samo zlecenie Radia ale kiedy właśnie widzimy jak by taką falę biegnącą naokoło gwiazdy, ale oczywiście w środku tak jazda też oscyluje w i ona wtedy żadnym momencie nie jest kulą w każdym momencie złotej kuli troszeczkę kształcona jak to się wyobrazić weźmy balonik i wciśniemy ten balonik rękami, a później nagle odpuścimy w momencie wciśnięcia balon przestał być kulisty zaczął być zostało wykształcone jak opuścimy szansę wrócić do kształtu kulistego, ale przestrzelił wuja, lecz trochę dalej i tak właśnie będzie oscylował w aż wreszcie oscylacje wygasną będzie znowu kulisty 3 do Chorzowa jest, że są analizy tego można wiele dowiedzieć o budowie wiosną bym skład ich to chyba jest najprostsza sprawa, ponieważ to wynika pewnie z Wit mała światła danej gwiazdy Ruta od razu widać tak Ależ wygląda mówi tylko o tym, jaki skład na powierzchni czy tam, skąd docierają do nas fotony, a wcale nie jest prawdą, że skład musi być taki sam w całym wnętrzu gwiazd jak na powierzchni, bo w wyniku ewolucji następuje zamiana jednych pierwiastków drugie ja np. wiąże słońca Helu jest znacznie więcej niż na powierzchnię, bo część wodoru uległa zamianie Hel Otóż dzięki ostra akcja my jesteśmy w stanie zobaczyć co jest w środku gwiazdy np. ustalić na jakiej głębokości zaczyna się to jest jądro wzbogacony w Helu możemy ustalić jak szybko gwiazda się kręci w środku możemy ustalić, jaki jest pole magnetyczne może gdzieś w środku może kręcić ziemia, na której można zagrać może czekać na prędkościomierz na zewnątrz niektóre gwiazdy rzeczywiście tak robią w możemy zmierzyć prędkość dźwięku we wnętrzu gwiazdy na różnych głębokościach, a prędkość dźwięku z dobrym przybliżeniem jest proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego temperatury, czyli tak naprawdę mierzymy profili temperatury we wnętrzu gwiazd i to wszystko po co my robimy porównujemy z naszymi modelami, które mówią jak tak jazda powinna wyglądać odpowiedź jest taka, że w pierwszym, przybliżając się zgadza, ale są drobne rozbieżności te drobne rozbieżności są dla nas interesująca, bo pozwalają nam udoskonalić nasze modele struktury i modele ewolucji gwiazd na mówią jak gwiazda się zmienia w trakcie swojego życia także do tego służą te badania, żeby lepiej zrozumieć procesy zachodzące w trakcie życia gwiazdy gwiazda żyje bardzo powoli słońce będzie tak jak jest jeszcze przez 4 miliardy lat nie więcej już 4 pół miliarda ma za sobą w w skali życia ludzkiego to wszystko bardzo powoli, bo tak, ale jednak ktoś zmienia w powiedział pan powiedział pan o tym, że, że właśnie w ten sposób może, bo można rozpoznać profil danej gwiazdy programu nie sprawdziłem stan rzeczy są tak dokładne szacunki ile gwiazd myśmy zaobserwowali, że jeżeli znamy, ale zdobyłem się czy czy istnieją 2 gwiazdy o identycznej identycznym profilu tych fascynacji tym czy każde z nich Alicja kot odcisk palca lekarzy każda jest trochę zimno każde jest trochę ich na bok wyjazdy nie są takie same tak samo jak ludzie sami dawać wygląda to, że jakieś tam miliardy do Top Gear, jeżeli raz, nawet jeżeli znajdziemy 2 gwiazdy, które mają taką samą masę taki sam wiek i taki sam skład chemiczny to będą oscylować tak samo, jeżeli tych gwiazd zaobserwujemy dostatecznie dużo NATO w końcu znajdziemy 2 identyczne w tej chwili najbliższy przykład to za 2 Centaury słońce to są gwiazdy bardzo zbliżone do siebie, które mają bardzo podobną częstość oscylacji nasze słońce też jest gwiazdą oscylującą w zraszacze Inteligo ulubiona gwiazda pisarzy science-fiction w czasach, kiedy byłem dzieckiem pamiętam, że to nowe nazwisko oraz bliska można było zjeść tam jeszcze jakimś cudem jakimś przedwyborczym rybołówstwa i dalej, ale już nie teraz będzie coś co mnie się dobrze wiem co słychać jest czymś zupełnie innymi właściwie prawie dosłownie dźwiękiem mianowicie sonda Stardust najpierw zbadała zgodnie z planem warkocz komety w UE jest 2 z wizyt w 2 jest o wiele za pełnienie misji niemieckiej oraz astronom odkrył wyszedł niejako komety Tempel 1 i 9 Aviva Records na warkocz komety wiadomo składa się miliardy Drobin kosmicznego pyłu powstało nagranie, które usłyszymy mam wrażenie, że to chyba drugiego uderzają po prostu korpus ciągle Tomasz brzmiały jak uderzenie kuleczek gradu lub notarialnie wnętrza i tam mieli w ogóle w nich rozwiązań, by zarejestrować prawda także nie jak to na nagranie powstało oczywiście drobiny uderzały, bo w warkocz komety jest strasznie dużo pyłu, jeżeli sonda pod ratuje nas to tak, jakbyśmy jechali samochodem przez gęsty deszcz prawda też bębni po dachu i jeżeli dobrze pamiętam to sonda Stardust trudno nazwać osiąga cel wyznaczył właśnie ona złapała drugi co w rodzaju takiego taki delikatny kolei dowie się także, że nazywało się drugiemu przydzielono je znaleźć, ale nie wiem, jakie są wyniki badań tej materii ta sonda zrobiła coś jeszcze mianowicie okazało się, że przez układ słoneczny przepływa Strumień i pyłów pochodzenia i międzygwiazdowego, po który pochodzi spoza naszego układu słonecznego i tego pyłu sonda też załapała jego przywiozła na ziemię, ale będziemy potrafili odróżnić tego drugiego nos został złapany, że tak, a z drugiej strony z Le Havre, więc jest w innym miejscu wewnątrz Sony niż ten był kometa także wiadomo, który jest, który po to, oczywiście bardzo ciekawe, bo to z 2 rzadki przypadek materii, która pochodzi spoza układu słonecznego w Toronto wróćmy do wróćmy po tym, takim występie sondy Stardust było z warkocza komety wróćmy do gwiazd od niedawna właściwie wiadomo, że to gwiazdy tak wydruk ostrzelał kursują pierwszą gwiazdę, która pulsuje odkryto chyba siedemnastym wieku tylko wtedy nikt nie wiedział co to jest na czym to wiadomo, że zmienia jasność nie było wiadomo dlaczego to, że przyczyną są w Polsacie to jest chyba stwierdzone w latach pięćdziesiątych albo czterdziestych nie jest w tej chwili pewien dwudziestego wieku tak tak znaczy przed moim urodzeniem na pewno coś wiadomo od dawna, dlaczego tak się dzieje żąda pulsują, a to odkrycie nastąpiło trochę później, bo trzeba było zrozumieć jak jest mechanizm, który wzbudza oscylacje i to są prace jeszcze troszeczkę późniejsze rozumiem, że ta, że po, że po niestabilność blasku gwiazdy może być spowodowane innymi rzeczami niż tylko rozstrzelać, bo np. planety teraz po torze poza pozorów poza układowych odkrywa w notariacie są w zasadzie jest kilka różnych powodów, które powodują że, że zmienia się jasność gwiazdy jazda może np. by zakrywa ona przez przechodzącą przez tarcie Planete to powoduje spadek jasności ułamek procenta, dlaczego nowa planeta jest malutka w porównaniu z gwiazdami zasłania tylko ułamek procenta tarczy, ale możemy mieć układ 2 gwiazd ubiegający się nawzajem tzw . układ podwójny wtedy jak jednak jazda zakryje dróg ponadto dostajemy mniej światła w to również bardzo częsta sytuacja tu mówimy o takich gwiazdach zmiennych z powodów geometrycznych w istocie w gwiazdach nie zmienia się nic tylko niejako one się kręcą przed naszymi oczami dlatego widzimy ten układ z różnych stron nie dlatego różnie wygląda, ale są też gwiazdy, które naprawdę fizycznie się zmienia najprostszy przykład to są właśnie jest oscylująca, ale to nie jest jedyna możliwość, bo są gwiazdy trzymają plamy na przykładną i jak taka wiązać się kręcił jak ta sprawa wypłynęła oraz brama jest teraz mamy nie ma na tej części gwiazdy, którą widzimy to powoduje zmianę jasności mamy gwiazdy, które zachodzą rozbłyski np. podobna za rozbój słów Fromma sferycznych na słońcu tylko wielokrotnie silniejsze one mogą spowodować zmianę blasku gwiazdy dwukrotną nawet są różnego rodzaju gwiazdy wybuchowego lub chociażby supernowe 3 nowe, które supernowa wybucha raz w życiu, bo później już nic nie zostaje w zasadzie gwiazda neutronowa ewentualnie gwiazdy nowe wybuchają co kilkadziesiąt albo kilkaset lat to są układy podwójne, w których materia przepływa z 1 gwiazdy na drugą tą drogą jest biały karzeł jak na powierzchni białego karła uzbiera się tej materii za dużo albumie następuje eksplozja są też tzw. gwiazdy kataklizm liczne, a to jest też układ wybuchowe, ale innego rodzaju mianowicie jest biały karzeł wokół niego też materia spływa z innej gwiazdy, ale gromadzi się tak syn jest takiej strukturze dyskowej też nazywa dysk akrecyjny w jakiej się zgromadzić za dużo to ona nagle w całości spada na gwiazdy wtedy jest rozbłysk jasności trwający nawet kilka tygodni w Breście mamy gwiazdy, których jest bardzo zmienny wiatr gwiazdowy to bardzo typowe dla gwiazd młodych albo dopiero tworzących się, że giełdowe też używane książki, które od lat Jura Drozd oraz materia, która zmusiła nas gwiazdy ona może być bardzo niestabilny sposób mówi Iwona ze słońca wiatr gwiazdowy turniej jest stabilny przez słońce ma cykle aktywności i wtedy się z akcją aktywności co 11 lat to powiat gwiazdą jest silniejszy tylko, że w przypadku słońca ten Strumień wiatru wyjazdowego z na tyle mały, że to nie wpływa w żaden sposób na jasność całkowitą słońce natomiast przypadku młodych gwiazd mają olbrzymi wiatr gwiazdowy na to też niestabilności wypływu powodują również zmiany jasności gwiazdy to określenie różnicy jasności wiąże się z biegłym wdał się, że ze względu na słowo jasność kojarzą się z tym zakresem będzie elektromagnetyczne, które widziane dodaje, że gwiazda emituje znacznie szerszym oczywiście, że w zakresie, więc to może być tak także różnice różnice jasności w sensie metaforycznym gdzieś, że to, że to wcale, których już okonie odbiera wnosił o zasady oscylacji obserwujemy w podczerwieni ultrafiolecie w przypadku gorących gwiazd nawet promieniowaniu rentgenowskim widma gwiazdy zależą temperaturą oczywiście na nasze słońce ma 6000 kelwinów i to oznacza, że maksimum promieniowania z bardziej żółtego co każdy z nas widzi prawda jak weźmiemy gwiazdy, która ma 20  000 stopni to będzie bardziej niebieska wtedy maksimum promieniowania tak na macie nasze oko zarejestruje jako gwiazda niebieską, ale tak naprawdę akcją promieniowania ultrafioletowego takim satelitarnym tylko te pół 1000 sztormów tego z ziemi w ogóle nie widać na szczęście po powiecie nie przepuszcza tego tak ultrafiolet byłby dla nas bardzo niezdrowy natomiast dla astronoma, a to jest bezcenne źródło informacji dlatego jest kilka teleskopów, które obserwują przez świat w ultrafiolecie czy dobrze rozumiem, że bardzo gorąca gwiazda właściwie byłoby dla nas niedostrzegalny Druteksu Neptun ma to znowu zależy, jaka część energii idzie w świetle widzialnym najbardziej gorące gwiazdy, jakie znamy mają temperaturę rzędu 140  000 stopni oczywiście emitują głównie promieniowanie rentgenowskie, które nie martw Elwira Horosz, ale w świetle widzialnym też emitują nie zostały odkryte z ziemi przez obserwację wizualna oczywiście, ale jak wyznaczono ich temperaturę przez obserwację wizualne to się robi, obserwując w kilku kolorach za to w można było policzyć, że temperatura to grubo ponad 100  000 stopni także tort oczywiście one były też obserwowane z kosmosu przez satelity rentgenowskie z lekkim wzrostem wyobraziłem sobie coś było, gdyby słońce miał taką temperaturę rywal był to kiedyś będzie miało czegoś nas pewna niezręczność to nie będzie nasz klub zwolnił się skończy swój żywot, odrzucając otoczka zostanie samo jądro gwiazdy i w tym momencie tak jak to się stanie to temperatura będzie rosła rosła rosła aż dojdzie do mniej więcej 100140  000 i później to jądro się zacznie kurczyć stanie się białym karłem się będzie spokojnie przez miliardy lat chłodzić aż wreszcie w zoo w zupełnie stanie się niewidoczna, bo temperatura spadnie poniżej kilku tysięcy, ale rozumiem, że po drodze upiecze parę planktonem dziś na Merkurego wchłonie Juventus też o niebo słońce, zanim co się stanie do spółki stanie się znacznie większy los ziemi jest trudne do przewidzenia to się nie daje dokładnie policzyć, bo my nie wiemy jak będzie wyglądała konwekcji, aby w zewnętrznej warstwa słońca, a to wpływa na oddziaływanie z orbitą ziemi, więc być może ziemia zostanie połknięta, a może nie tego naprawdę nie wiemy, ale pierwsze 2 planety na pewno Mars na pewno nie w tyle będą 4 nagrania znosili jazdę odezwą, że ta mobilizacja logistyka przez 10 ona ma plany to na pewno będzie kilka rodzin gra o 10 BPS nazwa planety notach tak być 10, ale gwiazda lat 10 beton planeta otrzymuje żadnych gwiazdek po 10 towarzyszącą reklamy to potem gwiazda podwójna koalicja 1268220 oraz gwiazdy o miejsce 12253350, ale nie są już państwo zapraszam do zadawania pytań telefon 224444044 wśród nas za dużo nad gospodarką morską narastał potem trzeba jeszcze mu pulsara w odwrocie wspólną przyszłość wygląda Ros Casares Final Four to nawet zanim się jakieś mecze z gwiazdami tymi, które w, które było słychać ja rozumiem, że obecność planety, by może wpłynąć na na sposób rolę tych tych drgań gwiazdy czy to jest to za mało wiemy bardzo ta planeta musiałaby być bardzo blisko gwiazdy, żeby wpływała na jej oscylacje powody jest tak, że planeta ma bardzo małą masę właśnie miasto często odmiennie natomiast już już po nie rozumiem, że po układ podwójny to już jest właśnie termin ten to moment, który w, którym do masy ogromny remont można się trudno się wpływają przede wszystkim w ciasnych układach podwójnych gwiazd przestają być kuliste zacznę być od kształcą one mają tak z grubsza Somalijczycy Damian tak naprawdę robi się dzióbek w taki stronę jednak raz gwiazda w stronę drugiej i dach i taka gwiazda troszeczkę inaczej oscyluje, bo my na smyczy niczego, żeby kwestia ta choroba cały czas myślę o tym, że życie, by nastawiamy nastawiamy się ono doniesie tylko urządzenia na raty gwiazdę to on jest tańsze geometrycznym naszej odległości na punkcie kierunki w Łańcucie system próbuje się sobie wyobrazić w jaki sposób odróżnić drgania pochodzące z oczu kładzie się z powieści z ośrodka, bo to są potężne kontrowersje radny szef PiS mamy obserwujemy zmianę jasności, która pochodzi z powierzchni wyłącznie po to, żeby powiedzieć coś o wnętrzu gwiazdy to potrzebne nam są modele gwiazdy to nie wynika bezpośrednio z obserwacji tylko z naszej dość zaawansowane już dzisiaj wiedzy na temat struktury gwiazd, czyli czynią modeluje BOR 100 % jako domyślamy się, że to jest to modele są w godne zaufania tak powiedzieć tak, aby modele sprawdza się w ten sposób, że model przewiduje nowe rzeczy, których jeszcze nie są nie widzieliśmy obserwowaliśmy i późniejsze sprawdzać czy rzeczywiście widać to co model przewidział to jest podstawowa metoda weryfikacji mamy telefon pan Szymon halo dobry wieczór słucham i już mogę się do swoich, ponieważ mówiono mi panowie dzisiaj bardzo dużo rozbłyska gejowski klub nie chciałem dopytać jak i jakie jest Dariusz Nowak 18 takiego, bo aż po półkach historii geologicznej ziemi, gdzie mieliśmy do czynienia z krwi miał kilka wielkich masowych wymierań historii ziemi jej właśnie el w związku z ich premierami lub górkami gwiazd supernowych albo nowych oddalonych od Włoch, gdzie to promieniowanie już od Luksoru tam ulga ma już bardzo tych krótkich filmach potliwości czy truchleje hipotezą, którą warto uwierzyć, którą warto inwestować w badaniach z kim można temu udało, choć rozbłysk bliskiej supernowej rzeczywiście byłby to szkodliwe dla życia na ziemi, ponieważ duży Strumień promieniowania gamma byłoby zabójcze dla organizmów żywych, ale proszę pamiętać, że ten Strumień jest emitowany dość krótko, więc on wymordował życie na 1 półkuli, a na drugiej półkuli tej, która po drugiej stronie niż gwiazda na ten Strumień, by tam już nie dotarł, bo w bez straty byłyby tylko z 1 strony natomiast, jeżeli widzimy w efekt wymierania globalnego na całej powierzchni ziemi na to podejrzewamy, że 1 przyczyna winda w przypadkach wymierania ostatniego, kiedy wyginęły dinozaury i w zasadzie istnieje konsensus, że przyczyną było uderzenie planetoidy o rozmiarach rzędu 10 km w LO ślimak kucharską to kto zły wpły w na Półwyspie Jukatan tam widać krateru rozmiarze około 60 km, który jest datowany na 65  000 000 lat temu, czyli dokładnie wtedy, kiedy doszło do UE tego wybierania w przypadku wymierania perskie tarnowskiego 220  000 000 zlotemu ludzie podejrzewają, że przyczyna jest taka sama, ale nie jest jeszcze udowodnione jak rozumiem dziękuję bardzo bardzo, że te głosy, że to pytanie czy miał 224444044 w tak mówiąc nawiasem to rok to byśmy uruchomili w ogóle jeszcze inną rozmowę, ale jak rozumiem wg naszych waszej obecnej naszego obecnego modelu ewolucji wszechświata to w wolnym wszyscy z gwiazd, ponieważ tam się to wnioski kolejny wypalony dach oczywiście po to, żeby przejmujące poczucie, że się zbudowanie jesteśmy w materii która, gdzie była kiedyś gwiazda ta arteria już kiedyś była przemyślana oczywiście na początku w kosmosie był wodór Hel litrowe deuteru i koniec wszystkie pierwiastki cięższe w tym węgiel, który jest podstawą naszej struktury powstały we wnętrzu gwiazd w przemyśle były jeszcze pociągnąć kwestia tego co tam się wewnątrz nich dzieje w niektórych nagraniach, które my, które obecne są do meczu pamiętamy, że to są poszerzone są z poniekąd zmanipulowane żony są przez mięso przetworzone tworzony skrócony przyspieszono także, by one, że to może być, bo inaczej byśmy nic nie złoży w radzie byłby zbyt niski, ale rozumiem że, że kiedyś mieszkał ze Stadio wibracje gwiazd jednakowo drugiego to zakładam dobrą wolą, żeby twórczy tego materiału dźwiękowego dbają o to, żeby proporcje między nimi także w wykazie ras wersja była wg tej samej reguły samej skali problem intryguje mnie o wycofaniu się wrażeniu, że rząd, że to wibracje tworzą takie harmonijne jakiś tak jest w proporcjach prawda, że to ósme w jaki sposób melodyjne ona jest mniej dokładnie harmonijne prosta, że niektóre gwiazdy mają krzywe blasku, które nie są sinusoida walne tylko mają jakiś tam skomplikowany kształt co to znaczy to znaczy, że mamy składowe harmoniczne po prostu tak, jakbyśmy grali na instrumencie widzimy harmonijki o PIT oraz regularne no bo harmonii macie dostać 2 × wyższa niż to podstawowy w ale bardzo często gwiazda obserwujemy kilka różnych tzw. modów pulsacji, czyli kilka różnych drgań niezależnie od siebie i o ile w instrumencie dobrze zestrojonym te różne strony są w jakim stosunku karma niczym do siebie o tyle w układzie fizycznym, jakimi jest gwiazda tak nie jest stosunek częstości 2 modułów wieść może wynosić 071 np. i to nie jest żaden stosunek harmonicznych fałszują gwiazd będzie dla nas olbrzymi chaos i oczywiście, ale to sytuacja bardzo często, ale możemy mieć 2 tony, które są bardzo blisko siebie stosunek częstości 0095 netto w UE dla Lwów Łuck ludzkiego ucha to nie jest przyjemny dźwięk po prostu zbliżamy się, by powoli do jeszcze 1 z jego kosmicznych misji przez chwilę było też było jasne, że teraz posłowie tego ważny to do innych to źródło w chwili odkrycia sześćdziesiątym siódmym roku wręcz nasunęło zdaje się ludziom początkowo podejrzenie, że tym razem posłuchajcie zresztą o charakterze to miano bardziej charakter mam namyśli pulsary to bowiem smyczy bolesną, bo to bardzo dziwne obiekty lub no to są obiekty ekstremalne, że tak powiem nazwa brzmi w Polsce Areny to niema nic wspólnego z konsorcjami promieniowanie jest pulsujące, które do nich to są takie piłki przychodzące do nas z okresem od 1 sekundy może być trochę dłużej mogą mieć znacznie się przed polskim Polsatu jest gwiazda neutronowa, czyli obiekt ma się powiedzmy 1 , 5 masy słońca rozmiarach 10 km to są bardzo zwarta obiekty składają się w zasadzie samych neutronów, ale się obracają, ponieważ tam jest pole magnetyczne ją z pola magnetycznego nie jest taka sama, choć rotacji podobnie jak w przypadku ziemi w tomy raz widzimy biegun magnetyczny oraz nie widzimy w wyniku tej rotacji i na biegunie magnetycznym dochodzi do emisji fal radiowych w wyniku procesów, które zachodzą silnym polu magnetycznym krótko mówiąc taki pulsar działa trochę jak latarnia morska raz widzimy to źródło, z którego dochodzi promieniowania oraz nie i to nie, dlatego że się zmienił Polsat tylko, dlatego że się obraca dokładnie tak działa latarnia morska nad wyraz posłuchamy w takim razie tych głosów takich 5 rozmaitych pulsarów o coraz większe prędkości obrotowej wędrował po tej prędkości obrotowych co ludzie mówili przypomnę, że nasz telefon 222484044 no właśnie do słyszeliśmy o takich takich dziedzin, które w ten środkowy to był szok minął brzmienie, jakiego silnika motocyklowego jest łatwo uwierzyć, że może spotkać nawet zastanawiać się zna to tylko, że wkrótce może być nowa to sygnał z dobrym przybliżeniem okresowego nadszedł okresowo ZAK się pojawia ten impuls jeszcze słabo po to, obrót gwiazdy jest bardzo okresowym zjawiskiem natomiast kształt tego impulsu się troszeczkę zmienia, ale to dla ucha prawie niedostrzegalne na coś tutaj zaczęliśmy od pulsara takie dość wolnego, że mniej więcej co sekundę czy 1 , 5 sekundy pojawiało się takie pęknięcie na to właśnie w tym momencie ten świecący biegun magnetyczny pojawią się w polu widzenia widzieliśmy sygnał oczywiście radiowy no a potem było coraz szybciej i nawet przyjmując, że w 20 km średnicy prawda około 10 nawet około 10, a tu prędkości obrotowej wieżyczce wyobrazić, że to one, że to kopnięcie go dobrze co 1,5 sekundy dość szybko, ale to na końcu to już to już nie słyną motocykle ale by we wsi częstotliwość ruchu skrzydeł komara w Łodzi od lat walczy jak w Polsce miało kres na poziomie milisekund, czyli robił ktoś zdążył się obrócić całą wciągu 1 sekundy z grubsza był w stanie się obrócić na tego rządu to są takie najszybsze pulsara one są dlatego takie szybkie, że na nie spływa materia ta materia przenosi moment pędu i przyspiesza tego starego rozpędza normalnie pulsar jest z wiekiem się obracają coraz wolniej oczywiście, dlatego że tracą energię w naradzie po prostu są hamowane przez emisję np. w fale elektromagnetyczne w i się obracają coraz wolniej natomiast te pulsar mieli sekundowe mają dodatkowy mechanizm, który rozkręca się kręcą coraz szybciej notesy koledzy tylko, że ideologia zużyta w pewnej chwili prędkość obrotowa rzecz ma być porównywalna z wątku śledztwa, bo tak to może być pół prędkości światła siedemdziesiąte prędkości światła o sprawie w rozwój i do prędkości Granicznej jeszcze trochę brakuje na, ale to szybko mówimy o prędkości na powierzchni pulsara on dlatego się może tak szybko kręcić, że takie małe, gdyby był większy za to musiały przekroczyć prędkość światła na powierzchni co jak wiemy nie jest możliwe jak zauważa, że teraz, bo nie chce nie chce sobie takiego się jakiś idiotyzm ale dlaczego doszło w ośrodku w ogonie golf roznosi w takim szoku, dlatego że na bardzo silną grawitację to malutki obiekt, ale jego masa zwiększa masy słońca w parze Grawitacja, gdy zamierza się niezwykle silna na powierzchni tego obiektu w sumie o mnie o tym, że to takie latarnie morskie one regularność tego pojawiania się tego bieguna magnetycznego w polu widzenia w polu obserwacji wykładni biorąc polderów, ale zdarza umożliwiła odkrycie pierwszych planet wokół pulsarów tak, dlatego że taki oscylator bardzo regularny to nic innego jak zegar każdy normalny zegar, który mamy majaki oscylatora albo kryształy albo wahadło n p . jeżeli wokół takiego w Polsce oraz coś krąży w Lotto wtedy tak naprawdę i pulsary to coś krążą wokół wspólnego środka masy czytaj w Polsce jest raz troszeczkę, obniżając ziemi oraz troszeczkę dalej i ten sygnał okresom spór Sara czasem ma większą odległość do przebycia, żeby do nas dotrzeć, a czasem mniejsza, więc czasem jest troszeczkę wcześniej czasem trochę później, obserwując takie drobne nieregularności można ustalić orbitę po jakiej się porusza ten pulsar wokół środka masy, a z tego można wywnioskować, jaka jest arbitra i masa tego ciała, które powoduje to zaburzenie także z tą metodą prof. Wolszczan Rozkrut pierwsza w Polsce pierwsze planety wokół pulsarów w rozum było jasne, że wzrost o życie wokół pulsara był pod uwagę co najmniej toyotę czas niezdrowe miejscowe o wiele zdrowsze niż inne to razem tam nie ma tam raczej nie ma życia nie w oknie życia można szukać na planetach, które krążą wokół normalnej gwiazd, a takich planet dzisiaj znamy już tysiące oczywiście nie jesteśmy w stanie realnie szukać życia, bo nie miała metod badawczych tych planet przecież na ogół nie widzimy tylko wnioskujemy o jego obecności na podstawie zakłóceń w ruchu gwiazdy macierzystej to jest znowu kwestia do modelowania nie dostać naprawdę kwestia obserwacji prędkości radialnych trasy to samo co sama metoda, którą policjanci mierzą prędkość naszych samochodów efekt Dopplera pozwala ustalić prędkość tak prędko się troszeczkę zmienia w przypadku gwiazdy, wokół której krąży planeta dlatego, że to obraz daje planeta krąży wokół wspólnego środka masy efekt Dopplera osiągniętych efektów sprawia, że karetka jedzie z włączonym sygnałem kupna czegoś inaczej chyba lat więzienia sprawa z Zuzią maraton jest wyższy jak się oddala pewniejszy, mierząc zmiany częstości można ustalić, jaka sprawa kosz obiektu, ale jeszcze jedno zdanie ma sponsorów mam wrażenie, że to, że pulsara odegrał do 6 jeszcze sporo jeszcze ważną rolę własnymi również jako jako takie zegary i w związku z tym nie pozwalały cóż zmierzę się też w przestrzeni kosmicznej 7 zarzucała pana myśli, dlaczego mamy już mamy myśleć także, że ich regularność to by biegły pozwalała pozwalała przez analogię zdaje się budować dobre, że nie o odległościach to co wykluczyło właśnie to jest ono wykorzystane w Pionierze dziesiątym, kiedy ta miłość była przyczepiona plakietka do fryzjera, bo PiS miał puścić układ słoneczny na wypadek, gdyby jacyś kosmici go dostali swoje ręce toczyliśmy im powiedzieć, gdzie nas szukać nie wiem czy to była akurat mądry pomysł, żeby bardziej rozwinięci rozwinięte od nas cywilizacja wiedziała, gdzie mieszkamy dalej tak zdecydowano w Indiach jest drogi będą bardzo kosztowny remont miał powiedzieć to nie jest oblała syna, ale taka plakietka została jeszcze lepiej od razu jest mała szansa, że to wpadnie jakieś ręce kosmos jest jednak olbrzymi dość posty na po to, żeby zlokalizować ta ziemia jest w układzie w naszej galaktyce to podane odległości do różnych pulsarów identyfikowany przez ich częstość pulsacji, która na dość jednoznacznie identyfikuje co to za biedna oczywiście mamy podana odległość od kilkunastu obiektów, które wiadomo czym są na to prosta geometria pozwala ustalić, gdzie my jesteśmy natomiast dokładniejsze tak naprawdę są w większości zegary atomowe którymi dysponujemy w tej chwili to są nasze nasze wzorce czasu na, traktując to posłuchaj jest z kolei takiego takiego nasłuchu z gromady kulistej 4 aha właśnie czterdziestkę pomyślałem sobie to brzmi jak jakaś taka swoista brama gościliśmy w robotach wybrano z nich, ale każdy pochodził od innego obiektu oraz innych obiektów tylko w tej gromadzie gromadzie kulistej, która wprost z komentarzem, że to zresztą bardzo stara Gromada dramat dla rozczarowanych kuliste w ogóle są stare to są takie skupiska gwiazd rzędu milionów gwiazd tworzą tak kuliste skupiska dzięki teleskopowi jesteśmy w stanie tak nas rozdzielić każdą oddzielnie badać niektóre z nich oscylują w przypuszczam, że ten dźwięk to były właśnie oscylacje gwiazd, bo jeżeli w ogóle go bokiem zobaczyć gromady kuliste dwupłytowe i zamglenia Melinda znało taka jest układanie bez naszej półkuli widać ledwo ledwo 1 gromadę 13 to trzeba być mniej dobroci, by za miastem w Warszawie tego nie zobaczymy obraz gwiazd to proces tuż obok nowość kątem oka się lepiej widzi kątem Łukaszowi dzielę je ratować się nazywa zerkanie po prostu Kodokan trochę bardziej wrażliwy tak naprawdę niższy niż w centrum pola widzenia naszego oka, ale to tak wiele nie pomaga czy naprawdę to najważniejszy jest dobre czarne niebo, gdzie nie ma świateł wokół nas Allianzu, że w tej chwili właściwie astronom tak tak normą o tym czy nawet modne czy nawet otrzymane przez instrumenty optyczne też rzadko się patrzy w ogóle się patrzy wprost z jeziora czy patrzy się przez szukać, żeby wycelować teleskop natomiast rejestracja danych naukowych robi wyłącznie elektronicznie w tej chwili oprócz prowizji, jaką orientacyjnie wcześnie, bo obserwujemy co podsłuchiwano, bo mówiliśmy, że także, że po pierwsze po to tylko w niektórych okienkach częstotliwości, a poza tym jak w jak wybieramy jakąś część wymaga to co jest z punktu widzenia, jeżeli cały cały w czasie to już 100 % na to kto to jest 1 % rocznie 3 maja obserwujemy konkretne obiekty w obiekty są punktowe rys trudno pojąć, jaka to ostrzeżenie, by dostępna do obserwacji jest całościowa ochrona, ale na pewno przykłady np. zdobył w domu też pobudzić wrogość do studia część tylko Nowy Targ był skierowany na ciebie skierowano część graczy Kepler obserwuje niewielki fragment około 100 stopni kwadratowych na niebie na pierwsze 3 , 5 roku patrzył w jedno miejsce i szukał tych właśnie tranzytu czy przejść planety przed jazdą, a przy okazji zrobił całą kupę fajnych obserwacji u mnie się przydają, bo badania oscylacji, a w tej chwili Kepler obserwuje inaczej przez 3 miesiące patrzy na 1 obszar nieba późniejsze przesuwa patrzy, gdzie indziej za każdym razem to za około 105 stopni kwadratowe czy to niewielki fragment nieba nas to tylko 1 z wielu instrumentów czy mamy poczucie, że woli pod kontrolą mamy całość projektu dojrzał zaś wybrać się zarówno instrumentów jak astronomowie za mało, żeby obserwować wszystko, by pan, by jak pozuje się nic tak nie przeżyć biografii para to się w ostatnich latach w czasie, gdy są ulubionym Dariusz g, dlaczego toczone są w tym co w nich jest tak już proponującego maestro oraz są przede wszystkim wykorzystywane do wyznaczania odległości w kosmosie, ponieważ jasności silnie koreluje z okresem krótko mówiąc jak zmierzymy okres jest bardzo łatwa do zrobienia wiem, jaka jest jasność porównujemy z jasnością obserwowana już wiemy jak daleko Stokłosa swojego, ale to dla mnie nie jest najbardziej ciekawa Otóż są fajne przez wiele lat uchodziły za obiekty bardzo proste pulsujące z 1 okresem nic ciekawego tymczasem dzięki nowym danym okazało się, że to nie jest prawda, że dokładnie przeanalizować tata można znaleźć dodatkowe sygnały o bardzo małych amplituda 100 × mniejszy niż ta główna oscylacje i te dodatkowe sygnały niosą dodatkowe informacje, które pozwalają nam lepiej testować budowę takich gwiazd i Rosą odkrycia dosłownie ostatnich lat do ich epoki tych wszystkich danych nie nie przekopie myślenie nie zobaczymy co nie jest to jeszcze nad tym pracujemy praca wiąże się na pewno by każda praca pewnie NATO na tego rodzaju jednostek takim wyobrażeniem sobie perspektyw, jakie perspektywy stoją widzi pan przed mostem z Polonią, jakby w fazie przed nowym przegrody dla Radia nasłuchiwać kosmos to są 2 zupełnie różne rzeczy, a Sorosa jest biologia zrobiona głównie w oparciu o obserwacje optyczne, bo one są znacznie łatwiejsze w celach mastera sejsmologii zbadanie wnętrz Białas o to, żeby testować teorie ewolucji, jeżeli chcemy zrozumieć wszechświat to musimy rozumieć galaktyki, bo to są te cegiełki, z których 6 jak zbudowany, ale galaktyki zbudowane są z gwiazd jest musimy rozumieć gwiazdy i rewolucji ich przeszłość przyszłość i to co robią właśnie temu służy, żeby lepiej zrozumieć jak gwiazdy ewoluują rozumiejąc gwiazdy rozumiemy lepiej galaktyki atomem jest potrzebne do rozumienia wszechświata jako całości radioastronomii, a to zupełnie oddzielna obrażono się rzadko zajmuje gwiazdami czasem też, ale większość tego co obserwuję Radia astronomia to są galaktyki bardzo odległe obiekty, które z różnych powodów są aktywne n p . dlatego że czarna dziura w środku, na które spada materia taka czarna dziura w świecie we wszystkich możliwych zakresach fal od rentgena po radio często są limitowane tzw. Strugi materii tzw. widżety, które również są Radiowo jest cała grupa tzw. radio galaktyk, które świecą głównie Radiowo to są bardzo ważne procesy w rozumieniu tego jak ewoluował wszechświat dlatego ludzie tym się zajmują w pan wspomniał o o tym, że, żeby z galaktyki to co również gwiazdy ufam, że nie ma powodu podejrzewać, że oba te gwiazdy, które obserwujemy należą do naszej galaktyki nawet, ale nie tylko obserwujemy też gwiazdy w innych galaktykach n p . w obłokach Magellana to są pobliskiej taka rozdzielność, czyli o systemie oświaty oto jesteśmy w stanie robić od bardzo dawna natomiast teraz zrobimy to na znakomitym poziomie to obserwacje są naprawdę znakomite w bardzo dokładne w tej chwili to widzimy oddzielne gwiazdy bardzo wielu Galaktyka np. cefeidy, która od lat szuka po to, żeby zmierzyć odległość od tych galaktyk cefeidy są kalibracji ramię odległości, ale w tej chwili widzimy też znacznie słabsze obiekt CPD są jasne natomiast gwiazdą mniejszą jasność jesteśmy w stanie z powodzeniem widzieć wielkiej mgławicy Andromedy czyli, czyli galaktyce Andromedy się 31 w obłoki Magellana są bardzo bliskie, więc to takie wspaniałe laboratorium do obserwacji innej populacji wjazdowej niż nasza Galaktyka badamy miną metaliczne 6 jest to ciekawe jak metaliczne wpływa na własność populacji wjazdowych do postawimy kropkę bardzo panu dziękuję za rozmowę z naszym gościem była Teresa Smoleń subaru Moskalik centrum astronomicznego imienia Mikołaja Kopernika w Warszawie dziękuję panu bardzo dziękuję, a na koniec jeszcze do fragmentu tortury zaczęliśmy, czyli Kutyła z Monster trucków Michała Wolskiego Mondelez kończy państw skłania się państwo w imieniu autorów obecnie strzeleckiego wydawcy Karla Kowalewicz realizatora i właśnie dziś Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SALON: NASŁUCHIWANIE (JERZY SOSNOWSKI)

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!