REKLAMA

Co czujemy współcześnie, lęk czy strach?

Godzina Filozofów
Data emisji:
2017-04-11 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:24 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ta druga 6 Tomasz Stawiszyński godzina filozofów w studiu prof. Andrzej Leder dobry wieczór dobry wieczór panuje dobry wieczór państwu boi się pan co będzie umiarkowanie, ale trochę tak nie inny jest także zupełnie nie miała w różnych formach i mnie trochę pani Anna Łabuszewska uspokoiła ona zawsze tak to nic ująć co działa na różne apokaliptyczne perspektywy, którym się uruchamiają pod wpływem lektury gazet z portali internetowych doniesień medialnych n p . takich Rozwiń » może USA w wysłało 59 rakietą machał do Syrii Syria oczywiście Rosja ma mocne interesy i będzie z tego wojna być może jest już całkiem realistyczna perspektywa, że globalny konflikt z czyha za rogiem parę lat temu jeszcze nikt w ten sposób nie myślał użyliśmy w takim przekonaniu, że coś takiego jak wojna światowa to jest raczej temat z podręczników do historii dziś to się staje temat z poważnych analiz dyskusji, a jak już czasem do opinii publicznej np. przeniknął jakieś analizy prowadzone przez różne prywatne ośrodki Quazi wywiadowcze no to oni właściwie już rozrysował ujawni rozpisują mnóstwo potencjalnych scenariuszy tego rodzaju to chyba wpływa mocno destabilizująco na psychikę jednostki no to właśnie nie jestem całkiem przekonany wydaje mi się, że poza takimi momentami, kiedy następują tak jest, ale na bardzo silnej też czasem określa jako psychozy psychoza wojenna psychoza atomowa i t d. ten okres, kiedy po 1 w stanach albo Szwajcarii budowano ni stąd masowo schrony i pięćdziesiątych na początku sześćdziesiątych na tak naprawdę te lęki związane z US wydarzeniami globalnymi no są jakoś też potrzebne do oznaczonego MO sionek analizują pewien rodzaj napięcia który, którzy zawsze występuje i oczywiście pamiętam jak zaczną się wojna na Ukrainie interwencja na Donbasie to w Polsce nagle zaczęła chodzić plotka, że właściwie to już prawie wojna w IR i nawet był ten odruch kupowania cukru i innych takich, chociaż nie znikną, a cukier ze sklepów czy nie była to dobra, ale siłą ale, ale wydaje mi się, że tak naprawdę jak na razie jesteśmy bardzo daleko od tego, żeby ten ten stan psychozy takiej czy jakiś paniki ogarnia społeczeństwo raczej jestem pod wrażeniem tego jak w gruncie rzeczy spokojnie reaguje większość społeczeńst w na być może dużo poważniejsze napięcia niż wydają się one mimo historycznego stanu z mediów w jak spokojnie reagują tańczę z jaj w niedawno byłem w i we Francji Belgii i w obu naszych w Paryżu w Brukseli i ich obu tych miastach, które w, którym na doświadczyły po prostu zamachów terrorystycznych na Paryż w ogromnej skali życie jest niesłychanie spokojny to najbardziej ma jakiegoś poczucia pani k i zagrożenia nieufności tego, żeby takie codzienne praktyki jak na ziemię w liście do kawiarni i spotkanie się ze znajomymi w centrum miasta czy wieczorne wizyty w restauracjach się zmieniły jakoś szczególnie w tym bardzo trudno powiedzieć, bo można dowiedzieć się to świadczy o stabilnej strukturze ego tak już mówiąc językiem psychoanalitycznym o takiej umiejętności oddzielania nazwijmy to pewnych zagrożeń odległych albo takich, które cechują się pewnym prawdopodobieństwem, ale nie bardzo wysoki ma z tego co stanowi realną przestrzeń troski naszej codziennej, ale co także się wiąże no właśnie z pewnymi rytuałami codzienności i t d . i t d . a można powiedzieć no cóż jest to rodzaj izolacji wypierania zagrożenia niedopuszczania do wiadomości tego, że właściwie za rok może czyhać jakieś bardzo poważne zagrożenie, czego np. ostatnie zamachy w Sztokholmie są przykładem to zresztą coraz częstszy instrument zamachów terrorystycznych myślę o ciężarówce samochodzie Puszczy trudno wyobrazić jak przed czymś takim można, by było się nie uchronić no bo ruchu samochodowego zapewne się nie wyłączy całkowicie, więc na dobrą sprawę każdy przejeżdżający obok samochód może być źródłem źródłem zagrożenia no to właśnie jest wyparcie czy to jest stabilna struktura tego, by jego brat i 1 gola jako filozofa i jego znachora hałdę, bo one też przecież jest psychoterapeutą, jeżeli chodzi o ten język no powiedzmy psychologiczny to ja bym powiedział jedno drugie i 3 chyba warunkiem pewnej równowagi psychicznej jest pewna zdolność wypierania jakiejś innej części na traumatycznych i doświadczeni innego obrazu wizji takich prześladowcy czy ich atakujący i i wydaje mi się, że tutaj i ten mechanizm dobrze działa zresztą to jest już myśli filozoficznej niczym niska, że ich podstawową funkcją naszego układu nerwowego jest ochrona przed boksami, a nie wcale odkrywanie tych bodźców to znaczy w gruncie rzeczy nasz układ nerwowy umysł czy psychika i wpędzają się przed rzeczywistością i w zasadzie głównie mną ich funkcją jest też u nas przed tą rzeczywistością ochronić filtruje my po prostu ten Strumień informacji, które do nas codziennie przepływa i uczymy się w pewnym momencie oddzielać to naprawdę istotne ignorować te, które mogłoby nas zdestabilizować i t d. tak z drugiej strony przecież w takim mieście jak Sztokholm codziennie dochodzi do jakiejś ilości wypadków samochodowych, których prawdopodobnie ginie więcej niż 45 osób, a już na pewno w całej Szwecji, więc i to jest często powtarzany argument, który uważam też za rozsądny, że prawdopodobieństwo tego, że zostaniemy zabici w wypadku samochodowym jest nadal set krotnie większe niższy niż prawdopodobieństwo tego, że zginiemy w zamachu terrorystycznym wie pan, ale to powtórzę to co mówię tu kilka audycji wcześniej w rozmowie z prof. Jadwigą Staniszkis Otóż rozmawiałem jakiś czas temu z Anthony Giddens sem w jego zresztą biurze w izbie Lordów w Londynie i on będzie dokładnie coś takiego jak pan przed chwilą noża ostatecznie prawdopodobieństwo tego, że wyjdziemy na ulicy i padniemy ofiarą ataku terrorystycznego jest o wiele mniejsze wciąż w krajach Zachodu przynajmniej niż to, że jak nie wiem spadnie nam cegła na głowę albo coś podobnego się nie wydarzy i później pomyślałem sobie o tej rozmowie właśnie, kiedy doszło do ataku na moście westminsterskim to był ten most, którym szedłem na spotkanie z Anthony Giddens sami założę się rząd też bardzo często ner tym mostem chodzi o sam w sobie jako NATO zareagował może pamięta, że mówił coś takiego, a przecież wydarzyło się to na tarasie jego codziennych spacerów to zmienia perspektywę potrafi zmienić perspektywa trochę tak, ale moim zdaniem tak naprawdę tym co jest najbardziej niepokojące w terroryzmie i cała działa bardzo silnie na uczucia ludzi budzi rzeczywisty trening czy strach nawet to nienawiść samochód w wypadku samochodowym jest czymś anonimowym los nas dotyka komuś coś okropnego, ale nie czujemy, a w każdym razie ci, którzy nie mają skłonności do widzenia intencjonalne ości w tego rodzaju przypadkach w tym złej woli wydają się, że się to co jest takie straszne w w takich atakach terrorystycznych toto poczucie, że ktoś nas aż tak bardzo nienawidzi, że jest gotów nas nos taki sposób zabije, że ten samochód przestaje być po prostu wydarzeniem, a staje się wyrazem jakiejś potwornej złej woli i wydaje i z wielu przyczyn pewnie można mówić o ewolucyjnych np. emocjonalność ludzka jest bardzo wrażliwa na wrogość niechęć nienawiść na różnego rodzaju sygnały, które mówią o tym, że jest jakoś napiętnowana i grozi jej ze strony pobratymców w gruncie rzeczy, a tak i wydaje mi się, że ten, że ten aspekt i powoduje, że dla nas niebezpieczeństwo rozjechana nie przez ciężarówkę, którą ktoś na umieszczanie intencjonalnie niż ze złej woli na nas rzuci jest straszniejsze niż rozjechanie przez ciężarówkę, która po prostu wypadła z tam ze swojego normalnego toru jazdy ETA nienawiści i intencjonalne charakter tych faktów jest czymś co budzi moim zdaniem ogromny lęk teraz pana zapytam jako psychoterapeuta właśnie jako kogoś, kto spotyka na co dzień ludzi w swoim gabinecie ludzi, którzy zmagają się różnego rodzaju problemami różnego rodzaju lękami zapewne także na inne te narzędzia którymi pan dysponuje Real konfrontują się właśnie z tego rodzaju podłożem różnego typu zaburzenie lęków i t d . no bo ostatecznie narzędzia na psychoanalizy nie tylko tej ortodoksyjnie freudowskiej, ale też sól tej, która po Środzie się rozwijała bardzo silnie były związane z wewnątrz psychiczną nazwijmy to rzeczywistością, a tym terenem zasadniczym, który się oglądało pod psychoanalityk tną lupą był teren relacji rodzinnych bliskich związków pomiędzy dzieckiem rodzicami n p . i to tam źródła różnego rodzaju lęków zaburzeń były tak czy inaczej lokowane na różne sposoby rzecz jasna to się chyba też wiązało to robić myślę, że się, że się chyba pan zgodzi no po prostu z momentem historycznym kulturowym w obrębie czy, w którym psychoanaliza powstawała zostałem się na ile ten kontekst, w którym te teorie się rozwijały ten kontekst silnie właśnie zakorzenia ją z źródła naszych doświadczeń tożsamości właśnie z o okresie dzieciństwa czy szerzej w relacjach rodzinnych na ile ten kontekst pracuje dzisiaj takiej ani innej rzeczywistości, kiedy ten model rodziny tam obowiązujące już właściwie nie istnieje i kiedy jesteśmy otoczeni różnego rodzaju kontekst ami, które oddziałują na nas być może znacznie silniej niż to, że rzecz, że rodzic był taki ani inne albo, że to wczesne nasze doświadczenia tak nie i ani inaczej przebiegał muszą podjąć dyskusję z Chin jest, więc trzymać listy z panem w odpowiedzi po pierwsze w jak pewnie pan pamięta jak nawet na dość ogólnym poziomie nie używam doświadczenia dobra Klinicznego do tego, żeby wypowiadać jakiś sondy w PiS przestrzeni publicznej, więc Tondera zostawi nas nawet nie chodzi o nazwiska ja staram się nie przechodzić bezpośrednio, że akwen z mojego doświadczenia terapeutycznego do pewnych uogólnień w no właśnie w takiej przestrzeni lat, a przepraszam ja, ale za 8 lat rażą dlaczego, skąd takie założenia z i ja osobiście uważam, że ludzie, którzy ze mną rozmawiają nie przychodzą pod ziemią na tej podstawie potem robiło w niektóre z lektur za pomocą, których będę coś tam pojadę w sferze publicznej i to nie tylko chodzi o osobistą prywatną już tylko też o pewien rodzaj na takiego doświadczenia mojego również, której się z tym nie żyje dlatego jest Tradis układanie znajdziemy nie w nie robię ten co nie znaczy, że nie, że mam jakiś bardzo krytyczny stosunek innych szturmem co więcej uważam, że to bywa pożyteczny bardzo, chociaż one powinny być raczej w środowisku zawodowym, a nie nowość w przestrzeń publiczną niesie to od razu po bardzo podoba taka reguła dla i dlatego m. in. właściwie jak i Muzy niezależnie od tego na pewno to co robię wpływa na mój sposób myślenia o Top przerób przechodzi to przestronne obecny obszar teoretyczny, czyli tego w jaki sposób jest to ujęte w pewnego rodzaju tekstach filozoficznych antropologicznych czy czy psychoanalitycznych nawet, przechodząc do drugiej części pytania i teoria psychoanalityczne Angielka ewoluowała w ciągu dziesięcioleci dwudziestego wieku i jeszcze nawet w tym okresie, kiedy zajmował się nią sam Zygmunt rajd zderzyła się z niezwykle traumatyczne dla całego okręgu Europejskiej kultury, które w swej ostatniej książce rysa na tafli pisze o tym, jakim szokiem była dla Niemców wstrząsem pierwszą wojnę światową, gdy od razu powiem, że na rozmowę o tej książce się już umówiliśmy za 2 tygodnie od dwudziestej drugiej we wtorek godzinnych rozmów z góry zapraszam i jej dziękuję bardzo również za to ze wzruszenia wracając do dna wątku i te po to, doświadczenie zresztą pracę z ludźmi stroma zwanymi w okresie pierwszej wojny światowej w okopach pierwszej wojny światowej spowodował, że Zygmunt kraj bardzo zmodyfikował swój sposób myślenia o o strukturze psychiki wprowadzić na naukę z tak wątek popędu śmierci, ale nadal jak pan wie jest to obszar wewnątrz psychicznej i rzeczywiście można powiedzieć że to on tą sposób myślenia o człowieku, który w, którym wiąże się z psychoanalizą opowiada o takiej sytuacji, w której bezpośrednie oddziaływanie doświadczeń takich jak n p . na te różnego rodzaju lęki zawsze musi być przeniesiony poprzez wewnętrzny wewnętrzną strukturę czy wewnętrzny układ aparatu psychicznego, a jeżeli już mówimy o tej nieszczęsnej rodzinie w oczy wiście ona w takiej formie wiek i w 2 w Wiedniu na początku dwudziestego wieku istniała jest już tylko pięknym wspomnieniem, ale nadal fundamentalne relacje czy podstawą relacji z pierwszego okresu użycia jak sądzę mają podstawowe znaczenie do tego jak budujemy np. swoją odporność czy zdolność do chronienia się przed różnego rodzaju groźnymi czy traumatycznymi zjawiskami i w tym sensie również ten aspekt znaczenia aspekt wygody i jak bardzo relacje pierwszego okresu użycia w oczko, czyli zwykle jednak relacje rodzinne większość ludzi jak gitary będzie nasz nie zmieniła wpływają potem na to w jaki sposób na własną ogólny klimat niepokoju związanym z tym, że Amerykanie bombardują Syrię nie jest przetwarzany mniej mnie nie zmienił się to znaczy myślę, że nadal i to jest tak, że to bardzo jest związane z tym do jakiego stopnia dana osoba czy dana grupa wewnętrznie potrafi się z tego rodzaju naporem radzi, a nie jest także to wszystko jest prawda i to działa do momentu, do którego jest względnie bezpiecznie ne natomiast w momencie, kiedy rzeczywistość zaczyna układać się już taki sposób, który też względną stabilność, które jeszcze można pójść na terapię jeszcze można się przyglądać tego rodzaju własnym uwarunkowaniom Otóż w momencie, kiedy ta rzeczywistość ulega daleko idącej dekonstrukcji zmianie, kiedy gdzieś wchodzi boisko, a myśliwce nadlatują to już właściwie co to ma znaczenie, kto miał, jakie realizują już dzieje, gdy kogoś strzelają to raczej chodzi o to ażeby przeżycia nie o to jak ziemia jak układały się jego relacji w dzieciństwie, chociaż można, by odpowiedzieć, że relacje w dzieciństwie, gdy w jakimś stopniu wpływają NATO trzon dobrze skacze czynie dobrze skacze albo czy np. z po ma w sobie ten tom nutkę samobójczą, która spowoduje, że rzesze wpakuje prosto na karabin maszynowy albo giń niema w i w tym sensie nawet w stosunku do tego jak ludzie przeżywają stany na absolutnie ekstremalny jako okres zagłady czy 3 Gułag to to, jakimi są osobami, jaką mają wewnętrzną notą treści ładunek i osobowość w bardzo wpływa w ale oczywiście na w momencie, gdy jest masa lego oraz Azji urok psychoanalizy, że zawsze jest także można jednak pokazać, że to jest ta kategoria tutaj, że posłowie w jakim stopniu tak natomiast jest natomiast, że to ja bym powiedział, że to jest też, żeby na to można powiedzieć równie dobrze w ten sposób antropologii genetycy to czy ktoś ma geny takie, któremu pozwalają szybko biegać czy nie jest ona bardzo istotny wpływ na to czy karabinu maszynowego, by się naczynia, ale oczywiście, jeżeli mamy do czynienia z na taką sytuację wpychanie tych 5000 ludzi do komory gazowej albo masowe bombardowanie miasta bombami zapalającymi szturmują bombie atomowej NATO wtedy już naprawdę to czy ktoś miał takie czyny dzieciństwa albo czy na takie czy inne geny w ogóle przestaje nią ponosi istotne, ale i tutaj zrobię taką jednak znowu pojawią się walkę, ponieważ i mam świadectwa tego, że nawet bardzo ekstremalnych sytuacjach bombardowania właśnie niemieckich miast Warszawa w okresie okupacji może nie w czasie powstania, chociaż nawet trochę w czasie powstań czy Liban i Bejrut w okresie wojny domowej w z na 1 ulicy stoją armaty strzelają do siebie, a na drugiej ulicy ludzie siedzą w kawiarni i po prostu piją kawę inni gadają ze sobą i to naprawdę się dzieje Sarajewo oblężenie to też jest takie to są takie świadectwo, więc jesteś ani Gdańska część ludzkiej natury, o której pan mówił, która buduje pewne zasieki przed rzeczywistością i być może na szczęście, a z drugiej strony z tym lękiem to w ogóle chyba jest tak, że on jest od 3 w wiele nurtów myślenia na pewno z analitycznego, mówi że jest jakiś taki fundamentalny tło w ludzkim przeżywaniu siebie samego czynu czy świata jest on zawsze znajdzie sobie obiekty, które którymi się będzie straszył więc, więc jeży na linii nawet żyjemy naj spokojniejszych czasach to coś się wyłania ja myślę, że LM el fala różnego rodzaju strasznych filmów z pomp i innych takich potwornych rzeczy, które tam na przełomie lat dziewięćdziesiątych dwutysięcznych czyli zanim jeszcze nawet włączenie senator zostało zniszczone i się pojawiała była taką uzupełnieniem tego złudnego skądinąd wrażenia, że już historia się skończyła nic strasznego się rzeczywistość nie znaleziono także oczywistości nie to gdzieś tam z naszego takiego świadomego lęków wyłaniały się te wszystkie potworne historie, które mną przez cały bardzo było obecne w takiej kulturze masowej w szczególności w tu jest jakiś rodzaj równowagi pomiędzy tym co zewnętrzne na ten cel wewnętrznej i na razie nie wydaje mi się, żeby ona została jakoś bardzo zaburzone wiele jest takich w takich posta w takich koncepcji, które często wyrastają wewnątrz różnych nurtów z analizy krytycznych wobec tego podstawowego założenia nazwę to założeniem roboczo rzecz jasna, bo tu można, by długo na ten temat dyskutować czy to są adekwatne słowo czy raczej może nie założenia tego podstawowego wektora, który zmyśleniem analitycznym kieruje się zawsze do wewnątrz takim nurtem krytycznym była z 1 strony anty psychiatria n p . bardzo radykalnym politycznym też w zamyśle, na które opowiadała no właśnie cała ta perspektywa jest błędnie zdefiniowana, ponieważ sól ne Inter analizuje coś co w gruncie rzeczy jest problemem o charakterze społecznym czy politycznym każe jednostce na wracać do wewnątrz, gdy tymczasem źródło jej problemów leży w niesprawiedliwym systemie społecznym politycznym i t d . i t d . od tradycji wywodzącej się od Carla Gustava Junga James Hillman był takim psychologiem, który też mocno krytykował to tom perspektywę Internal wizją są właściwie wszystkie inne problemy psychiczne i rozpatrującą je poza kontekstem zewnętrznym, ale też n p . z jakiś czas temu taki tekst, o którym tutaj już wspominałem się pojawił na łamach New York Timesa ryczałt bilet z tak właśnie powinno to nazwisko przeczytać opublikował psychoanalityk zresztą opublikował taki tekst p t . jest wśród tak polityk z bardzo dobry tekst moim zdaniem, w którym to teksty dzielił się właściwie też swoim doświadczeniem on zupełnie odwrotnych nie stosuje się do tej reguły, bo zaraz na początku tego tekstu przytacza historię swojej pacjentki, która powiada, że na po z sesji terapeutycznej, którą właśnie odbywają i dlatego jest taka zaniepokojona i taka rozbiegane nieco spotyka się ze swoim szefem obawia się, że tworzone ten ten czas będzie miał do niej różnego rodzaju zastrzeżenia będzie oczekiwał jakiegoś większego zaangażowania w pracy i w ogóle no w jaki sposób niezbyt sympatycznym będzie z nią rozmawiał w bryle pisze, że ta pacjentka Ano przez wiele miesięcy już żyła w takiej niepewności co do dnia swojej sytuacji zawodowej bała się, że na różnego rodzaju przykre okoliczności mogą ją tam spotkać pyta go on to przytacza, o co właściwie powinnam powiedzieć swoim dzieciom w rejon opisuje, że właściwie ma takie poczucie jakiegoś z 1 strony napięcia, kiedy tego słuchaj taki do skrętu żołądka dosłownie z drugiej strony ma poczucie, że właściwie jestem sam w swoim instrumentarium stronę bezradny, bo coraz częściej słyszy o swoich pacjentów tego rodzaju deklaracje coraz częściej widzi, że sposób za cały system społeczny w obrębie, którego oni funkcjonują jest źródłem wielu ich nerwicy problemów i t d . i t d . no ima poczucie, że właściwie jako ten analityk na Manhattanie mający prawo praktyka prywatną i jakoś tam stabilnie funkcjonujący w ZUS w tym wszystkim jestem całym swoim przygotowaniem teoretycznym nie ma wiele właściwie tym ludziom do powiedzenia, że właściwie może powiada powinniśmy zupełnie czymś innym zacząć wreszcie interesować niż w tym wszystkim co w środku się tam kłębi osobistą historią, bo lęk, w którym wszyscy żyjemy ma źródła nie w nas nie w naszych rodzinach zmierza się pan uśmiecha się bardzo nawet po latach itd i jak zwykle na naszych rozmowach przechodzimy do etapu, w którym pan zadaje mi pytanie podstawowe założenia skrajnie analizy Izy i asystując ode mnie albo, żebym powiedział nie to wszystko jest pomyłka jak kredyt na Boże miej graniu no dobra to będę bronił w ich z i jeżeli chodzi o, a także o mnie autora nie znam tego tekstu, ale taka gra pierwsza moja myśl była noc chyba powinien pójść na Super wizję chcę się z je natomiast tak serio to myślę, że tutaj nie jest pewna ważne zdaniem pełnią ważne zdanie, które zapisał Floyd w pewnym momencie mianowicie, że analiza czy psychoterapię my też powiedział Jan z ramienia nerwice w zwykłym ludzkim nieszczęściu słynny cytat i trzymajmy się go w zawsze to znaczy ta pani jak rozumiem była w obliczu pewnego nieszczęścia, jaką może być utrata pracy utrata pracy w naszym świecie jest dramatycznym nieszczęściem wszyscy wiemy, że to jest bardzo groźna sytuacja z wielu różnych zmian ale, ale jednocześnie to w jaki sposób człowiek tak zagrożenie tego rodzaju nieszczęściem przeżywa już jest wyłącznie kwestia obiektywnej rzeczywistości, w której na powiedzmy hiper kapitalizm robi z nas wszystkich części, które bardzo łatwo wymienić tylko tylko jest i jest sprawą jej pewnego świata w wewnętrznym toczona długo czy krótko żyje w tego rodzaju zagrożeń jak na nie reaguje czy ktoś szuka innej pracy czy nie n p . i t d. tańczyć jak na konfrontację ze swoim szefem czy też go śmiertelnie boi to są już wszystko sprawy związane z dużym stopniu z jej osobistym przeżywaniem i że niezależnie już nie mówiąc o różnych objawach, które z tym się mogą wiązać się już w dalszym krokiem nie bezpośrednią reakcją na sytuację, ale na różnego rodzaju symptomami, które w takiej sytuacji mogą rozwijać i zadań psychoterapeuty to nie jest to, żeby zmienić świat, chyba że stanie się rewolucyjnym psychoterapeutą 3 lata, żeby oczywiście i to jest możliwe nie mówię, że nie można mieć takiego pomysłu na życie, ale powiedzmy, że w tej kulturze, w której żyjemy z dniem psychoterapeuty to jest przede wszystkim praca z tym człowiekiem na tym, żeby po prostu mógł, że bezpośrednie jakoś zareagować na swoje nieszczęście np. zakładając związek zawodowy, a nie powiedzmy nie spał całymi nocami jednocześnie nie chciał żyrant, więc środków nasennych albo po mediach skrajną depresję i w związku z tym nie mogą wyżywić swoje rodziny i i nie negując w ogóle kwestii tego, że istnieje cały świat społeczny, który niesłychanie silnie oddziałuje i właśnie myślę, że w tym obszarze, o którym teraz mówimy dużo bardziej niż w takim jednak dla nas dość odległym o obszarze, jakim jest jak jest np. potencjalna wojna w Syrii to element o to jednocześnie to w jaki sposób człowiek przeżywa doświadczonej reaguje na rodzaj presji, jaką jest z chociażby dzikich kart kapitalizm jest jest z bardzo indywidualnej to jest obszar pracy z analiz, ale z drugiej strony jest także w rozmaite schorzenia zaburzenia czy problemy psychiczne źródła cierpienia może tam te przybierają określoną postać w określonych epokach w określonych momentach kulturowych właśnie ne i nie jest to zapewne do końca przypadkowe, że powiedzmy w epoce Nestroy daje joga wielkich ojców założycieli tradycji psychoanalitycznej jednostką, która była najczęściej diagnozowana była histeria i zdarzały się takie takie fenomeny jak np. dług histeryczny, który wygląda bardzo efektownie niezwykle i na ląd jest czymś co dzieje się z ciałem, choć jednocześnie ma podłoże psychiczne po ten dług historyczny już właściwie nie występuje, choć spotkałem 1 psychiatrę, który mi powiedział, że kiedyś widział tak bardzo drastyczne, ale to na zasadzie jakiegoś rzadkiego w tę okazu lata nie wiem 508270 zapewne to był okres, kiedy psychoza chyba wyszła na takie mówiąc z mówiąc nie do końca poważnie prowadzenie w z rankingu zaburzeń psychicznych często w każdym razie diagnozowanych będących w ogóle tematy z chowanymi w kulturze, a także kulturze popularnej nie od mniej więcej chyba lat osiemdziesiątych proszę mnie po prawdzie jeśli się mylę, ale od lat osiemdziesiątych już mamy rosnące wskaźniki depresji i teraz to depresja no w ostatnich latach osobowość Borderline osobowość pogranicza nie uważa się za takie zaburzenie czy jednostka, która jest bardzo charakterystyczna dla tego ani innego czasu po drodze jeszcze były różne diagnoza to, że narcyzm to, że jakiś inna i inne jeszcze kategoria diagnostyczna jest to, że w określonych epokach w określonych kontekstach kulturowych społecznych pojawiają się określone rodzaje zaburzeń to wykazują też statystyki to no nie wiem odświeżają wstydliwe no właśnie, ale odczuwają to, że tam powiedzmy pewne kategorie się pojawiają, że do pomysłu teoretyczne też powodują, że ludzie są częściej taka nie inaczej diagnozowani no bo w, wkraczając pewne nowe pojęcia, więc po terapeuci psychiatrzy chętniej ich używają chętniej i rozpoznają, a jednak ta zależność istnieje i nie wiąże się tylko z indywidualną odpornością jednostki, ale także właśnie z tą całą rzeczywistością w obrębie, której jednostka funkcjonuje to pewnie 3 to jest trochę tak jak z językiem język jak wiadomo w od dawna powiedz, że skodyfikowane 3 zapisy od znakomicie dyskusję jest arbitralny to znaczy jest pewną konwencją to widać po tym, jak bardzo różne są ludzkie języki jednocześnie człowiek, który rodzi się w tej konwencji i uzewnętrznia nie ma absolutnie żadnej władzy nad tym jak ten język funkcjonuje jak ten język wymusza na nim pewien sposób funkcjonowania w sensie nadawania znaczenia rozumienia ich i t d . i t d. trochę podobnie jest z pewną rzeczywistością kulturową i jej oddziaływanie na psychikę oczywiście on sposoby socjalizm owa Ania wzorce przekazywane drogi przekazu mechanizmy obronne i t d . i t d. społeczeństwa od łowców gromadnie miejskich po były zapewne dość głęboko różna od tego jak żyje się we współczesnym globalnym mieście w 2, a jakieś drobne różnice na pewno z aut myślę, że tak jest w Trestnie drużynie, ale jednak i to powoduje że, że o tym, że również ten świat, który wewnętrznie człowiek w trakcie swojego rozwoju jest głęboko różne, ale z drugiej strony jako już jest wewnętrzny to z ogromną siłą determinuje bardzo wiele rzeczy, które potem się dzieje Ano przede wszystkim różnego rodzaju sposoby nadawania znaczeń przeżywania tych znaczenie w związku z tym również różnego rodzaju zacięcia usterki problemy czyni ska to coś się za pomocą języka obcego patologii w opisuje ideę i w tym sensie oczy czy w ogóle religia jest myślę, że stwierdzenie, że pewien rodzaj praktyki indywidualnego radzenia sobie ze swoją psychiką jest związany z kulturą mieszczańską z cywilizacją mieszczańską szerzej powiedział niech się wydaje nikt bezdyskusyjnie na czym w ogóle to, że człowiek jest pewnym Individual, które ma pewien rodzaj wolności i musi coś z tą wolnością zrobić uznają DAF FT to w ogóle jest dość późnej idea i że możemy go rozpatrywać zupełnie oddzielnie i że każdy ma swoją historię i rodzinną dawniej dotyczyło to tylko bardzo wąskiej grupy społecznej mniej lub bardziej związane określane jako szlak, a my Szlachta miała historię rodzinną lub nie miał historii rodzinnej, więc niestety wszystkie pomysły które, których jedno w jakim sensie, fundując mu siatkę znaczeń psychoanalizy to są pomysły mniej lub bardziej związane z procesem emancypacji innymi mieszczaństwa w dziewiętnastym czy 1819 wieku i tatę jak gdyby to przede wszystkim wymyśleniem nowożytnego indywidualizmu przez wiele lat sprawę oficjalnie tego nie było wszystkiego na stres z drugiej strony ja bym powiedział, że będzie to już jest to staje się tak potężne, że determinuje nasz sposób przeżywania świata tak jak język no właśnie chciałem powiedzieć to jest dokładnie tak jak z tym językiem to są pewne narracje, które się pojawiają pewne systemy rozumienia siebie nadawania znaczeń właśnie sobie światu lekturę w jakim sensie są równie arbitralne tak jak to kody językowe, o których pan powiedział, ale które dostajemy, pojawiając się w tym ani innym kontekście i które stają się naszymi sposobami przeżywania siebie, ale intelekt Łaganowski stwierdzenie nieświadomość Jesus strukturyzowane jak między to znaczy, że ona w gruncie rzeczy ma podobną strukturę jak system język to się psychologowie ewolucyjni nie zgadzają z tym zdecydowałem no rozumiem tej jesieni mają inną filozofię i to już musimy raz na wiec nie tyle na poziomie psychologiczna nauk empirycznych czy pozytywnych ocen na poziomie filozoficznym to znaczy na poziomie tego, jakie rodzaje antropologii filozoficznej przyjmują różnego rodzaju uczeni, którzy próbują wypowiadać na temat tego jak z zbudowany jak działa umysł ludzki na ile ta wewnętrznie Unia tak to określmy są modyfikowane na inne są wymienne, bo ostatecznie mówimy dzisiaj dużo o tym, że docierają do nas różnego typu informacje o słowo globalizacja, którzy jeszcze nie pojawiła, ale ona ma jakieś znaczenie w tym, o czym mówimy no bo ostatecznie jesteśmy wreszcie zalewani informacjami z całego świata nie tylko z tego wąskiego fragmentu, w którym funkcjonujemy na pośród tych informacji rzecz jasna mamy też mnóstwo różnego rodzaju takich właśnie we wnętrzu wewnętrznie powstałych w różnych kulturach w różnych epokach inne, które mamy dzisiaj w jakimś sensie do dyspozycji, a przynajmniej nam się tak, mówi że mamy do dyspozycji, że możemy być dzisiaj ortodoksyjnym psychoanalitykiem prawda w żydowskim Jungowska kim możemy być buddystą możemy być wyznawcą voodoo różnego rodzaju inne takie modele czy systemy przyjmować, a w każdym razie pomiędzy nimi wybierać się, a my jesteśmy nazwijmy to niewolnikami tego co właśnie dostaliśmy w takim porządku w bardzo wczesnych swoich doświadczeń w porządku tej kultury, w którym której się pojawiliśmy, bo to było czy jest na różne sposoby jakość definiowanej określane są takie postawy czy takie takie koncepcje, które mówią właściwie jeśli pojawiła się w tej ani innej kulturze to, chcąc nie, chcąc przyjąłeś wraz z oddechem te podstawowe pojęcie to podstawowe kategorie, która ne ta kultura uznaje i choćbyś nie wiem co zrobił to się poza ten kontekst nie dostaniesz, a są takie w duchu powiedziałbym radosnego postmodernizmu, które pojawiają powiadają niemal jak Ricard raporty przechadza się do tych różnych systemach wybierz sobie ten, który najbardziej odpowiadali cieszy mnie żarty bardzo Latkowski te kwiaty swojej tej anglosaskiej tradycji jest śmiesznie nie zapisanej w karcie myślę, że jak na razie to jest kwestia wyznania wiary w i, jaki jest naprawdę to chyba nie wiemy wiadomo czy, o czym mówił pan na tym, że ten okres ponowoczesności bardzo silnie kładł nacisk na na taką pewną swobodę i możliwość wyboru nowy aktualnie jesteśmy wyraźnie w kierunku takim zwrocie tożsamościowym to znaczy, że bardzo wiele innych ruchów politycznych czy ich kulturowego zaplecza ogłosił właśnie ten taki esencja list ja myślę, że istnieje pewien poziom, na którym nie da się zupełnie wyjść z klasy pewnego dziedzictwa, ale nawet nie być on tylko o sensie napoje z mitów znaczeń, które żeśmy chłonęli, ale też jak gdyby w porządku, który je organizuje co nie zmienia faktu, że można się zbliżać do tej do tej bariery to jest w ogóle kwestia rozumienia innego Ano, która pojawia się wcale nie tylko na na taki w pytaniu czy wobec takiego pytania czy Europejczyk może zostać prawdziwym artystą, ale również czy mogę zrozumieć kogoś, kto siedzi naprzeciwko mnie nowa wieś jest gorzej, że tego za unijne to samo pytanie ich jak wiadomo odpowiedzi są 21 tak możemy też inne mniej nie ma żadnej myślę, że jesteśmy w tym samym punkcie, lecz nie wiemy, jakie zna prawdę tę naukę w niby naukowy odpowiedzi, które były czasami są takie że, owszem, ma każdy może zostać dziś kimś innym czy mniej ja mogę zostać buddystą, a ktoś inny może zostać zwolennikiem szamanizmu, a z drugiej strony odpowiedzi, które radny, który mówiąc nie każdy z nas jest tym kim się urodził wychował, czyli ja jestem Polak mały jak szamani strach zostawić humanistą na zawsze, czyli muzułmanin w szczególności zostanie muzułmaninem i nic na to nie pomoże nie są w gruncie rzeczy pewnymi modyfikacjami systemów normatywnych, czyli raczej mówią o tym, czego byśmy chcieli uważam jak być powinna niż opisują naszą wiedzę wydaje mi się, że zwolennicy takiego esencja leninizmu czy takich sztywnych tożsamości uważa tak być powinno Polak powinien pozostać Polakiem muzułmanin powinien zostać muzułmaninem i nie powinni za bardzo się do siebie zbliżać nas powiedzmy takie liczne kurorty też mówi Ależ nie powinna być zupełnie inaczej każdy człowiek powinien móc wybrać swoją tożsamość powinien móc wędrować potyczce z tożsamości nawet nie powinien to być wybór ostatecznej po 5 latach powinien móc ją zmienić i w tym sensie wydają się, że to są bardziej zalecenia dotyczące tego jak powinny być skonstruowane kodeksy etyczne wzorowego określił niż efekt jakiegoś jakichś badań czy już jakimiś ugruntowanego sposobu rozumienia świata, który by odpowiadał czemuś co nazywamy prawdą tu właśnie, bo to jeszcze trzeba by zdefiniować tak naprawdę co rozumiemy przez bycie buddystą muzułmaninem Polakiem tak dalej tak dalej tu też, by się zaczęły schody, bo bardzo rozmaicie można te nowe identyfikacje właśnie do tożsamości pojmować i z takiego prostego socjalizmu, o którym pan wspomniał jakoś też nietrudno wejść w tym przypadku tak, ale właśnie, jeżeli ktoś traktuje jako pewien rodzaj normy, którą zaleca się zaleca to ona staje się dość sztywna to znaczy ona mówi coś takiego w gruncie rzeczy, jeżeli nie masz poczucie, że możesz wyjść ze swojej polskości powiedzmy to znaczy z tą osobą jest nie tak, ponieważ tak naprawdę jesteś do szpiku kości przeniknięta swoją polskością czy twoim islamem inny może nawet tego nie wiesz, ale jesteś tak naprawdę tym kimś to jest pewnego rodzaju zadanie to komuś tożsamości i właśnie to bym traktował jako pewną praktykę nawet użytek użyję tego katarskiego pojęcia dyscyplinująco na gruncie rzeczy, a nie odpis z tego, że taki jest w stanie rzeczywistym stanie się to znaczyli coś co można by, jakkolwiek zbadać zakładając, że takie rzeczy w ogóle można badać i i i podobnie zresztą z tą z tym my byśmy my radykalnie liberalnym projektem gdzie, gdzie właściwie wszystko jest zmienny i płynne to znaczy też wydaje mi się on czymś w rodzaju zadania, które mamy, bo oczywiście wcale nie jest łatwy projekt to znaczy gnają na rodzaj swobody tożsamościowy jest bardzo trudnym projektem, szczególnie że są takie obszary, gdzie jej do końca nie możemy wybrać np. na w taki wzrost irańskiego społeczeństwa ktoś kto by chciał mieć swobodę zabijania bliźniego swego oczywiście nie znajdzie sobie miejsce w no właśnie pewne granice jednak inny jednak istnieją pytałem o to, że możliwości manewru pomiędzy różnymi identyfikacja mit tożsamościowy mit, ale też pomiędzy różnymi racjami trochę w kontekście tego, o czym mówiliśmy wcześniej czyli, czyli tego w jaki sposób patrzeć czy rozumieć to znowu jakiś normatywne element się zakradł, bo w, jaki sposób patrzeć w jaki sposób rozumieć to tak jakbym pana pytałem też zalecenie właśnie albo praktykę dyscyplinującą na zupełnie nie miałem namyśli, ale bardziej w kontekście tego, żeby przyjrzeć się sposobom Anna nie chce być radzenia sobie, ale jakiegoś konfrontowania się w każdym razie z różnego rodzaju zagrożeniami i możliwymi źródłami tych zagrożeń, na które się natykamy wrócę do tego, o czym mówiłem na początku do tego, że właściwie zalewają nas zewsząd różne informacje o tym, że jesteśmy w stanie jakiegoś zagrożenia to nie wątku informacje, które płyną z zewnątrz, bo mam poczucie, że np. świat polskiej polityki niezwykle mocno operuje tymi kategoriami mającymi wzbudzić lęk właśnie i postawić nas w takiej pozycji kogoś, kto właściwie ona stoi w przededniu apokalipsy na różne sposoby to jest rzecz jasna na prezentowane, ale jeśli istnieją rzeczywiście w 2 takie radykalne obozy, które się w Polsce w tej chwili nie czy już od pewnego czasu ścierają to mam poczucie, że jednakowo tą retoryką apokaliptyczną operują i że każdy z tych obozów powiada, że jeśli nic nie on w uzyskała wyborcze poparcie no to czeka nas wszystkich tutaj taka czy inna apokalipsa nie, ale w tych różnych przykładach kontekstach, które się w tej naszej rozmowie pojawiły mówił pan m. in . o pracy terapeutycznej o tym, że mamy tutaj do czynienia z praktyką próbą przyglądania się na tym właśnie indywidualne uwarunkowania sposobom reakcji na pewne zagrożenia zastanawiam się na ile ta perspektywa pewnej mobilności między tymi racjami właśnie takiego od dosłownie ja tych perspektyw, które na co dzień wynajął nam się wmontowane po prostu nasz aparat poznawczy może przynieść jakąś ulgę tak pragmatyczny w i myślę, że to jest kwestia nie tyle bezpośredniego zastosowania tego rodzaju wiedzy, jaką dla mają praktycy terapii co bardziej kwestia myślenia o dojrzewaniu społecznym to znaczy, że w PRL ten rodzaj bardzo mocny gracz gwałtownego antagonizmu inne w społeczeństwie nowoczesnym jest chyba jakimś etapem rozwojowym większości społeczeństwa być może wracając w postaci pewnego cyklu i Anny i to jest związany jest też z taką z takim powrotem polityki i polityczności to znaczy tego, że społeczeństwa organizują się w podmioty polityczne co w pewnym sensie po osiemdziesiątym dziewiątym roku zanikło to znaczy, jakiego stopnia wydawało się, że polityka jest już niepotrzebna no w Nerze właściwie większość problemów to są problemy o charakterze zarządczym to z wnętrza technokratyczny zarządzić tak albo inaczej się wszystko da rozwiązać teraz wyraźnie widać, że jest inaczej również zachodnich społeczeństwach polityka znowu odgrywa ogromną rolę w podmioty polityczne stają naprzeciwko siebie i budzą w sobie typowe uczucia polityczne w tych uczuciach jest bardzo wiele agresji wściekłości, a także strachu proces dojrzewania polega na tym, żeby potrafić się i znosić antagonizm, a jednocześnie nie doprowadzać do jakiegoś rodzaju no i kryzysu, który byłby w wypadku społecznym jak w pewną formą wojny domowej i to nie zawsze się udajemy się czasami się nie udaje natomiast czasami się udaje i wtedy pojawia się jakiś rodzaj inną niż w suwerenność ci kogoś, kto uczy jak i jakiego sposobu działania który, który pozwala mimo istnienia bardzo silnych antagonizmów politycznych funkcjonować w dużym stopniu takim społeczeństwo i to się właściwie nazwę demokracja demokracja to nie jest tak przyjemne ustrój czy miejsce, w którym w, którym wszyscy są dobrze wychowani i przejmie się sobie kłaniają to jest sposób zapanowania nad bardzo ostrymi konfliktami i antagonizmy ami politycznym i wydaje mi się, że Polska w tym momencie niezależnie od tego jak to się skończy przechodzi tego rodzaju egzamin, ponieważ w gruncie rzeczy po osiemdziesiątym dziewiątym roku nie było w Polsce bardzo silnego i w bardzo gwałtownie wyraźnego antagonizmy politycznego Ano oczywiście był kod ukryty w dużym stopniu, a teraz on wyszedł na jaw jest bardzo ostro przeżywany i to czy uda się wyjść z niego bez jakiejś formy na takiego po prostu bezpośredniego konfliktu i kryzysu w tym Niewiem na Romneya osobiście mam na to nadzieję w jednak jedno jest to w każdym razie od wsi w bardzo dziękuję prof. Andrzej Leder filozof psychoterapeuta również nas z Instytutu filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk autor wielu książek oraz tym także książki rysa na tafli, których będziemy rozmawiać z Zawady doznaniach we wtorek w Sienie i do widzenia państwa i do widzenia do usłyszenia, ale przed państwem informacje wieczór Radia TOK FM trwa cały czas po godzinie dwudziestej trzeciej dr Michał Ziemba mówić o nauce o złożoności będziemy tym razem rozmawiać po Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA