REKLAMA

Dlaczego żonkile? Rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim

Światopodgląd
Data emisji:
2017-04-19 15:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
14:30 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świerk lub podgląd itp mówi Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem jest teraz prof. Jolanta Żyndul z żydowskiego Instytutu historycznego dzień dobry pani profesor dzień dobry 19 kwietnia 1943 roku o świcie wybuchło powstanie w getcie warszawskim od kilku już lat niedługo już warszawiacy przypominają czy zaznaczają, że pamiętają o tym, powstaniu, nosząc takie żółte żonkile, dlaczego w odpięciu lat dokładnie w tym roku piąty raz muzeum historii Colin przeprowadzono Rozwiń » wspaniałą akcję na prawdę i to chyba w tej chwili już z Łagowa też akcja Pauliną rozdawania na ulicach Warszawy takich niewielkich nalepek żył przedstawiające rzuty żółtego żonkila jest to historia przypominająca też najemy nie tylko ostanie, ale też wspaniałego człowieka Marka Edelmana, które było ostatnim dowódcą powstania w getcie warszawskim, które w dodatku przeżył getto powstanie i on po wojnie otrzymywał w rocznicę powstania 19 kwietnia zawsze żółte żonkile od jakiegoś nieznanego nadawcy nigdy się nie dowiedział, kto to teren nie wiemy, kto to, kto to był i później anty żonkile przynosił pod pomnik i kiedy Marek Edelman zmarł w 2009 roku jedno inni postanowili tę akcję kontynuować to rzeczywiście bardzo piękna inicjatywa ani przypominająca no tak bardzo szeroko właśnie o powstaniu, gdy jest Anna Piekutowska zastanawiałyśmy się jak dziś przypomnieć słuchaczom o powstaniu w getcie warszawskim to w pomyśleć, że może warto przypomnieć niektóre z postaci siłą rzeczy lub tylko jakiś mniej wielką część z tych bojowników i niech pretekstem na początek będzie min akcja m. in. organizując naszą demokracją, ale też związek zawodowy inicjatywa pracownicza protestuje i organizacje różne przeciwko dekomunizacji w imię dekomunizacji czy na podstawie ustawy zwanej dekomunizacji no 2 remont ulicy 1 jest ulica Józefa Lewartowskiego, a druga Edwarda Fonda mińskiego Józef Lewandowski był przedwojennym działaczem społecznym był komunistycznym współtwórcą przywódcom bloku antyfaszystowskiego w getcie warszawskim zginął z rąk gestapo w 1942 roku jak brzmiał krótko jego biografię przytoczyć to dla pań to jest taka biografia jak opisać Bogu, bo to jak to niezwykle burzliwa kontrowersyjna niejednoznaczna nic to w powiedziałbym, że wręcz przeciwnie w tylu, że to jest taka kariera rynek no właśnie osoby bardzo mocno zaangażowanej działalności komunistyczną nasz biznes rodziny ubogiej Robotniczej pochodzi dach ale jakby od wczesnych lat jeszcze przed czy w czasie w czasie pierwszej wojny światowej później zaangażowany, jakby w działalność lewicową i innym w domu można powiedzieć, że już w czasie pierwszej wojny światowej zaraz po pierwszej wojnie światowej np. poparły stał stanął po stronie bolszewików wojnie polsko radzieckiej dwudziestym roku mieszkało też długo w związku Radzieckim był członkiem pan rosyjski partie komunistyczne więc, jakby mnie w tym jego działalność w Polsce co przede wszystkim więzieniu siedział za działalność komunistyczną w czasie powstania w czasie w czasie okupacji mieszkał w getcie, ale też walczyło we wrześniu 3009 . tak został wypuszczony z 8 lat więzienia, więc inni potem na Wschodzie przebywał jej dostałem później dopiero trafił do getta Warszawskiego i tutaj jedno nie trafiło do do getta Warszawskiego trafił trochę jak ten wrzód komunistyczne inni to jego działalność w getcie warszawskim to była działalność w wydziałem bardziej komunistyczna nastawioną na cele komunistów niż cele jak być organizacji żydowskich, bo przede wszystkim my to PRG, działając w getcie miał raczej na celu zrealizowanie Żydów w walce przeciwko komunistom jakby, działając na rzecz pomocy związkowi Radzieckiemu w tym wysiłku wojennym jest jakby tych tt kwestie żydowskie miały bardzo małe znaczenie dla tej grupy komunistów w getcie i zresztą są blokady faszystowskiej pełna nazwa wielka ale jakby z Union w powstał w marcu czterdziestego drugiego roku w maju już właśnie rozwiązał, jakby wielkich RM zmian istnienie tego typu organizacji w getcie nie uczyniła został zamordowany w czasie wielkiej akcji likwidacyjnej, więc syn nie zaliczyłabym osobiście Lenartowski ja bym walczyła, ale w wyższym tak jak rozmawialiśmy też ma inną dyskusję, bo pytanie jak FBI, czego mamy nazw ulic czczone są też zapisem historii czasami różnice w trudnej czy 3 jednak w zupełnie mi ku chwale są i zmieniamy władzę ustrój to będziemy zmieniać nazwy to znaczy ten słynny pomnik Marksa, który jednak można znaleźć w Niemczech w Polsce, ale są nie do przyjęcia Maltę przełożono to taka moja dygresja oczyść rozmawiamy o powstaniu w getcie warszawskim Edward Fonda miejskim to byłoby również inne ma swoją ulicę tzw. bazę adresową, więc taką niedużą na nowym mieście w Warszawie i montaż Matej UK ulicy zostać pozbawionym to podobna biografem znaczy też biografia Elton jest dużo młodszym był dużo młodszy od Lewartowskiego, jakby jego działalność dostają też dopiero w tym, że są lata trzydzieste mili, ale one im szczęśliwie można powiedzieć przetrwał do powstania, czyli dłużej mieszkał w getcie wszedł w skład gminy żydowskiej organizacji bojowej, czyli był powstańcem i zginął w czasie, ale w tym zbiorowym samobójstwie, które miało miejsca 8 maja na ulicy miłej i męża tak w UE 18 miejską, jakby już jest troszkę inna postać, ale nic w Norwegii można przeczytać wiele podręczników historii powstania w getcie warszawskim, gdzie nie będzie nazwiska Honda Miejskiego, więc to nie jest taka postać net reż Glenn Miller z podręczników historycznych trudno powiedzieć, dlaczego on akurat został uhonorowany, bo nie jest na pewno związanych z gettem warszawskim z powstaniem wiele innych osób, które zapisały się mocniej i tradycji żydowskiej historii żydowskiej historii Polski np. taką osobą, która na pewno mogłaby być uhonorowana w miejsce Lewart czeskiego właśnie ulicą i dodatków tym miejscu ulicą, która dochodzi do samego pomnika getta Warszawskiego bohaterów getta Warszawskiego jest właśnie Marek Edelman, który łączy w sobie i tę wspaniałą kartę wojenną i późniejszą powojenną solidarnościową i był wspaniałym lekarzem i nie ma w Warszawie ulice jest wydaje mi się, że to jest taka dobra okazja ją biada jednak też zapisu tamtych czasów nie będziemy teraz od redakcji, ale mogłyby być nikogo o komunizmie wyrwa w dwudziestoleciu międzywojennym wiele powiedziano też Japończycy okolicznościach i wtedy był system co znaczyło pochodzi z naprawdę ubogiej rodziny ja nie próbuje to niczego relatywizować tylko z przykładami dzisiejsze rozumienie pewnych albo inne okazje były dekomunizacji i jaki jest tutaj możliwe niebezpieczeństwo, że jeżeli znikną z Warszawy wszystkie ulice już komunistycznej zalana GPS wózki znikają i Chin no tutaj może nie będzie tak łatwo, ale jeżeli już wszystkich komunistów pozbawimy ulice zostaną 2 ulice żydowskich komunistów, którzy by się nie okazało, że wszyscy komuniści i byli Żydami więc, jakby zawsze Kima tak jakby 2 końce stąd mówię jest to nic nie tylko zresztą Edelman właśnie kogo by ponieść przypomniałem dziś roczne jest na pewno taka postać Michała Globisza, który też ma inny jak wiele w wielu miejscach zapisał na kartach historii inżynier, który jeszcze przed powstaniem zajmował się produkcją butelek Mołotowa został skontaktowany przez dowództwo AK z chemikiem po stronie polskiej z innym przygotował przygotuj uczył się po prostu wytwarzania tych materiałów wybuchowych później zginął bohaterską śmiercią 20 kwietnia został odznaczony krzyżem krzyżem Virtuti Militari ma symboliczny grób nim też na Warszawie na po na cmentarzu więc, jakby nazwisk tutaj, by się dało mamy też jej ewidentnym taki brak kobiet w tej historii i są wspaniałe przewodniczki tutaj w tej kobiety, które przynosił materiały między tekstami, więc jak byk jest on nikogo wyróżniać w powstanie w getcie trwało miesiąc no prawie miesiąc i powiem szczerze, że nikt nie wie ile powstanie w Grecji trwał, bo niektórzy mówią 8 maja się skończyło, kiedy bunkier, w którym był Anielewicza został wykryty i później nastąpiła właśnie ta fala samobójst w czy została zamordowana części jest zaangażowana część jeszcze mogła popełnić samobójstwo Edelman mówił też dziesiąty, bo on sam dziesiątego wyszedł z Get ta, a Jurgen strop, który po stronie niemieckiej olescy był dowódcą wymówił szesnastego wtedy, kiedy w 2 wysadził w powietrze wielką synagogę na Tłomackiem niech powie i powiedział dzielnica żydowska w Warszawie przestała istnieć więc, jakby te te daty końca powstania nie są tak jednoznaczne jak i początku Bernard Mark z kolei historyk powojennych, który pisał pierwsze historię powstania w getcie warszawskim, ale on jeszcze dołączał czerwcowej i później letniej walki tak tych Robinsona, którzy tam jeszcze w tych ruinach pozostali też zdarzały się strzelanina, więc jak do tej to data nie jest taka oczywista lub groźne, że szacuje się żar bojowników w powstaniu było 10001501 tak tak, a my wiemy do przede wszystkim dużo informacji posiadana Thomas żydowskiej organizacji bojowej oraz czeskiego związku wojskowego no i tutaj około i jeszcze jakaś grupa, która dołączyła w trakcie powstania nam wypełnia tę resztkę 500 osób związanych z rządem 2532 i jakaś część, która ludzi, która w czasie powstania też wzięła udział w tych tata liczba jest ograniczona ona była przede wszystkim ograniczoną dostępnością broni po prostu nie było broni dla wszystkich osób ilu Żydów zostało zamordowanych czy w getcie czy po wywózkach do obozu strop, mówi że zginęło i wywieziony został razem 56  000 są po samym wyniku powstanie tak wyników stania w ogóle w ogóle no Biff jeśli chodzi o getto warszawskie szacunki są następujące około 100  000 Żydów zmarło w getcie z głodu prawie 300  000 zostało no i teraz muszę trochę mniej wywiezione do Treblinki i w czterdziestym drugim roku 6000 akcji styczniowej no powiedzmy te 56  000 i 61020  000 uciekło na aryjską stronę ulicy w szczytowym momencie getcie warszawskim było 460  000 no i to jest ten bilans po prostu biegnie niemal jak bardzo pytanie ma sens, ale chciałbym się na koniec zalet, jaki był cel powstania to znaczy ci ludzie, którzy stanęli do walki w 3 czy potrafimy odtworzyć wręcz, że Marek Edelman to najlepiej po latach o tym, mówił nie dla niektórych to było bardzo cyniczne ne go on mówił o tym, że do powstania właściwie nic nie miało celu to znaczy wiadomo było żoną musi przegrać także nie było w tym momencie możliwości, że żadnej możliwości zwycięstwa innym, więc tym celem była walka o honor w po prostu zadba o sprzeci w o możliwość wyrażenia sprzeciwu żadnego celu militarnego ani strategicznego nie mogło być dla niektórych być może dla żydowskiego związku gmin wojskowego nie była nim oni zakładali jakiś rodzaj mąż i możliwość przedarcia się wyjścia z Get ta rzeczywiście próbowali wyjść z getta czy jak ocalić własne życie i pójść do lasu większość zdecydowana goście wszyscy zginęli w tej akcji takiego sensu powstania nie wiedziało też polskie państwo podziemne i gen. Sikorski jasno powiedział, że powstanie nie może się wyraz poza granice getta, ponieważ Polska nie gotowana i militarną konfrontację z Niemcami w tym momencie prof. Jolanta Żyndul żydowskiego Instytutu historycznego była dla państwa było państwo gościem żółte żonkile dziś z euro mogą państwo nosić, by wspominać albo zanieść kwiaty po prostu pod pomnik bohaterów bardzo dziękuję dziękuję bardzo dobre, a świerk lub podgląd itp Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA