REKLAMA

Przypominamy najważniejsze rozmowy prof. Wiktora Osiatyńskiego: o solidarności z Halina Bortnowską

Zrozumieć Świat - najciekawsze rozmowy
Data emisji:
2017-05-01 13:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
47:16 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
po ciężkiej chorobie w sobotę po południu zmarł prof. Wiktor Osiatyński obrońca praw człowieka prawnik konstytucjonalista działacz społeczny miał 72 lata prof. Osiatyński współtworzył część konstytucji mówiącą o prawach i wolnościach w swojej pracy zawodowej publicznej zawsze stawał po stronie słabszych dzieci kobiet więźniów osób LGBT wiele lat temu zmagał się z chorobą alkoholową na jej temat napisał kilka książek dowiódł, że z alkoholizmu można wyjść Rozwiń » żyć lepiej pełniej bardziej pożytecznie do polskich więzień wprowadził amerykański program Atlantis, dzięki któremu więźniowie mieli szansę na leczenie nie tylko przez abstynencja, ale też przez zmianę siebie i swojego widzenia świata w na antenie Radia TOK FM od 2012 roku prof. Wiktor Osiatyński prowadził autorską audycję zrozumieć świat podczas ponad rocznej choroby nie wstydził się nie mówić także wiele razy powtarzał na antenie naszego Radia, że nigdy nie był tak otoczone miłością jak w trakcie choroby emitujemy dziś dla państwa kilka z najlepszych audycji prof. Osiatyńskiego zapraszam teraz do wysłuchania lutowej rozmowy z Haliną Bortnowską rozmowy o Solidarności w drukowaniu miłości bliźniego w istocie praw człowieka to briju państwo Wiktor Osiatyński witam państwa w kolejnej audycji zrozumieć świat w moją rozmówczynię mowa o naszym gościem jest pani Halina Bortnowska Dąbrowska dobrych słów ani dobry wieczór pani była u nas pani Bortnowska właściwie trudno powiedzieć tak jasne kim pani jest pani jest dziennikarką nauczycielką ani bank 1 lat działaczką społeczną katolicką także w organizacjach społecznych religijnych choćby takich jak Solidarność była pani strajkowała pani kombinacie w nowej Hucie po osiemdziesiątym pierwszym roku jest pani członkinią komitetu Helsińskiego i była pani przewodniczącą rady może coś ważnego nie wymienił zamki nad czym pani zależy to Porsche dodać ważną rzeczą wyłomy w procesach przy inicjowaniu ruchu hospicyjnego w Polsce dla nich konkretne prace przy chorych, ale także w lansowanie tego pomysłu i o tym, możecie tak o tym, porozmawiamy pod koniec naszej rozmowy wydają się to bardzo ważne, ponieważ chciałbym taką klamrę zrobić z początku końca życia, ale wcześniej zacznę od tego, że kluczem okazują to nasze rozmowy jest to, że w na początku stycznia tego roku ruchy 15 stycznia pani wraz z panią Anną Jakubowską żołnierską armii krajowej też kronikach kół batalionu Zośka dostały się pani odznakę honorową Rzecznika Praw Obywatelskich gratuluję przede wszystkim dziękuję bardzo dziękuję jeszcze raz panu rzecznikowi ze, ale także pani Irenie Lipowicz ze ZM pomysł sądzę, że to z 200 sesji w jej działalność też się wywodzić się prawa człowieka są dla pań i kiedy stały się czymś ważnym czymś ważnym stały się wtedy, kiedy zapytano mnie oni to znaczy ludzie Solidarności Łaziennej u jej początku gdzieś tam przeczytali mój artykuł na temat praw człowieka dopisany na potrzeby miesięcznika znak, że je raczej opisujący już stosunek powie, że do idei praw człowieka w przyjętym w ubóstwie Betty opublikowanego materiału w tym czasie to jakoś zwróciło uwagę na jej oni zwrócili moją uwagę mój własny tekst żyłem ma dla kogo się jakiś poważniejszy znaczenie jej to zaczęły się to spełni dobrze w tych kategoriach interesu, żeby dobrze zrekonstruował wpier w pani przeczytała encyklikę papieża albo wypowiedzi papieża na ten temat to panią zainteresowało na tyle, żeby napisać o tym, artykuł nie radzi tylko artykuły dymnych chcieli Czytelnicy i tym samym redakcje, więc musiał znaleźć się, gdy tego materiału i potem dopiero w tym tempie, że będziemy rzadziej Solidarności odpowiedzieli, jakie to dla nich jest ważne jak i przez to stało się to ważne dla pań dla mnie, owszem, stoi z tej racji i odkryłam na własny, czyli ich użytek leży to jest pewien kontekst, w którym należy wiele rzeczy istotnych dla was widzieć tak jest n p . w poczucie odpowiedzialności za wolność dlatego, że to wolność jest w rolę człowieka, by nic nie możemy godzić się zbyt łatwo nas, którzy zielone będzie w dalej trwać około ograniczono czy wyczynowe czasem mi jakoś wykręcone dał Bóg pomoże skoro przy tym jesteśmy to zapytam tak czy było okres oczywiście lata 80 tak to były lata, w których prawa człowieka były jak i w dużym w dużej mierze uzasadnieniem moralnym ideowym i też międzynarodowym do oporu do walki o przywrócenie Solidarności później zmian potem był okres transformacji i wielkich przemian i k wtedy dla bardzo wielu ludzi prawa człowieka, jakby z zmalała ich wartość poniesie ktoś nie ma to tak są bardzo panie się nie troszczy czy były to prawa głównie osób dyskryminowanych mniejszości którymi większość niekoniecznie się utożsamiała stąd zresztą wielu polityków zaczęło je krytykować w zimie w większości ci imię demokracji czy rola praw człowieka w pani myśleniu i Hiszpanii po odejściu przez te już w tej chwili 35 lat zmieniała się może bym chciała jakoś podkreślić znaczenie tego faktu, że właśnie spotkałem się z prawami człowieka na gruncie katolickiej nauki społecznej i dlatego dużą trudnością dla mnie było to, że żyją w obecnym aktualnym ruchu trzeba dość precyzyjnie odróżniać prawo i społeczne od praw politycznych czy wolnościowych wierszy zgodziłam na to rozróżnienie, ponieważ stanowi część metodologii Helsińskiej fundacji praw człowieka przekonano mnie, że trzeba rozróżniać, żeby lepiej powinny się przynajmniej od tych praw politycznych może takie nazwijmy, choć też Turowa społeczne też są prawami politycznymi jeszcze nigdy nie wyrzekła tej myśli, że przez sąd jednak powolny wzrost mówiąc 2 nogi, że nie ja nie mogę umieścić spra w społecznych jej dbałości choćby o o pacjentów hospicyjnych nie mogą dziś tego że, że to jest prawo człowieka, choć też nie mogę żądać, żeby sond siłą do rowu upomniał o nas, że jego realizacja zależy los zbyt wielu czynników także ekonomicznych pojemność 48 roku wódki w czterdziestym 0708 . przy pracy nad powszechną deklaracją tą właśnie Żak Marika to profesjonalista katolicki bardzo usilnie zabiegał o prawach socjalnych, którzy w powszechnym haracze one były zresztą 1 z najpiękniejszych uzasadnienie flagi prawa do pracy i znajduje się nowa firma Wikana, a więc to na początku praw człowieka w moim przekonaniu na początku praw człowieka przy tej deklaracji to one były wyłożone na ja w nowe drugą bazę stałych miast i siedemdziesiątych latach, kiedy sprawa szybko wróciły na piersiach, bo dopiero weszły na pierwsze miejsce w polityce międzynarodowej i we różnych programach to to była głównie opór przeciwko opresji czy to w systemie Radzieckim czy w Chile Pinocheta czy Indiach Indie Tajlandię wtedy na pierwszy plan wysunęły się to właśnie prawa obywatelskie i politycznych kosztem praw społecznych czy nie jest także dzisiaj to wraca dzisiaj po ekscesach neoliberalizmu i różnych zwycięstwach w masowych ruchów dzięki mechanizmom demokracji zdajemy sobie sprawę z wagi tych i z 1 strony wykluczenia z drugiej praw uczestnictwa prospołecznych Jerel bardzo czuję tę sprawę, choć zdaję sobie też, iż sprawę właśnie z tego, że nie jest łatwo znaleźć tylu sojuszników bicie jest mi się zdarza że, że to jest przyjmowany jako jakiś cofnięcie się od tych niejasności jako było rozłączenie tych 2 dziedzin i nie jest łatwo nie jest łatwo też znaleźć ludzi wywodzących się z tych politycznych czy jakoś organizacyjnych praw człowieka wśród nich trudno znaleźć osoby, które byłyby dysponowały jeszcze miejsc tymczasem jednak to, żeby bliżej podejść do tej do tej drugiej istotnej gałęzi do dóbr społecznych, ale jestem przekonany, że to jest nieuniknione i że jeszcze trochę to tyle wyjedzie, jakby to noga się wysunie, ale i poprzednia pani rzecznik klubu pani wspomniała pani prof. Lipowicz i pan obecny Adam Bodnar oni jednak stają się sprawy w odróżnieniu od odczynu wody i instytucji pozarządowych działających w tradycyjnej klasycznej obronie wolności politycznych to rzecznicy sobie stare sprawy ostatni 2 z wagi tych praw społecznych dla kart drogowych Żylety jakoś tak się stało, że zaproszono przyzwoleniu prof. Lipowicz w bardzo odnalazł się w tym w tym biurze firmy w tym środowisku, bo miał wrażenie, że przejmie niektóre z tych praw, które musimy określić jako społeczny w kwestii osób niepełnosprawnych seniorów, a także osób cierpiących z Grecji z twojego swojej różnicy zresztą świadczy w tyle dopiero trzeba go odnaleźć ich jako pełnoprawnych w różnych problemowych różnic między ludźmi to to zostało dostrzeżone i ja się z tym bardzo dobrze czuję z tym szczęśliwej dublerzy i jakby możemy podzielić te obowiązki Fundacja boju pozostaje przy swoim zasadniczym prymacie praw wolnościowych, a złość jest biuro rzecznika mogę czuć się w jakość potrzebna chociażby w tym kim mija co ma obecnie jest miejscem przedstawicielką grupy seniorów z powodu uszkodzenia wzroku jestem też przedstawicielką ludzi niepełnosprawnych to etatowymi, którym się przydaje rozmawiam z panią Haliną Bortnowską wrócimy po chwili przed tam państwo ponownie Wiktor Osiatyński rozmawia z panią Haliną Bortnowską może zastanów się nad taką sprawą w jaki sposób prawa człowieka mogą pomóc w istotnych po kielichu dzisiaj o problemach z 1 strony są presja i prawa obywatelskie i prawa polityczne służą ochronie przed nadmierną presją nadużyciem władzy Państwowej z drugiej strony i jest wykluczenie temu wykluczeniu można przeciwdziałać również przez prawa polityczne, ale także przez prawa socjalne różnego rodzaju, a to wykluczenie przepraszam tak chce pani tylko nie zgodził się tylko powiedzieć, że uważam, że szanse jest dla obu stron w dobrym porozumieniu pomiędzy specjalistami z 11 jego zakresu potrzebujemy tych wszystkich prawników, by dobrze w tym zorientowanych, ale akcje wszczęte przez prawników musi być wsparte przez tych leków było mylne jest i i tych, którzy się do tego przyłączą to znaczy jest w Jelczu już w już cierpieć na tym, że tak trudnymi znaleźć osoby gotowe pomyśleć do wyboru robić dobre rzeczy to jest równie wielu gotowych ale, żeby wziąć się do bardziej teoretycznych czy Quazi tyle teoretycznej przemyśleń to jest trudno sobie teraz nic nie mogę robić sam klient potrzebuje do wszystkiego współpracowników jest zarazem nikogo, kto pójdzie, żeby ze mną popracować nad encykliką i jeszcze 1 powędruje do jedno z pierwszych doborowych wzrost cen są o człowieku w Grecji, która zawiera bardzo dużo bardzo pożytecznych stwierdzeń rozważań, ale przy całym klubie niż jego autorytetem w Polsce nie mógł znaleźć kogoś, kto błyszczał teraz na nowo przeczytać i omówić obojętne Gzella wśród młodzieży, którą pani pracuje w policji zderzak z wyjazdu do nas jak dotąd to się zgodziła potem powiedziano jednak nie ma już to rozsądny mamy trochę czasu jeszcze teraz popracujemy, ale teraz ja pani Jolanta pytanie albo do końca to pierwszy mówią o wykluczeniu i ja widzę problem z następujących są 2 rodzaje wykluczenia jedno wykluczenie tezy wykluczenie z bezpieczeństwa ekonomicznego, czyli ze dóbr materialnych zapewniających minimum godnego przeżycia, a także z różnych usług świadczeń jak choćby te dla ludzi starych jak choćby dla niewidomych niepełnosprawnych innych osób świadczenia, które mają pomóc w świadczeniu e-usługi, które mają pomóc ludziom, żeby nie byli wykluczeni, ale drugie wykluczenie, które jak wielu ludzi twierdzi odegrało ogromną rolę w wyborach, a nie tylko w Polsce, ale także w innych krajach to jest wykluczenie z szacunków wykluczenia z szacunku i zgodności pan dr Jacek Santorski mówi się to, że ludzie z Polski chcą emigrować młodzi ludzie czy ludzie i średniego szczebla zarządzania, ponieważ w korporacjach ci pracują tam, gdzie pracują są traktowani w sposób hierarchiczny bez szacunku, że nie okaże, że nie mają szacunku, że są podania arbitralnej władzy swoich szefów, że to wszystko ułatwi depcze i łamie ich poczucie godności myślę że, gdy ten aspekt też był istotny przy tzw. umowach śmieciowych nie tylko chodziło o bezpieczeństwo, ale szacunek czy ja jestem traktowany tak jak inni czy jestem traktowany w cudzysłowie jak ten śmieć w tym ktoś kogo można przyjąć zwolnić niech nie dbających o bezpieczeństwo czy prawa człowieka w tym drugim rodzajem wykluczenia mogą być pomocne i atak oczywiście i i to przekonanie, że bardzo chodzi o godność, by miał się już z pierwszych doświadczeń w świecie byłby niczym w kombinacie przy powstawaniu Solidarności co było jej siłą przyciągającą właśnie to poczucie, że tu bym to będzie nasze zdobędziemy my i tyłu znajdujemy siły i prowodyr do udzielenia własnej odpowiedzi Ryszard Kapuściński reportażystą śpiewacy to rewolucja w imię godność tak całkowicie, ale jak tę godność i pani piękne to jest pojęcie cudowne i jaka jest ich jak ją przełożyć na oprzyrządowanie na konkretne działania w ramach praw człowieka chroniące tę godność i jakie tam z 1 strony normy a jakie postępowania byłby waszym, bo jak mogłeś wyrwy wyrwał komuś paznokcie czy zarejestrują bezpodstawnie czy nawet ktoś nie dostanie minimum utrzymania to można wystąpić do sądu, jeżeli sąd jeszcze będą to można wystąpić do różne mieć drogi jak bronić przed brakiem szacunku jak korzystać z praw dziś mam tylko 1 odpowiedź, że do tego potrzebna jest nowa Solidarność właśnie w tej kwestii, że półki kogoś mniej szanują uczył pokażę to robią to również mnie rower to również nam i były i nie możemy się na to godzić ci ludzie, którzy jak, w którym się jakoś udało zapewnić sobie to strefę szacunkowo kusi, by nie mogą się tym zadowolić, ale będę powinni walczyć walczyć nie lubię tego słowa, bo tu nie chodzi w tej chwili go OECD domagać się troszczyć się mała ilość razy pamiętać upominać się nie przyjmować ze szczytów dzieli, jeżeli one są udzielane właśnie te streścił je wybiórczo, a proszę powiedzieć w przeszliśmy przynajmniej 20 lat no nawet dłużej po pierwszej Solidarności ta Solidarność została rozbita o o tym, mieczem i przede wszystkim rozbita została wspólnota oprócz kościelnej ci ludzie zostali wypchnięci do domu przez stan wojenny potem przyszedł rynek i kapitalistów i obudził wszystkie najsilniejsze poczucie czy dążenia do indywidualizmu i indywidualizmu kont konkurencyjnego czy po tych 20 paru latach indywidualizmu myśli pani, że tę Solidarność można odrobić nie wiem Mie do prawdy nie potrafi bić osobom, które coś przepowiada mniej, ale ja myślę jest wrażenie, że ma tu jak prowadzić jak pani, by próbowała to inaczej powiem pani jest osobą praktycznie działającą całe życie jak pani, by próbowała działać na rzecz Odrodzenia tej Solidarność z takimi krokami dla niej już niestety dla mnie, gdy wykup we własnym wykonaniu zostało tylko coś w rodzaju świadectwo przywołania co to było i jakie to było szczęście dodajmy, iż warto próbować może ci młodzi czyny młodzi jakoś się Tyrmand zdołają zachwycić ci z Polic bezdomni pytają no właśnie co robić dla mnie jest bardzo trudne, bo są ludzie, którzy się jakoś wyżywają w planowaniu w przewidywaniu projektowaniu budowaniu jakiś myślisz koncepcji AJA całe życie jeśli coś miałam to odpowiadać ślinę wezwań i później słyszy wezwania to niech mnie nie potrafi o tym, konkretnie myśleć też gola w lidze z wezwaniem jest wezwanie, które padło nie wiem czy rozsądne nie wiem czy konieczne to się okaże blisko, że w związku ze zmianami w mediach publicznych, które następują może sięgnąć media prywatne jest wezwanie, żeby dziennikarze stawili opór i teraz moim zdaniem to wezwanie rodzi on by ono bez Solidarności wychodzącej poza dziennikarzy jest właściwie bałamutny i trochę niezbyt uczciwe, ponieważ dziennikarz jak każdy człowiek ma męża żonę dwójkę dzieci ma obowiązek pierwszy dbać o to i dbać oswój dobrobyt istnienie i oczywiście nie mogę tych uważam, że nie można z ludzi i żądać heroizmu można czekać przyzwoitości, ale jeżeli za przyzwoitość ludzie mogą stracić pracę to wtedy pojawia się konieczność Solidarności takiej Solidarności jak po osiemdziesiątym roku, kiedy w Trójmieście drugi raz zastrajkowała transport miejski na rzecz pielęgniarek na pewno tak właśnie jest ich może coś takiego się w 2 już budzi tylko wymaga odwagi pewnego rodzaju i od odwagi właśnie tego, żeby nie szukać nie czekać na coś idealnego co będzie w w pełni odpowiadać moim jest standardem jak coś się już o tym trzeba to to o osłonić przed wydaniem byli i trzeba się do tego przyłączyć ja myślę czy bardziej elementarnych, że może trzeba będzie się zrzucić portfelami pieniędzmi na to, żeby ludzie, którzy stracą pracę z nie z powodów merytorycznych stracą możliwości utrzymania mogli tak jak pierwszy honor prawda pomagało rodzinom robotników aresztowanych to w tym przypadku, żeby oni mogli tworzyć jakiś Platformy internetowe pracować zarabiać, że takie rozumienie Solidarności mnie przychodzi do głowy najbardziej elementarne niemalże materialnym to wiąże się z tym zupełnie zgadzam i coś się właśnie za wiele w moim moje chęci wyrzucenia lub do osiągnięcia w przyszłości w tym nigdy nie nie są kpiny, że to są osiągnięcie przyszedł do przeszłości doprawdy coś, czego już okazaliśmy, więc może warto jest mniej mniej w jakiś mechanicznie niewolnicze sposób do tego wracać, ale robi coś się potrafi także docenić siłę przeżyć, które są ważne pan Mateusz Kijowski zaprosił mnie jako Insert, który zorganizował zorganizowali z grupą artystów, którzy chcieli coś zrobić dla obrony demokracji, gdy były zresztą niesłychanie pięknego i jakiś taki wielki źródłem siły, żeby możemy możemy razem to, choć wysłuchać tych pieśni i to już jest coś może to się w jakim sensie może dalej rozwinąć, byleby podchodzi do tego w sposób wolny od takiej trochę mieszczański ciasnoty, czyli że potencjalny zamach na instytucje demokracji liberalnej czy demokracji konstytucyjnej może pani zdaniem odrodzić wspólnotę ją w roli Solidarność ponury dobrze się moje anioły mówi nie zgadzam się z Włoch, bo rodzaj gwałtu nie od razu w kobiecie zdolności do miłości to, że to musi być właśnie wolności jakich przezwycięży mimo wszystko jesteśmy wolni no tak jesteśmy wolni, ale ludzie zaczęli wychodzić, dlatego że poczuli zagrożenie i zazdrościli, że to może zagrożenie realne zagrożenie, że relaks umieć chodzić i dość, że to zagrożenie budzi nową formułę Solidarności tonem na mecz i tak to z tym, że zgadza się całkowicie z tym, że jeszcze zdrowe ważne teraz myślę, że już, że trzeba się uczulić na te wyzwania rozumiem można nogi tego uczulenia do tych wezwany wrócimy po chwili przerwy witam państwa ponownie Wiktor Osiatyński rozmawiam z panią Haliną Bortnowską rozmawialiśmy Solidarności o prawach solidarnościowych o potrzebie Solidarności, a zacząłem rozmowę od przypomnienia się tam od znaczenia honorowej odznaki Kruk pani Borkowska razem z panią Jakubowską otrzymały od właściwie rzeczników swoich rzeczników praw obywatelskich, bo pomysł był jeszcze poprzedniej rzeczniczki pani chce Lipowicz, a realizacja dr Adama Bodnara pani wygłosiła bardzo wstrząsające siedmio minutowe przemówienie, kiedy pani dostała Rud AK to żywymi mieli już 7 minut i 34 sekund po ulewie z dnia, gdy w branży wynagrodzeń, bo mknie nigdy nie było to bardzo głębokie bardzo osobiste bardzo szczelne przemówienie co z tego pani chcę przytoczyć słuchaczom, których jest więcej niż ta setka ludzi w biurze rzecznika to jest pani wybór, ale co w pojeździe powiedziała pani z głównym motywem było to, żeby nie stać zboku nie być tylko kronikarzem czy kronik karku ale, żeby być na pokładzie to był leitmotiv ani wystrój ten nie być na pokładzie mówiła pani zakończyła pani też tym światem wezwanie Koduj zaproszenie przez pana kijowskiego na koncie było dla pani znowu wezwaniem do tego, żeby być na pokładzie co to znaczy dla pań i być na pokładzie to znaczy nie uchylę się od konfrontacji ich być w takim miejscu, w którym się widzi słyszy to tu potrzeby to wyzwanie ludzi do tego, żeby być z nimi, żeby coś co się przytomnie niż z drugiej strony bardzo silnym w tym w tym moim rozważeniu być na pokładzie było przekonanie, że na pokładzie jest człowiek szczęśliwszy i był bardziej bezpieczni niż pod nieść pod pokładem niż poza tą konfrontacją tych człowiek, który w konfrontacji unikać dla bezpieczeństwa w gruncie rzeczy na razie się bardziej się pod pokład czy chodzi, dlatego że czym się boi tak protest na pokładzie czy przestań się bać boję, ale dla rozwoju wsi nie ma czasu, by pani kiedyś musiałem to przypomniały się nie kiedyś już chyba słuchacze wiedzą, ale powtórzę, że książka, która największy wpływ wywarła w ogóle w moim życiu na mnie też książka z popularnej psychologii pani Suzanne czasem z zatytułowana po angielsku Philadelphia and Doing and Why przetłumaczona na polskich wydana przez wydawnictwo akurat ci spod rąk w fantastycznym tytułem nie bój się bać i tam 1 z Ts, a tej głównych testy i autorki, która mówi daje masę ćwiczeń przykładów jak można się w życiu w ogóle przestali bać jest taka, że człowiek i jedyną metodą możemy przestać bać też zrobić to, czego się boję się z uciec przed tym, czego się boję będę się bał dalej z badanej, kiedy pani mówiła o byciu na pokładzie pod pokładem w kominie to ta książka to zdanie książki stanęło przed oczami to się coś się absolutnie zgadza może wobec tego jeszcze jest samo wspomnienie o książce, która dla mnie bardzo dużo znaczyły właśnie jako ruch jako jakiś studium tego co się dzieje, kiedy uciekamy to jest mianowicie lord Jim Kunert molo w Instytucie katolickim, gdzie zdobywałam wykształcenie potrzebny do presji katechetycznej to była książka obowiązkowo czytelne omawiana tech no może wyjść z Wołkowem wannę, bo to, żebyśmy to zrozumieli, że właśnie w tedy, szykując się do tego zawodu miałyśmy się, czego bać i 1 wszyscy z 3 od wszystkich stron, dlatego że nawet i kościół nie był też przygotowany miejscem pewności, że to ja pracowałem we Wrocławiu, w którym którą gościły od pewnego momentu zarządzał ksiądz pozyskany przez za pełny sił w każdym zresztą jak z sondażem współpracujący z dosłownie z władzą z bezpieką wręcz i katechetki nie nie były bezpieczne także od strony kościoła, chociaż byli inni, którzy się upominają się może go o to, żeby tam płacicie 8 może o szczegóły życia, ale istotną rzeczą jest to, żeby świetnie Wanda źródło to jest jeszcze były dzieliły rozmawiam z panią Haliną Bortnowską wrócimy po chwili przerwy państwo ponownie Wiktor Osiatyński rozmawia z panią Haliną Bortnowską, słuchając pani pomyślałem, że właściwie, że ten kom Radomski honor może dobrze wyparła albo zastąpiła dużo bardziej mnie arystokratyczna elitarne pojęcie godności tak, że to chyba jest to kto to co dzisiaj co można, by dzisiaj do Konrada włożyć oprócz wierności sobie i byłoby to bardziej uniwersalne, ale chcę przejść do pani pracę katechetki, ponieważ prezes Wyrzykowski wygłosił bardzo piękną laudację na tej uroczystości przyznania odznaki powiedziała pani na początku swojej wypowiedzi, że wszystko powiedział dobrze bardzo dobrze, ale chce się oprzeć, żeby nie zapominano o tym, że byłą katechetką, bo to bardzo ważne, bo w moim życiu co panią pociągnęło do tego, że w i katechetką w odważy się być trochę bardziej autobiograficzne i moim dążeniem od dziecka było była nauka i chciałam zostać biologiem chciałam odkrywać to co dzisiaj, odkrywając rozmaity ciekawy tajemnice żywej żywych struktur to sobie wyobrażam do tego dążyłem staram się dostać nawet studies nie udało się z uwagi na zasługi mego ojca jej i częściowo rodzin cieszyły się nawet może i moje własne i w tym momencie mogłam jeszcze dalej walczyć o tobie ludzie przez różne znajomości cenne, ale doszłam do wniosku, że już nie chce jak mogą uprawiać biologię z wielu Wyszyński i Łysenki, który nie chce też nie będzie prawdziwy i w ten sposób niedotkniętych tajemnice którymi chodzi goły efekt uświadomiono w szkole będzie różnych głupot uczyć się i uczyć innych także zrezygnowała z 2 kardynała pani tajemnice duszy dziecka tak w jakimś sensie to znaczy o odkryłem ten Instytut katolicki we Wrocławiu jako jakąś szkołę, w której może naprawdę się czegoś nauczyć Joanny była dobrą szkołę z punktu widzenia właśnie dziecka praw dziecka nasza kierowniczka była kiedyś zakonnicy benedyktyni go, ale wystąpiły z zakonu po to, żeby lepiej organizować opiekę nad dziećmi reformować byłem w domy dziecka zastępować je z rodzinami zastępczymi były to wszystko to było szkodnik na dalekich Kresach i dobrze jeszcze przed wojną, gdy te swoje ideały presji Wedel logicznej płynie Adele Stefanowicz przyniosła po swojej tzw. repatriacji najwyżej do Częstochowy w tym do Wrocławia potem jeszcze w Gietrzwałdzie listę roślin jest nauczyć być one być instruktorkę mi przede wszystkim pracy kobiet i pracy z dziećmi, gdy było w kościele niesłychanie nowy nie było wcale łatwe niebezpieczne jestem dumna z tego wyjść od pani chciała też swoje dzieci nauczyć katecheza wtedy nie była obowiązkowa nawet gdyby nie zdarzyło było robiłyśmy to w Senacie gościem targów zaś miejsce, gdzie chodził do szkoły pięćdziesiątych latach to jeszcze była religia kieleccy trójwymiarową również krótki czas, ale w tym, ale czy katecheza była przy kościele była nieobowiązkowa nie była w szkole i chyba w związku z tym z natury rzeczy była inna niż ta dzisiejsza Belgia dorobiła we Wrocławiu, który był tworzącą się na nową wspólnotę miejską tych parafii były ogniskami odnajdywanie się ludzi jakiegoś zaangażowania we wspólnym w pomoc wzajemną było trochę księży, którzy to zrozumieli to rozwijali nie wszyscy im dalece nie wszyscy stopniowo były coraz gorzej ponieważ, kto był bardziej aktywny do był delegowany na daleką prowincję w mieście mini ze stresem i kolaboranci jubilata to są konie z 50 tych to są lata jest zdała maturę w roku czterdziestym dziewiątym i wodę na pięćdziesiątym już zaczęła być katechetą George, a jednocześnie jak to robić, by sama miazgi marne pojęcie Otylii, której uczyłam jeszcze tego uczył razem z nimi i w bardzo żywym buduje relacji z rodzicem i to było też ogromnie ważny w był czas, kiedy z ksiądz tzw. patriotyzm, czyli 3 dni uprawiający lojalne względem władzy kosztem kosztem praw wspólnoty kościelnej od miasta, w których to chorzy ludzie przynosili dla mnie odzież e-AD lekcje religii po kawałku wyjdę, żeby w piecu napalić w wolnym, a nie raziło powielić 1 z wypowiedzi, której mówi pani jak pani pojmuje rolę mentora i powiedziała pani niesłychanie ważne jest to co się człowiekowi w jego życiu wydrukuje jako pierwsze mnie jako pierwsza drukowała się nauczycielka w Złoczowie potem długo nikt z drukowaniem człowieka to ten sam proces, który obserwowałam karcianki każdy widział najpier w foka automatycznie wiedzą, że za nią trzeba iść co pani chciała wydrukować swoje podopiecznym jako katechetka nowo myślę, że to było w 2 zasadniczej z rąk czy jedzenie Ewangelii, by to co samo uwierzyłam i o czym się dowiedziałam się więcej w tymże Instytucie, a to jednak jest gmina musi użyć słowa, którym trochę trudno się posługiwać to jest po prostu miłość bliźniego i te wierność ludziom, którzy liczyli, że wierzą to jest potężny impuls myślę, że np. przy swoich włości twoją ci ludzie którzy, którzy widzą w nim jeszcze drogę tej bierności nie wiedziała już inną drogę wierność, że ten może być nikogo nie nie krytykuję nie potępia, ale bardzo się cieszyć z tego że, że jest jeszcze trochę ludzi którzy po może również w kościele chcą służyć ludziom przede wszystkim będzie niestosowne pytanie, bo zbyt praktyczne, ale wracamy do tej katechezy we Wrocławiu i jakimi środkami pani chciała dzieciom i wydrukować miłość bliźniego swego takimi środkami wc jedno też przeczytać ewangelie i to co tam jest, ale z pań dawała jakieś ćwiczenia z oddania przykłady wzorem co było ciąg było mechanizmem, w którym pani ścianie wydrukować miłość bliźniego swego to myślę, że to właśnie, żeby dobrze testowali jedni drugich, żebyśmy nie różni mnie upokarza linię, a trzecia teoria pani zalała zadania albo miał prowadzić dzienniczek jakiś albo uczynków czegoś takiego robić chodziło o niemalże o technologię drukowania miłości bliźniego pomyśl, że dzisiaj to bardzo może być indywidualizm etyczny społeczeństw potrzebne myślę, że jest potrzebny, ale nie ma do tego, by innego mechanizmu jeśli te właściwości, gdy to nie jest mechanizm, który musi się po prostu demonstrować podnosić, kiedy oni tak postępują i samemu nie wahać się nie dać się panie wstydzą się do elity zlotym trudno powiedzieć panie z tej samej wypowiedzi powiedziała, że też ważne jest nie tylko Olszy te dzieci, a że istotne jest to tym dzieciom się drukuje, ale że ważne dla spełnienia samych siebie jest to, żeby chcieli mnie sobie wydrukować prawda w my nie robi dobrą drogą w Londynie dobrze, bo wygląda jakoś tak egocentryzm Jaroty sprawdzonych już życiowych na nie każdy nauczyciel powinien być nauczyciel wychowawca miałem już tak nie jest zabijali barwy szczęścia Deyny w wymiarze, ale niech zwija musi być też na tyle ostrożna i nie godzę, gdy trzeba, żeby im nie nie odbierać w przy tym drukowanie ten niebezpieczny wyścig o wyrażenie, ale oddaje ono coś co jest przedmiotem mojego doświadczenia to znaczy, że ci, którzy się nauczyliśmy racjonalnie rozumowo to o niekoniecznie się sprawdzają w chwilach wielkiego zagrożenia w wielkiego biegu wynik w Goś braku wiedzy co robić właściwie przeznaczył stan wojenny, który nie wiedziałam co robić ale, ale poziom za tym nowość celnicy jakoś miała oddają moją Almond fryzjera coś takiego jest coś się odnajduje niemal automatycznie i dlatego jej szybko i pewnie to jest ten instynkt nos, tyle że na pokład czym prędzej albo męża i greckie Dimon Diamond Szwedzi Katrina Agata Katrina KKSM dojeżdżają, łamiąc Children and on ten ogromny jest tych moralnych, bo tak mogę go przetłumaczyć, żeby to było bardziej uniwersalne mówi mi co jest dobrem co jest złem torach i z tym, że mam przekonanie, że chrześcijaństwo jest na pewno jedno z drugą do tego, żeby do tego doliczyć jedno 3 jedno charakteryzuje się w moim odczuciu nie stresuje to znaczy ludzie, którzy znajdują drogę zawsze znajdują ostatecznie coś co jest odnalezienie w nauce Chrystusa choćby do tej działki nigdy nie sięgali nie przypisywali tego jego świadectwo choćby mieli inne świadectwo choćby świadectwo swoich najbliższych 3 swoich nauczycieli i 31 drugiego człowieka innego Pasterza innego proste, że Targ może tak być, ale to będzie zawsze to samo jednak nie jest w nim było, bo te zasady moralne czy te zasady moralności społecznej są w gruncie rzeczy dosyć prostej dosyć uniwersalne zamykają się energię solarną ośrodek analiz społecznych, które mogą być skomplikowane i które mają w swoich twórców i nauczycieli jej azyl oprócz tych technik jest jeszcze nowość coś bardziej instynktowny lęk i są jednak co wierność sumieniu jeszcze czemuś czemu wyzywają ludzie, którzy sumieniu są niewierni możemy go nie mają jeszcze i jeszcze bym chciał właśnie dodać, że należy do tego wiara w możliwość na powroty i inne uprawy i jej odnalezienia czegoś choćby w ostatnim momencie życia w imprezę w hospicjum dostarczą żelaznych imprezy drzewo wolno żyjących i jej czasem udało mi się kogoś zdążyć przekonywać, że nie żyje nic nie jest stracone nie byłeś taki Lech jak teraz wierzy, że byłoby to dobrzy, ale już jesteś zła praca też o charakterze, jakby przywrócenia czy przekazania dobrostanu moralnego to aktualny, ale nie jedyni nie głównie mnie nie było spore zdziwienie mojej obecności nie miałam mylić karmić być przy tym, kto weźmie jakoś wspomagać, ale groźna, jakby przy okazji był to, a tamto to na życzenie mieli i przy okazji, którym w zimnych i 12 nie bardzo wierzyłam, że to okazja, by doładowany były ludzie tego chcieli, ale to są okazje, które się tworzył przez to, jaką pani jest może pani mieć karmić sprzątaczki mogą odczuć ciepło dobroć albo mogą odczuć same takie techniczne ruchy i niechętnie wykonywał oczywiście to co jest ważne z Iłży w tę moją wiarę mnie ominie też był przyjemniejszy rzeczy, że jeżeli nawet tak można do mnie powiedzieć się we wzrost tej chwili mówi w tym co wszystko jest w tym w dziejach to jest podarowany przez niezliczone osoby, które którymi się drukowały swoje do wieży w i wcale nie jestem też wątek wiele bym chciała jesteśmy tym co dostaliśmy od innych oczywiści to jest Zygmunt dostaliśmy od innych dzikich i mnie i coś się z uchroniło przed zmarnowaniem głosu proszę pani chciała z panią jeszcze rozmawiać dzisiaj o tym jak się pracuje z młodymi ludźmi polis, które pani stworzyła właśnie więcej o opiece nad starszymi, ale czas temu uciech i chciałam zapytać czy przez jakiś czas przyjmie pani zaproszenie jeszcze raz, żeby o tym, porozmawiać, ale rzeczywiście bardzo chętniej i inne tych warunkach tlenowych dobrych może to jest zderzyły się jeszcze na dłużej nadaje się pani do tego, żeby być na pokładzie w różnych sytuacjach dziękuję pani bardzo dziękuję państwu żyje dziękuję mojemu rozgoryczeniu bardzo wiele zawdzięczał byłem dziękuje cisza pani również, więc sjesta to co mówiliśmy jeszcze takim ciosie dostają od innych naszym gościem rozmów czynione dzisiaj w hali Halina Bortnowska dziękuję pani Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ZROZUMIEĆ ŚWIAT

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Nie czekaj, zacznij słuchać wygodniej z pakietem "Aplikacja i WWW".

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!