REKLAMA

Czy da się sfotografować czarną dziurę?

Godzina Filozofów
Data emisji:
2017-05-09 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:17 min.
Udostępnij:

O filozofii fizyki z dr hab. Janem Chwedeńczukiem rozmawia Tomasz Stawiszyński.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ta druga 5 godzina filozofów wybiła w studiu dr hab. Jan Chwedeńczuk fizyki Instytut fizyki teoretycznej Uniwersytet warszawski dobry wieczór Janku dobrym członkom kół studio, a także my nie składa się bez wątpienia materii zgodzi się ono moje takie oko amatorskie zupełnie bym tak pojedzie jeszcze jest, że rozróżniamy teście jest tu by jak promieniowanie elektromagnetyczne no tak tylko w rzeczy PZU obecne są dużo czy w miarę nam znajomy tak się wydaje tymczasem okazuje Rozwiń » się, że jeszcze dookoła jest mnóstwo czegoś co właściwie nie wiadomo czym jest właśnie dla tych, żebyśmy uściślił za to mnóstwo to jest 95 % tego co jest we wszechświecie wszystkie 95 % tego co jest powszechne ich szacunki, czyli to co my obserwujemy co potrafimy fajnie, że Chavez 5 % procent, a te 95 % no i Chin do tego, kto nie jest tą, którą nie chaos liczę, że ktoś się pojawi musi w tym, dlaczego do tego dojdziemy, ale to nie, bo ja może powiem, że tak mieliśmy najpierw w ogóle rozmawiać kryształami czasu, bo to jest coś co nawet brzmi niesamowicie kryształy czasu kojarzy mi się raczej z grami RPG mówiąc szczerze list Fantazy Anię z fizyką, ale okazuje się, że kryształy czasu jak najbardziej rzecz, która fizyków interesuje i one być może nawet istnieją albo w każdym razie mogłoby istnieć taka jest hipoteza winny, ale od tych kryształami te są jeszcze porozmawiamy przy innej okazji, bo w rozmowie czy rozmowa właściwie, które w nie zdarza nam się toczyć także poza anteną, bo to podobnie właściwie jak z tą ustawą wszechświatem, że 5 % widać jest dotykają dotyka walne a gdzie miesiąc 5 % nie widać na to u nas jest także tych naszych rozmów to 5 % słychać na dania 95 nie więcej nie słychać, więc w tych właśnie w rozmowach, których nie słychać na antenie właśnie zwróciłem się do ciebie z takim doniesieniem, które na, który się natknąłem w internecie konsultuje czasem z sobą takie doniesienia, na które trafiono, bo niekiedy jest także w erze efekt newsów i postprawdy można natrafić na coś co wydaje się bardzo Walenty innym poznawczo doniesieniem naukowym poważnym, a jest jakąś kompletną fantasmagorie o no w każdym razie natrafia na taką informację, że się udało to coś właśnie czyni ciemną materię noszą użyjmy tego określenia z fotografowaną to jest pewne nadużycie tak to jest, bo ona jest ciemno, więc ludzie machinalnie bez powodu nazwana ciemną, albowiem nie świeci no więc, a na tych zdjęciach świeci no ale to jest wiersz to jest takie wnioskowanie z osób w Nakle Jonasz poprowadzą go, a im w no, więc to nie jest zdjęcie w sensu stricto tylko jakaś metoda wnioskowania o obecności i to trzeba podkreślić, że ta praca to jest wracając jeszcze, więc ona bardzo szybko się przebiła do wież do głównego nurtu jak to zwykle bywa z czymś co jest efektowne jak brzmi sensacyjnie często muszą w ci tam fachowcy astronomowie kosmos wiersz przemienić hit, ale mówiłem możemy i Tomsia dojdziemy do tego dodać zarys tego co oni tam zrobili i co to w ogóle czemu, skąd ten koncept, a skąd te szacunki właśnie damy damy ten zarys niewątpliwie, ale jest jakiś głębszy problem związany właśnie z ciemną materią i z tym, że dnia 5 % z tego co jest we wszechświecie widzimy 95 nie widzimy także problem rzekł bym nawet natury filozoficznej nie problem stosunku naszej wiedzy o naszej niewiedzy czy on jest więcej takich jak ta ciemna materia do zwykłej materii czy może odwrotnie nowością tylko te rozstrzelano na bardzo dobry trend Kotas to trzeba i troszkę doprecyzować no bo Wilk nie mamy namyśli to nie wiedzą na jakiej niewiedzy no i wschód w stosunek absolutnie cały informacji, którą można, by teoretycznie wieś posiąść o wszechświecie motorze zagraża abstrakcja abstrakcja jej w związku z tym należy to rozum i ja to tak rozumiem, że na przestrzeni lat w trakcie, gdy wieś rozwijaliśmy naszą wiedzą o świecie to tworzy nam się jakiś obraz tego świata i kosztów n p . na mocy formułowane z praw przyrody i co jakiś czas okazywało się uświadomiliśmy sobie o test to jest słowo stosowne uświadomiliśmy sobie, że są jakieś zjawiska, które absolutnie nie pasują do tego o wieś do tego obrazu, który sobie stworzyliśmy, czyli do tego momentu powiedzmy, że kilku wydawało nam się, że mamy spójny obraz świata mniej więcej co prawda mogło być wiele nierozwiązanych problemów, ale one nie wymagało rewolucji tylko co najwyżej rozwoju wiedzy w ramach tego systemu, po czym nagle więź jest akumulacja wiedzy akumulacja wiedzy precyzji pomiarowej tak dalej nagle wiesz coś małego albo dużego damy przykład małego tam mówiącą o narodzinach tory Quantum przypomnę jak to historycznie siedziało itd tak drogę na rozbiórkę pudełko z piłką dokładny cieszy się, że to ci utkwiło w pamięci oczywiście moi jasno akurat w tym wiedzy tłumaczy się okazuje, że jest coś co fundamentalnie nie mieści się w tym systemie, który stworzył coś w tym momencie wzrastała stosunek niewiedzy koty nie, więc właśnie mam namyśli tej uświadomią Nate zresztą i taki niewiedzy na fundamentalne są świadczące o tym, że czegoś z absolutnie podstawowego nie rozumiesz, że musisz wrócić do góry nogami albo bardzo rozbudować swój obraz świata to jest bardzo ciekawy moment zawsze no właśnie na to jest ciekawy i to jest ja bym powiedział no bo to wie może tylko krótko powiem, że mówisz o takim zjawisku nazwijmy to modelowania rzeczywistości to znaczy dla tworzenia pewnych jej modelu teoretycznego obrazowego różnie to w różnych momentach historii i w różnych kulturach wyglądało kapłani egipscy mieli np. jakiś swój model rzeczywistości uważa Ilona działa wg pewnych prawideł, które swoim zdaniem rozpoznawalni potrafili nawet z bardzo taki rozbudowany sposób je przedstawiać je opisywać nie wiem niż w średniowieczu również dysponowali takim obrazem czy modelem rzeczywistości opartym w dużym stopniu o spekulacje filozoficzna skądinąd no a potem przechodzi cały plan niezłą aż czas, kiedy zaczyna się rodzić się zachodnia nauka, która jednak już wprowadza zupełnie inne metody budowania takiego modelu takiej reprezentacji rzeczywistości, ale ten obraz, który w nauce rzeczy, które nauka wytwarzać generuje to także jest obraz, który periodyk niesie zmienia przechodzi przez bardzo gruntowne na bardzo gruntowne modyfikacje i właśnie czymś takim mówimy, kiedy dana raz się wydaje bardzo spójne doskonały właśnie mamy poczucie, że wszystko już wiemy o świecie jako działa co w nim jest po co, dlaczego i t d . i nagle pojawia się jakiś takie zjawisko, które powoduje, że w nowocześnie, więc i dokładnie się nawiązać tego co powiedziałaś Apropos tylko kompletny pozornie ja uważam, że pozornie kompletnych systemów i dziś, przygotowując się do do tych audycji rozmawiam trochę z ojcem i w drewnianym prof. Bogdana studenci zdarza się, że najserdeczniejsze nas słuchają ciągle mam nadzieję, że się zgodzić, żeby tutaj przyjść do mnie, choć on nie przepada za publicznymi wystąpieniami zawsze go trudno namówić, ale panie profesorze jeszcze raz apeluję jeśli pan nas słyszy to ja bardzo pana serdecznie zapraszam cały czas nowość znajomi i pola obój trochę wraz ze jedno staram się z białymi zasugerował, żebym zajrzał do fizyki Arystotelesa no i jak zajrzał do fizyki Arystotelesa, ale będąc leniwym prawdę powiedziawszy wrzucę wstęp tylko w ich teraz chciałbym przeczytać 2 zdania, że zdania autorstwa Arystotelesa niż występy Kazimierz Pleśniak tłumaczy wydanie z Pawłem sześćdziesiąty ósmy rok w no i tam w parę zdań takich kluczowych co pisze fizyka Arystotelesa tworzy doskonale kocham ręczną teorią w skład, której wchodzą zarówno fakty empiryczne jak i czysta spekulacja jest dokładnie to co ty mówiłeś tak jest kontynuuje cytat z wypadku jawne niezgodności z faktu z teorią metafizykę Arystotelesa albo zaprzeczy jego istnieniu w albo, jeżeli mu nie może odmówić istnienia odpowiednio go w cudzysłowie wytłumaczył, odwołując się do swych założeń metafizycznych to jest tak jak twórca teorii spiskowej prasy, ale widzisz rozumiesz, czyli innymi słowy były takie okresy w rozwoju ludzkiej myśli kiedy, gdyby zapytał ich największego mędrca tej epoki no to on być ci powiedział, że stosunek wiedzy do niewiedzy ile rozniesie doskonały to znaczy istnieje w USA agitował na rzecz swojego kompletnego koherentne go jak kto tu mówi Rz z masłem z systemu, a co najwyżej wieś wszelkie tam właśnie takie czy spełnione wszelkie jakiś zgrzyt to u nogi oby krzyczą coś co jest skrajnie niezgodne z obecną metodologią nauk empirycznych, a czy nie jest także w kulturze czy w bogatym krajobrazie współczesnej kultury nie mamy takich obszarów czy sfery, w których jak najbardziej tego rodzaju metody się stosuje się absolutnie, ale już nie mów o polityce jak w wydarzeniach no, więc m. in . on tutaj tłumaczy we wstępie daje przykład tego, bo jedno z kluczowych pojęć dla Arystotelesa dobór okna i słusznie, bo to dynamika wiem, że cała ta nowożytna World fizyka aż do teorii kwantów no to jest równania Newtona, czyli opis ruchu de facto no, więc Arystoteles założył i to jest właśnie to, a priori założenia spec spekulacja de facto, że cały ruch, jaki jest możliwe to jest albo gdy coś ciało psa dociągnie tak zrozumiałem ze wstępu mniej, więc w związku z tym z tego w rozsądna obserwacja skądinąd tak no ale w związku z tym wnioskują Arystoteles, że nie istnieć jak próżnia albowiem, gdybym w próżni wrzucił ciało no to one nie mogłoby się poruszać ciało rzucone w próżni test poetycka wizja, ale my wiemy, że się wydarzy się gwiazdy poruszają w kosmicznej próżni tak dalej iść tą oczyszczenie nie nie ja nie jest właśnie czyni zarzutu Arystotelesa wiem to koszt oraz szacunek czasu bardzo są to jednak jesteśmy w godzinie filozofów własnościową gospodarze obraz w każdym razie on wychodzą z błędnej przesłanki będzie potem wiersz nagi nałóg fakty naprzód wyobraźmy sobie rząd próbuje jakoś zweryfikować swoją tezę i wchodzimy coraz wyżej nie wiem na szczyty Himalajów, gdzie powietrze jest coraz młodsi, a więc ten ośrodek, który rzekomo ma pchać rzucanych kamieni zanika tak, bo coraz mniej z tego powietrznej nadal widzi, że ten kamień tak samo rzucono się porusza tak no bo my wiemy, że to siła grawitacji jest ten ruch więź plus tam wyrzut no, więc ani, a nie gęstość powietrza no to tu nie ma kluczowego wpływu na ruch kamienia no, więc rozumiesz, gdyby stanął przed takim problemem no to byt i konsekwentnie stosowałby próbowałby naginać rzeczywistość do swego Kuchar 1 systemu rzekomo wiązano rzekomo koherentne grono to dlaczego rzekomo Cohen innego no bo logiczne sprzeczności się pojawiają, a czy on jest szybka z oczu koherentne, ale myślę, że boi się otworzyć jakiś jedno 2 konferencja to w ogóle sama na osobną rozmowę nałożyć taką próbę odbyliśmy, ale nie jej nie tutaj co to jest koherentne system rezer w żądający jakiś całościowy obraz świata w głosie problem, że bez wchodzenia w szczegóły, a i to nauki empiryczne no właśnie na tym się opierają innymi słowy, gdyby wykonywał ten eksperyment wchodząc, rzucając kamienie coraz w coraz rzadszym powietrzu w NATO musiałby jako zaprzeczać faktom, że to się tak samo porusza innymi słowy odciął, by sobie drogę np. do rozwinięcia nie wiem prawa powszechnego ciążenia w ciszy i znowu to minęły wyjaśnił minęły epoki, zanim to prawo zostało przez Newtona sformułowane i mnie nie można wymagać od Arystotelesa żeby, żeby sformułował prawo pyszny ciążenia niemniej, ale czy tutaj tak naprawdę bawi się 103 skojarzyła może to jest kula w płot na kompletnie, bo jednak mówimy trochę o naturze tego rodzaju systemów myślowych czy tego rodzaju systemów reprezentacji rzeczywistość jak np. fizyka Arystotelesa, który rzeczywistość ma w sposób kompletny opis wyważona ma cały szereg rozmaitych założeń, które nie jest zdaniem Arystotelesa mogą być założeniami wyprowadzonymi z jakichś jego obserwacji tymczasem dziś wiemy, że obserwacja ma swoje różne martwe punkty i często nas zwodzi, więc potrzebne są odpowiednie procedury, żeby to obserwacje jak prowadzić taki zadowalający sposób, ale film mamy oto pewien system, który pretenduje do tego, żeby dać taki komplet opis rzeczywistości i ty szukasz takich warunków, których ten system może zostać trwale z falsyfikat vany to pojęcie falsyfikat im się tutaj jest nas na nas kluczowe Nowak szef polscy Ebay poszukiwał w ogóle to jest kluczowy element rozwoju nauk empirycznych pytanie czy ten w rozwój zwartością no dla mnie jest wartością, ale nie musi być tak trudno wiec Matko co tutaj pokrótce chodzi chodzi o to, że każdy taki system to Karl Popper taką regułę czy taki warunek, który jest warunkiem jego zdaniem obowiązujące dla każdej teorii naukowej sformułował, że oto każda taka teoria właśnie czy każdy taki system przekonań, żeby był systemem, o którym można powiedzieć, że rzeczywistość w jaki sposób opisuje, a nie jest tylko samo zwrotne nie jest tylko sam sobą zainteresowanej nie powiela wyłącznie na własnych założenie własnych przekonań musi być tak zbudowany, żeby można było sobie wyobrazić jakąś sytuację, w której okazałoby się rząd nie jest nieprawdziwa bądź jego fragment jest błędne po prostu przyjmują jednak uważamy, którego nie mają takich, które można, które świec, które są niejako immunitet chowane na na obalenie czynna do stwierdzenia błędów właśnie to mniejsza o to, jakie tam zastanawiam zauważa haftu Carlisle Rajmund Poppera, ale to ta marksizm psychoanaliza np. natomiast w tym no właśnie to ty o czymś takim mówić o należne założyć i to musi być odzwierciedlona w konstrukcji tego systemu przekonań, że może on się mylić o może on być błędne po prostu no i ale kluczową, by ta z zyskiem tego otwarcie się na na weryfikację jest to, że zyskujesz mu w, o ile masz w miarę poprawną tory zyskujesz możliwość przewidywania przyszłości, bo te rozumiesz po to, mimo, że nie nazwać trzeciego żołnierza nie tylko wiersz zrozumienia GE przez to, że wchodzisz wiersz zaczyna się mikroskopowe badać zjawiska no to jasne jest wstanie z zbudować urządzenie, które działa tak jak co w sposób deterministyczny telefon komórkowy czy coś takiego no bo żadna wyda, o ile dobrze rozumiem to żaden z tych systemów, które nie poddają się takiej weryfikacji wyniku nie ma zdolności przewidywania ach, bo ja muszę powiedzieć, że do momentu, do którego jeszcze z tych do AppStore telefony komórkowe, którego ja jestem akurat posiadaczom jakoś nadzorował to one były zupełnie przewidywalna im dłużej mija od śmierci Stevea Jobsa to mam poczucie, że są coraz bardziej nie determinizm styczniowe telefon czy są wywiedzione z kimś systemu właśnie w no dobrze to może teraz tak proponuje, żebyśmy krótko opowiedzieli o takich paru zdarzeniach w historii nauki no no bo właśnie na końcu tej drogi będzie to opowieść o ciemnej materii i ciemnej energii, które raz mówimy o takich momentach, kiedy się właśnie okazało, że to komplet, ale w ogóle jest inaczej niż nam się w żagle nagle ciszę otwiera wiersz od 2 uchyla się kilka willi i tam wyjaśnią zaczyna wylatywać w wyjątkowo nieświeże powietrze, w które po prostu coś zaczyna brzydko pachnieć i to przysługuje sugeruje, że coś jest nie tak w naj techników obsługi są takie wieś 2 kluczowe momenty, na które bym zwrócił uwagę to końcówka dziewiętnastego wieku i to jest zasadniczo to co dało podstawę do stworzenia i teorii względności teorię kwantów myślę, że Mikołaj Kopernik się pojawi Night w minioną mówiła z kolei wdaje się, że te są bardziej takie atrakcyjna to byłby taki nasz Polski moment wtedy no wiesz no tak, choć ostrożnym i kontrowersje może aż po lesie uważajmy może trochę nie no Pol czakiem przecież tu na plażę molo mógł być dobrze nam nie jest to takie jasne żartujemy trochę no więc w dziewiętnastym wieku rozwinęła się teoria elektromagnetyzmu, czyli teoria, a ktoś nazywa ten zbiór taka kompletna teoria w miarę kompletna ktoś nazywa urwaniem słono no i one przewidują m. in . że w światło porusza się jako fala, ale tylko w halo no skoro tak to ludzie mówili skoro światło porusza się jako falą to wciąż faluje ewidentnie no ale skoro przylatuje do nas światło dla 2 gwiazd, a między gwiazdami miała ona mi chyba nic nie ma na to trzeba też wprowadzić to coś czym to światło faluje tak jak faluje woda WIOŚ pojawia się osoba ta kara, bo nie wiem dźwięk, który państwo słyszą to jest fala powietrza, która tam już w uchu jakiś efekt powoduje, że tak samo powinno być ze światłem ono powinno wciąż Folwarcznej narodził się w ten sposób znać pewnie odrodził, bo pewnie wciąż nie znaczy powstał koncept toru w no tak to bardzo ciekawa koncepcja skądinąd bardzo stara, ale też w pewnym momencie bardzo popularna nie tylko w nauce, ale także w różnych dziwnych takich przedsięwzięciach w rodzaju Messner jest mu n p . tam też taki fluid albo eter gdzieś był cały czas w zdaniem nie sfora zdaniem Antona Messnera właśnie obecny i to było coś co można było posiąść zdekoncentrować, a następnie przy użyciu inne od tego właśnie na wkład wywierać wpły w na ludzi na własnej, a te w kontekście takim jakby fizyka walnym notes rozumianej jako jakiś taki ośrodek wypełniający cały wszechświat, w który w swoim wierszu, który faluje pod wpływem poruszania się fali elektromagnetycznej czy świat po prostu my teraz wyjaśnią musi być jakiś dziwny tak bardzo rzadki prawie niewidoczne jak ciemna materia tak jest w mojej Popko w latach osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku Majka Sontag słynny fizyk Majka Sony stworzyli urządzenie, które to z nazwami Info TV metro McPhersona, które skądinąd w nowoczesnej wersji wykorzystywane do detekcji fal grawitacyjnych sieci pokazuje jak ssak to potężne urządzenie było i on w jaki sposób płyta umieścił to Real urządzenie pomiarowe w piwnicy to bowiem bardzo wyszukanych na tamte czasy odizolowanie się od zaburzeń i wymyślił jakiś tam eksperymenty już nie będę może kiedyś o tym, osobno porozmawiamy po to, zyskując cudowny przykład Jaś i rozwoju myśli ludzkiej eksperyment, który w, którym mierzyły, który rzekomo miał mierzyć i poruszanie się kuli ziemskiej względem tego toru czy innymi słowy on miał wykryć to, że w otoczono Stone, a TR, że jeżeli kula ziemska wierszy obracała to ten obrót powinien wieść o sprawie w zakresie poruszamy względem tego idealnego środka no no no to zrobiono oczywistą na ich los on zwiększał z latami do dokładność tych pomiarów i się za każdym razem okazywało się, że w ramach precyzji pomiaru, bo zawsze w naukach empirycznych co powiedzieć w ramach precyzji pomiarowy w ramach precyzji pomiarowej i nie obserwuję żadnego tam ruchu względom żadnego przewidywanego efektu to w ramach precyzji pomiarowej to oznacza, że zachowujemy pewną pokorę wobec mnie na wolność i tak od złożoności i tak gazie, a nuż to na fundusz przeszacował ten efekt jest trudniejsza moje urządzenia, bo tam Trybuła fakty tak, że karocą przyjechała w okolicy to wiesz co tam już wszystko się rozwiązywało w tych pudłach z porażek to było precyzyjne wierzysz no tak gdzieś tam wieś uderzył piorun jest z dala i też wszystko grało znika im ten obraz interferencyjny w związku z tym dzisiaj tak w ogóle jesteś moim zdaniem bardzo poetycko usposobiony, by było to ciało rzucone w próżnię teraz jest gdzieś przejeżdżająca karoca potem piorun bije jak taka praca przejeżdża taki nastrój jest z poetyckim no i cieszy się, ale właśnie fizyka to jest poezja no to prawda duża ma duże pokłady leżak frontowa i droższe konto w moim i innymi słowy Lech fakt to co jest uznawane za Night najważniejszy nieudany eksperyment w historii to też pokazuje jak otwartość nauk empirycznych na błąd, czyja i nie chce powiedzieć, że każda porażka jest, więc wartościowa co może się tak okazać po jakichś 100 latach no to, że ta porażka, która dziś, z której dziś tłum się śmieje jest porażką, z których coś bardzo ważnego dla nauki później wynika tego nie wiemy nic nie wiemy nie wiemy, aczkolwiek nowym porażają zazwyczaj wolą wiersza w wymiarze ma aspekt czasowy w każdym razie eksperyment ten nie potwierdził hipotezę, że istnieje to idealny ośrodek, a inne eksperymenty przeprowadzone w Niemczech to samo w czasach sugerował, że prędkość światła jest stała to znaczy, że 3 goni wśród młodszych od niego ucieka aż nadto i to obserwuję tę samą prędkość no i to jest to są te uchylone drzwi z tym wiąże się z tym więź z tym jest nieświeży zapach no bo jak to możliwe, że go w 2 wyobraź sobie, że go niż pociąg albo od niego ucieka aż nadto swoje perspektywy jego prędkość względem siebie różne takie, że go gonić to w szczególności, żebyś gonił ruszający pociąg to może go tak szybko gonić w ich żony zagraża ich aż to dokładnie rząd stoją, bo nawet przeganiać, a jeżeli w drugą stronę uciekasz no to bardzo szybko się miast nie słowa te są oczywiste od ich sformułowań coś co się nazywa transformacja Galileusza jest to oczywiste, że wiele zależy od tego jak się czuł układy względem siebie poruszają no to różne są pomiary prędkości na nowej, a tymczasem prędkość światła okazywała się, że jakby się bije nie gonił bądź czekał to zawsze jest samo my to dziwna, bo to jest dziwna na to co się wydarzy mówi widzisz to jest taki sygnał więź no wy Jaś 2 bloki startowe i przełom tak, ale to czy w momencie, kiedy coś takiego się dzieje i okazuje się to co się okazuje to mówię w czasie teraźniejszym ale, odnosząc się do tych wydarzeń z przeszłości, których na, które opisujesz takim w takiej stylistyce o tym, mówię to czy wówczas na używać tego sformułowania bloki startowe, a ci ludzie, którzy to obserwują, którzy mają świadomość tego, że dokonuje czy dzieje się coś co kompletnie nie koreluje z tym zespołem przekonań, które dotąd uznawali za zasadne czy oni mają wtedy taką świadomość, że nadchodzi jakiś przełom, że jest coś niezwykle takiego tajemniczego i że właśnie za chwilę trzeba będzie wrócić do góry nogami to wszystko co dziś o najem za wiedzę pewną więź przypuszczam, bo był trudny przypuszczam, że tak długo jak możesz to szuka się na wyjaśnił w ramach obowiązującego systemu innymi słowy to nie jest tak, że wieś pierwsze sygnały i od razu po pierwsze, popiersia do tej pory, jeżeli twój system działał to nie znaczy, że on cały czas od razu się z wstaje zupełnie błędne co najwyżej, a to oznacza, że istnieje pewien ogólniejszy teoria, której twoja dotychczasowa jest podzbiorem, czyli pewnej kolekcji trzeba dokonać albo euro via czarna wizja rozwoju miasta, więc czy ci ludzie już Einstein miał to świadomy nocą Einstein za postulował 2 rzeczy po pierwsze, skoro nie ma tego metalu nie ma tego czy niema tego takiego punktu odniesie, więc tego układu odniesienia to spoczywający eter to jest test ten to niejedyny układ, który spoczynku, a wszystko względem niego należy mierzyć, a skoro są świadomi, że nie ma takiego układu to może wszystkie układy pewnego rodzaju nazwa mienia celnymi czy takie, które się poruszają względem siebie ze stałymi prędkościami po prostej może są tożsame co to znaczy to samo znaczy, że we wszystkich nich obowiązują te same prawa coraz to dam ci przykład na to może od razu, jeżeli w deserze stoi szumu w wierszu z powodu ruchomych schodów i poczynania wchodzisz i żeby na nas nie stać jeszcze czy szarpnie przez chwilę, bo poza wieś przyspiesza do prędkości do schodów co prawda, a po tym, jak szarpnięcie jest w dużym dyskomfortem zawsze dla mnie nie wiedziałem to, że chodzi po prostu po schodach itp, a w nocy w chmurze tempo życia to taki dyskomfort do wytrzymania, ale macie jakiś Przedmieście szarpie i jak być zabierze tam u myto schody zaczną się poruszać z nimi w Lotto czuje się zupełnie swobodnie wyjaśnia maszty nie może tego szarpnięcia cieszy tak samo, jakby stał tak naprawdę nic właśnie lubię to, że następuje to moment takiej swobody poszarpany męczyły to jest wiersz, ale pozwala jednak używać tylko, dlatego że schody się poruszał został prędkością po prostu liniowo w związku z tym prawa fizyki zarówno w wiodących, jaki jest jednak spoczynku tam na Nadole są te same, niemniej nie odróżnia także grać w samolocie i ten samolot pod warunkiem, że nie ulega jakimś tam turbulencje są to psy prażan śmieje się, bo tutaj kolega Mateusz Luft napisał na takim urządzeniu, które tutaj posiadamy do komunikowania się, że kiedyś wierzono Niemcy to jest autentyk czy czy Mateuszek aż tak w formie żartu tak, a to zaraz weryfikujemy zresztą opowiada Mateusz kiedyś wierzono, że człowiek może poruszać się z branży nie może się człek poruszać z prędkością większą niż 100 km / h, bo się rozpadnie nowość, ale to nie to twierdzą, że te 2 żółte ważne, żeby Porsche przystało prędkością i wtedy też wszystko to sam, lecz w samolocie 800 na godzinę dopóki on zaś ci nie brak jest możliwa właśnie został prędkością to w ogóle nie wywoła aferzysty noc mleczna nie wiemy oceanem to, gdyby nie szum silników są już, że nie ma żadnych turbulencji upór płynnie, ale ci no to w ogóle nie jest w stanie stwierdzić, że jest wyższy od rzeczy innymi słowy w tym samolocie obowiązują te same zupełnie te same prawa nie są w stanie rozróżnić czy ten samolot stoi na wieś na płycie lotniska czy leci co mam tu pewne podejrzenia, ale na drodze 92 ciśnienie mniejsze i t d . no coś to dla mnie to potwierdzają teorię, że być może w ogóle to samoloty nie latają, że to, że coś innego dzieje, bo to, że niemożliwe, żeby ziemia się z kodem przerwy przekręca Boże, by coś takiego wielkiego ciężkiego leciało to co jest moim zdaniem to jest niemożliwe, ale wróćmy do dworu o tym, kiedyś, kiedy indziej porozmawiajmy przy nowej sali spędza postulował po pierwsze, to, że wszystkie układy na socjalne są, ale to jeszcze nie wszystko, a po drugie to z to za postulował to co było już obserwowane, że prędkość światła we wszystkich układach jest taka sama innymi słowy, a to uniemożliwia to sprzeczne z zupełnie z naszym doświadczeniem, bo w tym zwolnieniem bądź uciekaniem od pociągu z wnioskiem z tego jest cała teoria względności z tych postulatów można wywnioskować jak wyprowadzić tory względności i m. in . to, że czas w różnych układach płynie inaczej niż słowo czas nie jest pojęciem absolutnym no to już jest rewolucja ta rewolucja widzisz daje nam ogromną łyżwiarz wiedzą o wszechświecie, dlatego że nie zamknęliśmy oczu rozumie, że Monteksu uświadomiliśmy, że nas to nasz dotychczasowy system jest to sprzeczne z Empik miał na to postanowiliśmy porzucić czy też uogólnić tamten system myślowy nasz klub to pokazuje też w ujęciu to jest dobre określenie, ale w każdym razie jakąś elastyczność tego sposobu myślenia, które jest jednak wbrew temu co często się mu przepisuje w takich różnych krytyka ach, często skądinąd w Tychach i krytykach formułowanych z pozycji bardzo dogmatyczne w komorze jakoś własnego dogmatyzm uosobienie uświadamiających Otóż nie jest także ten system zagości z gruntu przywiązany do jakiegoś obrazu świata i że ten obraz za wszelką cenę próbuje zachować i że się trzyma go rękami nogami na krótko przeciwnie istnieją świadectwa historyczne takie przypadki np. to, o czym teraz powiedziałeś kiedyś o właściwe dokonywała się rewolucja czy zmiana paradygmatu jak Thomas Kun miał mawiał taki filozof nauki bardzo wybitnych, które to pojęcie paradygmatu zmiany paradygmatu w nauce właśnie wprowadził no tak, ale wiesz to skądinąd jesteśmy bardzo opornie i NATO wymaga już geniusza tak, żeby sformułować coś co jest stoi w poprzek dotychczasowej naszej w 1 z nową to nie jest naturalne moim zdaniem dla wieś naturalnie to byłoby poszukiwać rozwiązania naturalnie w sensie jakoś tak, gdy z psychologicznego punktu widzenia od łatwiej byłoby jednak poszukiwać nie zmienia się do paradygmatu, czyli dziś szuka jakoś to próba redukować biuro redukować dysonans jak i lasy i innymi słowy no właśnie to pokazuje, że jednak nauka jest czymś nienaturalnym w takim konwencjonalnym sensie tego słowa jest czym właściwie przeciw naturze czy przeciw w każdym razie pewnym druhom, które mamy taki odruch com poznała, w czym że po to, ten cały wysiłek budowania metody zbrojenia się nie w rozmaite instrumenty Maria służące temu, żeby nie wiem n p . z wyniki badań czy badania eksperymenty powtarzać poddawać się wielokrotnym weryfikacją każdy fragment z teorii na nowo nieustająco przetestować może właśnie jakoś chyba mamy świadomość tego, że nasze umysły nasza psychologia jest czymś co nakładałoby nas, że do czegoś zupełnie innego no właśnie tymczasem wierz jednak z takim świętym graalem wnuczki krztuśca celem tak dogłębna empirii moim zdaniem jest akumulacja wiedzy, żeby w wieżach w grze komputerowej, żeby w pewnym momencie przeskoczyć na wyższym poziomie to jest najpiękniejsze, czyli innymi słowy najpiękniejsze w tym w tej zabawie test ten moment, kiedy sobie świat właśnie, kiedy ten stosunek wiedzy do niewiedzy nagle ciskać wnętrz nagle już to wstyd, by Leon ściska cię teraz już takim pozytywnym sensie to znaczy, że masz najpier w to doświadczenie obcości to nie pasuje później pojawia się jakiś model, który ujmuje to co nie pasowało w poprzednim Night to poczucie, że oto dowiedzieliśmy się więcej właściwie już więcej rozumiemy rośnie, ale czynie rośnie czasami także w takim momencie jakieś poczucie, że na dobrą sprawę coś takiego co się wydarzyło czy nawet nasze ujęcie jakiś bardziej ogólne tego co wkomponowali się my teraz w jakąś koherencję nową strukturę właśnie, ale niedawno go na sposób Arystotelesa ski koherentne skona na sposób współczesnej nauki czynie rośnie czasami wtedy poczucie, że właśnie ten obszar z kolei niewiedzy jest jeszcze większy niż nam się wydawało, że wprawdzie mamy jakiś nowy model czy jakiś nowy sposób ujęcia, ale na dobrą sprawę to w ogóle jakiś ocean tej niewiedzy śląskie na, aczkolwiek w lotach na torach zasadniczo się zgadza macie jedyne co chciał być to, że dzięki stworzeniu tego, bo dzięki temu nowemu systemowi czy np. tejże teorii względności, bo rozumiesz rozumiesz ta zaczynasz rozumieć, dlaczego to te fakty, które wcześnie, by wydawać pozornie sprzecznych kończy, jakie zaczyna się tłumaczyć w sposób spójny, ale oczywiście to się otwiera szerokie spektrum wiedzieć na czym to dopiero jak zaczną zabawę, bo wchodzisz na nowy poziom mają oczywiście zawsze to do Tokio więź pytania prowadzi to gra się, kiedy skończy no i właśnie, ale do tego tego oczywiście nie wiemy dobrze to może sobie zdążyło o sukcesie tej teorii kwantów 2 zdania pudełko z dziurką, czyli o tej ciemnej materii to już nie zdążymy odwiedzić twoim zdaniem chyba zdążymy Ano to dobrze, ale zacznijmy od pudełka z córka Kotórz myśmy kiedyś gdzieś o tym, już mówić szczegółowo, którzy mają wraz z tym rozwojem to właśnie pokazuje w świecie z ciemnej materii złoża miedzi z ciemnej materii złożonym rozmawialiśmy o nic o tym, że w 819 wieku oraz rozwojem elektromagnetyczne mu ludzie zaczęli badać również teoretycznie różne takie układy bardziej czy mniej egzotyczne m. in. zaczęto się zastanawiać co by było, gdyby miał pudełko takie ciemne pudełko wymienił to dla kogoś z wyobraźnią wiem od zapałek, która jest w tym jest mała dziurka i honor to pudełko, z czym będzie się na pewno takimi rzeczami zamawiający prezes to jest model właśnie dość osobliwe to zaleta fizyki żona może sobie tworzyć modę, ale i i gwiazd i zaczyna się od pod wpływem bio biologia ma powieściowy o wiele trudniej czy socjologia, bo musi pracować od razu na złożonych układach bardzo wizyt może zacząć od pudełka z córką gwiaździstego wprowadzi rewolucję w znający się okazuje jak się policzy w tym w tym pudełku tam lata promieniowanie światło i to pudełko jeszcze ważny z projektem temperaturze i to może policzyć ile jest przez to dziurka wylatuje się z energii jak to policzyć na ramach klasycznej teorii elektromagnetyzmu to ta energia ulatuje nieskończenie wiele czasu ewidentną bzdurą, bo nic nie ma czegoś nie ma czegoś takiego, chociaż jest tam kiedyś taką książkę nazywa się chłopiec w złotych spodniach to była taka baśń szwedzka i tam był taki chłopiec, który dziś nabył jakiś taki stary powyciągane spodniach, bo dzisiaj w taki no ówczesnym w sklepie zużywaną odzieżą, bo nie był zamożny ten chłopiec jak sięgał ręką to tam się z pokorą pojawiało zawsze z kieszeni tak nie skończoność w ogóle nie wyczerpywały zasoby, ale to skądinąd niewieście nieskończonego miał tylko skończą liczbę prób, a to prawda nie zagrało rzeczywiście to, że za spędziłem trochę nowych norm rozważna książka też miała skończoną liczbę gwiazdek możemy także dalej idzie no właśnie no ale mniejsza z tym moim ewidentnie coś jest nie tak, że tam jest nieskończenie wiele energii wypływa się przez tę dziurkę no to wieś ludzie na różne sposoby próbowali to znowu posklejać ten model częściej w ramach obowiązującej teorii jakością spóźnić jeśli nie dawało i po latach i Planning, a skończy rząd Einstein w jakimś analogicznym układzie za postulował, że tak naprawdę światło to nie jest Fallout tak jak przewidują równania Maxwella, ale de facto jest zbiorem cząstek porcji, o których które nazywamy kwartalnym porcja światła, toteż jest dla niej fortel się nazywa Photon to też piękne piękne słowa piękne, ale i nie i tak wiesz od słowa do słowa, że ludzie zaczęli zastanawiać jak to możliwe, że to światło jest w porcjach potem inne układy stąd pojawiły się problemy m. in. ze stabilnością atomów model Bora to mu się pojawił na końcu przetrzymali Nigerii sformułował jakoś prawo kota w prawo, zanim prawo kota to sformował równość wśród graczy to podstawowe równanie mikro świata no i to rozwieszono się na euro narodziło się z paru takich uchylone z nieznacznie uchylonych drzwi, przez które to nieświeże powietrze, a w tym zatruwając Święty spokój wylatywała i tak oto narodziła się teoria kwantów, która fundamentalnie nową rewolucję niż jedno takie żeśmy wiele razy o tym, rozmawiali nasze rozumienie świata Czyż nie rozumienia w no właśnie, ale czy to oznacza wobec tego, że ty w swojej codziennej pracy naukowej właśnie szukasz takich drzwi, z których wydobywa się niezbyt sympatyczny zapach czy koncentruje się właśnie na tym co jakoś może potencjalnie nie korelować czy też zupełnie inaczej lokuje swoje gniazdo owijania, a jak wyjazd i używam jestem rzemieślnikiem używającym teorii kwantów do policzenia tego, iż mediowego czyli, jeżeli jeśli odskoczył usiąść zastanowić co wymyślimy teraz coś no właśnie z nieba zauważył, by nie pasowało to to musi w ich w ramach wiał silny lato lato doświadczenie i to musiałby wyjść albo wychodzi z osi obserwacji w traktacie zaraz może to ciemna energia powiemy z obserwacji albo byli, w jakich miasto trafisz prawdę powiedziawszy intuicja uwiedziona bądź przypadkiem na jakiś pudełko z dziurką właśnie, bo to też tak chyba za każdym razem było, że to moment i niejasności niepewności te momenty, w których okazywało się, że coś nie pasuje na pojawiały się przy okazji właśnie takiej Rzemieślniczej pracy, który powiedział to nie jest także siadał swojego dość, że zakres wyrażał swoje trwanie szkołą, pytając dostaje krew myślę, że teraz dokonam rewolucji co tutaj nie pasuje CAS tutaj do zmian w niemal w ogóle każda uczciwie, więc każda dziedzina ludzkiej działalności uprawiano uczciwie to jest głównie praca Rzemieślnicza na 3 codzienny trud, gdyż dłubanie krok po królowanie wiosną nie rzucanie się na nie wiadomo co prawda tylko niestety to jest taka codzienność, która wyjaśni to właśnie i potem 1 000 000 fizyków to mógł jeść obiadu odbiera potem z 1 000 000 w piersi gęsi gdzieś tam korzystają co robi ten wiersz przez okno albo, chociaż uchylić drzwi i a przeskok zrobi ktoś nie wiem 20 lat później, więc podstawą zawsze jest takie wyjaśnią Bonin statyn, o czym niestety banki to czy ta romantyczna wizja właśnie naukowca, który siada i pytając w Fayetteville, a może i konia czeka też, sącząc może, sącząc Koniarczyk rozmyśla nad wiersz na 3 via mistrz świata no to jest romantyczną wizję i teraz kładzie się pod jabłonie ją tam jabłko na niego spada już wtedy do doznaje olśnienia i dobrze więc Tomek tak obserwację Kos Cosmo logiczna i z PiS sugerują, że wszechświat rozszerza się coraz szybciej coraz szybciej tak czy innymi słowy, jeżeli pani wcześniej się tak nie rozszerzała teraz ktoś zaczął rozszerzać jak nie wiem i innymi słowy coś istnieje we wszechświecie jakaż to właśnie energia tak to nazwano, która nowy, jakby na temat ten balon coraz bardziej i to właśnie na podstawie tego zjawiska rozszerzanie się wszechświata wprowadzono te hipotezy ciemnej energii Energi czarnych tak moi, ale jak to właśnie to znaczy masz jakieś urządzenia pomiarowe masz jakąś ma jakiś równania, które opisują to coś się we wszechświecie dzieje i nagle co znowu jest jakieś zjawisko, którego w nogach nie da się ująć w ramach tego Zdano mając to urządzenia pomiarowe możesz patrzeć na różne obszary wszechświata dalszej bliższa, jeżeli patrzy na dalszy to światło, które stamtąd przyleciało przyleciał z dawniej no bo zdalnej prędko światła skończone związku z tym dłużej zajęło przyleci, czyli już patrzysz na dalszy obszar świata na to patrzysz na jego dawniejsze historia, że najbliższe to na bliższą może patrzeć po prostu, obserwując stąd pewne przesunięcia czerwieni jakiś tam też w, zbierając istotna informacja może stwierdzić, że się wszechświata oraz rozszerza szybciej niż kiedyś na tej podstawie to się jest niezgodne z twoim szacunkami jak to powinno być, gdyby wszechświat wypełniała tylko ta materia od, których zaczął w pierwszym zdaniu nasze spotkanie co do wód wypełnia to studia, by postuluje, że coś więcej to z postulatów na razie, ale coś ewidentnie jest nie tak no i rozumiem, że ten postulat jakość pracuje z w matematyce tak to nazwijmy to znaczy, że w momencie, kiedy się za postuluje coś takiego to wtedy zaczyna być wyraźnie bardziej go raz jeszcze to jeszcze nie jest ten etap w oczy nie ma jeszcze żadnej miasto jest to jest ten moment, kiedy coś ewidentnie bardzo brzydko pachnie le w, ale jeszcze nie wiesz niewiadomą jest turysta dźwignął 1, a ta nie w ogóle nie wiesz co to się rozkładają się tak naprawdę, a czy to jest innymi słowy czy to jakiś modyfikację teorii względności czy to są kwantowej efekty, a może w ogóle wie być może to w ogóle jest coś nowego notes piękny moment zeszły w pięknym momencie, bo czegoś głęboko nie rozumiem to jest jeszcze najpiękniejsze co może się w tempie widzicie spotkać system moment, kiedy tak za kumulować wiedzę, że wieże staną się nad przepaścią i tam jest nowy nowy świat i no ale jest tego nie widzisz i co gorsza, bo nie widzisz w ogóle, bo też ciemne tak tylko czujesz, że stoi sztab to przepaść tak czuję, że tak dużych miast żeśmy się za zapewnienie zapędzili z tymi metaforami przepaści uchylone drzwi z poziomem gry, ale wiadomo też zapach i ten tak nieprzyjemny zapach no, więc wy Jaś nos no myślę, że czeka nas jakaś rewolucja Niemki w jakiej skali czasowej, kiedy to zrozumiemy czy to wzmaga kwantowej teorii grawitacji nie wymienia nie wiem tak no to myślę, że ci fachowcy, którzy tu liczą też są dalecy od zrozumienia szereg hipotez to jest miasto jest najbardziej wartościowe właśnie moje serce z TOZ to jest to co jest solą tej chwili tak to znaczy dopuścić ten wyjazd dojdzie do tego momentu ich dopuścić do stwierdzenia, że nie rozumiem i in tak naprawdę nie rozumie, że to w ogóle się nie zgadza z moim obecnym obrazu świata w CEZ piękna puenta tej rozmowy rzeczywiście doniosłość niezrozumienia i doniosłość niewiedzy jakoś tu wybrzmiała, a w każdym razie tego momentu, w którym się okazuje, że jeszcze wiele wiele wiele przed nami wielu jeszcze rzeczy nie rozumiemy nie wiemy wiano i nic więc jest 1 aspekt jest ta ciemna energia druga drugie takie zagadnienie to jest ciemna materia ewidentnie coś lato we wszechświecie co jest niewidoczna, a jedynie możesz pośrednimi obserwacjami zauważyć, że jest coś co zaburza inne zjawiska rozumiesz czym w ogóle tego nie widzisz to nie duchy z no właśnie mamy teraz może stawiać hipotezę to ja stawiam taką hipotezę, że to duch zostają zweryfikuje teraz długa to za tydzień za tydzień właśnie w bardzo gdzie auto może jeszcze powiem, że dziś jest tutaj rozmawiamy o rozumieniu nie rozumieniu i t d. ale te wątki i nauki religii i różnych sposobów budowania obrazu rzeczywistości się w naszej rozmowie pojawiły no i też jutro będziemy o tym, rozmawiać tylko rośnie w radiu tylko na żywo jeśli można tak powie, że będzie też można przejść spotkać się w jutro mianowicie o godzinie dziewiętnastej w Chase jest Warszawa, czyli w czuły z kamienic Wiesenthal, czyli centrum społeczności żydowskiej w Warszawie przy ulica Chmielnej 9, a będziemy rozmawiali właśnie z Janem Chwedeńczukiem Iza rabin kom Małgorzatę Kolendowicz pierwszą polską rabin go skądinąd o relacjach pomiędzy nauką, a religią czy jest konflikt nie ma konfliktu na razie nic nie będziemy jeszcze państwo z polowań 3, jakie stanowisko tam nie w tej dyskusji zajmiemy w każdym razie gdyby ktoś miał ciasto jutro w tej sesji Warszawa Chmielna 9, a jest takie spotkanie z dnia na Facebooku jest też strona Hain z nauką religii czy jak pogodzić rozum starcami i my tam będziemy o 19 i będzie nam miło się spotkać z państwem także w takiej formule tymczasem bardzo dziękuję za zrehabilitował Jan Chwedeńczuk fizyk Instytut fizyki teoretycznej na Uniwersytet warszawski Alcest także dawka to my też składamy się z tej ciemnej materii no i widać w wiośnie Decora graczy może być ona gdzieś tu penetruje coś bardzo niewielki w finałowym w tym studio też dość jasno pomyślałem, że na szkodę jest także jeżdżą tutaj mamy tyle tej materii mamy ile widać i zważyć można np. jakiś takie coś kolosalnego takiego ciemnego już za sobą ciągniemy tylko tego nie widać koszulka z mundurem w wiele nowego dowodu jest państwo może zrozumieli, ale w każdym razie chodzi o ligę boom Burego to jest najwybitniejszy wokalista moim zdaniem współczesny hiszpański bardzo polecam bunt, budując taką koszulkę z trybun Bury mijanek do tego nawiązuje czasem ją też wkładam do Radia tutaj tylko jej nie widać tak, ale dzisiaj nie mam za sobą w 2 w bardzo dziękuje Jan Chwedeńczuk przez państwo informacje, a po informacjach Mikołaj Grynberg będzie państwo, owszem, on Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA