REKLAMA

Powstanki w Getcie Warszawskim

Światopodgląd
Data emisji:
2017-05-10 15:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
14:02 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat lub podgląd itp i Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem jest teraz prof. Jolanta Żyndul z żydowskiego Instytutu historycznego dzień dobry dzień dobry państwu wracamy do rocznicy czy w związku może powinnam powiedzieć oraz trwającą rocznicą powstania w getcie warszawskim dziesiąty w maju czterdziestego trzeciego roku to był 2002 . dzień powstania w getcie to był ten dzień już po samobójstwie grupowym przywódców we powstania w MDM w bunkrze przy ulicy miłej 10 maja Rozwiń » udało się grupie rannych powstańców nie wyjść z Get ta re tak to było 10 maja i Marek Edelman Symcha Rotem razem z udało im się takimi ikony kanałami na ulicy prostej w końcu wejście tam na nich czekało samochód, który ich odwiózł do lasu to wszystko bardzo dramatycznie przebiegał część ludzi części osób nie mogła z nimi wreszcie się zgubiła część została bardzo to było wszystko dramatyczna o tym wszystkim mówił Edelman w książce Hanny Krall zdążyć przed panem Bogiem 1 ta data 1010. mają też 1 z kilku takich dat, które się podaje jako na koniec koniec powstania tak pisze pani wspomniała 8 maja w bunkrze na miłej 18, ale też niektórzy podają gości najczęściej chyba jako koniec powstania podaje się datę 16 maja, kiedy niemiecki dowódca oddziałów walczących przeci w powstańcom tych oddziałów, który miał ostatecznie zlikwidować getto już też strop wysadził w powietrze wielką synagogę na Tłomackiem największą synagogę w Warszawie napisał w raporcie z Chin na razie dzielnica żydowska w Warszawie nie istnieje już dokładnie taki jest ten cytat ja rozumiem, że udało się uratować wyjść z 10 maja właśnie kanałami wyjechać do lasu około 30, bo ojcom tak tak tak już zasłużyła na określenie ją bijąca z tak, by owcom bojowo owcom tak bojowców przepraszam w w czasie, kiedy powstanie trwało raczej używano określenia Samoobrona bohaterska Samoobrona przeczytał przede wszystkim polską prasę nową żydowską prasą w tym czasie podziemna na niej nie nie wychodziła, ale po bardzo dobrze jest wstanie zreformowanej zreformowane Drejski strony i tam możemy czytać właśnie takie takie określenia jak właśnie obrona Samoobrona, ale o dostaniu się wtedy jeszcze absolutnie nie mówi o stanie polskiej tradycji w Polskim języku oznacza jednak taki zry w, ale planowany przewidziany jakby, które ma do czegoś prowadzić to my ten Tyl Tyl KO ta walka była taką nogą w ten sposób ona przebiegała, że to Niemcy weszli do Get ta to oni wyznaczyli ten dzień 19 kwietnia to był rozkaz Himmlera statycznego ostatecznej likwidacji getta Warszawskiego im w związku z tym jak mówiono o samoobronie zresztą też tak wyglądała trochę ta walka, bo w pierwszym momencie pierwsze 2 dni to są jeszcze dni, kiedy powstańcy mają pewną inicjatywę bojową, ale ona się nic wobec przeważających sił niemieckich tej siły były nieporównywalne Niemcy dysponowali kilkoma tysiącami żołnierzy oddziałów pomocniczych sprzętem powstańców było kilkuset broni mieli niewiele więc, jakby oni zaczęli się bronić tych z wyższych do podziemi zeszli do bunkrów i tylko w jak w nocy, które wychodzili to Niemcy się w tym czasie wycofywali z getta tez bardzo ciekawe że, aby w ciągu dnia Get to należało do powstańców w ciągu w ciągu dnia należało do Niemców w ciągu nocy do do powstańców i Vittel dno zasoby się zwykła wycieczka wały w końcu sztab podjął decyzję o tym, żeby po prostu getto palić i wtedy już nawet ci, którzy schronili dobrych zimówkach też tam po prostu ginęli zdążyliśmy dziś porozmawiały o kobietach, które właśnie niebyły tylko łączniczka ami 3 sanitariuszka mi często, ale brały czynny udział w walce z takich kobiet wcale nie jest mało m. in. nawet niektórzy uważają, że wśród przywódców powstania była jednak z kobiet, więc na początek nie mam jakoś długo Antek byłem podsumować z BMW, z czym one były znać doskonale się w działy co ukształtowało, jakim były te w ich losy pewnie bardzo różne, ale może można znaleźć jakieś punkty wspólne no na pewno cechą wspólną tych kobiet wzięło udział i w tym powstaniu tylny w Warszawie i były członkami żydowskiej organizacji bojowej czy też w powstaniu w Białymstoku 3 w organizacji tej partyzanckiej w Wilnie czy też w Będzinie, a nie również w oporze zbrojnym brały udział o niego wszystkie bardzo młoda, ale to była cecha, której łączną, która łączyła je również z mężczyznami walczącymi ci chłopcy wszyscy mieli dziewczęta ci młodzi łodzianie mieli po 22 LO 24 lata większość to dość czy też w życiorysach powtarza rok dziewiętnasty roku osiemnasty rok 2001 . Uro urodzeni z bardzo młodzi ludzie i też ciekawe one pochodziły w większości ze środowisk dla świeckich i były przed wojną bardzo mocno zaangażowany w działalność różnych organizacji lewicowych czy to Bundu czy to Hasior Myrcha cali rzeczy dron Ruth Gordon i różnych organizacji i jakby ich życie właściwie już w latach trzydziestych, bo zwykle do tych organizacji młodzieżowych przystępowały dzieci i kilkunastoletnie 1213 laty zresztą tak samo przypadek Edelmana, które też pisze, że on cały cały życie po szkole spędzał nie w domu on spędzał tam właśnie w tym klubie, gdzie leczy jakieś 3 miejsca dziś spotykała ta jego organizacja młodzieżowa to był taki młodzieżowe przybudówki większych partii bądź w ogóle partie młodzieżowe zgrupowanie syjonistyczne miały poprzez te organizacje zaczęły się angażować najpier w w budowanie struktur oporu w realiach decyzja Lubecki to zaczniemy władz, a może o utrudnieniach EMC widzi lub setki uwag, bo ona chyba jest rzeczywiście to jej nazwisko jest absolutnie w inny jak znane na całym świecie inne kobiety, które też byśmy chciały upewnić się porozmawiać jak to się ALT man 3 Władka nam miejsc czynna jeszcze inne segmenty teraz te nie są znane z lubelskim przez to, że była w getcie warszawskim przez to, że była też związana jest cukier mannę mi przez to, że już przed wojną była we władzach wdrożył właśnie syjonistycznej organizacji lewicowej innych to później, kiedy wojna wybuchła ona stanęła Czyż na tle tego ruchu i złych, bo ona była osobą, która próbowała kosz i tych młodych ludzi organizować tu, kiedy wybuchła wojna no i później wziął brał udział w tych wszystkich takich politycznych rokowania w getcie, które doprowadziły do powstania żydowskiej organizacji bojowej pamiętniki ona zostawiła taki, a takie pamiętniki podobnie zresztą, jaki może one dotyczą właśnie przede wszystkim powstania w getcie warszawskim bardzo szczegółowa tam opisuje różne od zdarzenia będzie zaniżona była przywódczynią również nie nie bojową to znaczy głów mówią o tym, że była przywódczynią grożą mu należała do MON to niebyły partie, którym zwykle były zarządzane w sposób grupowe znać przez jakiś komitety centralne czy komin jakieś grupy nie nie miał przywódców jak jednoosobowy, a w Wiesbaden władza i źle i to było my w błędzie było podobnie, że kobiety również nad średnim szczeblu szczególnie miało swoją swoją rolę, więc później też inni w czasie wojny mogły one były w tych w tych szeregach jak taki bardziej decyzyjnych niż tylko jako członkowie i chociaż ostatnie dni powstanie spędziła w bunkrze przy miłej to i udało jej zresztą taki jej mężowi, czyli Czarkowi Cukierman nowi wyjście z Get Real jest Gatta i wyjechać 3 do wówczas jeszcze Palestynę i tam budowała kibuce tak ty jesteś bardzo ciekawa historia owo cukier ona wyjechała pierwsza cukier ma jeszcze zwlekał, dlatego że chciał organizować tutaj najpier w jak wy zorganizować emigrację dla tych, którzy jeszcze tu zostali więc, żeby im się tam jest także trudno to byli ludzie po to, oni czuli po wojnie i Edelman właśnie ci ty tego, że tego typu ludziach cukier man czy z Csaba KOV ner z Wilna oni czuli, że oni zostali i oni teraz muszą też jak by podjąć pewne decyzje i tutaj drogi np. wielkich przyjaciół Edelmana Cukierman one się rozeszły, bo Edelman postanawia zostać cukier man uważa, że tylko w Palestynie, że tutaj już nic nie ma do zrobienia te lata w ogóle repo po wybuchu powstania czy po upadku powstania, ale w ogóle później jeszcze po upadku powstania Warszawskiego, bo przecież oni też biorą udział w powstaniu warszawskim Grecy decyzja Lubecki to były lata nikt aż trudno sobie wyobrazić egzystencjalną sytuację, w jakich oni się znajdowali wszyscy zginęli nie wiadomo co dalej siedzieli w 26 ukrywali, ale nawet, kiedy potem już weszli Rosjanie też z takim totalnym odrętwienia, w którą stronę iść podejmowali niektórzy bardzo dziwne działania przecież jedni gdzieś tam przez Rumunię próbowali się dostać inni pojechali do Niemiec, a może jak nie zemsta na Niemcach trzeba będzie czy też chcieli chcieć dokonać istotnej bardzo różne były te dyskusje i w ich aż taki sposób poradzenia sobie z tą sytuacją dla nich, bo musiał być to ta sytuacja, bo niezwykle ciężka mówiłyśmy o cywilów jak imię nazwisko tak jak pani mówiła mi nie zostało zapomniane w przeciwieństwie do wartości albo Altmana, której pamięta znacznie mniej osób, a takie tanie mówiono na podobne msze podobną biografię w tym sensie, że dla was zaangażował się w organizacjach Schumacher i wybuchła wojna, ale najpierw zaczął uciekać się na wschód potem jednak potem Wilna czy do Wilna apotem jednak zdecydował się wrócić tutaj już na ziemie kontrolowane okupowane przez Niemców i zaangażowała się w organizowanie oporu taki dyshonor niż zwykle też odważnych kobiet, bo przecież one mnie, który miał bardzo dobry tzw. dobry wygląd zgrzytem były łączniczka rzeczywiście bardzo trudnych misjach brały udział jeździły po całej Polsce i nawet granice przekraczamy niemiecko sowiecką kontaktowały różne Get ta ze sobą, które przecież były zamknięte Żydzi mieli zakaz podróżowania koleją niektóre żonglował n p . do getta czy to broni czy to jakieś materiały wybuchowe i ta rola łączniczek Norbi jest nie do przecenienia, ale też niektóre walczyły o to, żeby wraz z bronią w ręku stawać w obronie nie było dużo w związku z tym, jakby nie było to takie łatwe nie dostać broni i niektóre wspominały, że tam 22 kobietom n p . nie wyznaczono takie zadania, że mogły z bronią w ręku stanąć o stanie mówi szef pionu uciekła też, że udało jej się z z miłej z bunkra, ale zmalała zaledwie kilkanaście dni nie tak kilkanaście dni później 26 maja w grana osłabiona, bo Niemcy biją złapali zmarła nie leczą autach, tak więc to oczywiście niektórym się udało przeżyć tak jak mówiłyśmy, że decyzja Fed sylwetki innych, ale np. Funka prudnicka aktora w Będzinie walczyła tam zginęła w getcie w istocie Altman również, ale wielu, że udało przeżyć przygodę wojowniczki z getta wileńskiego dróżkach Korczak, która jej się udało przeżyć Hayeka Grossman, która należała do organizacji żydowskiej organizacji bojowej w getcie w Białymstoku, więc też później one dużo pisały dzięki temu mamy no, więc dostęp do tych do tych relacji dopiero teraz właściwie trochę się zaczyna na ten temat zwracać uwagę także to doświadczenie kobiet jest być może inne niż doświadczenie mężczyzn, ale przez lata one gdzieś tam w drugim szeregu funkcjonowały i tylko specjaliści o nich wiedzieli teraz się zmienia, bo ostatnio wyszła książka w ubiegłym roku została wydana w Lidlu praca moment Holokaust po angielsku, ale i też traktujące właśnie pod dziewczynach z powstania gracze bardzo dziękuję prof. Jolanta Żyndul żydowskiego Instytutu historycznego, bo państwo gościa dziękuję bardzo dobre, a świerk lub pod blok w błąd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA