REKLAMA

Jaki był stosunek marszałka Józefa Piłsudskiego do Żydów?

Światopodgląd
Data emisji:
2017-05-23 15:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
13:14 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat lub podgląd itp mówi Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem jest prof. Jolanta Żyndul z żydowskiego Instytutu historycznego dzień dobry dzień dobry chciałabym będziemy rozmawiały o nią stosunku Józefa Piłsudskiego do Żydów czy Żydów do Józefa Piłsudskiego od razu zdradzę państwu, że profesor rzędu pisze książkę w tym temacie, a w zasadzie, dlaczego w, dlaczego no i książki pisze, że z różnych powodów po pierwsze jest to moja osobista w, a fascynacja Rozwiń » zajmuje się historią Żydów, a jako młody człowiek z kolei bardzo pamiętam wyrastała w takiej tradycji piłsudczykowskiej z portretem Piłsudskiego nad nad łóżkiem no i teraz jako już dorosłemu i dojrzałemu historykowi udajemy się połączyć te 2 fascynacje ma ponad stoły w merytoryczny powód jest taki, że dotychczas taka książka nie powstała są prace dotyczące stron stosunku sanacji jako pewnej formacji ideowej dała do kwestii do mniejszości w tym rada Żydów ale jakby z sama postać Piłsudskiego ona trochę przed grą wykracza poza pojęcie sanacji bombą jest wcześniejsza historia w stosunku do tego też grząskim inaczej przez Żydów traktowanych, więc wydaje się, że jest to książka bardzo potrzebna i teraz, kiedy będziemy wchodzili w obchody stulecia niepodległości w inny ta książka myślę, że także, że znajdzie Czytelników z 1 strony będziemy rozmawiały o tych relacji jeszcze przed niepodległością Polski, czyli raczej nawet końcówka dziewiętnastego wieku, gdy Piłsudski był zaangażowany w polską partię socjalistyczną, a druga opowieść to jest to już po niepodległości, kiedy Piłsudski był przywódcą Polski czy przed przed zamachem majowym czy po zamachu majowym w i to opowieść o stosunku Piłsudskiego do Żydów to jest rozumiem też opowieść o wizji Piłsudskiego Rzeczpospolitej to znaczy jaki jest miejsce dla mniejszości w tym wypadku żydowskiej jak je jak oni mają się odnaleźć jak mają być wkomponowanie, że nie mogę tak brutalnie powiedzieć konstrukcje drugiej RPA traktowały tych tematów jest bardzo wiele, chociaż dotychczas historycy poświęcił zaledwie kilka artykułów temu tematowi no to wydaje się, że golizny i powierzchni tego zagadnienia z drugiej strony jak stosunek Żydów do Piłsudskiego może troszkę lepiej jest badany, ponieważ to, że ten jest bardzo dużo tekstów trochę już było publikowane na ten temat więcej, więc utarło się przyjmować, że jakby tt stosunki wzajemne były dosyć pozytywne ale kiedy się chodzi o szczegóły no to on cała masa różnych okoliczności musi być wzięta pod uwagę przede wszystkim łuski pochodziły z Litwy i wydaje się, że jego wychowaniem właśnie tam na Wileńszczyźnie potem też jego młody przecież zmiennych wracał do Wilna mieszkał w Wilnie też, że to, jakby stosunki miejscowe naznaczyły bardzo jego relacji do domów do Żydów, ale też do problemu jak tzw. problemu żydowskiego oraz w Polsce, bo jest to takie doświadczenie, które dziś byśmy nazwali wielokulturowym i tak po tak i ono oczywiście stykał się w młodości już, że jeszcze w dworze w Zułowie z Żydami mówi się o tym, że dostawcą mleka jeszcze do tego majątku rodzinnego był właśnie dostawca żydowski później miał kolegów w gimnazjum w Wilnie z czasem nawet wspominał z zamachem szlabanem takim bardzo znanym międzywojennym politykiem żydowskim właśnie to pierwsze gimnazjum w Wilnie i wspominali jest z kolegów też żydowskich, którzy tam uczęszczali więc, jakby mnie już z dzieciństwa i on musiał z domu też prawdopodobnie przez matkę wynieść niż wydaje, że pewien taki patriarchalny stosunek do Żydów taktyki trochę arystokratyczny, w którym jakby Żydzi są częścią krajobrazu, ale nie znajdują się w centrum tak dziś są obok innych Piłsudski był wydaje mi się bardzo mocno tym takim romantycznym obrazem Żydów takim trochę jak Kieślowski mickiewiczowskim bardzo mocno przesiąknięte to znaczy on w ale uważam, że Żydzi są częścią Rzeczpospolitej ale jakby nikt nie do końca być może na razie należą do narodu polskiego on co prawda tak nie podkreślał kwestie, jakby narodowej, ale widział Żydów jako odrębne odrębnie wyznaniowych to znaczy, że jest tak wyraźna odrębność wyznaniowa jest taka pewna 3 przewidywał czy też oczekiwało, że takiego polskiego patriotyzmu, a z drugiej strony ciała razem trzeba zaznaczyć, że to też jest moment wielkiego przebudzenia Narodowego wśród, żeby tak, bo tak dzięki wśród Polaków to jest mit koniec z dziewiętnastego wieku zaraz wejdziemy w wiek dwudziesty zrozumiał, że nikt tak jak powstawały już wtedy czy istniały organizacje żydowskie lewicowe istniał, ale Polski PPS, czyli lewica niepodległościowa to ta kwestia niepodległości, bo mamy nauczkę zabór rosyjski to kwestia niepodległości dzieliła znaczy jaki był stosunek wtedy głównych organizacji żydowskich do kwestii niepodległości polskie Tatry w latach dziewięćdziesiątych, kiedy rozgrywa się ten pierwszy właściwie taki konflikt między gdzieś na tym styku między no i tym Hole, na którym działa Piłsudski i organizacjami żydowskimi, czyli buntem w tym wypadku jeszcze się nie mówi tak wyraźnie niepodległości im ten pierwszy konflikt z Bondem i tego wczesnego Pepeesu on się odnosi do tego, że boom, który powstaje na desce na Kresach Wschodnich, czyli przede wszystkim na Wileńszczyźnie na na Litwie orientuje się na socjalizm rosyjski Piłsudski oczekiwał pełnej współpracy z socjalizmem polskim natomiast jak te elity bunt wąskie rynny były dosyć mocno rezusy Wiko ważne i szły raczej inny stół główną siłą w imperium rosyjskim, czyli są właśnie socjaldemokracją rosyjską Piłsudski namawiał bardzo działaczy Bundu dom w gminie współpracy ta współpraca się nie udawała w związku z tym Piłsudski w ramach Pepeesu próbował założyć taki oddział taki taki, jakby żydowski tak, by TP zaczął wydawać prasę w języku jidysz, jakby trochę, stając w konkurencji do do buntu to się do właściwie już w okolicach rewolucji 1905 roku rozsypało, ale ten takim uraz pewien klient do Rytych Żydów na Wschodzie przede wszystkim do Żydów na Wileńszczyźnie, że oni idą raczej za Rosją pozostał i później to będzie widoczne bardzo w czasie wojny polsko bolszewickiej w dziewiętnastym i dwudziestym roku, kiedy Piłsudski właściwy jest przekonany, że Żydzi na Wileńszczyźnie nie wszyscy, ale właśnie ci na Wileńszczyźnie, że oni są, jakby skłoni do współpracy z bolszewikami i IT to będzie widoczne później coraz mniej ma swoje źródło w rzeczywistości co do jego przekonanie tak, bo tak jak pani profesor miał byliście nie wzrósł w Komańczy na Wileńszczyźnie, a w innych regionach oczywiście było bardzo różnie i tutaj w centralnej Polsce mamy z centralnej Polski z kolei całą masę bardzo pozytywnych sygnałów, ale też i nawet ze Wschodu i zawsze taka scena w literaturze bardzo często powtarzana w parku w Druskiennikach, dokąd Piłsudski jeździł zawsze wypoczywać Annę z spotkało jednak napotkać na Podhalu takiego tradycyjnego Żyda w jarmułce, który Muza SA lutowa to był prawdopodobnie 2005 . roku Piłsudski się zatrzymał podał mu rękę to był taki bardzo widowiskowa musiała być to scena skoro, jakby obserwatorzy to za zarejestrowali opis wzywali później też to w literaturze powtarza jest wiele takich bardzo pozytywnych sygnałów w związku n p . z legionistami żydowskimi, którzy przystąpili do Legionów, które Piłsudski w czasie pierwszej wojny światowej organizował i znowu taka scena jest z kolei 2006 . roku podczas zjazdu legionistów Piłsudski podszedł do inwalidy wojskowego żydowskiego i go ucałował i znowu tez powtarzane i w taką zamożną czczą on umiał takie gesty i 00 robić po prostu dzięki pani też byłbym trafiłyśmy z panią w wieku doskonała tekst podsumowujący 3 czy relacjonujący listy, które polscy Żydzi pisali do Piłsudskiego w latach 3335 w dużej mierze to jest taki obraz odznaczył go od odwołań odwoływali się do niego odnosi się do niego jako takiego ojca przywódcy zgłaszali się z prośbami przepraszali, że piszą np. Ibisz analiz polskiej nie jest wystarczająco dobry, żeby mogli pisać do niego w języku polskim alejki właśnie było tak już, podsumowując jak ja jak już, gdy uzyskała Polska niepodległość k jak jak widział miejsce Żydów w niej Piłsudski na pewno jako pewną odrębną mniejszość nie było nigdy żadnych planów ani zasymilowani Żydów ani im, jakby dom na na siłę prowadzenia aktywnej polityki integracji Piłsudski to wyraźnie 2006. roku to padło też na 1 z takich narad znanych na rządowych był na pewno za całkowitym równouprawnieniem Żydów i jak mówi nawet często tnt gesty i jego świadczą o pewnej sympatii natomiast Szwed wbrew większości partii żydowskich, które oczekiwały w Polsce autonomię narodową kulturalnej, czyli takiego pewnego ANN no gdzie będą one w licznych badań nad nie było szans, ale jednak dużej takiego multikulturalizmu, jakbyśmy dzisiaj powiedzieć samorządności medalistek i tak na pewno był przeciwko wszelkim takim akcjom, ale proszę zwrócić uwagę na siatki powstał BBWR 2007 . roku potem w 2008. rozpoczął taką na działalność też w kwestii wyborów to na listach BBWR ruch poszła społeczność pośród przedstawiciele społeczności żydowskiej, ale tylko i wyłącznie ortodoksi jest bardzo ciekawe, że nie współpracował z syjonistyczną mi ani z buntem tylko dogadał się za to tekstami, którzy mieli takie samo podejście, jakby do miejsca Żydów w społeczeństwie polskim jak Piłsudski, czyli pewnej odrębności religijnej przy takim pełnym deklarowanym i faktycznym tak o patriotyzmie i dom gwarantowali mi właśnie ortodoksi, którzy nie mieli żadnych politycznych żądań jeszcze nigdzie wyjechać nie nie stawali w opozycji z reguły tak jak stawali przed i niszczy notorycznie opozycji wobec różnych polskich rządów, więc tym ERM i można też powiedzieć, że w momencie inny, kiedy Piłsudski przejmuje władzę, jeżeli mogę jeszcze dowiedzieć 2 zdania 2006 . roku oczywiście cała społeczność cała społeczność żydowską od lewicy do całkowitej ortodoksji poparła Piłsudskiego później, kiedy się zaczynają to spory z Sejmem jest taka bardzo duże, bo duża krytyka ze strony szczególnie na lewicy i takich partii liberalnych, ale później z kolei kiedy HLB sytuacja w Europie zaczyna się zmieniać, kiedy dochodzi do władzy Hitler jest znowu powrót do Piłsudskiego i im mamy lepsze taki pamiętnik Wiktora Hayes z drużyny ze Lwowa, który pisze w tamtych latach 22728, że Piłsudski to mały taki dyktatora jak, ale później coraz bardziej mówi to jest nasz dyktator zobaczcie co jest gdzie indziej i w 3005. roku po śmierci osoby ołtarzyk w domu zrobił, przed którym jak tam sam pisze codziennie zatrzymuje na chwilę jedno prawie modlitewnej zadumy to i tak tylko, żeby państwo zachęcić w oczekiwaniu na książkę prof. Jolanta Żyndul z żydowskiego Instytutu historycznego, bo państwa gościem, a więc tak jak mówią czekamy na książkę rok 18 będzie rokiem wielu takich wspomnień analiz i retrospekcji informacji dziękuję, a światu podgląd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA