REKLAMA

50 lat temu wybuchła wojna sześciodniowa. Gościem Pawła Sulika był Michał Sobelman

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-06-08 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
43:45 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
koło historii w radiu TOK FM Group w nią słuchamy Radia TOK FM nie przyszedł czas na program koło historii w naszym studiu Michał Cabaj man rzecznik prasowa ambasady Izraela w Polsce tłumaczy literatury Hebrajskiej dzień dobry dobry wieczór muzyczny 50 lat temu dokładnie 5 czerwca 1967 roku rozpoczęła się wojna sześciodniowa Izrael zaatakował Egipt do wojny włączyły się również Syria Irak w Jordanii żądania najpierw proponuję, żebyśmy chwilę porozmawiali o tym co Rozwiń » się działo przed wojną raczej w jakiej sytuacji był Izrael, jakie były nastroje społeczne i jaka była polityka zagraniczna tego kraju, zanim doszło do tego co dziś określa się jako wojna sześciodniowa to rzuca się 13 ust. 3 określa też dziesiątek lat rata, ale bardzo ponure historie zżera tysiące szóstym roku była to ostatnia, a tu wojna wojna z gry na Synaju Widzew zdobył w ciągu też niewiele ponad tydzień prawie cały Półwysep synajski był zmuszony do wycofania się z tym, że tempo nie uczestniczył razem z Francją Anglią na nas potem przyszły złe lata sześćdziesiąte, kiedy z 1 strony trwała walka o źródła wody między Izraelem Syrią Żyrardów na ściany narażone na ciągłe ataki były ataki Szweda linów sytuacja gospodarcza była fatalna nie do końca wierzono, że Izrael wyjdzie z tego wszystkiego i należy pamiętać, że Izrael wówczas w gruncie rzeczy małym biednym krajem, który na co dzień walczył o przetrwanie w aż wreszcie 2 lata po drugiej wojnie światowej i wśród wielu Żydów mieszkających wówczas w Izraelu, którzy przybyli z Europy z diaspory, jakby to wrażenie te wspomnienia z okresu drugiej wojny światowej zakłady wróciła szykuje się wówczas premierem Izraela był lewi Eszkol polityk bardzo umiarkowany starszego pokolenia, który przybył do Palestyny jeszcze w latach dwudziestych był politykiem niezwykle umiarkowanym wręcz antywojennym łagodnym łagodnym udo z już w osłabieniu i jak oficerowi generałowie byli troszeczkę na uboczu tego wszystkiego w ogóle wrażenie było takie, że zbliża się wojna czy Izrael jest bezradny wokół tej wojny, że być może nadejdzie ten moment, że Izrael po prostu przegrała i w ogóle zostanie zmieciony z mapy świata w 21 stopnia była tragiczna, że w wielu miastach na miejscu parków stadionów w przygotowane tereny te tereny do budowy nowych cmentarzy i żałuję, bo taki sposób co charakterystyczne typowe dla tych miesięcy kwiecień maj aż do 1 czerwca ludzie wyjeżdżali też ciekawe zjawisko dajemy ściągającym emigrację i realizatorem wszystkich Żydów to druga połowa lat sześćdziesiątych przez tysiące siódmym rokiem była jak i jedynym okresem, gdzie większa była ilość wjeżdżających z zagranicy przyjeżdżających i migrantów wojna sześciodniowa w sposób diametralnie zmieniła to sytuacja, chociaż inne więcej czasu mija od tej wojny tym częściej historycy piszą o takich niejednoznacznych sytuacjach, które trudno zawrzeć takim prostym obraz, że była to wojna, która była spowodowana tym, że sąsiedzi po prostu chcieli Izrael zaatakować w związku z tym w Izraelu też jako pierwszy okazuje się, że im im bardziej historycy grzebią się w tych pustych faktur w tym te faktycznie coraz mniej jednoznaczne nagan mamy domach to trzeba zderzyć się patrzy na te wydarzenia z perspektywy 250 lat jesteśmy bogaci tylko nasze doświadczenia również książki przeczytane filmy o badania, ale ówczesna prawda powiedzmy z wiosny sześćdziesiątego siódmego roku była taka, że naszym jednoznacznie zmierza do wojny wygraża krzyczy Synaj na Synaju były jednostki ONZ-etu w maju kategorycznie wezwał, żeby ONZ wycofał swoje wojska ONZ tu w ich wtedy między Izraelem a, a Egiptem, choć śniegu nic to osuwanie się wojsk egipskich na teren Synaju w Izraelu przyjęte jest pogląd ten wspaniały dom z drugiej strony Sylwia wydawała się krajem jeszcze bardziej ostrzejszym późniejszy prezydent IHF Hassan był ministrem obrony, a jeszcze bardziej wygrasz z Arabii to nie chodziło, o jaką szkodę kolejną potyczkę były słowa to ostatnia wojna na bliskim Wschodzie, że Wisła zostanie wymazany z Europy z mapy świata i zepchnięty do morza wiadomo, że w święta z 1 strony są te buńczuczne zapowiedzi z drugiej strony jak rozwinie sytuacja w Izraelu tak mobilizacji, bo armia była zmobilizowana i pewnej świadomości, że oto trzeba będzie się jeśli dojdzie do konfliktu zbrojnego trzeba będzie stanąć twarzą w twarz z bronią sprzętem i żołnierzami wyszkolonymi przez związek radziecki to prawda z tym, że związek łowiecki nie tak dawno jeszcze ważnym sprzymierzeńcem Izraela aż do pięćdziesiątego szóstego roku do sześćdziesiątego siódmego była nadal ambasada sowiecka w Izraelu sytuacja ta przed wojną sześciodniową diametralnie zmienił zmieniła się 1 czerwca 2007 roku jest szkodą nie tylko premierem również ministrem obrony zapewne był człowiekiem nieba nie do niej nie do końca nadającym się na to stanowisko nie był wojskowym w kraju, gdzie każdy mężczyzna ma za sobą wieloletnie długoletnią służbę wojskową przesiąkniętym siódmym roku co w kwietniu maju były naciski na szkole ażeby ustąpił, żeby wrócił Ben Gurion, który kilka lat wcześniej od lutego swojego Sulejówka do kibucu SDE, bo kierunki i przy tym się wydawało, że Ben Gurion być może opanuje sytuację w skupie w uszach te wszystkie możliwe siły, ale Ben Gurion również nie zgodził itd kolejnym kandydatem może najlepszy na stanowisko szefa ministerstwa obrony ministerstwa bezpieczeństwa 3 × w Izraelu Mosze Dajan legendarny dowódca już wówczas legendarny dowódca Kompanii Szymański pięćdziesiątym szóstym roku niezwyciężony szef sztabu generalnego taka charakterystyczna postać z opaską z 1 oka i on już wtedy był bohaterem i jego nominacja na szefa dla ministra obrony narodowej z przyjętą z wielkim entuzjastą, gdzie w Izraelu w i tego samego dnia powstał rząd jedności narodowej po raz pierwszy w historii Izraela Menachem Begin, który był zagrożonym zagorzałym przeciwnikiem napalił w rynku i ona wszystkiego co związane z socjalizmem w jaki sposób poddał się opinii społecznej i dołączył do tego rządu i wtedy wyrwało się ją jak może po raz pierwszy w historii całej Izraela, że w obliczu tego olbrzymiego zagrożenia całe społeczeństwo zarazem itd oczywiście jak pan powiedział armie skupią się na własnych planach na przygotowaniu może ataku prewencyjnego i tak rzeczywiście było to z kolei z drugiej strony sytuacja międzynarodowa w ba o tyle skomplikowana że, o ile się orientuje stany Zjednoczone nie wyraził takie wyraźnego poparcia albo nie stał się twardym sojusznikiem Francji niemożna było można policzyć na Odrze, by go z tym, że Ameryka wtedy prezentem był Don Johnson on akurat wykazał wiele sympatii do Izraela jako państwa i do letniej szkole jako premiera jako przywódcy Izraela mówiono o znakomitych zakłady chemii między szkole Maciuś trzonem anegdoty mówią, że działa, że w jej szkole programu anegdoty poliestru tłumaczona angielski Johnson poklepywał go po plecach i prawda pewnie jest taka, że wtedy w Izraelu wydawało się, że jesteśmy w gruncie rzeczy sami jedynym jedynym dalekim odległym sprzymierzeńcem son ca Zjednoczone Ameryka tak, aczkolwiek w momencie, kiedy kryzys wokół kanału Sueskiego i próbę zaminowania ne cieśnin Kieroński miała miejsce to, jaką znamy oficjalne komunikaty ze strony stanął były raczej takie, żeby wyciszać oczywiście ten oczyszcza o to w tym, a to jest właśnie ci żeglarze chwilę przed tym przed przed wojną własnością takie poczucie Dagmara jesteśmy jednak mimo wszystko sami sobie pan o to doświadczenie 1006 . roku, kiedy Izrael z Anglią Francją otworzyli kanał Sueski Teresa Zjednoczone i związek radziecki pod przywództwem Chruszczowa sprzymierzyli się przeciwko właśnie Izraelowi i także 1 to poczucie samotności w tym bardziej się spotęgowane co się dzieje 5 czerwca 31007. roku de facto jest to wojna, wyprzedzając nawet w takich kategoriach w sumie na Izrael był ten pierwszy w tym pierwszym krajem, który zaatakował i w gruncie rzeczy ta wojna sześciodniowa, która zmieniła cel bliski wschód funduszy trwało tylko 6 godzin może mniej to tutaj niesamowity atak izraelskiego lotnictwa na lotnictwo egipskie syryjskie głównie lotnictwo egipskie, które w ogóle nie wystartowało z pasów startowych w wtedy szefem sztabu generalnego było późniejszy premier Izraela Icchak rabin zastępcą szefa sztabu było zerwać man doświadczony Lotnik jeszcze z okresu drugiej wojny światowej innym znanym pilotem był moty w hot to był dowód sam lotnictwa izraelskiego wyszli ci 2 panowie 2 otrzymanych odszkodowań jest bardzo skrupulatny plan, który w pierwszych godzinach wojny miał sparaliżować lotnictwo egipskie ten plan poddać się w ogóle powyżej wszelkich oczekiwań, ponieważ w ciągu tych pierwszych godzin w gruncie rzeczy cała lotnictwo egipskie zostało zniszczone już na ziemi jest wyjątkowa głupota ze strony egipskich dowódców, którzy rzecz jasna mogli te samoloty częściowo przynajmniej wycofać z hangarów na ternie byli tak pewni siebie, że oni trzymali je na pasach startowych także te naloty dywanowe naloty w ciągu tych pierwszych godzin w Mroczy odezwała zadecydowały o wyniku tej wojny w ogóle opowiada się, że nasz naród przez pierwsze godziny było w ogóle przygotowany i przekonany i szkole zwany, że Egipcjanie prawie 3 zdobyli już trafi w tym, że nie tylko polskie radio wówczas tak podobało takie informacje także dodać do kontekstu polskiego jeszcze dojdziemy, ale wracając do samego konfliktu skromny jak rozumiem klub kluczem centralną centralnym teatrem działań jak to mówią historycy nie był Półwysep Synaj a, ale również wzgórza Golan i najbardziej i zachodni brzeg tak czy te rejony, które tak w drugim rzucie miały być teatrem działań noc była dotąd sztuka charakterystyczna wojna o wodę, której na bliskim Wschodzie zawsze brakowało to był wieloletni konflikt między serią Izraela ma źródła wody i Syryjczycy prze kierowali samochody z z Jordana na wszelkie mocy 3 sposoby Izrael również korzysta z różnych sztuczek zrobiła nadziej, a że z Husajnem, który zawsze były relacje troszkę inne niż innymi państwami arabskimi i syn był zawsze krucho syn zawsze bliższy zeru był traktowany z szacunkiem nie wiem czy to, dlatego że był królem arystokratom politykę bądź rzeczy zachodnim i była nadzieja, że on do Iwony nie przystąpi do niej przystąpić do nie Izrael byłby to dzień dzisiejszy jest podzielona Jerozolima także podpisanie tej umowy o współpracy wojskowej pomiędzy Syrią Egiptem Jordanią był takim przysłowiowym gwoździem do tego paktu to diesel staną nie tylko wobec tych 3 ważnych silnych państ w do tego jeszcze doszły do doszły doszedł Irak, który wie w jaki sposób wysłał swoich żołnierzy także ta ta moc arabska wobec Izraela, bo naprawdę przegra, aczkolwiek efekt wojny był taki, że Izrael jako państwo terytorialnie się powiększa powiększył się 3 × 3 × się powiększył wówczas szerokość w pewnym momencie Izraela to była 20 km rozróbie Półwysep Helski świeże zgarniają chałupy się patrzy w lewo na prawo, gdzie widzisz morze w lotniczej z graczy opowiadali, że lecieli nad Izraelem, a przed wojną sześciodniową, czyli prawo, ale woli obu stronach byli wrogowie to zmieniło zmieniło diametralnie Izrael stał się krajem nie tylko silnym Sojusz stał się nawet krajem w wielkim olbrzymim może polecieć samolotem z środka centrum Izraela z lotniska w buty do Szarm asz-szajch przez całą godzinę nawet więcej i ciągle leci nad Wisłą Renem i to robią wrażenie no tak należy kluczem kluczem dla problemów, które działa się do dziś jest to, że w trakcie tej wojny jedni powiedzą odzyskaną inni powiedzą, że pozyskano terytoria zamieszkane głównie przez Arabów części z Arabów określa się już jako Palestyńczycy na terytoria, które no właśnie w zlotego określenia czy to są terytoria terytoria okupowane, by móc ziemia administrowania, ale też w jak na początku pompą po wojnie jako określaną całą tą część biurowa stała się teraz, by Izraelem to była tylko przenieść do filmu z kijem terytoria pod władzą izraelskie tak taka to była delikatna definicja tego wszystkiego co prawda jest taka, że pociąg przyszła euforia olbrzymia armia społeczeństwa co często i radość, że Izrael, jakby ocalał potem nadeszło koniunkturalny nie był nieunikniony pytanie co robić dalej większość izraelskich polityków i lewicy i sprawić byli gotowi na kompromis terytorialny, żeby oddać te tereny za pokój za trwały pokój przez wiele miesięcy, bo taka nadzieja, bo taka nadzieja, że być może nawet powstanie państwo palestyńskie osiedla Janki snuł mrzonki wówczas to były marzenia o życie realne, ale ksiądz Lombardi Sharon, który był wówczas 1 z ważniejszych dowódców myśleli o tym, wiem, że przez pierwsze miesiące nie było mowy o tym, że Izrael zatrzyma te wszystkie terytoria łącznie z zachodnim brzegiem syna jej było olbrzymim terytorium odwiedzającymi Izrael od Egiptu, ale w gruncie rzeczy nie było chyba polityka w Izraelu, który nie byłby gotowy od zaczynali za pokój, żeby zaległ pierwszy 10 lat później do tego porozumienia z Egiptem doszło w gdy społeczność międzynarodowa wtedy te 50 lat temu było bardziej zaangażowane w ten konflikt na bliskim Wschodzie, gdy państwa arabskie wykazywały mniej nienawiści, więc i pokory i kompromisu i gotowości, że Izrael jednak nie jest obcym tworem na w tym regionie, lecz częścią tego regionu to możesz się sytuacja była diametralnie inna te pierwsze dni tygodnie miesiące po wojnie, kiedy okazuje się, że Izrael posiada tereny, które wcześniej należały do lat 3 lat do Jordanii jak rozumiem najpier w sama administracja wojskowa, bo to jest teren nauk, który od, którego dalszej przyszłości w zasadzie się na razie nie mówi, ale później z każdym miesiącem, a później rankiem coś co się dzieje zrywane jedno jest nowa teologia teologia głównie na prawicy izraelskiej lewicy, że gdzieś tam mogli oddać kompromis najważniejsze prawica mówi biblijny Izrael to nie są zdobyte tereny to są tereny, które zawsze należały do do nas historycznie, że naród żydowski był przez 2000 lat poza własną ojczyzną teraz wreszcie wrócił do prawie od Nilu aż po tygrys po Eufrat do tych swoich historycznych granic i to powoduje powstanie całej nowej ideologii, która dzisiaj nie wiem czy jest dominujące w Izraelu, ale ma bardzo potężne znaczenie w ale chodzi o samą technikę i zarządzania rzecz na razie tymi terenami, bo Investment ma ktoś, kto teraz późna ma być zabawa zacznie czytać na ten temat NATO ma do czynienia z taką konstrukcją mądrych i tych stref, a BIK ma taki stan, który może traktować jako stan po prostu naturalne tymczasem to jest wynik pewnego długiego procesu jest w pewnym momencie dopiero pytanie, kiedy zaczęły się pojawić n p . te wysepki osadników tak, aby tak się nie stało bronili odrodzony na 3 pierwsze osadnictwo izraelskie to są siedemdziesiąty czwarty rok takie próby nieśmiałe, kiedy Szymon Peres do ministra obrony rządzić rabina, ale prawdą jest również taka, że wszyscy o tym, siódmym roku nie było problemu palestyńskiego ten problem narodził się wiele lat później dziesiątym roku był słynny czarny wrzesień w Jordanii w, kiedy Husajn silną ręką starał się zamordować leciały ludność palestyńską tysiące siódmym roku nie to, że Palestyńczycy przyjmowali Izraelczyków jako wyzwolenie wyzwoleniem wyzwolicieli, a przyjmowanie ich sposób jako potencjalnych partnerów do przyszłości do gospodarczej przyszłości, gdy pierwsze relacje z 1 strony pomiędzy tym establishmentem wojskowym w tempie pomiędzy dowódcami, którzy Stali się z gubernatorami miast palestyńskich pomiędzy Damianem, który snute te marzenia, a istotnymi przywódcami społeczności Palestyńskiej pomimo tego, żeby nie nie było tej więzi historyczne bardzo owocne to ja np. miał znakomite relacje z innej strony z byłym ministrem obrony w rządzie Husajna USA, bo ma, a z drugiej strony 3 chcemy działać Dream z obroną i przez kolejnych da 3 albo i 4 lata ciągle mówiono, że być może powstanie coś nowego nowy twór na bliskim Wschodzie coś państwa, ale również państwa mieszczaństwo Leszczyńskiego ma niestety nie było tak naprawdę z kim rozmawiać ale, ale ze strony Izraela jak najbardziej była albo by była zgoda z każdym kolejnym rokiem sytuacja stała się bardziej dramatyczna powstawały ataki terrorystyczne młodzież chodziła do głosu zrodzić problem palestyński marzenia własnej ojczyźnie szukanie kompromisu i to w konsekwencji doprowadziło do kolejnej wojny no tak, ale teraz jeszcze druga strona medalu, która wie o tym, że nie na terenach, o których mówimy, ale mieszkali ludzie, którzy właśnie Stali się z mieszkańcami państwa, które potrzebowało siły roboczej, a my budowla łatwo z kolei przedsiębiorcy izraelscy zobaczyli, że rzeczywiście za mniejsze pieniądze ręce do pracy można tam znaleźć się teraz tak druga strona medalu oczywiście nie mówiąc o do społeczności jednak okazuje się, że zasady zaczęły się z całą nie chce, ponieważ nie wiem, jakie słowa już nie integrować, ale na współistnienie społecznie najbardziej no wie pan z jego strony ten szok arabskiej ten Targ arabski stał się bliski tańszy i egzotyczne i zaczynamy zaczęli odkrywać nie wiemy, dlaczego są rzecz jasna powierzamy własne korzenie własną przeszłość z drugiej strony egzotyczne miasta, które są tuż za miedzą kilkanaście kilometrów od od miast, że witamy począwszy na Targ kupować rzeczy do dentystów reperować samochody i vice versa Palestyńczycy z 1 strony przyjmowali Żydów jako swoich potencjalnych klientów z Wisły zapowiada zapory zapewniali tanią siłę roboczą w i to był pod pole potworne boom szczególnie w budowie Jerozolimy nagle okaże wydawało się, że jakby skarpy i nie ma granic Rymarowicz można robić wszystko, by ten nos ten okres tym takich długo letniej folii w rejestrach jest krajem silnym mocnym, że nic go nie zaatakuje to nie jest mocarstwo w sensie bliskowschodnim czysto mocarstwo światowe branż w daleki był status ludności arabskiej Palestyńskiej, która mieszka na tych terenach uczelni otrzymają automatycznie obywatelstwo Izraela nie nieraz na początku 2 wie pan większości z nich to dzień dzisiejszy nie mają obywatelstwa potem, kiedy Jerozolima stała się w jaki sposób włączona do Izraela do państwa Izraela została zjednoczona jak się zaczęło mówić oczywiście Palestyńczycy Arabowie mieszkający w Jerozolimie mają dziś o obywatelstwo izraelskie mają paszporty tureckie Aluprof proces cywilny długotrwały, który jako zło przebiega w ten sposób, że prędzej czy później ziemia, którą na początku można było z boku określa jako terytoria właśnie przed wodą ogniem administrowane, ale o, ale niektórzy używają osłonę okupowanej nagle stał się cień naczyń właśnie nie nagle z stały się częścią kraju i pojawia się olbrzymia liczba różnych problemów administracyjnych do rozwiązania to gra dzisiaj płacze patrzymy na współczesną Jerozolimy to niewiele osób w ogóle zdaje sobie sprawę i pamiętam, że przebiegała granica przed przed wojną sześciodniową dziś granica czy przechodzi do jazzowych niezauważalna kompletnie tereny, kiedy się zamieszkałe przez ludność palestyńską niższej są niemalże w centrum Jerozolimy to, że tamten powie, że problem jest najbardziej widoczne niewidoczne jednocześnie na powiększyć sobie nawet za sprawy z tego, że jest, że znajduje się na dawnych ziemiach palestyńskich co statystyki, które mówią, że większość mieszkańców Izraela albo obudziła się albo przyjechały już po wojnie sześciodniowej w tym, że dla większości mieszkańców państwa te problemy, jakby nie istnieją nasze dzisiejsze ktoś mógłby pojechać nie do Jerozolimy kopułę ronda do Hebronu i zobaczyć opresyjnego no właśnie ale, toteż jest efekt daje wolność wyboru talent mieszkając w Izraelu Jerozolimie bardzo wiemy, że rowerem zawsze się do Betlejem co sobotę tam z powrotem pod górę 7 km to naprawdę było jak przyjedzie z 1 dzielnicy z Warszawy ze Śródmieścia na Mongołów Theresa May więcej, ale odległość dzisiaj to już leży autonomii Palestyńskiej i samce blokady są granice nawet mniejsze pożyczka to wydaje jawnie normalne tak dzisiaj, a z drugiej strony ktoś może zapytać, gdzie historii pojawia się może nie sama konstrukcja tego muru tylko ta idea, żeby jednak oddzielić wyraźnie rozdzielić kinkiet, gdzie jestem im k, w którym ktoś dzięki modzie PRL w głowach tylu ludzi, że coś popsuć jako jedyne praktyczne rozwiązanie od ulica wyzwolenia Palestyny powstała mniej więcej w tym czasie, gdy wybuchła wojna sześciodniowa tysiące siódmym roku z 18 w siłę zrodził się narodził się ruch na obronę narodową wyzwoleńczych wśród młodych Palestyńczyków, gdy pacjent ze Stali się na stały się naprawdę narodem, bo sam się narodem to nie lada najmniejszej wątpliwości ten problem narastał doktorowi to problemu między Izraelem, a państwami arabskimi do problemu wręcz globalnego, ale na początku tak nie było będzie się patrzymy na ten problem konfliktu istnieją w stylu lat nam się wydaje, że tak było zawsze to nieprawda na początku był 1 wielki bałagan była 1 wielka niewiadoma była euforia po stronie Izraela była chrztem załamanie podstrony państ w arabskich, ale było również ten rata radość i powiedzmy ta sympatia, którą Izraelczycy napotykali swoich sąsiadów palestyńskich to też było niesamowite, że większość mieszkańców Tel Awiwu się boi się z Jerozolimy i chodzić na Stare Miasto z obawy, że coś złego może się przytrafić, ale wtedy przez wiele lat tak nie było, ale czy to jest coś co jest mówią, że coś co czy wierzy pan taką wizję tej historii, że oto się na naszych oczach ukształtował pewien rodzaj konfliktu on jest bezpośrednio związane z tyłu atlasem palestyńskim, a który jest konfliktem istotnym znaczy to jest budowanie własnego to mam poczucia tożsamości poprzez radykalne określenie, kto jest naszym największym wrogiem wobec kogo my jesteśmy tym kim jesteśmy dokładnie w dziewiętnastym wieku w Europie, że dokładnie oczywiście to jest noc piętnasty bieg był już wiekiem narodziny współczesnych narodów w tym, że na konflikt izraelsko arabski jest o wiele dłuższy i się i 8 łączy w jaki sposób z tym okresem, kiedy Palestyna była najpier w pod okupacją turecką potem była mandatem brytyjskim ISO zostałem przyjaznym Żydów emigracją Żydów do do do Palestyny doradzić, że jakość mówi po hebrajsku do tego w jaki sposób, bo to traktowane przez Wieruszów przyjeżdżających tam także ten konflikt z miał już na koncie oblicza lata dwudzieste Wrony zamieszki w napady na ludność żydowska umywalki na północy Izraela także terrorowi sensem niestety nieodłączną częścią istnienia państwa po 1007 . roku wielu mieszkańców regionu rdzennych i starych mieszkańców Izraela, który dziś MJ 80 lat timer pękają swoją młodość dzieciństwo sprzed wojny sześciodniowej mówi, że to był mały kraj mały sympatyczny, a tak bardzo klimatyczne i matek, żeby była bieda ale w jaki sposób w idea Diarra, jakby decydował o wszystkie dzisiaj, jakby wszystko się zmieniło nie tylko walczymy ze współczesnymi technologiami prawica lewica nacjonalizm rasizm ostrego kąta wydają się żadne społeczeństwo jest wolne to powstają nowe problemy, które towarzyszą nam ucztę jest tak, że skoro czytamy klub publicystów piszących o tym, że przez świat się przerwana na taki rodzaj populizmu, który odwołuje się w, a czasami wprost właśnie do idei nacjonalistycznej na pewno do takiej idei, która w stanach przybiera postać sformułowania najpier w Ameryka, a w wielkiej Brytanii wyszliśmy z Unii Europejskiej, bo nasze brytyjskie interesy są kluczowe, czyli to jakoś czy to ma swoją izraelską wersję vito ginie mówi się, że społeczeństwo izraelskie jednoczy się w obliczu zagrożenia, że wszyscy są w gruncie rzeczy z żołnierzami pisemnie armii walczą o to samo walczymy o przetrwanie w ale oczywiście w społeczeństwie izraelskim jest wiele nastawieni ludzie są podzieleni mają różnego pomysły mają różne pomysły co do co do swojego dalszego życia mają różną ideologię mają też od niej od odniesienia co do sytuacji politycznej, która jest bardzo znacząco od niepamiętnych lat w Stróży w Izraelu to przebiega trochę dziwny sposób jest prawica, która mówi to zostało zdobyte nigdy nie zostanie nadmiernie nie zostanie oddany już pisała o tym, 36 lat temu noclegi swoich komediach są tacy, którzy są gotowi pójść na kompromis Rosati stało się też moda coś takiego, że resort nie interesuje się społeczeństwa izraelskiego użyje nie czytają gazet nie, słuchając nigdy wiadomości i w jaki sposób tworzy, jakby własną enklawę, żyjąc samodzielnie, starając się, o ile zapłacisz od ich izolować od tych powiedzmy naturalnych problemów, które są częścią tego świata, a to bardzo bardzo smutne, dlatego że w Polsce mamy bardzo często dyskusje o tym jak niewielka jest aktywność Obywatelska klub kapitału zaufania społecznego partycypacją w wyborach na cały pakiet w takim obrazie negatywną obrazie polskiego społeczeństwa, że oto główne narzędzie demokracji przez rozsądnie wykorzystywane, żeby się zamykamy właśnie, że cnotą jest bycia politycznym tak, że to jest szalone niebezpieczeństwo, że tego nie ma w Izraelu znaczy wybory to jest rzecz święta każdy mieszkańcy Izraela, którzy frekwencja wyborcza sięga 80 % tam każdy uważa, że musi zagłosować, ale z tym, że ten okres między wyborami te 4 lata czy krócej, bo ciągle ostatnio mamy wybory przedterminowe w jaki sposób zmusza tych ludzi, żeby żyli troszkę winnej sytuacji ludzi w Polsce nie są miejscami nie stanie swojego w ogóle wyobrazić jak może żyć w kraju, który żyje w permanentnej wojny prawda NATO 1 z trzeciego tej sytuacji no to jest święto wszyscy w Polsce siedzi się obawiają terroru Paryż Londyn Europy zachodniej przeraża w Izraelu z częścią na naszego dnia codziennego na szczęście dzisiaj w sposób w sposób przeciwny TEN-T to jest może mniejsze niż wielu małych miastach europejskich, ale większość mieszkańców matek świadomość, że jest ciągłym zagrożeniu, a czy to jest także pan czasami zastanawia, że właśnie ta sytuacja, która w Izraelu trwa od lat z różnym nasileniem z takim punktem krytycznym jak intifady np. czy, że to jest takie obrazki, które my powinniśmy dokładnie poznać, dlatego że prawdopodobnie ze względu na ruchy migracyjne i sytuacja na świecie po prostu prędzej czy później cały świat stanie się takim, grając w widoku młodych ludzi z bronią w miejscach publicznych, którzy właśnie wracają z przepustki 3 proszę się do tego przyzwyczajać do nich wrócę do społeczeństwa i zżera na tym znają stąd codzienności Kentaro jest obecnie na ulicach w jaki sposób od małego się przyzwyczaja obserwuje patrzy każdy podejrzany pakunek jest podejrzane pakunki alarmuje się policja Straż Graniczna żołnierze są 3 są obecnie na każdym przystanku to nie wstyd 100 % nie uniemożliwia potencjalnych zamachów w jaki sposób pomaga to, że z każdym no szlag nas nie jest nasz świat jest taki jest on jest okrutny fakt, ale na częściowe uzdrowienie tego co się mówi jak się o tym, mówić, a rywale nie podoba mu przykład tutaj w Polsce tu mówić na temat uchodźców potencjalnych analizować zrobił naprawdę coś niesamowitego pomimo tego stan społeczeństwo jest prawicowe lewicowe prace się boją przyjąć nawet mój świat w korytarzu humanitarnym w setki Syryjczyków z tych terenów okupowanej zaangażować w to wojnę domową w w ostatnich latach do 3 i są przywożone do Izraela na nawet proces medyczny, który trzeba to sam dzień czasami dłużej są z powrotem transportowany tam, ale taki sposób ta pomoc naprawdę istnieje jestem taka czy pegazie dlatego też ciekawe jest, ale z drugiej strony polityka migracyjna Izraela ma swoje wyjątkowe zasady i też argumenty, dlaczego Mariusz zasada oczywiście jest wpisana w 100 i dyrektor od początku istnienia nowoczesnego Izraela w w jest fundamentem Izraela, czyli o, gdyby Żydzi z całego świata mają prawo, gdyby w do nas przyjechać amen amen na ile możemy też powinniśmy im pomóc toby się objawiało w tych wielkich niesamowitych akcja ściągania go do kraju ma już pobratymców oczywiście to jest to oni trochę niepodobna do naszej sytuacji, aczkolwiek była było w historii Izraela tylko takich epizodów dosyć istotnych m. in. cel przyjął w swoim czasie kilkudziesięciu uchodźców z Wietnamu musieli go również kilkuset bojowników chrześcijańskich z Libanu, którzy byli zaangażowani są wolne dowodom reżysera jest krajem dla Żydów, ale w określonych wypadkach Iza również przyjmuje uchodźców w lesie czują przed mieszkańcy RPA jako miejscowość na północy nad morzem, a koło i tam testy porażki ulży daszkiem no ale ci Arabowie mają obywatelstwo oddziela od tak jak oni patrzą na te wszystkie pomysły w Izraelu, żeby to w smugę ewidentnie zapisali się z Izraela jest państwem żydowskim regionie są Arabami bohaterowie pana, ale oni mają swoje szkoły to ministerstwo edukacji Izraela jak najbardziej uznanej już w maju maturę w języku arabskim po maturze mogą mieć na studia mają one mają wiele praw takich samych gruncie rzeczy jak jak Żydzi wielu spośród nich rzeczy stąd karierę zawodową mamy piłkarzy arabskich aktorów sędziów do tego stopnia, że prezydent był prezydent Izraela Mosze Kacaw, który spędził w więzieniu 7 lat był zasądzone przez przewodniczącego Trybunału, który był Arabem z pochodzenia mamy znakomitego pisarza SEJK szkoła jego książki ukazały się w języku polskim, który pisze po hebrajsku jest Arabem jestem już pewny, że gdyby była taka możliwość, że część tych Arabów mieszkających w Izraelu, którzy mają obywatelstwo izraelskie mogli przenieść się do krajów arabskich to wolałam zostać w Izraelu są deputowani do do Knesetu Arabowie są ministrowie także w jaki sposób, bo oni mają swoje pozycje są dyskusje debaty na ile to są pełnoprawni obywatele o nich w budżecie mają wszystkie prawa ma, ale nie mają nie idą do wojska ten obowiązek, jakby ich nie dotyczy z 1 strony właściciel Canal plus na myśli pan, że to się zmieni Pańka taką rozmowę sprzed kilku lat z 1 z młodzieżą z pisarzy Izraela, który mówi w tym że, że wyniesie blisko jego znajomy był duży znak zapytania czy ta wielka migracja ze w Rosji w czynna, ale czy o nim powinni służyć wojsku to jest to jest inna kultura inna tradycja się, gdzie indziej wychowali, jaką oni mogą mieć motywację, żeby naprawdę bronić i Izraela co Brandon przy okazji powiedział, że bardzo wiele osób, które to mówiły to ich przodkowie w wielką emigracją z Polski Węgier tak, by wygrać, ale tutaj były takie obawy chyba jako były oczywiście były znaczy to w z naszych fabryk, lecz zmienił oraz dziewięćdziesiątych, kiedy miliony Żydów z byłego związku Radzieckiego przyjechał do Izraela to nie ulega wątpliwości to jest kompletnie inny kraj i mentalnie i kulturalnie i technologicznie jest czasem muzyków z czasem profesorów jest pełno lekarzy więcej niż powinno być jest dużo ludzi sfrustrowanych literatura rosyjska i sposób redukcji tnie mamy partie polityczne, które nie tylko, że mają swoje korzenie, ale wręcz wyborców mają związki z w Rosji czy Izrael jest krajem, który zmienia się cały czas zmian są w naszych oczach jest niesamowite ktoś pana, słuchając któryś z naszych słuchaczy słuchacza może ruszyć jak w ogóle można stworzyć ten i no i stworzyć nie powinno się tworzyć ją pewnie mógłby wnieść ten komponent taki tożsamości w tak niesamowicie zmieniającą się społeczeństwo jak to zwykle możliwe wyślę zeznanie reklam, bo inne mówią jest jak sama nazwa wskazuje, że w kraju dla Żydów w ale nawet Żydzi religijni mają również różne rytuały ja pójdę do synagogi Żydów jemeńskich niewiele z tego zrozumiem powiąże realia Kongresu jest ta jest jest podobna jest taka sama obręcz na różne kuchnie mamy różną literaturę zwyczaje alkohole wszystko jest dzisiaj po tych 69 latach logicznej zżera dajmy się, że 1 z najbardziej stresujących akcjach społecznych współczesnego Izraela jest właśnie różnorodność jest ta inność nawet to, że nie ma prawdziwej kuchni izraelskiej, że Izraelczycy wzięli to co najlepsze w każdej kuchni i byli w stanie rozbudować komisji z literaturą z folklorem zmyślą o nich jest wszystkim, żeby sytuacja w Izraelu to polityczna była lepsza to byłby cudowny kraj do mieszkania do życia czasami się wydaje, że wręcz się ziściło się marzenie wielu ludzi nie tylko Żydów w coś takiego powstało na bliskim Wschodzie banki dzisiaj oglądam telewizję polską i reklamy przyjazd do Tel Awiwu jak barszcz jest to miasto rozrywkowy bez żadnych problemów cudowne fantastyczne oto nasi serce rośnie w parze z Darią przymusową wprawdzie, że to oczywiście dla Europejczyka zaskakujące po pierwsze, to, że ten kraj jest krajem egzotycznym, a równocześnie jeśli spaceruje się pod telewizję to szczerze mówiąc poczuć się można w takiej dobrze zadbanej zachodnio Europejskiej metropolii nadeszły z Elany rondo jadąc kilka kilometrów strat i władz Jerozolimy to są wręcz kilka centymetrów przeorysza nie tylko z danej epoki do drugiej ze średniowiecza z Polski okresu międzywojennego do współczesnej Europy Ameryki z wieżowcami to jest naprawdę wielką siłą mistrza faktycznie można traktować Izrael, jaką funkcjonującą antytezy do wszystkich przeciwników multikulti można powiedzieć oto dopóki z problemami ta to funkcjonuje to możemy wierzyć w to, że ludzie z tym tłem kulturowym bardzo różnym jednak mogą mogą się porozumieć tylko w znowu wyższe oraz korzystną jeśli się przywitać teraz przyznała się nad światem jakaś straszliwa populistyczna ideologię czy taka filozofia, która mówi, że to multikulti absolutnie jest nie projektem nieprawdziwy, że rywal wszyscy mówią w Polsce również perskiego i Polski przedwojennej międzywojennej to był wspaniały kraj świat wielokulturowy barwny wielojęzyczne z ta tęsknota współczesna polskiej kultury nawet do Żydów już na tym tle toczy się również patrzeć to Ormian Ukraińców, ale też tęsknota, dlatego że do takich rozmów nie zapraszamy nigdy Ukraińca, który nam powie oczywiście przedwojenna Polska dla tych 65 % obywateli, czyli Polaków etnicznych byłaby czymś wspaniałym piłkarzem czasami bardzo biednym, ale generalnie wspaniałym, ale dla nas bez możliwości kariery dziś na Eneę na prowincji, bo w inny Polak był nauczycielem poległ pocztowców poległ policjantem w panu Ukraińcem Leon, ale wciąż jest nudna i tak dla jedno z jednoznaczną jest straszna w gruncie rzeczy w Michał Sobol man rzecznik prasowa ambasady Izraela w Polsce tłumacz literatury Hebrajskiej był naszym gościem bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję panu w koło historii w radiu TOK w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA