REKLAMA

Lekarstwo na niepewność

Kwadrans Filozofa
Data emisji:
2017-06-13 14:40
Prowadzący:
Czas trwania:
12:37 min.
Udostępnij:

Fundamentalizmy leczą wszystkie choroby nowoczesności. Niepewność, niejednoznaczność, przygodność, brak oparcia w strukturach metafizycznych i społecznych. Ale przynoszą więcej szkody niż pożytku. Bo leczą to wszystko przemocą.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ten kwadrans filozofa elity dzień dobry Tomasz Stawiszyński i wiele istotnych spra w istotnych dyskusji toczy się dzisiaj na portalach społecznościowych i ja uczestniczyłem też niedawno taki facebookowej dyskusji mniej więcej wokół takiego oto zagadnienia czy świat współczesny, a w szczególności czy świeckie społeczeństwa zachodnie czy inne ateizm wolnomyśliciel w swoich liberalna demokracja z wszystkimi wartościami, które ona za sobą niesie to jest jakiś taki eksces na Rozwiń » od MEN ta ach, czy na oceanie religijnej ortodoksyjnej fundamentalistycznych wręcz jakimś sensie podstawowym i kultury zachodniej zawsze skoncentrowanej wokół wartości religijnych czy też z odwrotnie jak twierdzą niektórzy, o których za chwile czy to właśnie fundamentalizm współczesne nie są czysto reaktywnej i nie powstały w reakcji na nowoczesność i choć odwołują się do tradycji przeszłości i wiary ojców różnie to nazywają to w gruncie rzeczy są czymś powstałym wyłącznie na zasadzie negacji tego co przyniosła ze sobą współczesna świecka kultura no to o tym w chwilach chciałbym dziś pomówić ten kwadrans filozofa elity i z 1991 roku ukazała się bardzo interesująca książka wydana także po polsku bardzo serdecznie państwu polecam książkę p t. zemsta Boga autorstwa francuskiego socjologa religii Julesa kapelan, który postawił w tej książce tezę, na którą protezę i książkę właśnie wtedy mało, kto zwrócił uwagę, a teza brzmiała tak jesteśmy świadkami coraz bardziej intensywnego rozwoju fundamentalizmu religijnych w chrześcijaństwie islamie judaizmie pojawiają się wewnętrzne ruchy, które w sposób niezwykle radykalny ujmują przesłanie tych systemów religijnych odrzucają wszystko to co przynosi ze sobą nowoczesny świat zwracają się w stronę tradycji przeszłości, w której do przeszłości upatrują utraconych wzorców, do których bezwzględnego naśladowania dziś wzywają, chociaż sama jednak definiują się jako w tradycji właśnie głęboko zakorzenione to cały czas jest teza książki kapela w istocie rzeczy są w prostej linii produktami nowoczesności formy wierzeń i praktyk, w które programują światopogląd, który niosą nie odnoszą się w gruncie rzeczy do żadnej realnej przeszłości do żadnej realnej tradycji do tej wspomnianej wiary ojców do tych form wierzeń praktyk, które znane były wcześniej, ale na skutek rozwoju cywilizacyjnego zostały zarzucone zapomniane, a w każdym razie tak czy inaczej zanegowane przeciwnie fundamentalizm są zjawiskiem na wskroś nowoczesnym twierdził kapel w tej książce nowoczesność, a dokładniej rzecz ujmując cała złożona sieć i jakości i zjawisk, które nowoczesność konstytuują stanowi bowiem w prostej linii zesta w warunków możliwości istnienia tych fundamentalizmu po prostu bez nowoczesności nie ma takich form i wiary i takich przekonań religijnych no bo one się właśnie nowoczesnością karmią tworzą się w ścisłej relacji do niej w relacji negatywnej rzecz jasna są zatem czym się w rodzaju jakichś mrocznych rewersów współczesności czy szerzej rzecz ujmując mrocznych rewersów liberalnej demokracji i wartości, które ją tworzą, czyli równości wolności przekonań racjonalności i naturalizmu, czyli przekonania, że nie istnieje nic poza przyrodą emancypacji kobiet mniejszości i t d . i t d . ten kwadrans filozofa elity, ale nowoczesność poza tymi wszystkimi niewątpliwymi zaletami, bo wymieniłem zestaw wartości takich dla nowoczesności głos konstytutywnych pozytywnych rzeczy ja znam przynosi ze sobą także liczne wyzwania i trudności, które powodują, że bycie człowiekiem nowoczesnym czy też bycie mierz bycie mieszkańcem nowoczesnego świata jest obciążone wieloma niedogodnościami problemami nazwijmy to egzystencjalną psychologicznymi pierwszym 1 z najważniejszych takich problemów jest konieczność dokonywania wyborów przez niektórych nazywana wręcz wprost z tyranią wyboru żyjemy w tyranii wyboru w poczynając od wyborów najprostszych satyra nie działa codziennych aż do wyborów w o charakterze najbardziej fundamentalnym cała odpowiedzialność za te wybory w tym właśnie tkwi tyrani czy inny element spoczywa dziś na jednostce to nie społeczne kulturowe instytucje, w których się rodzimej, które od początku bardzo dokładnie definiują naszą społeczną rolę i miejsce w hierarchii przyjmują za nas odpowiedzialność, a w każdym razie jakoś nas kierują w życiu jak to bywało ongiś, ale my sami musimy stworzyć, a następnie zrealizować projekt, którym nasze życie dzisiaj jest czy też ma się stać w epoce indywidualizmu cena za porażkę jest ogromna skoro bowiem każdy jest kowalem swojego losu, a sukces determinowany jest pracowitością determinacją i wolą wspięcia się na szczyt to porażka, więc brak sukcesu jest funkcją odwrotności wszystkich tych szlachetnych cech rzecz jasna mówiono o tym, wiele razy już odpowiada, więc za tę porażkę wyłącznie sam zainteresowany jakakolwiek bowiem narracja uwzględniająca społeczne kulturowe polityczne czynniki n p. nierówności społeczne i ich reprodukcje w systemie klasowym są uważane w taki indywidualista różnej kulturze za racjonalizację czyjejś życiowej nieporadności, jeśli więc ktoś uruchamia taką w polityczną perspektywę stara się pokazać, że los jednostki czy też niepowodzenie, którego jednostka dostarcza Next, którego jednostka doświadcza jest w jaki sposób powiązane z warunkami społeczno-politycznymi to często może usłyszeć, że racjonalizuje tylko własną nieporadność czy też własne nieudacznictwo, a wszystko w gruncie rzeczy zależy od determinacji w dążeniu do celu z woli odpowiedniej i t d . i t d . ten kwadrans filozofa elity kolejna smutna cecha nowoczesnego świata to ta związana z okolicznością, że wszystkie tzw. wielkiej narracji już dawno się rozpadły nie ma tej obowiązującej jedynej w kompletnej opowieści, w której moglibyśmy pomieścić naszym doświadczeniem nasze życie i naszą śmierć, a także doświadczenie życia i śmierć naszych bliskich różne wielkie systemy metafizyczne oraz instytucje korzystające z symbolicznej mocy tych systemów metafizycznych okazały się w globalnej skali niewydolne upadły uległy destrukcji dekompozycji rozwój nauki technologii informacyjnych rozbił nasze poczucie spoistości i sensowności świata, bo ujawnił potężne obszary bezwładu bezsensu i horrendalnego okrucieństwa tkwiącego w przyrodzie wcześniej postrzeganej w każdym razie jako twór integralny i u struktury vany przez siły zgoła inne aniżeli ślepa zasada przetrwania reprodukcji i maksymalizacji fitness no bo nie maksymalizacja fitness właśnie jest taką zasadniczą jest takim zasadniczym celem aktywności w kręgu myślenia ewolucyjnego dążymy wszyscy do maksymalizacji fitness właśnie do tego nowoczesny kapitalizm z jego skrajnymi nierównościami krzykliwym i bijące w oczy bezmiar ludzkiego ubóstwa i głodowej śmierci, które można, by zaradzić 1 gestem no i bogactwo najbogatszych jest przecież tak wielkie rzezie głód w najuboższych krajach świata mogliby zlikwidować z pomocą 1 przelewu dosłownie 1 przelewu 30 sekund wszystko to jeszcze mnóstwo innych czynników związanych z niepewnością inni jasnością doświadczenia, na które jest naszym udziałem naszym ludzi nowoczesnych powoduje, że jeśli tylko pojawia się możliwość zanegowania czy zaprzeczenia wszystkiemu co w nowoczesności tak bardzo jest bolesne i tak bardzo dotkliwe no to bardzo chętnie się z tej możliwości korzysta niestety ten kwadrans filozofa elity niestety, bo taką możliwość taką ofertą taką możliwością taką ofertą jest właśnie fundamentalizm czy fundamentalizmem różnego rodzaju zresztą, bo nie tylko religijna, ale różne inne o odmianach fundamentalizm rów no to właściwie należałoby zrobić odmienne jeszcze 1 z felietonów, ale w każdym razie taką z takim najbardziej ogólnym sensie ne możliwość fundamentalizm właśnie stwarza no bo usuwa poczucie niepewności niejednoznaczności niejasności oferuje gotowe recepty gotowe opowieści, które można wpisać swój los oferuje też zasta w rytualnie izolowanych znaczeń domknięte z pozoru bezpieczne światopogląd rzecz jasna fundamentalizm we współczesnym świecie jest z protezą, a nie da się odwrócić procesów, które tworzą nowoczesność nawet jeśli gdzieniegdzie widzimy dzisiaj ewidentny kryzys liberalizmu i próbę zbudowania autorytaryzmu opartych o fundamentalistyczny interpretację religii właśnie protezą, dlatego że nie daje tego co obiecuje w istocie nie gasi lęku czy niepokoju jest tylko panaceum pozornym dlatego lęk, który nie znika pomimo bardzo zaangażowanego akcesu do fundamentalistów czynnej wspólnoty trzeba w jaki sposób zagłuszyć 3 Gabor trzeba go sobie zniszczyć trzeba tym mocniej uzasadnić sobie swój własny sztywne wybór nie zaśnie podważa tak mocno nie fundamentalistyczne go wyboru poczucia, że ja w wszedłem w jakąś strukturę, która jest niezwykle restrykcyjna wymaga ode mnie n p. licznych wyrzeczeń te wyrzeczenia są dotkliwe dostaje coś w zamian, ale mimo wszystko rezygnuje z rozmaitych przyjemności możliwości, które daje nowoczesny świat, a dookoła widzę ludzi, którzy wcale z tych przyjemności i możliwości nie zrezygnowali tak jak ja, a mimo to n p . są zadowoleni uśmiechnięci szczęśliwi i nie trapi jej nie trapi ich wcale poczucie bezsensu albo lęku albo w nie wiadomo z czego żyją normalnie nie potrzebują tych różnych panaceum sztucznych albo wyrzeczeń, który miał się poddaje, żeby na rodzaj pewności w sobie uzyskać na ich, kiedy coś takiego widzę to właściwie cała ta energia psychiczna, którą wkładam w utrzymanie się w tej dyscyplinie zaczyna stawać pod znakiem zapytania zaczyna być problematyczna i właśnie dlatego przemoc jest nieodłączną częścią postawy fundamentalistyczne no bo ostatecznie wszystkich, którzy są inni, którzy przypominają o lęku niepewności i chyba wątpliwości i fałszu całej tej pozornie spójnej i mocnej konstrukcji trzeba za wszelką cenę zniszczyć dlaczego, bo inaczej to oni zniszczą fundamentalistą czy raczej on sam się zniszczy psychologicznie w każdym razie ten kwadrans filozofa elity, ale oczywiście od tej przemocy lęk nie znika spirala przemocy nie ma końca, a raz uruchomiona będzie funkcjonować w i będzie prowadzić do całkowitej destrukcji i to jest właśnie niepokojąca i Tomasz Stawiszyński bardzo dziękuję do usłyszy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KWADRANS FILOZOFA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA