REKLAMA

Czy Polska jest krajem dużych nierówności ekonomicznych? O tym prof. Michał Brzeziński

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2017-06-25 08:20
Prowadzący:
Czas trwania:
18:48 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
co chwilę jeszcze przed informacjami rozmawiałyśmy o tzw. gospodarce współdzielenia car-sharing ekonomi prof. Małgorzata Poniatowska jak się, którą państwo słyszeliście razem z Romanem Sobieskim przygotowali książkę na ten temat, którą wydała oficyna wydawnicza SGH i Super, bo to jest w ramach rozmowy o ekonomii gospodarce współdzielenia, jeżeli państwo jesteście zainteresowani można schować się znaleźć w internecie i po prostu sobie ją ściągnąć ona jest Rozwiń » udostępniona, ale teraz przechodzimy do pytania czy w Polsce są duże nierówności społeczne czy one rosną czy maleją pytanie jest o tyle fascynująca, że słuchamy debat w ostatnich kilku latach to mam wrażenie, że my Mind odpowiedzi, aby sprzecznych jest słyszałem wiele niektórzy twierdzą, że rosną niektórzy twierdzą, że maleją niektórzy twierdzą, że są unijne z mniejszych niektórzy twierdzą, że są jedne z większych, a więc, jaki jest mam nadzieję, że trochę pomoże nam zrozumieć prof. Michał Żyro Brzeziński wydział nauk ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry nowy, bo profesor jest autorem właśnie raportu na ten temat raportu, który przy czym przygotował Instytut badań strukturą realnych no i właśnie to jaki z tymi nierównościami tak jak pani dyrektor powiedziała nie nie jest łatwo to ustalić ale, ale coraz częściej się próbuje może tylko dodał, że pani redaktor wspomniał o nierównościach społecznych jednak dość ogólnie sądzę, ale to bardziej są nierówności związane z edukacją z jakąś pozycją społeczną z klasami społecznymi, a wizja bardziej, chociaż w tym społecznym, gdyż zajmuje tymi ekonomicznymi nierównościami czy związanym z dochodami konsumpcją majątkiem tego typu zmiennymi tu rzeczywiście mnoży pan zwrócił uwagę NATO, czyli już od razu uważajmy na definicjach nierówność ekonomiczna właśnie opisują różne majątek dochód główne, a społeczna PN nazwiemy kwestie kulturowe miękkie społeczne tak ważne i tak w inne więc, że chodzi o tę nierówność ekonomiczna szkoda hodowle, które najczęściej się bada też to rzeczywiście w przypadku Polski mamy różne sprzeczne rezultaty i co do wysokości czy też nierówności są średnio wysokim poziomie europejskim są bardzo wysokie inna i co do trendów, czyli zmian w czasie też mamy niektóre badania, które pokazują spadek inne badania pokazują tego spadku niestety jest tak, że tak wielu innych dziedzinach badań w naukach społecznych Polska jest trochę zacofana pod tym względem może trochę czy może tak od dekady mniej więcej trudno się bada też te nierówności na na Zachodzie jest ogromny postęp u nas też jest teraz więcej nowych badań i sądzę, że za jakiś jeszcze 5 10 lat już będziemy wiedzieli bardzo dużo nie będzie tych sprzeczności ale, ale no niestety póki co one narażone są numery wskutek ekspansji połową pisze w analizuję w swoim raporcie od razu też państwu powiem w ten raport bardzo ciekawy możecie państwo to, o czym nie zdążymy porozmawiać znaleźć w nim doczytać on nie jest w internacie Instytutu badań strukturalnych czy Polska jest krajem dużych nierówności ekonomicznych spójrzmy na płace tak, jeżeli chodzi o płace to to rzeczywiście jest także z tych danych które, które mamy wynika, że tt nierówności są wysokie wyraźny wysokie, jeżeli weźmiemy najwyższy spośród krajów Unii Europejskiej nawet czy tam tak to prawda to prawda, gdy te dane, które mamy na nie pokrywają wszystkich pracowników niestety to są to są badania, które razem był to, aby Eurostatu ta, która w, które w Polsce przeprowadza głosy, ale wciąż tylko tych przedsiębiorstw prezesury uzależniają 9 więcej pracowników, więc nie ma tam pracowników małych firmach nie ma tam samozatrudnionych tych danych, by przy takiej mierze nierówności płacowych to faktycznie jeszcze w dodatku w przeliczeniu na godzinową stawkę płacy, czyli niezależnie od tego ile godzin pracujemy od nierówności parę w Polsce jak najwyższe w Europie my też oczywiście niepokojące, jeżeli weźmiemy też tych pracowników pracujących w mniejszych przedsiębiorstwach i samozatrudnionych i zaczniemy nierówności w kole w wymiarze miesięcznym n p. płacowe to jest trochę lepiej, ale wciąż jest to są te nierówności płacowe, które następują w trudnej krajów najwyższy o najwyższych nierównościach po co, więc tutaj na pewno nie jest jego warsztat liczbowo opisu co to znaczy, że one są wysokie po Espana mordu takie zdanie wybrała płaca wysoka w Polsce to są badania za rok 2 14 20 1 4 była o prawie 5 3 × wyższa od płacy niskiej tak, czyli tak, czyli to jest to z końca węzła płaca płaca wysoka tutaj zdefiniowane kraj jako jako taka, że tylko 10 % pracowników zarabia więcej w 4, czyli stosunkowo niewiele zarabia więcej osób, a płaca niska tak to jak to jest taka, że 90 % pracowników zarabia więcej to jest taki stosunek celowe no i w innych krajach ich talentem stosunek wynosi mniej z wielu krajach się kształtuje dziś na poziomie 4 są kraje, gdzie na poziomie 3 się kształtuje, a u nas jest to 5 Zięba jak Finlandia dania to oczywiście są te kraje, w których te nierówności płacowe w porównaniu tych danych Eurostatu, o których mówiliśmy są najniższe w ciekawe jest też to na co pan zwraca uwagę w tym robocie, czyli z, czego wynikają te nierówności płacowe tak duża w Polsce wnet to i tak tutaj jak i najważniejszym czynnikiem jest tzw. premia edukacyjna uczelni fakt, iż ludzie z wyższym wyższym wykształceniem we wszystkich krajach w tym w Polsce zarabiają więcej niż osoby ze średnim czy z niższym poziomem wykształcenia w Polsce ta premia edukacyjna jest jest w wyższa niż w większości innych krajów to jest na pewno związane jest z tym, że popyt na na pracę taką wysoko wykwalifikowaną w Polsce też był duży w okresie transformacji wciąż jest duże mamy sporo firm także zagranicznych, które poszukują tego typu pracowników, ale to premia edukacyjna, jakkolwiek bardzo wysoka wciąż ona w czasie powoli spada dziś od od 1 0 przynajmniej lat związana z tym, że popyt na wykształconą siłę roboczą jest duży, ale podaż też silnie rosła, ale już nie mówiąc o tym, że ta edukacja jest bardzo zróżnicowana w Polsce laserową w ekspansja wysokiego poziomu wykształcenia jest jest w Polsce ogromna i z tego powodu m. in . w tt ta premia edukacyjna powoli powoli spada ona była gdzieś wysoko 60 % 20 05 roku, czyli osoba z wyższym wykształceniem zarabiała aż o tyle więcej w stosunku do osoby średni poziom wykształcenia, ale spada gdzieś do 40 % w ostatnich latach można można się spodziewać, że już tak szybko nie będzie spadała, bo te tata ekspansja wyższego wykształcenia na się musi zatrzymać w pewnym momencie w i ta będzie jakiś czynnik Kobryń ograniczający spadek nierówności płacowych ne w następnych latach tutaj innym czynnikiem, który powoduje też wysoki nierówność płacowa też las jest relatywnie słaba pozycja polskiego pracownika w stosunku do do pracodawców powiedz nagroda niskie uzwiązkowienie spadające w czasie mała część pracowników jest pokryta układami zbiorowymi pracy w związku z tym te negocjacje nad siła negocjacyjna jest jest bardzo słaba duża część pracowników stosunkowo on pracuje w wg tych niestandardowych form zatrudnienia prawda odsetek pracowników w umowach czasowych prawda mamy największy w Europie i to też to też badania pokazują, że ci pracownicy n p . zatrudnienia umowa o pracę na czas określony mają wyraźnie niższe płace niż pracownicy na umowach na czas nieokreślony w teście w czujesz powinniśmy zrobić takie zastrzeżenie, że ten tekst ten raport pana został przygotowany na czym opiera się na danych do 20 1 5 roku, czyli przed podwyższeniem płacy minimalnej do 2 tysięcy złotych brutto i przed objęciem płacą minimalną pracowników zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia można się spodziewać, że te zmiany obniżyła nierówności dochodowe i nierówności wynagrodzeń w Polsce tak czy już widać efekty już potraf pan to w danych potwierdzić czy bardziej mu mówimy o doświadczeniu z innych krajów i z innych okresów no niestety w tej w tej dziedzinie tak szybko danych uzyskujemy także jeszcze trochę trzeba będzie poczekać żeby, żeby to wszystko zweryfikować jest pewne opóźnienie w nieznane zapewne tak jest, ale jeszcze to nie jest potwierdzono, czyli wiemy, że przy czym trzeba zwrócić uwagę na różnice między takim oto hasło jak nierówność płacowa nierówności dochodowe, czyli mniej więcej to się pokrywa ono jednak rozróżnienie jest bardzo ważne, bo do dochody to dużo szersza taka miara dobrobytu niż płace poza dochodami z pracy wynagrodzenie z pracy jest co otrzymujemy czy niektóre gospodarstwa domowe mają dochody z kapitału, zwłaszcza przedsiębiorcy mamy dochody z majątku wynajmowania mieszkań n p . mamy wreszcie ogromną część transferową mamy pomoc społeczną mamy emerytury renty jest także w wielu krajach nierówności płacowej dochodowe bardzo się od siebie różnią w Polsce też ten system n p. podatkowo transferowe w znacznym stopniu redukuje nierówności dochodowe takie pochodzące z rynku owiec, zwłaszcza ta część związana z Możejek podatkami, które są słabo progresywna albo w ogóle nie są Progress właśnie takim podziałem kontrowersyjny punkt, ale raport, kiedy pan, że właśnie te podatki to w Polsce wcale tak nie dystrybuują bardzo w porównaniu do innych krajów unijnych tak tak Real można powiedzieć, że w ogóle nie dystrybuują można powiedzieć, że ten wymóg ten element podatkowy system podatkowy świadczenia owego czy podatki bezpośrednie jak PIT i pośrednie VAT akcyza one są w ogóle o regres jednak problem, czyli ci biedniejsi płacą więcej natomiast system składek na ubezpieczenia społeczne jest jest progresywne i system oczywiście transferowe jest silnie progresywny emerytury renty, zwłaszcza sąd po takim najbardziej silne w Polsce z SLD z elementem który, który wyrównuje dosyć silnie dochody rynkowe także dochody, które są do dyspozycji już sytuują nas wśród Najwyższego z najmu kre w w najwyższym poziomie koszt średnio wysokim poziomie, jeżeli chodzi o nierówności w unii Europejskiej program 500 plus też też ma pewien taki wymiar dystrybucyjny też nie są tak bardzo fair w wodzie dlatego też są nowe badania GUS 3, jeżeli powiedzieliśmy, że nierówności płacowe są 1 z najwyższych w unii Europejskiej, a te nierówności dochodowe, czyli poszerzone tyczki transfery, o których pan mówił w ich tutaj Dudy jest pewien problem, bo jeżeli chodzi o dochody do tezy te dane, które mamy z badania ankietowe GUS o Eurostatu i t d . on zwykle nie pokrywają dobrze dochodów przedsiębiorców n p. albo dochodów z kapitału i wg danych ankietowych w tym systemie będzie stać na średnim poziomie lub średnim wyższym poziomie w unii Europejskiej, ale jeżeli weźmiemy dane podatkowej takie najnowsze badania też sięgają po te dane podatkowe te często są bardzo nowoczesne metodologii badań jest przeprowadzana zachodzi już TFI sposób standardowe to wg tych danych podatkowych Polska należy jednak do tych krajów o najwyższym poziomie nierówności dochodowych w Europie podobny poziom mają Niemcy podobny poziom ma wielka Brytania wielka Brytania czy kraj bardzo liberalny powiedz będzie gdzieś nie dziwimy, że są duże nierówności w Niemczech też mamy dużą dużą koncentrację kapitału potężne firmy i potężne dochody przedsiębiorców wiele, więc tt nierówności dochodowe w sumie utrudnień żony są tam straty to nie jest dziwne natomiast wynik dużo, którzy uzyskali autorzy na podstawie danych podatkowych dotyczących Polski, że nierówności pola dochodowe też są tak wysokie w Niemczech jest zadziwiający budzi budzi po prostu niepokój nierówności majątkowe w Polsce są natomiast niskie na tle innych krajów Unii co wynika z oczywiście możliwości i tragedii związanych z dwudziestym wiekiem nie mamy jak Brytyjczycy czy nawet Francuzi rodzin, które już od pokoleń gromadzą majątek i potem tych setek lat tak od setek lat, ale rozumiem, że nierówności dochodowe i płacową wskazują, że idziemy w tym kierunku można to tak banków oraz uwaga bardzo dobrą wagę pasy pani redaktor zauważyła, że te wszystkie jedno 10 0 są powiązane, a dalej nierówności majątkowe są związane z dochodowym, jeżeli dochodowe są wysokie to co jest zapewne też także, że ci bogatsi mają większą możliwość odkładania większej części swoich dochodów i w ten sposób z czasem akumulacja w rękach chętnych na jej najlepiej zarabiających następuje nierówność majątkowa też będzie powiększać ona się zmienia wolno w czasie we wszystkich krajach praktycznie szybko nie rośnie, więc to będzie trwało jestem pokoleń dalej, jeżeli jakiś trend jest amant go, jeżeli chodzi o Polskę informacja o wierność manko w 1 punkcie w czasie niestety tak mało danych jest w innych krajach mamy trend od dziesiątek lat leży jakiś trend będzie to będzie pewnie rosnący w Polsce no właśnie docentem chciałam zapytać ziem tak pan przewiduje, a jak było pomysłem w ostatnich 5 10 latach czy czystym okresie transformacyjnym czczone rosły czy spadały, bo znalazłam taki tekst Piotra Wójcickiego w tygodniku powszechnym bardzo ciekawie analizował te nierówności z 1 strony tak tylko szybko bowiem analizował ten współczynnik indeks Giniego, na które wszyscy się powołują, wedle którego Polska nie więcej tak w środku tylko on zwraca uwagę na to, że to badanie może być dla Polski mniej reprezentatywny w tym sensie, że w Polsce nie ma aż tak wielu bardzo bogatych natomiast stosunkowo duża grupa bardzo biednych ludzi poprzez to ten indeks Giniego piszę właśnie ukształtuje w środku, ale też zwraca uwagę na to, że MDM to nierówność w Polsce jednak spadły wg GUS wynika tak z badań w ostatnich latach tak to co jest związane z tym, o czym powiedziałem on zapewne posługuje się danymi ankietowe mini głosuje wg tych danych ankietowych rzeczywiście tak jest, ale tak jak już wspomniałem dane ankietowe we wszystkich krajach w tym w Polsce jeszcze bardziej niż w krajach zachodnich dobrze nie pokrywają osób zarabiających najwięcej, zwłaszcza przedsiębiorcom też niedobrze uwzględnia dochody z kapitału, gdyż ta jest generalnie bardzo trudna, jeżeli weźmiemy dane, które lepiej te problemy korygują takie właśnie dane podatkowe nie da się okazuje, że papież nierówności są większe niż myślimy, a po drugie w ostatnich latach mamy drobne wahnięcia, ale przynajmniej w ciągu ostatniej dekady lekkiego spadku nierówności nie nie dostrzegamy w nierówności są złe społeczne oczywiście szukamy balansu, bo w zawsze będzie nierówność ekonomiczna LM tylko pytanie na jakim poziomie jest to dla nas akceptowalny, ponieważ na pewnym poziomie one mogą być szkodliwe dla dla całego społeczeństwa, zwłaszcza dla tej biedniejszej części rodzin tutaj jest dużo badań mogą obniżać wzrost gospodarczy w wiele nowych badań pokazuje że, że tak jest mogą hamować mobilność społeczną do tych osób z Dolnej części zyska też radny Zachodowi są obrońcy przestępczości ale, ale no różne wyniki te z osiągnięć są badania, które pokazują, że zdrowie populacje po pogarsza, bo ludzie po prostu czują większy stres, zwłaszcza ci biedniejsi, gdy widzą prawda i czują i obcują z bogatszymi tata jest to jest deprymujące i sam by trop pokazują, że Rosja współczynnik samobójst w spada zaufanie, że spada partycypacja społeczna, czyli że postępują ogólnie procesy nie po po w niedobre w KRS sąd może bowiem to weekendowy poranek stąd handlową do urzędu to prof. Michał Brzeziński z państwa gościem rozmawialiśmy o jego raporcie o nierównościach ekonomicznych w Polsce, a jeszcze na koniec coś byśmy słowo, choć opowiedzieli o badaniu GUS -u Głównego Urzędu Statystycznego na temat zasięgu ubóstwa ekonomicznego w Polsce i oczywiście to co jest szczególnie zwraca uwagę to jest próba zrozumienia efektu 500 plus na jej odnotowano znaczący spadek zasięgu ubóstwa skrajnego tego relatywnego w 20 16 w ubóstwie skrajnym żyło 5 % ludzi w ubóstwie relatywnym nieco mniej niż 14 % rozumiem, że około 1 3 noc spadło to ubóstwo jak pan podsumował ten efekt programu 500 plus tak to są dopiero w bardzo wstępne wyniki ich jest także rzeczywiste dane dane te wstępne pokazują spadek o jakąś tam 1 3 ubóstwa skrajnego wśród dzieci z symulacji wcześniejsze pokazywał, że ten spadek może być dużo większe rząd często mówiła 90 kilku procentowym spadku, ale należy pamiętać, że te dane, które mamy dotyczą właśnie 20 16 roku, kiedy tylko część przez część roku wypłacono 500 plus, więc nie są to jeszcze pełne dane plus jest także w gospodarstwach, które obserwujemy w tych tych danych ankietowych GUS są banan tylko przez miesiąc, więc może nie brał na dany artysta sam rozum tak gospodarstwo domowe uzyskały też te pieniądze, ale nie może nie zdążyły wydać albo wstrzymywały się z wydaniem pewnie jest także w dłuższym okresie, gdy będziemy to to bodaj to ten spadek ubóstwa będzie większy niż to ta wstępna i informacja, ale jak drogę dokładnie to będzie to tata to trzeba poczekać na to przynajmniej powiedz wreszcie rok prof. Michał Brzeziński z wydziału nauk ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego był państwa kościelnego raport na temat nierówności ekonomicznych znajdą państwo w internecie m. in . na stronie Instytutu polityki społecznej Instytutu badań strukturalnych Instytutu badań strukturalnych emocje przepraszam bardzo dziękuję panie z rezer w w te Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA