REKLAMA

Leksykograf to ma klawe życie

OFF Czarek
Data emisji:
2017-07-06 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
37:57 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
państwa i moim gościem jest prof. Mirosław Bańko językoznawca z uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry witam serdecznie państwu wzory pan dzień dobry państwu oprócz tego, że stan jest dostawcą zespół jeszcze się wieloma rzeczami 1 z nich nie zainteresowała AZS -u łamie my z powodu przystanek książki książka nakładam patrzę boks ukazała się kuliste proszę napisać książkę Urban Wulff Secret Life wdzięczność, czyli obozach, ale tajnym sekretnym życiu Rozwiń » słowników i okazało się, że koliste to jest leksykon grafiką i pan też jest jak skok lasem i dresy pomyślałem jak wiele osób wie kim czym jest leksykon grafik czy się zajmuje książka fascynująca, chociaż ja z rzędem temu, kto podejmie się przetłumaczenie na Polski, bo no właśnie to jest to moment, kiedy naprawdę trzeba się bawić słowami, ale z drugiej strony Galaxy geografia to chleb powszedni, bo to właśnie czym zajmuje się leksykon gra pani profesorze, a propos książki jest to oczywiście taka rzeź trudno przetłumaczyć, ale myślę, że ktoś mógłby napisać polską wersję polską wersję Polski odpowiednik takiej książki tytuł brzmi to sekretne życie słowniku bardzo bardzo zachęcająco my wszyscy jesteśmy zainteresowani sekretne życie gwiazd, a słowniki tu wyrastają na gwiazdę tak to traktuję ten tytuł jako pewna iluzja tak to tym bardziej nie prywatnych zakamarków życia osób publicznych i kto wie może ktoś taką książkę po polsku napiszę natomiast pyta mnie pan czym właściwie sexy geografia, a tak dobrze zrozumieli z kongresów oraz leksykograf ja i znane leksykon Grass w angielskiej innym powiedział krótko w słowniku zdefiniował praktycy kontrast autor słowników nieszkodliwe wół roboczy z taką dozą autoironii, ale istnieje wiele prawdy dlatego, żeby chilijska grafen to wymaga m. in. cierpliwości, bo to są setki setki tysięcy niekiedy drobnych czynności, które należy wykonać powtarzalnych wydatków, więc można odnieść wrażenie, że co jest 1 0 lat 20 lat robi ciągle to samo są ludzie, którzy mówią, że nie jest to właśnie co hasło to inne, więc na tym polega dla nich atrakcyjność tej pracy zależy jak i żyć, a propos jak powiedział 20 lat jest mało, bo są słowniki, które powstawały przez 1 50 lat to n p. słownik, w którym jako jestem tu podjęła prace, czyli my jemu AppStore powstał w 1 800 szóstym roku Nina, ale 1 zakończyli weź ty zawsze gramy razem szczęśliwie początki tak to się reaktor w tym jak pewnie też nasze rozmowy będę inspirował się tą książką zaś jak jak zostać obsługa funduszy fascynująca, bo korzystam to autorka książki ona studiowała łacinę grekę staroangielski Nordycki sagi islandzkie inne jeszcze parę innych rzeczy, w których pojęcie władzy doszła do wniosku, że dla władz USA rzetelnego tajgi mówi kim, kiedy po raz pierwszy pojawiła się Biała 4 na rozmowie o pracę zauważyła, że jest w przestrzeni, gdzie ludzie siedzą przez 8 godzin bez telefonów w milczeniu, że to jest taka, że jeżeli ktoś nie kocha siedzenie przez 8 1 0 godzin dziennie w milczeniu bez interakcji z innymi to nie jest zawód dla niego bez telefonu to się zgodził ale, żeby tak w izolacji to nie, bo to jednak nie jest zawód, który się na należało wykonywać bez kontaktu ze światem przeciwnie literata i tej doświadczenia zawodowe, o których pan wspomniał to potwierdzają obserwacje wielu osób przy dobrym etnografia ktoś, kto ma, więc rozległa i różne doświadczenia życiowe nie tyle jest potrzebna wiedza specjalistyczna wiedza rozległą właśnie czytanie znajomość życia no i wyczucie Jura Moto w sumie to jest przecież coś co czytelnik powinien przeczytać zrozumieć, więc niezależnie od wszelkich teorii, które leżą pod spodem prototypem to to należy po prostu to dobrze napisać, bo mówimy mówiąc o słownikach opisanie słowników, jeżeli tak można powiedzieć właściwie mówimy trochę Syzyfowych prac, bo przecież to brzydkie słowo znajdzie się w słowniku, że jest wyjaśnione w takiej czy inny sposób w żaden sposób nie gwarantuje, że w życiu one są używane w taki sposób my byśmy sobie słowo spolegliwy jak zajrzymy do słownika to znajdziemy definicje czysto ktoś taki można polegać jednakowoż dzisiaj używamy swój sposób spolegliwy zupełnie innym znaczeniu i kiedy konfrontujemy osoby, które używa go złe słyszymy obydwie formy są prawidłowe, a nawet, jeżeli osoba powie mam to w nosie to możemy założyć, że pan za 5 za 1 0 lat pisze drugie znaczenie tego słowa, czyli trochę jest jakby pan takim policjantem, który stoi z tym swoim kodeksem karnym i cywilnym pieszego, a jednocześnie nie ma pan narzędzi, żeby egzekwować wniesienie, która nigdy policjantem, kiedy pracowałem z wynikami raczej obserwatorem i na co cóż lepszego może zrobić leksykon wraz niż poinformować o tym, że wg jakich tradycyjnie rozstrzygnięć słowo spolegliwy powinno znaczyć taki, na którym możesz polegać, a wg zwyczaju językowego znaczy raczej taki, który innym ulega tak czy konformista po prostu tym czy uczciwość nakazuje poinformować jednymi drugim, nic więc poinformować o sprzeczności tak kolizji między 1 2 tak jakość tradycja, do której wiele osób jest przyzwyczajonych przywiązany i tym nowym zwyczajem, który sobie utorował drogę a kiedy ktoś pyta czy płaszcz zdejmuje z Meksyku grafem, a słowa uwielbiam słowa pewnie stąd bez gramatyki ta jest dla akcji za skórę, że nie nie zastanawiam się tymczasem czym się cofać się kojarzy z ZUS ze słowem językiem prawda kojarzą się oczyści języki obce jak popatrzeć n p . na oferty Uniwersytetu otwartego UW jest taka jednostka w strukturach Uniwersytetu naszego, która prowadzi tego rodzaju otwarte kursy co tam dominują kursy języków obcych czy kieszeni, kiedy bardzo atrakcyjne takie na świeżym materiałem dydaktycznym jest książka Kucharska ale, ale są to kursy języków obcych, czyli jest nam się kojarzy z nauką języka obcego jest się wielu osobom kojarzy z poprawnością oczywiście czasem etymologia zauważono też ciekawe dowiedzieć, skąd takie słowo pochodzi z gramatyką je chyba rzadziej może uczniowie mają takie skojarzenie było ich dręczy ją wręczono ci się te dramaty Komperda no a poza tym oczywiście jest mnóstwo rzeczy ciekawiej w języku, który w słownikach odzwierciedlają lipcu, o których light chyba nie wyszli nawet wywnioskowałem z książki było, by ulec dużym kosztem to, że leksykograf to jest taka osoba, która na końcu, gdyby to co zaobserwuje przeczyta zauważy umieszcza w słowniku, ale właśnie, zanim to nastąpi to musi obserwować ten świat słowa i ten świat słowa to się zmienia, bo kiedyś były nie dzienniki tygodniki miesięczniki i periodyki, a dzisiaj do tego doszedł cały internet co blogi na 1 z drogami jest różnie w Teksasie znajdziemy przykład osoby popularnej blogerki nastoletniej, która mówiąc o jakimś formowaniu swoich brwi użyła pewnego terminu i natychmiast ten termin stał się bardzo popularny zapytana przez koleżankę z ze słownika co miał namyśli one jako leksykograf Ka chciałby to wszystko łączy to słowo jest skrótem jakimś o podziale nie wymyśliła to słowo, że EFSF w skrzynkach władzy jak w normalnym językiem dzisiejszych czasach prawda, kiedy media tak ułatwiają szybki kontakt i rozpowszechnienie informacji ze świata leksykon proszący się zdarzało wymyślić jakieś słowo w Grzegorz Knapp z kimś znanym bardziej w zlatynizowanej formie nazwiska Knapp już wymyślił jak się uważa słowo nosorożec z Karnkowa nazwę łacińską uprawnień uznał, że tak najprościej tym razem przyswoić polszczyźnie jest ta przynajmniej się przyjęła tak nikt nie zdajemy sobie sprawę, kto jest autorem tego słowa ale gdy używamy do słownika jest też mnóstwo wyrazów, których nie używamy nie, dlatego że się zestarzała, ale proszę pomyśleć, iż nigdy nie było w życiu przykład Chin leksykon Graf Linde w końcu nie wie, jaka figura historyjek z geografii polskiej umieścił podobno to policzy 1 zbadać kilka tysięcy wyrazów w swoim słowniku, który tak naprawdę nigdy nie było w polszczyźnie oni umieścił po to, żeby wypełnić luki leksykalne, ponieważ Sejm patrzył na inne języki między nimi Słowiańskiej stwierdzam, że oto dla takich rzeczy jest nazwa, a u nas nie ma na to jakby to można było nazwać, gdyby trzeba było i takie pomysły słowniku swoim to za mieszczący dziś widać w dość zaskakujące, bo teraz takiego zwyczaju nie ma z zjedli słowników właśnie przymierzają pojawiło się słowo, które chyba powstało jako literówka to czy przestawienie liter się teraz to było widoczne patent na prostą powróci to dla mnie być może w czasie naszych wojaży raz czy trochę jest oczywiście trochę takich wyrazów w polszczyźnie, które powstały na skutek błędu, a pasożyty n p. pisane przez morze od, ale nic, więc co do liderów liczenie się jeść często jest to wiarygodne co równie, ale nie umiem podać przykładu teraz powrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM państwem gościem jest prof. Mirosław Bańko językoznawca i leksykograf z uniwersytetu Warszawskiego czy leksykon grafik ktoś, kto przygląda się uważnie naszemu językowi słuchać czyta przetwarza i potem to wszystko co przetworzy to umieszcza w słownikach, których opóźnienie czytamy nie stosujemy się do nich i mamy generalnie w nosie, ale jest to jakiś zapis z właśnie taka połączenie nie wiem historii z archeologią nie jest tak, że zawsze jednak wyłącznie w nosie, ale to później rozbawić wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacja o godzinie jedenastej 20 po informacjach wracamy państwa i moim gościem jest prof. Mirosław Bańko językoznawca leksykograf z uniwersytetu Warszawskiego Hej, od czasu do czasu nawiązuje do książki autorstwa Koj stempel zatytułowanej ulgi, by ulżyć Secret Lives o zbyciu rejs jest tam rozdział dotyczący słów powiedzielibyśmy dzisiaj wulgarnych na ich pojawiają się pojawi się kilka interesujących myśli po pierwsze, kiedy w definiujemy słowo to może o tym, sobie powiedzieć obsceniczne wulgarne obraźliwe, ale właściwie co to znaczy w diecezjach Najmana rywal jest już dla nas jest niecenzuralne, a dla mnie obraźliwe, a dla kogoś innego wulgarne to teraz kto decyduje o tym jakie te słowa czy pan, czyja czy ktoś czy jest głosowaniem Schetyna i pietruszkę powinniśmy uporządkować nazwy, bo słowo obraźliwe wcale nie musi być wulgarny tak dziś jesteśmy świadkami tego jak ludzie się obrażają publicznie na różne sposoby, używając słów i zupełnie normalnych nie między wulgarnym obsceniczny też bym widział pewne różnice n p. nazwy niektórych części ciała są obsceniczne, ale nic nie muszą być wulgarny mówią przeciwnie być wręcz terminami terminami będą odbierane jako obsceniczne w niektórych kontekstach od, których ustala pyta pan no bo coś coś mu na razie jeszcze niema takiej instytucji, które to ma zarazić, ale jako leksykograf, ale ja tak się nie jestem taką instytucją ja jestem jeśli podejmuje jakąś decyzję w słowniku to działa w ramach pewnej umowy społecznej to właśnie te słowa społeczną, jeżeli luźno nie będziemy używać słów, ale byśmy sobie i słowo i teraz podejrzewam, że w zależności od tego czy zadaje pan gimnazjaliście albo do Żylicy liście bezpiecznie, bo zaraz gimnazja znikną licealiści czy zadaje pan o sobie bardzo wierzącej albo osoby niewierzące i osoby starsze, bo młodszej to dowie się parzystą lekko obraźliwe dla obsceniczne zakładamy się do gimnazjaliści licealiści dorosną, że taki poziom ryzyka dorosłego prawda i będą się musieli stosować do jego normy, więc w związku z tym nawet słownik przeznaczony dla młodzieży szkolnej nie powinien reprezentować ten poziom obyczajowości dorosły już tak powiem to znaczenie niż mienie nie schlebia inne młodym czytelnikom leży w szpiku, więc jest słownik z wyrazami z poniżej pewne i pewnego poziomu obyczajowe obyczajowego prawda czy, jeżeli coś jest wulgarne to powinno być tak jak opisany jako tak jest też nową formą wątpliwości czy słownika przeznaczonych dla szkół w ogóle takich wyrazów takie wyrazy należy umieszczać w Nakle oby obecności 1 wulgaryzmów słownikach zresztą dotknął pan tego tematu i jest w i wiele dyskusji wybuchały z wielu przykładów na to społeczeństwo niechętnie reaguje na takie wyrazy, mimo że one są w powszechnym użycia słychać na ulicy wnętrze tramwaju natomiast słownikach jako szkolą w oczy i n p. wydany w połowie, gdzie dokładnie w dziewięćdziesiątym szóstym roku słownik ortograficzny PWN nowy słownik ortograficzny został poddany takiej surowej krytyce zaledwie rok czy 2 lata po wydaniu list protestacyjny skierowany do rady języka polskiego do gazety wyborczej, a sygnatury sygnatariusz karmi była grupa nauczycieli ze Śląska, a cała sprawa miała źródło w tym, że jacyś uczniowie przeglądali słownik bibliotece Lenina trafili na taki właśnie teraz i odważyli się zapytać panie bibliotekarki co to znaczy przypuszczam, że doskonale wiedzieli, ale zapytali prowokacyjnie i co mogło długo mógł zarobić pracownik biblioteki w myśl wykorzystać w tym momencie po to, świetna okazja dydaktyczne, żeby powiedzieć Słuchajcie nas są takie frazy w języku polskim panel na lekcje i nie używamy publicznie ich nie używamy, ale też jakoś inaczej skończyło na tym skończyła się to prawdopodobnie sponsorzy nie ma twarzy oburzeniem, że uczniowie śmiało i takie pytania śmiech takie pytanie zadawać i na jej potem poszedłem sprawę teraz mamy teraz wielka afera po to, zdaje się takie myślenie, że jeżeli pominiemy w słowniku te słowa poety znikną z języka oraz z takim magicznym dziś daje to takie magiczne myślenie są oczyszczane nie znikną co więcej są potrzebne są potrzebne ludziom do wyrażania emocji tylko trzeba się miarkować nie nie w każdej sytuacji używać, tym bardziej żona, jakby też no właśnie albo utraconej sile albo przybierają jeśli się nie ma na to słowo kobieta przecież też nie zawsze było słuszną siedemnastego wieku jeszcze było obelżywe tak niedokładnie wiadomo dlaczego niektórzy uważają, że na skutek kojarzenia z wyrazem kompleksów, których le w Lechu znaczą, ale właściwie nie ma na to mocnych dowodów na dość było to kiedy słowo obraźliwe, a teraz nigdy nawet nie przypuszczał, że tak to, że inaczej można kobietę nazwać niż kobiet walczy o niewiasta była w biało głowa żona dawni kobiet oznaczała, zanim się z trasy na nim małżonki, ale tych po pozostał we francuskim też do dziś tak tam macham oznacza właśnie moja żona albo moją partnerkę Fart trakt we wtorek w jak wygląda plac praca leksykon grafa to jest także pan właśnie obstawiony różnymi tekstami i tu sobie raz otwiera nie wiem pudełka, a wraz z życia na gorąco oraz politykę oraz w sieci czytamy na przełaj i mówimy o panowanie nad morzem windują wstawiony słownika unijnej dosłownie się w sensie były takie lata 3 chyba z kolejki na wakacje jechałem z bagażnikiem pełnym słowników, dlatego że czasem sterczały trzeba było nawet w czasie urlopu zajmować 1 słownikiem taki pracochłonne na, ale to były jeszcze czasy mówi połowa lat dziewięćdziesiątych bez internetu bez telefonów komórkowych nawet od tej pory się wiele zmieniło o ich rzeczywiście częściej obecnie zaglądam do słowników w sieci niż na półce, ale do tych na półce mam sentyment i czasem jednak wolę takiej przedmiot, którego wagę w ręku czuje w, a jak dodawać słowa do słowników obrazuje, że są słowa, które tam całą aferę już były kiedyś szczyt, by trwale leksykograf dziedziczy najwyżej może modyfikować trochę ich znaczenie ewentualnie dodawać nowe znaczenia na podstawie właśnie swoich obserwacji no ale czasem muszę powiedzieć jest taki słowo, które przeczytałem albo, które usłyszałem nie ma go w słowniku no i teraz trochę oficjalnie włączam do języka poprzez umieszczenie w słowniku czy są decyzje kolegialne czy indywidualne są trudne decyzje i dosyć umowne to czy kiedyś słyszałem jak to w wydawnictwie oksfordzkim robią mianowicie oczekują, że będą mieć co najmniej 3 cytaty z 3 scena jest czytnik czy jakby wystąpienia słowa dokumentującego życie z 3 różnych źródeł z okresu co najmniej 6 miesięcy możecie się trochę zmieniło od tej pory, kiedy o tym, słyszałem może teraz oczekujemy większej liczby wystąpień nowych źródeł jest więcej po prostu, ale nie inna nadal istota rzeczy polega na czym problem jest pozostaje ten sam, kiedy można uznać, że słowo weszło DSK, kiedy nie jeśli być zbyt ostrożny to można przeoczyć moment słowa mają niekiedy dosyć krótki żywot, a mimo to są ważne, a mimo to są ważne moi koledzy z uniwersytetu Warszawskiego, prowadząc taki program pod nazwą słowo dnia jest dla nich żywy okres życia słowa test w zasadzie 1 dzień czasami ten trend użycie słowa się ściąga na cały tydzień miesiąc, a pod koniec roku jeszcze robią konkurs na słowo roku i można jeśli tak bardzo rygorystycznie podchodzi do tego, że słowo powinny się zadomowić w języku, zanim dostąpi honoru znalezienie się w słowniku to można wiele rzeczy zgubić, które miały krótki żywot, ale były ważne z punktu widzenia naszego myślenia o świecie, w którym żyjemy w co jeszcze słowa i pewnie dzisiaj i częściej niż kiedyś słowa, które wchodzą do naszego języka do języka polskiego, ale nie są sprawami polskimi Bona przykład nadajemy kategorię przedmiotów nas wre marki jak adidasy adidasy w dorosłość a, ale właśnie akt, ale nas wyróżniać firmę siła i reindustrializacja rozwój my zarządzamy kategorii tara, czyli pampersy ta znowu są u nas w kategoriach czysto nazwa firmy czy dla kuzyna określenie Ernsta van zgromadzono znowu nazwa kategorii za jazdę z sylwestrem ten sukces prawda, iż firma mgr. Anety źródłem utrapienia, bo na akcję jest, żeby za znak zachował swoją tożsamość i adidasy nie powinny być dla nazwą firmową, a z drugiej strony mamy słowa, które się pojawiają n p. Korfanty, a chwilę i teraz jak zapisać czy używać terminu czy pisowni oryginalnej czy jest po szczycie i w jaki sposób jeśli się chce, żeby lepiej smakowały te powinny być croissanty w obcych pisał wniosek myślę, że owce pisownia z mojego języka prestiżowych takich jak francuski m. in . w w nobilituje słowo w oczach Polaka myśmy nawet takie badania prowadzili, których pytaliśmy m. in . o chipsy i okazało się, że ludzie uważają, że są smaczniejsze wtedy, kiedy są pisane przez cecha trudno powiedzieć to jest jedyna przyczyna, bo może być przyczyna po prostu z tym, że producenci zazwyczaj prawie zawsze używają pisowni wszyscy cha niż kiedyś spędziłem dłuższy czas w supermarkecie oglądając wszystkie te torebki i wszędzie pociecha aż w końcu ktoś, kto nie pomaga znaleźć takie przez co Zet, ale to nie były płatki ziemniaczane wypieki sinej epokowych baczyć co się tam wszyscy zetną Pisa to jednak wyjątki, ale byśmy sobie już dzisiaj chyba narodową potrawę Polaków, czyli kebab w ofensywie może to być kebaby FSB na końcu albo może to być Kabat przez te, ale może też być przecież nazwany szałem mu przez BSH albo siała Army albo musiałem mu przez SZ WWF i dowolną kombinację i teraz leksykograf powie no dobra to rzucam to wszystko czy wybieram jakąś nazwę i z potencjalnymi wariacjami, jeżeli wszystkie są dostatecznie często włożyć nogę wraca do zasady ogólne to moim zdaniem należy wszystkie odnotować jakoś tam nie powiązać z remizy są one w zasadzie 1 z synonim czy nie synonim przy tym czy termin nadrzędny, który częstszy, który za 3 powinny się to jednak jakoś jakiś porządek tt tt temu nadać, ale też nie można chyba tego porządku ale, siedząc w biurze trzeba wyjść na ulice i pochodzić po barach szybkiej obsługi w w dużej mierze teraz się dużo to zrobi poprzez internet, bo nawet karty dań różnych barów może nie szybkiej obsługi jak taki bardziej eleganckich restauracji są dostępne już świeci miałbym pytanie pana badania terenowe Prada czy wysłać pracownika z mikrofon będzie aparatem fotograficznym wariactwo tego rodzaju badania pewien problem prawny stwarzają prawda dotyczący tego czy można to też niż wyniki w zgodnie z prawem wykorzystać no właśnie, ale sedno to ciekawe, że nawet chodzić do baru szybkiej obsługi w celach oczywiście są służbowo na statek powrócimy do trudnej pracy i leksykograf SA i językoznawcy jednocześnie po informacjach Radia TOK FM informacji już za kilka minut o godzinie jedenastej 40 państwa moim gościem jest prof. Mirosław Bańko językoznawca i leksykograf z uniwersytetu Warszawskiego, a dla tych z państwa, którzy na szczęście po angielsku czytają, bo być może kiedyś się po polsku krewni wciąż KUL, by ból Secret Life odbyć rejs ona w marcu tego roku się ukazała autorem jest Eco polis stempel re leksykon grafika, który pracuje dla słownika leją władz ster informację o godzinie 1 1 4 0 po informacjach wracamy do programu off czarek państwa moim gościem jest prof. Mirosław Bańko językoznawca i leksykograf US Uniwersytetu Warszawskiego w książce, o których wspominałem pojawią się moty w pewnego autorytetu słownika mówisz o tych przykładach, kiedy pracownik powinien być autorytetem, ale nie jest czym niekoniecznie, bo jest słowo, które znaczy to wydaje się tak wymawia są ścieki zasady być może dotyczące umieszczania czy używania tego słowa jednakowoż przeciętny obywatel mówi, a ja mówię tak i co mi zrobisz obydwie formy są prawidłowe i t d . i t d . ale czasami pojawiają się słowa, gdzie definicja słownikowa może mieć dalej idące konsekwencje niż tylko poprawność językowa korzysta też podać tutaj przykład słowa małżeństwo, bo aż 6 lat jest problem, ale dzisiaj w domyśle może być zmiana zmierza w czasach jednakowo się z pełną odpowiedzialność, która na raz gra pewniej SI także innych niż w ogólnie jakość lekceważymy rozstrzygnięcia słowników bardzo częste w różnych dyskusjach jest taki argument, którym powołujemy się na słownik jako Jasną wykładnię kryterium i nie tylko my w rozmowach potocznych, ale też i różni urzędnicy sędziowie są całe artykuły książki nawet napisał na temat tego jak sądy korzystają ze słowników niestety mniej ni mniej za dobrze korzystają czy sędziowie mają niską świadomość etnograficzna podobnie jak ogół użytkowników i nie przywiązują nawet wagi do tego, jaki słownik, sięgając czy popularny czy 3 czy naukowy czy aktualny czy nie aktualnie, ale i tor to jest 1 rzecz druga rzecz to rzeczywiście Społem świadomości społecznej słownik funkcjonuje jako PiS na wyrocznię i w oczy trochę paradoksalnie, ale gniew słowniki chyba mam wrażenie zawsze bardziej doceniane były w reżimach autorytarnych, bo ludzie sprawujący taką władzę postrzegali słowniki jako narzędzie potencjalnie niebezpieczne sami chcieli mieć pod kontrolą chcieli ze słownika uczynić narzędzie indoktrynacji w edukacji społecznej w nich czasy, w których nie nieodległe przecież w końcu czasy PRL-u, kiedy wszystko podlegało cenzurze nie tylko słownik, ale i w instrukcji obsługi i opakowań napisy na opakowaniach produktów dostarczają przykładów na to jak słowniki muszą się dostosować niestety do wymogów do oczekiwań ówczesnych władz to zresztą się o opierał głównie na auto cenzurze na cenzurze wewnętrznej wydawców i autorów słowników ani na cenzurze urzędników z urzędu przy ulicy Mysiej w Warszawie też, że to może trochę smutne i paradoksalne, ale rzeczywiście wtedy słowniki i ich z zaczyna ją być postrzegane jako coś ważnego natomiast w czasach, w których rządzi się bardziej demokratycznie słownik trochę schodzi na plan dalszy no dobrze, ale w przypadku nadpłat małżeństwa, bo mamy sytuację, w której nagle małżeństwo czy zwyczajne definicja przestaje chcieć może zwyczajna poprzednia definicja przestaje wystarczać, bo to zmienia się świadomość społeczna i teraz leksykograf, który pracuje nad nową edycją słownika staje przed decyzją i jak zdefiniować małżeństwo czy jest to związek osób tej samej płci jej w dowolnej płci przeciwnej płci to teraz dobór słów nagle staje się właśnie pewną deklaracją społeczną polityczną to już nie jest tylko o wybór wyjaśnienie czegoś co w tradycyjnie było czymś innym tak, ale to nie jest w gruncie rzeczy problem nowych czy teren ten akurat konkretny problem jest nowy natomiast charakter czy kategoria tych problemów nie jest nowa, bo to jest to samo pytanie o to co to właściwie akacja mam namyśli takie drzewko, którego używasz miski mówi kocha lubi szanuje prawda Otóż specjaliści po połączona z bielą głowie botanicy, że to drzewo, które tak traktuje, ogrywając solistki to nie jest akacje, że to się nazywa go, żeby się nie pomylił robienia albo Grochot rzęs, a akacje te rosną w Australii o moim to jest punkt widzenia nauki natomiast język potoczny ma w tym zakresie coś innego dopowiedzenia czy normy języka potocznego przewidziane są inne rozstrzygnięcia niż normy języka specjalistycznego 1 i druga norma powinny być słowniku uwzględnione i myślę, że podobnie należy zrobić małżeństwem to czy przytoczyć tradycyjną definicję małżeństwa związek mężczyzny kobiety w tym w grę być może 100 lat temu, gdy się jeszcze godziły napisze, że sakramentalnym, a jednocześnie poinformować, że ta, że to słowo zaczyna być używane albo wehikuł czasu trend jest używany już na znaczenie związków jednopłciowych nie jest jednocześnie leksykograf owinięty tak zrobić, żeby nie rozstrzygać, z czym się sam zgadza, bo TENIS jego rzeczy, żeby uprawiać jakąś propagandy w słowniku czynienie nie powinien być sędziami natomiast powinien moim zdaniem poinformować o zmianach, które zachodzą w języku dopóty przynajmniej, dopóki nie stanie się także jednostki znaczy być obsługiwane 1 słowem drugie drugim słowa jest tu trochę idzie w tym kierunku, bo mówimy o związkach partnerskich, które wg funkcjonują w węższym zakresie prawda o niej i niejako zwalniają słowo małżeństwo z, a z tej polisy wspomniał pan o tym, że słowa te języki żywy słowa, które przychodzą odchodzą powstają nowe, a niektóre znikają albo idą na emeryturę po to, żeby potem z tej emerytury powrócić kosztem swojej książce pisze o tym, że czasami pojawiają się w naszym języku słowa w jesteśmy gotowi przysiąc, że to są nowe słowa powstały w ostatnich 1 0 maksymalnie 20 latach, bo brzmią tak jakby pisały opisywały nowe technologie, które się pojawiły albo zjawiska, które właśnie się pojawią tymczasem słowa są mu ripostą po 200 lat tylko, w który choć zniknęły z naszego języka nie było ich i nagle powróciły, ale zupełnie innym znaczeniu albo, oznaczając technologie, które pojawiło się znają w ostatnim czasie w notach Słowak nabywają wyznaczeniem miejsc oczywiście to nie jest nic sobie, o czym byśmy zapomnieli, ale w pewnym momencie w latach dziewięćdziesiątych pojawiła się na wyznaczenie także tu może, by się przydał w tym momencie się lepszy przykład słowa, które rzeczywiście wyszło z użytku zostały przypomniane ze względu na jakieś nowe wynalazki teraz musi stać mnie słowa do głowy, ale faktycznie nowe słownictwo to jest to jest taki ciągły ruch nie znaczy ni nowych znaczeń, które się pojawiają in niektóre się starzeją wychodzą zużycia niekiedy tylko znaczenie, kiedy cały słów, by do tego jeszcze dochodzi wspomniany sporo wcześniej innych mechanizm pożyczania są również słowa, które były dwukrotnie zapożyczone nie, żeby taki szkolny czy czyta studencki przykład przytoczyć łacińskie Castel zapożyczyliśmy 2 × raz jako kasztel oraz jako kościół z tego samego źródła z czystym książki Koj stempel Made ja tylko wspomnę tu oczywiście już trochę weszły do do do naszego języka, ale n p . pewnie znowu kojarzymy z językiem bardziej krótkich informacji SMS-owych czy właśnie model AMG skrót AMG, który oznaczać ona go od tak po pierwsze jest niepolski po drugie, jest, w którym właśnie o tempie ma już ponad 10 0 lat, ale jest kartoteki rozpowszechni się skrótem skrótowce, która jest wbrew pozorom zjawisko nowe o tym, mówiono pisano już w okresie międzywojennym i pisano o dosyć już istnieje, dlatego że już wtedy powstawały takie skróty, które nas śmieszą takie jak jakiś tam Kubik prawda przedsiębiorstwo upowszechniania prasy ciężki AMG wg autorki pospieszył się go z odsieczą w swoim liście w 19 17 roku Wrocław to wszystko wyjaśnia w tym godny pochodzenie słów nowość czeka propos słów, które wydaje nam, że są świeżutkie, jakie to właśnie LO LO Lolek o MGA Issa czy jest ona sposobu biła ją bili oraz BP czy jest on tez WP czy coś starego świata wydają się, że przed chwileczką, a co najtrudniejsze w pracy leksykograf zawsze miał kłopot z pytaniami czy Funai w co nie jest najtrudniejsze w PRL w kantońskim, a także decyzje są najtrudniejsze, ale problem polega na tym, że tych decyzji trzeba go zdejmować niesłychanie to już właściwie w pracy nad każdym artykułem hasła, że podejmuje się dziesiątki decyzji to są decyzje o tym co uwzględnić, a co pominąć i są różne uwarunkowania nie idzie niektóre zawarte w materiale, więc takie raczej bardziej merytoryczne inne zawarte w tym całym otoczeniu społecznym słownika mówiłem o naciskach politycznych czy ideologicznych mówiliśmy wcześniej napisz w naciskach ze strony obyczajowości, które n p. przejawia się w stosunku ludzi do wyrazów obscenicznych ich miejsce obecności słownikach są również takie naciski ze strony normy językowej, czyli leksykograf musi się liczyć z ze społecznymi oczekiwaniami dotyczącymi tego cel co jest poprawne jest niepoprawny zdaniem rodzi 1 i na tym tle podobnie jak w sprawie wulgaryzmów taki niektóre zupełnie nowy słownik i narażał się na krytykę, dlatego że zbyt śmiało i realizowały tradycyjne normy nawet słowem nasz obecny słownik poprawnej polszczyzny o wydanie 900 dziesiątego roku 5 ukazał po raz pierwszy nakładem PWN wzbudziły jest trochę takich krytycznych komentarzy komentarzy wyrażających niepokój czy to niezbyt szybko nie na zbyt liberalnie, bo kiedyś można było tylko my, lecz nawet teraz zmienić będzie można go w Chinach w 1 Arsen słowniku to było bardziej skomplikowany w tym wprowadzono takie 2 normy poprawności i mogą, więc w pewnym uproszczeniu wyższe niż on inaczej na tym niższym poziomie można już wymienić, ale na wyższym i bardziej starannym nadal znaleziono, lecz tak to widzieli redaktorzy wtedy 90 dziesiątym roku nie trafiło do przekonania wszystkich Czytelników czy zresztą sam poziom, na którym na 1 czy te 2 poziomy, których na 1 z nich nie zasypiamy gruszek w popiele na drugim nie zastępujemy niegdyś z zasypywać nie należy na żadnym poziomie jest przykład takiej racjonalizacji zwrotów ludzi, którzy nie niższej zapomnieli tej sytuacji, kiedy można było zasnąć przez Sejm pieców, które się słyszy pogróżki czy tradycyjna forma uzasadniona jest historia tego geneza tego zwrotu tych nie zasypiać tak gruszek w popiele na jak ktoś szuka uzasadnienia nie znaczek faktycznego na to, aby linia najmniejszego oporu te, które fakt, że jest coraz wyraźniejsza linią oporu taki jest taki jest taki jest należny służy do ciężkiej depresji świat, a k FF niektóre jednak zmiany są aprobowane, a czy pensjonat na naszych oczach zmieniły znaczenie jakości nabył nowego znaczenia, które wysunęły się na pierwsze miejsce w słownikach i tu kiedyś to był ktoś, kto go unosił się pasją prawda tekst i równocześnie graty Siejewicz z zemsty Fredry to był pasjonat natomiast później pasjonatem stosik ktoś, kto ma pasję Raszka zbiera znaczki albo hoduję rybki islamistę jako naukowiec stał się islamistom, który dybie na Polakach w no właśnie to też jest jakiś taki przykład, kiedy to jedno znaczenie słowa nie korzystnie wpływa na drugi się czasami dziwię, dlaczego nie z językoznawcy mówią o nowotworach językowych jest taki termin używany od kilkudziesięciu lat, ale wciąż fatalnie kojarzy, że nic się odnieść aprobaty nie braknie zmiany w języku to powiem innowacje językowe prawda u nich nowotwór się z po pytanie czy złośliwy czy nie w MF panie profesorze bardzo panu dziękuję dziękuję również dziękuję bardzo prof. Mirosław Bańko językoznawca leksykograf z uniwersytetu Warszawskiego był państwa i moim gościem informację, że kilka minut o godzinie dwunastej dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a zrealizował Adam Szurek z Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA