REKLAMA

Jak słuchać Ziemi?

Salon Radia TOK FM: Nasłuchiwanie
Data emisji:
2017-07-03 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:57 min.
Udostępnij:

Nasłuchiwaliśmy już kiedyś gwiazd, tym razem będziemy nasłuchiwać Ziemi. Pod naszymi stopami rozgrywają się bowiem potężne wydarzenia: ogromne płyty skalne ocierają się o siebie, spychają w głąb globu lub wypychają na powierzchnię, a straszliwa temperatura potrafi je zmienić w rozpaloną ciecz... Wszystko to dzieje się wiele kilometrów pod powierzchnią, a analizą tych zjawisk zajmują się geofizycy i sejsmolodzy. Chcielibyśmy, żeby umieli nas uprzedzić przed zbliżającymi się kataklizmami: trzęsieniami ziemi i wybuchami wulkanów. Dlaczego to takie trudne, tłumaczyć nam dziś będzie dr hab. Grzegorz Lizurek z Instytutu Geofizyki PAN.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
nasłuchiwanie w dobry wieczór przy mikrofonie Jerzy Sosnowski proszę państwa nasłuchiwaliśmy już gwiazd pora poświęcić obecnie nasłuchiwanie ziemi, zwłaszcza że akurat nasłuchiwania tego co dzieje się pod naszymi stopami w wielu miejscach świata ma zupełnie bezpośrednie przełożenie na ludzkie bezpieczeństwo mam namyśli to tym zajmują się sejsmolodzy co pewien czas docierają do nas zupełnie przerażające doniesienia o cenach ziemi wybuchach wulkanów w 20 15 roku w Rozwiń » Nepalu kataklizm spowodował śmierć blisko 10  00 0 ludzi w 19 8 0 roku we włoszech w wyniku trzęsienia ziemi zginęło około 3 tysiące ludzi o 1 z najpotężniejszych w tym rejonie trzęsień ziemi w Mesynie w roku 19 0 8 ponad 200  000 ludzi w rejonie miasta tam samych Chinach 19 70 szóstym roku zginęło wg międzynarodowych ekspertów blisko 700  00 0 osób władze w Chinach liczba ofiar prawdopodobnie znacznie zaniżył co wulkanów to ich wybuchy mają chyba mniej śmiercionośne skutki głosi, że niewiele ponury rekord 3 900 drugiego roku to 30  000 istnień ludzkich wulkan motele, ale za to ich erupcja mają jakiś wpły w na całą ziemię ze słomy tylko 3 9 800 piętnasty rok i wybuch Indonezji z indonezyjskiego wulkanu Tambora oraz spowodowane przez niego pył następny rok bez lata i w efekcie klęska głodu chyba na całym świecie na pewno w Europie i nie chodzi o to, żeby się w czasie naszego lata straszyć chodzi o to czy uda się tego kataklizmu przewidzieć właśnie nasłuchując na początek fragment amatorskiego nagrania, na którym zarejestrowano u nas głównie reakcje ludzi na co dzień ziemi Nepalu w roku 20 1 5 to było trzęsienie ziemi Nepalu w roku 20 15 Marsa mroczny dr hab. Grzegorz Lizurek sejsmologii Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk i Nordea zaczynały zacznijmy od samego mechanizmu, w wyniku którego dochodzi do trzęsień ziemi, bo ten chyba przyjdzie ogólnych zarysach znamy już dokładny tak nad mechanizmem jest elektronika płyt litosfery czy aby nasz tor, po czym stąpamy jest podzielone na pewne duże obszary, które troszkę się łączą z tym jak wyglądają kontynenty, ale nie całkiem ściśle litery mamy 2 takie 2 zasadnicze granice między takimi płytami w 1 miejscu nam przybywa skorupy ziemskiej, czyli wypływa nam na powierzchnie materiał z wnętrza, który bardzo gorący i stygnie i rozpycha się w to są tzw . Doliny ryftowej, czyli granica aresztowano przybywa materiał ale gdyby przebywał w nieskończoność to ziemia wypukła układ Puchar, a tak nie jest, więc część tego materiału musi się gdzieś w zostać gdzieś zniszczona zgubiona no i ona zostaje pochłonięta w innych miejscach, gdzie mamy, kiedy 1 płyta -li te sfery podchodzi pod drugą płyty litosfery to jest granica z tzw. strefa subdukcji tam mamy kolizje i w tych miejscach mamy zazwyczaj największe trzęsienia ziemi w takich miejscach, gdzie 1 płyta podchodzi pod drugą można sobie wyobrazić, że to są po prostu miejsca takie naj bardziej niebezpieczne pod tym względem, ale pan akurat w tym przypadku mu znajduje się w trochę innym miejscu, bo to jest kolizja 2 kontynentalnych płyt, czyli 2, jakby Półwysep Dekalog kiedyś pewnego dawno dawno temu uderzył w Azji oraz jak taką i stworzył małą nowy kształt, a wino i to też powoduje duże naprężenia w skorupie ziemskiej, które w wyniku tt trzęsienie ziemi też nie mniej ni więcej jak potężne pęknięcie takiego fragmentu skały i przesunięcie się takiego bloku, w którym strop ze stron dokument wzory w zależności od tego w którą stronę się przesuwać względnie oto mamy takie za jak się to wyobraził jako takie 2 bloczki NATO, jeżeli 1 bloczek przesuwa się w górę względem drugiego, czyli od góry na nachylenia takiego kontaktu Noto mamy uskok odwrócony, jeżeli są właśnie w dół to mamy uskok normalny, a jeżeli przesuwa się na boki to mamy uskok przesu w czy największe trzęsienia ziemi zazwyczaj występują na uskokach odwróconych strefach subdukcji to, dlatego że tam są po prostu największe naprężenia najdłużej się kumuluje ta energia no i kiedy zostaje uwolniona no to takie pęknięcie może sięgać 1000 km, a przesunięcie kilkudziesięciu metrów są potężne oczywiście to się dzieje tam 10 15 20 30 km pod ziemią tego nie widzimy, ale są potężne zmiany, czyli 30 km pod ziemią tam się też płyty na osoby not ścierają nasuwają na siebie rozumiem, że ta warstwa, który jest wyżej w trochę jako taka poduszka 1, która trochę energii pochłania to zmniejsza wymiar niedającą efektywne, ale na Górze Barlage najeźdźcy oraz w jaki sposób, że jeżeli dowodzi tego pęknięcia i gwałtownego przesunięcia lotów w wyniku tego przesuniętego procesu dochodzi do tak naprawdę chodzi o to, że tam jest, dlaczego się nie dzieje całe ciasno, bo mamy tarcze, gdyby to, gdyby nie było tarcia Ano to ledwie 2 bloki, by się współ swobodnie przesuwały łagodniej, niż by się nie działo natomiast mamy tarcie, czyli Magma 2 grupowa te 2 chropowate powierzchnie no to one nie bardzo się chcą przesuwać przesunął się dopiero wtedy, kiedy pokonamy to dotarcie do nich dochodzi wtedy zwykle do jakiegoś pęknięcia przesunięcia ich wyniku tego przesunięcia w promieniu one ze źródła sejsmicznego jest ogromna ilość energii z czego najwięcej idzie nagrzanie tego na podgrzanie całego całej okolicy i 80 % energii idzie na rozgrzanie tak tej powierzchni zaledwie 2, gdzie w zależności od różnych szacunków to jest między 1 0 20 % to jest to są to jest to co my odczuwamy, czyli drgania nazwane falami sejsmicznym moją żonę są niszczące w tych rejonach bliskich, czyli my to nazywamy rejonami epi centralnym, czyli rejon był bardzo blisko epicentrum wstrząsu było warto powiedzieć, że epicentrum to jest punkt na powierzchni właśnie podpory pod spodem mamy hipotezę, iż potrafi my nazywamy to też ogniskiem w zależności od 2 od ognisko to nie brzmi może zbyt ziemską, ale teraz ognisko zapalne ognisko zapalne i rozumiem że, że im, że im się po centrum czy też ten punkt pod ziemią, gdzie naprawdę centrum wydarzeń jest bliższy pod powierzchnię to to tym dramatyczniejsza rząd FR, w czym jeżeli mówimy o tej samej wielkości co do Brukseli i powiedzmy mamy może na razie nie mieć w miarę, ale są tak samo duże trzęsienia ziemi 1 jedno jest powiedzmy 100 km pod powierzchnią ziemi, a drugie jest 10 no to te 10 będzie miał dużo większe skutki na powierzchni, ale na dużo mniejszym obszarze w natomiast im głębiej mamy wciąż Tymona, pod którym on będzie odczuwalny dalej tak, by taki w promieniu większym od tego epicentrum natomiast zwykle skutki na powierzchni są ciotek słabszy nową ta odległość generuje nam zmniejszenie w tłumie nie chwal no to jak czysta fizyka pewien sposób nam Dec determinuje bowiem dalej jesteśmy od źródła tym amplituda fal z ZOZ jest coraz mniejsza coraz słabszy mecz do wzmożenia geometrycznego, która ma akurat w matka natura pomaga nie pomaga nam wtedy, kiedy jesteśmy bardzo blisko i to jeszcze bardzo lokalnie może zależeć od tego czy mamy miękkie osady czy twardy tor jest takie trochę biblijne, bo budować dom należy na twardej skale ani na miękkiej, bo miękka skała wzmacnia drgania aha w pozwólmy sobie trochę egoistycznego komfortu w tym momencie było w Polsce warunków na powstanie silnych trzęsień ziemi nie ma nie będzie wam na czym czy nie będzie w przyszłości geologicznej nie drgnie nie wiadomo natomiast, jeżeli chodzi o Polskę to na jej, jakby w ciągu 100 0 lat, kiedy mamy kroniki i teraz od jakichś 100 lat mamy pomiary no to wstrząsów, które są odczuwalne to się zdarzają raz na 1 0 lat znaczy, że nie jest także zupełnie nie jesteśmy cisi spokojni, ale teraz na 10 lat zdarzy się ładny strzał z takiej magnitudzie 4 albo i 4 , 5, czyli to jest takie z dość słabe trzęsienie ziemi w porównaniu z bardzo potężnymi tektonicznie mistrzostwami, ale zwykle, gdy zdarzają się na południu w rejonie Podhala albo Karpat ogólnie no i są są odczuwalne zwykle nie generują jakichś dużych strat no to oczywiście to zagęszczona mnie, ale kalenicy pęknięta ściana i t d. no to się zdarza bardzo rzadko z kronik wiemy, że w tym rejonie naleją w rejonie Słowacji obecnej występowały wstrząsy większe domaganie się, gdy siedzi one powodowały duże odczucia w w Polsce w tym łącznie z tym, że kościół świętej Anny miał jakiś poważny zawalenie wieży w w to był chyba siedemnastym wieku natomiast nigdy nie wiadomo, że to był efekt jest słabego wybudowania takich wojaży i ewentualnie dodać do ułożonych wstrząsu, bo poza tym nie było żadnych specjalnych uszkodzeń takich osób wpisywanych w kronikach kije były też oczywiście w samym rejonie w centralnym tam 3 0 osób zginęło nawet rzeczywiście siedemnasty wiek czy wcześniej był to można powiedzieć, że gęstość zaludnienia mniejsza tym był natarczywy dowodzi, że mogą być mogłoby, więc mogą mieć więcej natomiast, jakby nie obserwujemy żadnych wstrząsów, które od tego od 500 lat prawie nie ma nic sobie było równie duże nie, licząc 2 zjawisk w Kaliningradzie w na początku 20 01 . wieku 2 wstrząsy o magnitudzie 5 ,5 5 6, ale były szeroko otwarte w rejonie zatoki gdańskiej generalnie Polska jest bardzo bezpieczna część nadal pod tym względem pod względem jednak w naturalnych wstrząsów tzw. tektonicznych jesteśmy od dna dosyć komfortowej sytuacji na stabilnej stabilnie geologicznych jednostkach jest inna sprawa jest taka, że my sami generujemy sobie wstrząsy poprzez wydobywanie złóż w coś tąpnie to dowód to samo czują w taki mamy dziennie po kilkadziesiąt mniej odczuwalny zdarzają się PS tak w rejonach eksploatacji tak w kilka lat tydzień na nie jak najwięcej, bo nie spadnie śnieg to może powiedzmy to, choć miała po wejściu co najmniej 2 włożyć do liczby dane dość popularne w mediach to jest to skala Richtera tak, o której żaden sejsmolodzy już nie używa w nie znaczy ona jest historycznie to jest pierwsza w miarę wymyślona przez współczesną naukę czas Richter w na początku dwudziestego wieku w Kaliforni mierzył amplitudę drgań jak i fali, która przychodzi do Sejmu metrów dokładnie byłam tu dawali Poprzecznej i na podstawie tego jak daleko był wstrząs to nie zrobił sobie taką empiryczne miary, że im większa amplituda tym wyliczał jak duży był ten strzał z moich nazwał pomaga mi drugą trzęsienia ziemi, bo to jest miara bez wy miarowa jest czysta była czysto empiryczne no i miała pewne wady rzeczy 1 z VAT było to, że działa bardzo dobrze, ale w Kalifornii, bo już w Japonii działa trochę gorzej i należało ją jako zmodyfikować do kar kolej linowa inny rodzaj podłoża oraz Dody m. in . inny rodzaj podłoża kwestia jeszcze w jaki sposób się to mierzyło odległości od samego epicentrum wstrząsu i ogólnie rzecz biorąc to była NATO było lato piękne równanie wszystko świetnie działało, ale generalnie od odmiennie od to była tak to jest tak w tej chwili używamy ekwiwalent tego, jaką ma intrygę lokalną, czyli w danym lokalnym miejscu, uwzględniając wszelkie warunki można było w ten sposób można sobie w ten sposób mierzyć na drugi minus tej metody był taki, że ona przy powyżej Manitou G7 przestałam jeść cokolwiek to znaczy wszystkie wstrząsy powyżej Manitou 7 2 7 mniej więcej 7 1 7 2, ale jeżeli do włamań do 9 to ciągle w głosie aktora było o tyle słabe, że zdarzają się wstrząsy o większych Manitou na ich dopiero w latach 2 u tych skal i sposobu mierzenia sejsmolodzy wciągu 10 0 lat wymyślili bardzo dużo, ale w latach pod koniec lat siedemdziesiątych Hiro kanał moreli i ich domu nie tom Hanks Hanks nie można mieć to chwyt wymyślił skalę, która łączyła nam fizykę i zjawiska 3 dni, czyli coś takiego, że byli w stanie wyznaczyć na podstawie pomiarów sej mu sens metrami jak duży obszar uskoku się poruszył jak mocno no i na tej podstawie wyznaczali coś takiego co nazywam momentem sejsmicznym PSL z fizyki mamy coś takiego jak moment sił, czyli siła razy ramię w Oleśnie niutonometrów no to tam ekwiwalent taki sam jest w przypadku przesunięcia się 2 mas skalnych na uskoku moi jak to odpowiednio z logarytmów wiemy to dostaje Mag nic do momentu w tej chwili posługuje się na całym świecie mam nic do momentu sejsmicznego woli ona to skala jest bez wymiaru 2 i również, ale da się wstecz policzyć, jaki duży był sens w momencie śmierci, ale do tego wszystkiego, jeżeli mamy Smith marni trudno to trzeba wiedzieć jedno ona nie ma ani ograniczenia odwołanie od góry czysto matematycznie mogą być ujemne wstrząsy i czysto matematycznie mogą być wstrząsy o magnitudzie 20 w matematyce tyle rozumiem, ale co to dla miast, a to oznacza to oznacza mniejsze magii Duda o tym, wstrząs to pęknięcie jest mniejszy czyli, jeżeli mamy załóżmy, że Manitou da 3 4 to jest pęknięcie rzędu 600 m nad domami Duda 0 to jest pęknięcie rzędu kilku centymetrów, ale i mniejsze temat nigdy możemy mieć Manitou de ujemną, która jest 1 z takim drobniutki pęknięciem w skale i wtedy zwykle to jest jest do tego może być emisja dźwięków te kasy jest akustyczna tzw. emisja no one są bardzo małe, więc one mało, kto się, jakby tym zajmuje z ludzi którzy, którzy się interesują bardzo pobieżnie sejsmologii natomiast technologie zupełnie osobna działka, gdy ludzie badają to bardzo malutkie zjawisk, jakimi krótsze niż gra w mikro wstrząsy są nagrywane są tak mikro wstrząsy mikropęknięcia to są zwykle się tego czy to obserwuje w próbkach skalnych albo w skałach, które n p . są poddane szczelinowanie tam występują bardzo słabe właśnie takie mikro zjawiska to co to jest ten proces w mrozach szczelinowania, czyli tzw . tzw. wydobył niekonwencjonalne wydobycie węglowodorów albo tekst albo jak ktoś również u mądrze brzmi stymulowanie rezerwuar węglowodorów owego to jest po prostu robi co szukać odwiertach o tych w dyskusji o gazie łupkowym kolega z worków się w ten sposób wydobywa się prośby, bo dobry mam wrażenie, że z takim znanym obrazem dzięki mediom, że dzięki wybierzemy po prostu mnie w tej chwili dzięki internetowi mogę pisać jak sejsmograf Orlen też urządzenie, które właśnie odbiera te naj naj drobniejsze również w czoło szczegóły były bardzo znacznie większa niż czułość miastu naszych zdecydowanie to znaczy jedno z tych urządzeń jest cała całe spektrum cała cała masa tego jest jednak są do mierzenia tych bardzo słabych wstrząsów na próbkach skalnych, ale są takie najbardziej popularne są tzw. też momenty szerokopasmowe niestety musimy zawieść oczekiwania, bo pisarki już dawno wyszły z użycia, a za chwilę będę miał zapis taki dźwiękowe z takiego środka 20 08 roku są używane głównie do walorów z celów poglądowych bardziej niż do czysto naukowego w tej chwili wszystko jest rejestrowane elektronicznie komputerowo i dużo łatwiej sobie sygnałem pracować zresztą to samo jest w radiu łatwiej pracować sygnałem, który jest zapisany w pamięci komputera, który można wyczyścić od szumi dziś po zaznaczać różne rzeczy policzyć coś niż na papierowym posłuchajmy właśnie teraz my Grzyb wręczenie takiego anachronicznego rozumiemy pisaka rosyjską metro, kiedy odnotowywały trzęsienie ziemi na Islandii w roku 20 0 8 to zawdzięczało pisać sex metro naszym gościem jest dr hab. Grzegorz Lizurek z Instytutu Geofizyki pan co ono po tych głosach, które do 100 głosów jest to ta stacja radiowa, której jest inwestowana to wrażenie, że muszą być bardzo daleko od epicentrum, bo ludzie, dla których czystość paragony po prostu sejsmolodzy traktują to wyłączyć sędziego pod stopami inaczej niż przeciętny człowiek myślę, że nie to zależy chyba jak często są w takich strefach, gdzie się trzęsie natomiast to było dość daleko, bo po tych pęknięciach pęknięcia to było prawdopodobnie zmiana kierunku samego pisarka w MOK jest im mogę stwierdzić, że on tam amplitudy nie były duże w przypadku rejestracji w Polsce, a Polska Akademia Nauk miała rejestrację tak pisać szkołą no i takie zjawiska n p. o magnitudzie powyżej 6 w Turcji to powodowały, że tym pisać kijem uderzały o ograniczniki tak czułe były te urządzenia z energią emocji było po co daje mi był rachunek tak on był także zrolowane, żeby nie żyły bardziej coś bliżej nas, więc jak było bardzo duża amplituda lotu Pisarczyk się obijał ograniczniki ściana w obserwatorium do teraz jeszcze ciągle ma pewne ślady, bo ten atrament jest bardzo trwały w kieszeni za maluje ściany naprawdę kilkoma warstwami to potrafi zdobyć natomiast w tej chwili my mierzymy się z momentami szerokopasmowym tzw . czyli są wstanie mierzyć bardzo drobne zjawiska w bardzo szerokim przedziale częstotliwości mierzymy w 7 obserwatoria East czy też stacjach w Polsce 1 na Spitsbergenie to wszystko jest włączony światową sieć sejsmologiczna nic nie nie jest to w oderwaniu od od świata BiT te dane są zazwyczaj kierowane do światowych centrum jest sobie opracowujemy na swój użytek i też je dalej przekazujemy światowe centra na płot w sposób półautomatyczny używają wszystkiego co jest dostępne, żeby wyznaczyć jak najszybciej lokalizacje wstrząsu jego wielkość no i ewentualnie wyznaczyć taki jakiś informację dla obrony cywilnej danych krajów czy to jest katastrofa czy jeszcze umorzenie do naszej rozmowy wrócimy za chwilę nasłuchiwanie w rozmawiamy o trzęsieniach ziemi za chwilkę tez dotkniemy kwestii wulkanologów, choć już widzę, że tylko tak śladowo naszym gościem dr hab. Grzegorz Lizurek z Instytutu Geofizyki pan właśnie dochodzimy do kwestii tej, że dno w tym przypadku sejsmologii no łączy się z koniecznością reakcji władz i to jest najbardziej interesująca kwestia, kiedy nastąpi coś może być jednak oczekuje się od państwa w końcu znajdzie się metoda, żeby przewidzieć rozwiąże Józef zyskalibyśmy 100 200 lat to co do minimum uważa pan powiedzieć, że prawdopodobnie to prawdopodobnie to pytanie czy jutro to tym co jest trudne pytanie, bo sięgamy domom do takiego miejsca, w którym musimy się zastanowić co to znaczy przewidzieć trzęsienie ziemi my psiaków społecznie jest to takie taki pomysł, że my wiemy, gdzie dokładnie będzie jak duże będzie i kiedy wystąpi, czyli to jest termin styczniowy termin styczniowy Szlema taka prognoza pogody tylko opcja do tego co pod stopami nie da, ale po ich skala czasowa jest bardzo krótka w mieście chcemy dowiedzieć w dużych w miarę dużym wyprzedzeniem, ale bardzo precyzyjnie natomiast no tak jak w przypadku pogody, która również opiera się na jakich modelach numerycznych w przewidywaniu na podstawie danych i t d. do sejsmologów jest podobnie tylko skala czasowa jest inna, bo pogoda zmienia się mniej więcej dobową czytam to powiedzmy zmiany są obserwowane dna w ciągu doby albo w ciągu tygodnia miesięcy, ale mamy pomiar bardzo często takich istotnych rzeczy natomiast w przypadku tak, jakbyśmy dziś istotne rzeczy są n p. istotne też burze tak przewidywanie burzy tak dalej front możemy śledzić z jakimś tam wyprzedzeniem natomiast w sejsmologii na proces trwa miliony lat, a my tego w tej chwili dość dobrze powiedzmy obserwujemy odpowiednio 10 0 lat nic to jest tak, jakbyśmy chcieli dobową temperaturę przewidywać znając, niemniej niż kilka sekund mając pomiaru temperatury ciśnienia wilgotności to były dość trudne można próbować i jakby dzięki temu, że proces jest długi mamy takich danych troszkę dużo jeszcze tak w danych geologicznych to możemy się pokusić zwykle o pewne przewidywania związane raczej z próbami mistyczną analiz zagrożenia sejsmicznego wiem, że brzmi to strasznie zawiera co najmniej jedno trudne słowo, czyli probabilistyczne, czyli my jesteśmy w stanie określić, jaki jest prawdopodobieństwo wystąpienia wstrząsu powyżej pewnej Manitou, gdy w danym obszarze PPK władze miasta powiedzmy 3 milionowego nieodzownie zorganizują ewakuacji nie wiadomo, gdzie jest duże prawdopodobieństwo, że nawet gorzej, bo to prawdopodobieństwo zazwyczaj są złożone w powiedzmy, jeżeli założymy okres powrotu takiego zjawiska około 500 lat, bo tak to się mniej więcej robi można mniej, ale on średnio duże trzęsienia ziemi mają właśnie taki jest takie założenie to prawdopodobieństwo w ciągu najbliższych powiedzmy 3 0 lat zazwyczaj jest dość małe akcji jest tam poniżej 10 % co jest dosyć norm dla naukowca to nie jest problem, bo to oznacza, że one równie dobrze może wystąpić za chwilę jak i za te 400 50 0 lat no ale dla kogoś, kto ma podejmować decyzje to słabo, bo musiałby, by ewakuować miasto oraz na gaz na zawsze po prostu zostawić miasto w tym, bo nawiasem mówiąc już powiedzieć, kiedy czytam o takich rejonach nowych bardzo aktywnych sejsmicznie myślę o Japonii myślę o Kalifornii, który się, mówi że w ogóle w wyniku takich ruchów płyt to ona wreszcie co robić, gdy 1 część kontynentu co powinno zwalić z drewna do Giodo do Pacyfiku cześć już nie mówiąc o właśnie Nepalu to taksę myślę, że na jej najbardziej logiczne metodą uniknięcia katastrofalnych skutków silnych trzęsień ziemi to byłoby właśnie zabranie stamtąd ludzi inny niemieszkalny tak jak my ludzie z dziwną konsekwencją zamieszkują własnym tempem to miejsce aktywne sejsmicznie myślę, że ludzie mieszkali tam wcześniej i zanim zrozumieli co to są trzęsienia ziemi tu o pomyśle jest główny powód A2 my mamy jak chyba jako gatunek lub przywiązujemy się jednak do miejsc A2 do jak by koszty koszty takich przenosin myślę, że byłyby gigantyczne to może zabrzmi brutalnie, ale taniej jest zaryzykować siły ofiary i odbudowę niż przenieść całe miasto, bo jest jedno takie wielkości San Francisco autor jest dosyć pomysł science-fiction mocny natomiast z drugiej strony inżynieria budowy wszelkich budowli użyteczności publicznej nie tylko jest na tyle rozwinięta, że tak naprawdę kwestią nie jest czy jesteśmy w stanie się obrotem przewidzieć te wstrząsy tylko raczej ile mamy pieniędzy, żeby zabezpieczyć budynki przed wstrząsami oddanej wielkość takiej postawie, żeby one wyższe wały wytrzymały przykładem może być Japonia tam wstrząsów o magnitudzie 6 więcej zdarza się dużo chyba najwięcej w na świecie w gęsto zaludnionych miejsc generalnie rzecz biorąc Japończycy w przypadku Manitou, gdyż jest często nawet nie przerywają pracy są po prostu łapią komputer oczekują chwilę i dostają sygnał na komórki, że będzie uwaga będzie to trwało tyle i tyle mniej więcej, bo to można w pewien sposób od oszacowania, po czym wracają do pracy w Polsce takie coś na pewno spowodowałoby absolutną panikę inni tak samo jak było w Belgii tragiczne trzęsienie ziemi Tohoku w 20 1 1 roku to tak naprawdę same wstrząsy nie uszkodziły niczego o zbyt poważnie to tsunami, które nastąpiło później, który jest dużo słabiej poznany zagrożeniem staje się wielkości tych aut fal wygrane z spowodowało śmierć prawie 15  000 ludzi no i katastrofy w Fukushimie, która tak naprawdę cały czas trwa i aby ludzkość nauczyła, że da się tak zbudować, żeby nie było dużych strat i dało się żyć przy tym, więc nie przeprowadzamy miast inne miejsca jeśli chodzi jeszcze samotny przewidywalnie trzęsień ziemi takie krótkoterminowe to ja sobie prawdę mówiąc obrazem jeszcze kilka tygodni temu, że to trochę jest jak z tym co ten dosłownie nasłuchiwanie czy, że to, że to, że te skały tamy na odpowiedź zapewne poniżej progu słyszalności, ale nie po blokują w jaki sposób zapowiadając, że to co się stanie bez regresu jak zatem stać przed naszą rozmową o rozmaitych pomysłach na przewidywanie trzęsień ziemi co się okazało, że wchodzi w rejestrowania obecności jak i radonu przed starzeniem się trzęsieniami ziemi zwiększone promieniowanie elektromagnetyczne żył palców skała zachowanie niektórych zwierząt, które podobno czują i zwlekała, by nawet nie wiem czy to już nie z tego nauka coś co wszelako dziwną wyładowania atmosferyczne, jakie ładunki elektryczne powodują takie odwrotny kierunek podobne odczucie, że w nos to dużo tego jest i Jagoda wszystko ruch jak do tej pory nie udało się znaleźć niczego co by było skuteczne to znaczy z tak skuteczne, żeby się dało to wdrożyć do procedury w w 1 z rzeczy to jest może trochę obok, bo 1 z ma 1 z metod o uszu i oceniania zagrożenia wobec UE OBWE skaut n p. na klifach albo ze stropu w kopalniach jest emisja Sysło akustyczną od bardzo słabych i pęknięć czyli, jeżeli on się zwiększają to możemy przypuszczać, że tam rozwija się coraz bardziej siatka pęknięć no i za chwilę nam to wszystko runie takie przykłady są w zmierzone we Francji oberwanie klifu było tak za zawalenie się strop starej kopalni tak było obserwowane było ewidentne to oczywiście czas między tym, kiedy zaczynamy mierzyć ten wzrost, a upadkiem może być bardzo różny może to być kilka sekund może być to kilka, a może rozwijać przez kilka dni to dużo zależy od lokalnych warunków natomiast w przypadku dużych trzęsień ziemi, a my cały czas mamy słuchamy tak, czyli wiemy, jakie jest jakaś aktywność sejsmiczna w danym rejonie i teraz różne koncepcje są do tego co się dzieje, jeżeli się zmienia ta aktywność, jeżeli ta aktywność zmienia się znacząco to co może być to seria wstrząsów poprzedzających, a może być to także mamy coś takiego jak burze sejsmiczne są tzw. słoniem czy mają bardzo dużo moich zjawisk, które nam rozładowują taki teren i zamiast mieć jedno duże Noto mamy Niemen 5 0 zjawić dużo dużo mniejszych na większym obszarze więc, gdyby to było proste i i takie bezpośrednie to już dawno nauka bliscy pewnie poradziła z tym problemem natomiast jest to fascynujące jest to skomplikowany proces na dodatek dzieje się on dużo głębiej niż możemy sięgnąć znaczy my mamy stanowiska pomiarowe na powierzchni, a sam proces przebiega też na płycie wstrząsy takie tektoniczne to jest mniej więcej 10 km pod ziemią to nawet za bardzo nie da się tam dowiercić się to jest kilka takich miejsc, gdzie się dowiercono głęboko, ale no to jest kilka, a całe procesy potrafią trwać jeszcze głębiej głębiej głębiej, bo są wstrząsy najgłębsze wstrząsy z niektórych strefach to jest 600 km to tu już w ogóle jest niewyobrażalna głębokość występów naszych jeśli pan wyjaśnił, że pomysł, który tak przeleciał przez głowę amatorzy mają mnóstwo świetnych pomysłów, żeby wobec tego tematu drżenia skał rozładowywać przed brakiem, iż eksplozjami i wokół terenu jest świetny tylko by trzeba było to zrobić na głębokości 10 km w głębi to takie rzeczy się tym robi w kopalniach w Polsce i na świecie, jeżeli wiemy, że ten w tym rejonie wydobycia jest jakiś radni, jakby zwiększa się szansa na ogół duże zjawisko albo obu odpadnięcie z dużej ilości skał ze stropu, bo to robi się takie prewencyjne strzelanie torpedować tzw . to budujące, żeby wyzwolić to pod kontrolą natomiast, jeżeli mamy to tak głęboko no to jest o tyle trudne okresy, że technologicznie nie mnie nie nie dorośliśmy do tego, aby one też kontrola nad procesem takim naturalnym gdzieś daleko i wielką skalę owym jest dużo trudniejsza opcja bym nie chciałbym brzmieć pesymistycznie, ale po to, taka nasza auto potem krytyczne myślenie, że możemy skontrolować jak natura zadziała to tak jest to dosyć bezczelne podejście nie jestem przekonany czy toby tak łatwo udało się zastosować, chociaż były takie w historii sejsmologii pomysły typu tam jądrówka młodzież jak dobrze robimy to nam odprężyć byli świetnie natomiast na szczęście nikt nas w moim przekonaniu zdaniem na szczęście nikt nie do 8 do etapu realizacji tego lekarstwa może być gorsza honor tak jakby trochę trudno przewidzieć takie różne konsekwencje takich świetnych pomysłów nauka też mi to te pomysły amatorów to wiele się nie różnią od pomysłu naukowców, bo każdy twórcza jednostka generuje różne pomysły tylko jest kwestia sprawdzenia ich sensowności, zanim się je w wdroży to to taka nauka generalnie tak dziać najpier w kombinujemy kombinuje potem jak już jesteśmy dosyć mocno pewni, że to powinno w teorii zadziałać to na mniejszą skalę sobie różne rzeczy próbujemy, a potem wdrażamy to większą skalę tego na szczęście na razie żadnych ekskluzywnych rzeczy dużych nie przewiduję, żebyśmy chcieli wdrażać to z tymi zwierzętami to jest w tej chwili nie bada dzisiaj w New York Timesie była jest taka nowa publikacja o tym, że to wraca wraca pomysł badania zachowania zwierząt w rejonach sejsmicznych na ile jak na razie się to nigdy nie udało nam być może z tą kwestią zwierzęta są słabo, jakby sejsmolodzy to mówił, że są słabo kalibru walne, bo instrument można dokładnie przewidzieć syf i ustawić co on będzie mierzył jak będzie mierzył ją wiadomo, że jak ktoś mierzy albo mieć coś nietypowo to trzeba sprawdzić czy czasem się nie zepsuł natomiast zwierzeń jak go jak człowiek zachowuje się często w sposób nieraz niezgodny z zza biurek z algorytmem albo z takimi ido zdrowo zdrowym rozsądkiem tak też nie podejmujemy zawsze rozsądnych decyzji, a zwierzęta, jakby też trudniej stwierdzić, kiedy one się zachowują kompletnie bez sensu, bo coś a kiedy to jest wina naturalne zachowanie w sytuacji, kiedy n p. walczą modernizację stadionu to jest złożone dosyć, ale trwa taki projekt w tej chwili we włoszech w gruzach zachowywania się w sposób mało racjonalne przyczyny teraz mocą kolejnego dźwięku do prezesa, by osobnej kwestii, ale w końcu jakoś to zbliżamy się do kwestii itd aktywność wulkaniczna ziemi też przykre dla człowieka prócz amatorski zapis dźwiękowy z co najmniej nieodpowiedzialny moim zdaniem wywrzeć jakiś anglojęzycznych poszukiwaczy przygód, którzy znaleźli się nieopodal wybuchających wulkanów są do spodu głosach poniewczasie zorientowali się, że są chyba za blisko w tak brzmiała ucieczka spod wulkanu naszym gościem jest Smoleń dr hab. Grzegorz Lizurek do tego był film, w którym widać, że oni naprawdę mają powód, żeby zrobił bardzo szybko rzut karny, choć jak najdalej od krateru najpotężniejsze wulkany ziemi znajdują się nieprzypadkowo w miejscach aktywnych sejsmicznie topless bar kawowy tej samej układanki tak bardzo blisko, jakby sama strefa subdukcji i generuje zaułkiem, gdyż obdukcji zazwyczaj aktywność wulkaniczną, a człowiek czuje się przerwana przez BGK podpisze przestają być były wyciskają trochę płynnego materiału na Górny Śląsk jest także tam jak ta płyta obsługująca zachodzi w dół to nasze Bytovia jak jest bliżej cieplejszego, czyli płaszcza no i ten tam Magma sobie idzie jak brzmi, że Agencja Wywiadu w żagle mówi Bartek euro tak albo wywlekli w tych bardzo fajnych lawa lamp takich lampach płonął tak sobie krążek Góra dół, bo to mniej więcej cieplejsze w ich do góry szuka sobie miejsca na ich mamy wulkan, który jestem stożki akurat z technologia nieźle pomaga w po badaniu aktywności wulkanicznej było każda erupcja wulkanu jest poprzedzona zmianą aktywności sejsmicznej, ale nie każda zmiana aktywności sejsmicznej w rejonie wulkanu powoduje erupcje, czyli jest to jakiś tam sygnału pre predykcyjne, który mówi nam o tym, że co się dzieje w USD budżet, ale na pewno wg tego scenariusza, jaki przewiduje, że pójdziemy tego nie wiadomo na razie oczywiście jeszcze cała masa jest cała masa takich dodatkowych pomiarów i co się dzieje z temperaturą wokół wulkanu 3 co się dzieje z po z powierzchnią wód CAL dery albo powierzchnię wokół wulkanu czy nasze zwiększa zmniejsza czy jest większy wypływu wód gruntowych, jeżeli te wszystkie klocki się poskładać to zdarzały się zdarzają się płyn, jakby sukcesy przewidzenie, że będzie erupcja oczywiście nigdy nie wiadomo do końca być dużo i w Meksyku już o nie powiem, jaki ten wulkan nazywał byłoby to bardzo trudne jest nazwa, ale w w ołówku jest bardzo blisko Mieszko City udało się przewidzieć erupcję potem 1 z potężniejszych w ostatnich 10 0 paru latach i ewakuować część mieszkańców, zanim doszło do tej opcji m. in . na podstawie właśnie aktywności sejsmicznej, czyli to wielkiego sukcesu zasób, a z drugiej strony wspomina, żeby baba jest dosyć stary film dokumentalny Wernera Herzoga zatytułowanego Polski się rokowania co to mylące, bo się dobrze Przemysłowo to była przytłoczona nazwa wulkanu na Antylach jest wysoki, na której ten w Hanowerze ewakuowano wszystkich mieszkańców, bo eksplozja wydawało się nieuniknione 1 1 lub pasterz kóz ile będą został Richardson pojechał porozmawiać z tym docentem tylko, że wulkan wybuchł w Hercie podobno tak zadowolimy się go do Kataru wszyscy kochamy za to jest w spokoju, gdy bolidy, mimo że tak rozumiem, skąd ewakuowano całą sprawę to były bardzo silne przesłanki, żeby zabytki ludzie stamtąd zabrać nas jednak ciągle zapewne tak górę nad Koreą czy natura nie jest nie zawsze jest tak jednoznaczna, jakbyśmy chcieli po prostu jak nie znamy procesu nie jesteśmy w środku tego nie widzimy jak ta czy ten kanał ten kanał Love już tam jest wypełniony ciśnienie jest tak duża, że za chwilę nam to wszystko wybuchnie się wyleje dlatego nie jesteśmy w stanie żaden sposób zmierzyć to mierzymy wszystko pośrednio jak mierzymy pośrednio Lotte zawsze jest szansa, że czegoś nie widzimy nie nie jesteśmy w stanie zmierzyć no to coś, czego nie nie mierzyłem powoduje, że raz się udaje, a czasami podobne sygnały i nie jednak się okazuje, że nie powietrza szkodliwych skutkach wybuchu wulkanu, bo najbardziej działają na wyobraźnię potoki lawy oczywiście, ale tu zderzenie od niedawna jest najbardziej niebezpieczne, że ludzie są w pobliżu był i Gazy znaczy w aktywnym Grenia różnych typów nie jestem wulkanolodzy jak chory to nie nie jest moja łatwo nie jest moje pole specjalności ale jakby na to nie spojrzeć w rejonie wulkanu są różne efekty dodatkowe czy n p . są wyrzuty gazów n p. siarkowodoru, który jest generalnie dość trujący jak się człowiek znajdzie w blisko takich miejsc, gdzie się bardzo dużo tego wydobywano tu się może dosyć porządnie skrócić łącznie z bratem w ostateczności skróci się ponadto nowym wypływy także wybuch wulkanu 1 z Tarnowa generalnie nie płynie zazwyczaj aż tak szybko w zależności od wulkanu to może być różnie oczywiście natomiast do tego wszystkiego wreszcie cała masa pyłu wulkanicznego, który jest rozżarzone gorący i łosie przesuwa jak to prawie jak powietrze tak bardzo szybko bardzo szybko opada bardzo szybko przesuwa się w dół zbocza inną plus jest jeszcze w wyemitowanym bardzo wysoko takie, jakby płk kataklizm w UPR w Pompejach jest głównie o śmierci ludzi była to głównie spowodowana ich, bo u z marzeniem plus uduszenie przez pył wulkaniczny przyznanie przez lawę, która ich zalało, przed którą jednak relatywnie łatwiej się przemieszczać nauczył uciec przed lawą zależności to może być górą skomplikowane, ale zwłaszcza, że ta temperatura Adam jest strasznie wysoka natomiast no nie on nie jest to jedyny czynnik zagrożenia w przypadku wulkanu nad poza tym wulkan tak jak pan na początku wspomniał potrafi długoterminowe skutki wygenerować nowe w 20 10 1 islandzki wulkan o bardzo skomplikowanej nazwie, której się nie podejmę mówić ponownie zablokował praktycznie cały ruch lotniczy na obszarze prawie połowę ziemi o prawie połowa cała półkula Północna nie latała bo, bo nie wiadomo było co się stanie z silnikami samolotów, a wiadomo jest, że pyły wulkaniczne niszczą silniki samochodów samolotów, więc takie zagrożenia naturalne różne mogą być mu prosto brak w latach to też straty, by było mnie zaciekawi weź sprawy, że zebranie z wulkanu oryginalny, ale jako duże ryzyko jeszcze jedno pytanie ostatnie tego typu zadań mianowicie ingerencja w pełnym ponurych dywagacji to wszystko, cośmy przeżyli swoje wulkanów to jest nic, bo czeka nas jeszcze róbcie tzw. Super wulkanów mówisz o jakichś gigantycznych kawern wypełnionych lawą, a to pod parkiem Yellowstone, a to pod częścią półwyspu Apenińskiego to jest klasyczny medialny straszny naprawę należy się spodziewać, czyli takich Super eksplozji, którym zmiotą na wodopój cywilizacji znaczy trzeba powiedzieć jedno, że te miejsca są bardzo skrupulatnie monitorowane i ich faktem jest, że w rejonie zatoki neapolitańskiej znanych i znam wiem, że jest Wezuwiusz, ale jest tam CAL Dera starego z dużego wulkanu, przy której Wezuwiusz wygląda dosyć Krusz krucho znaczy jest malutki taka już tak zrobiła mały pikuś w niego jest ona za obejmuje bardzo duży kawałek tej zatoki część jest pod wodą i tam się obserwuje n p. pewne ruchy dna tego tej powierzchni wykręcanie i opadanie, którego są niepokojące ale jakby jak do tej pory nic z tym się nie stało to samo w rejonie Yellowstone pytanie jest bardzo trudne, bo nie wiemy jak to może zadziałać, kiedy się pojawiają te warunki, że taki Super wulkan wybucha znacie znamy z biologicznego czasu n p. dwoje byłych wulkanicznym trap owym w Permie, który spowodował wyginięcie tam ponad 90 % gatunków miodu wielkoskalowych to były gigantyczne wypływu lawy, o których mowa wiemy tylko tyle ile mi nie widzimy widzimy w skałach nie mieliśmy tego żaden sposób nie wiem jak ten proces działa, więc to po części jest straszenie, a po części trzeba mieć świadomość, że 1, jakby natura 2 działa wg swoich zasad, a my jesteśmy jej częścią i jakby dobrze byłoby im lepiej rozumiemy naturę tym w tym dla nas lepiej jako jako ludzi i tym zwiększamy swoje szanse na przy na przetrwanie jako gatunek trochę dłużej niż powiedzmy nie myśląc o tym, kompletnie, ale czy ci go swoją panowie dawne spory, choć nasza planeta jej starsza nie powinno się o rudym uspokajać coś wybucha w rodzinie gwałtownie no bo tak na zdrowy rozum to tam tam do energii o energię daje to jądro ziemi płynne zapewne rozżarzone komety ono powinno stopniowo Steve Chen i czy jest to zjawisko powinno być trochę mniej gwałtowne niż taktyką to dość wolno idzie coraz A2 zna mechanizm przynajmniej tak uznają go fizycy zajmujący się tymi elementami życia naszej planety za mechanizm, który powoduje te wszystkie ruchy Ytong tektonika płyt jest po części jest odpowiedzialny nie tylko sam same grzejąc jądro i płaszczy notabene jądro wewnętrzne jest stały na zewnętrzny jest ciekły tylko z coś co nazywamy też Magneto Hydro Dynamem, czyli taki magnetyczny silnik, który tym wszystkim w tym wszystkim jeszcze ma swoją rolę i tak naprawdę my nie do końca wiemy precyzyjnie, dlaczego testy ginięcie no Mars występ całkowicie nie ma tak tajniki płyt być może kiedyś miał raczej się twierdzi, że miał, a w tej chwili jest martwą planetą, ale też nie ma tam życia archiwalnych oraz poniesie żadnych szans na wzór planecie ziemia, jakby cały czas trwają te procesy, jakby ostrzeganie nie jest tak szybkie, żebym występ w Łodzi było słabe czy ktoś jest mniejsza w no my nie jesteśmy w stanie stwierdzić do Warszawy kilkuset, choć my mamy za mało wciąż w bardzo mały dany akt nowych możemy stwierdzić, gdzie były jakieś uskoki, gdzie są wulkany albo gdzie kiedyś były wulkany, ale no wiemy, jaka była wędrówka kontynentów mniej więcej wiemy, że ta planeta w pewnym sensie żyje mówi w pewnym sensie no bo to nie jest organizm jest nim nie spełnia definicji życia i myślę, że też dzięki temu jesteśmy tutaj, więc trzeba te z pokorą, bo do do tego podchodzić przynajmniej na, planując albo zastanawiając się czemu to się tak dzieje no tak się dzieje trzeba to badać i ma wiedzę zużyła zadbamy także spore kompaktowe mamy życie, ale jednocześnie dbamy, by nowy katastrofy i problemy związane podróż zajmuje jak przestałem Rafał Panas takiej wizytówce internetowej mechanizmami źródłowymi 10 tymi parametrami fizycznymi źródło rozwiąże czegoś jeszcze w tym zakresie nie wiem to jest cały czas tak do głów to jest jakby istota tego, jakie będą n p . do analizy tego jak groźny będzie jak bardzo duży jest zagrożenie sejsmiczne w danym obszarze jest kwestia tego, jakie tam są mechanizmy wstrząsów m. in . bo sposób w jaki energia zostaje w promieniu vana ze źródła w postaci fal sejsmicznych zależy od tego jaki mamy ten mechanizm pewne mechanizmy dają większy wzbudzenia na powierzchni średnio albo czeka dziś inne efekty i to dobrze wiedzieć w 2 to był, jakby chciał powiedzieć, że my opon operujemy różnymi modelami i zawsze czas sprawdzać co jakiś czas czy ten model to, aby na pewno dalej działa, bo może jednak ten model jest za prosty trzeba by go rozbudować tu, w którą stronę, bo od parametry fizyczne Lotos, jakby też mogą różnicować wstrząsy możemy mieć parametry, które nam mówią, że te zjawiska są inne z innej rodziny niż inne w tym samym obszarze to znak to ona może pokazać, że proces jest jakiś bardziej złożony po da wiem, że to brzmi dosyć skomplikowanie i jest złożone natomiast nową to jakby sejsmologii jest na tyle rozwinięta, że badamy takie bardzo o specyficzne rzeczy bardzo często akurat ja głównie badał w kontekście bez wstrząsów antropogenicznych, czyli takich, które wywołuje człowiek, a one są o tyle prostsze, że są poeci, więc czasami można zobaczyć ewidentnie punkt, w którym to wystąpiło i porównać co to da się stało z tym co ja policzyłem i nagle o, a jednak jednak działa w jednak działanie jest nie nie przypuszczałem jednak działa hejt uświadomiłem sobie że, o ile do pytałem w kwestii czy Polska bezpieczna w kwestii trzęsień ziemi i pan pana odpowiedź, bo został mocno enigmatyczna, że taka taka ambiwalencja wobec, że w zasadzie tak ale by zobaczyć nie wiadomo co przyniesie przyszłość, choć wulkany to w Polsce, by była działalność w podziemiu Adolf von Game cover popowego starsze Serie, a była ona Powiśla, ale w tak dawno my jesteśmy w tej chwili w stabilnej części kontynentalnej nie ma granic aktywnych tektoniczne w tym sensie, że nie mamy ani ryż ryż stów aktywnej ani nie mamy żadnej elektroniki tak w obdukcji, więc można założyć, że nic się w najbliższym przewidywalnym przez nas czasie ludzkim ludzkiej mierze nie wydarzy wulkanicznego w Polsce natomiast do innych, jakby wędrówka kontynentów pokazuje, że raz się, że jest takim bezpiecznym miejscu raz można być zupełnie niebezpiecznym miejscu więc, ale to trwa miliony lat więc, jakby można się tym średnio przejmować to nawet nie będzie problemu nasze tzw. prawnuków może to nie być problem naszych prawnuków natomiast sama Europa generalnie to tylko w Południowej części jest bardzo wulkaniczna tak, aby Etna Wezuwiusz to są takie przykłady bardzo działające na wyobraźnię poza tym jeszcze mamy Islandia, ale czy Islandia jest Europą to już w złej woli o rodzinie von politycznie na pewno jest to wyspa, która jest po prostu efektem to jest wyspa efekt, która jest efektem działalności wulkanicznej sama w sobie bez bez wulkanu nie byłoby tego lądu po prostu znaczy bez działalności listowej nie byłoby wygląd inni, czyli rozumiem, że się możemy, że trzęsienia ziemi nie wiadomo, ale dziś chodzi o wątkach możemy się nie przejmować się obserwować także trzęsieniami ziemi też się jakoś bardzo nie musimy przyjmować na umowie raz na 1 0 lat zdarza się coś odczuwalnego czyli, czyli zupełnie nie jest to skala, którą można się przejmować Japonii odczuwalne występuje raz dla dobra albo dzień bez Echa, więc można przyjąć, że jesteśmy na dosyć szczęśliwie 2 u spokojnym elektronicznie w obszarze bardzo dziękuję za rozmowę z naszym gościem dr hab. Grzegorz Lizurek z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk dziękuję bardzo dziękuję jako pierwsze państwo w imieniu wydawcy mecze też, by własnym mówił Jerzy Sasak Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SALON: NASŁUCHIWANIE (JERZY SOSNOWSKI)

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA