REKLAMA

Planty 7/9 - Uleczanie pamięci po pogromie kieleckim

Zrozumieć Świat - najciekawsze rozmowy
Data emisji:
2017-07-09 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
50:32 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu Wiktor Osiatyński witam w kolejnym audycie zrozumieć świat naszym gościem dzisiaj jest codzienny człowiek codziennych nasz pan Bogdan Białek w środowy wieczór do rejestru stanu w Chinach może powiem, dlaczego w niezwykłej uważam pana zdaniem zwykłego człowieka jest on właściwie moim bohaterem ostatnich dziesięcioleci pan podjął wysiłek pojednania Polaków Żydów w Kielcach tych zabłyśnie na ciele rany są przez ten dramatyczny pamięci o Rozwiń » wydarzeniach z 19 4 6 roku w Polsce, która jest tak strasznie rani różnymi krwawi podziałami jest tak niezwykłe jeszcze dodam, że pan Bogdan Białek jest psychologiem działaczem Solidarności i Unii Demokratycznej założyciela miesięcznika charaktery współprzewodniczącym rady chrześcijan Żydów jeszcze ma bardzo dużo innych funkcji społecznych witam pana to dla mnie wielki zaszczyt, że mogę w Pańskiej w znakomitej kondycji wystąpić w pan w był przez wiele lat w moim bohaterem dziennikarskim, ponieważ jak już przed audycją rozmawialiśmy wspominam w państwie felietony w kulturze i potem publikacje książkowe na temat nauki no nie mogliśmy się trochę tak kocha realizowanych, a teraz mówią, że rozmawiamy dziś z okazji tego co pan robi, ale konkret i emisji filmu Michała Jaskulskiego i Lorraine Salingera przy Planty 7 9 filmów pokazanych prędkości w Kielcach w ostatnią sobotę na warszawskim festiwalu żydowskim w Chinach dziewiąty 15 grudnia będzie pokazywany w ramach festiwalu filmów dokumentalnych ku młodszy boks w Warszawie jeszcze daty dokładnym nie są znane, ale każdy słuchacz może sprawdzić na w ww kropelka łączyć boksy z 1 z Francji 1 słowem pisanek w KPRM, więc zapraszamy ja w każdym razie zapraszam po naszym jest przejmujący krzyk na co właściwie stało się pod adresem przy Planty 7 9 w Kielcach 4 lipca 19 4 6 roku tego dnia w rok w w kawałki po zakończeniu drugiej wojny światowej po zakończeniu tej straszliwej hekatomby polscy sąsiedzi mieszkańców tego budynku w domach przede wszystkim Żydzi były sam jednak dziewczynkom Polska i 1 2 mieszkania były zajęte przez Polaków ze stron mieszkali tam mieszkało kilkudziesięciu takich osób Żydów głównie repatriantów z związku Radzieckiego kolarze przyjechali po wojnie w ramach repatriacji chcieli do swoich domost w, gdy w Polsce się dostać, ale jeszcze tak po drodze w mieszkaniu, ale nie tylko pacjenci także ci, którzy opuścili obozy koncentracyjne ci, którzy wyszli z kryjówek ci, którzy wyszli w jakiś Nor z szaf jak to się mówi także tam się także ci wśród tych, którzy ocaleli po prostych ćwiczeń czy utrzyma się bawić się niczym w jakimś cudem ocaleli w Polsce w Polsce tam też były instytucje żydowskie w wojewódzkich komitet żydowski było w głowie rabina półki Budz inny nowy Jork Paryż organizacji żydowskich w butelce tą decyzją podejście wojewody kieleckiego ten budynek został przeznaczony właśnie gra w razie znów idzie jak w oczy mówić o polscy sąsiedzi Jeff 4 lipca 30 06. roku od rana do domów w popołudniowych dręczy i bić i zabijali mieszkających tam szyldów z faktu śrut chłopcami źle zaczęło się od małych dzieciach Henia Błaszczyka mecz z aktywnym inny poprzednim w dającym to wydarzenie w dniach zaginął rodzice zgłosili jego zaginięcie syna w posterunku milicji Obywatelskiej wśród nich znalazł się Alior pytany, gdzie był w wskazał ten budynek swoją historię o porwaniu go przez Żydów przetrzymywaniu w tym budynku w piwnicy tam w oknach tam nie było piwnic żadnych ją w swojej cudownej ucieczce swojego miejsca przyprowadził tam milicjantów milicjanci właśnie na miejscu idące są w to miejsce nie kryli przechodniom chętnie opowiadali, dokąd w, jakim celu widzą co się wydarzyło miejsc w wizytach nie ma żadnej piwnicy na czele tego chłopca krzyczeć, gdyż w zainteresowała się, dlaczego oni krzyczą tego chłopca jest taniec w nowo posty powiedzieli, że musi jak co z tą historią o porwaniu i internetu narastał narastał w żadnym dowodem tego tłumu dołączali inni milicjanci wojskowi uzbrojeni no i rozpoczęła się masakra w masakrze brali udział właśnie też milicjanci miasta organ tak dobrzy źli ludzie, a tak brali udział milicjanci brali udział wojskowi, a wtargnęli do środka w budynkach pod ich czynach ich zabraknie też do nich dołączyli w tzw . drugiej fazie programu ani w drugiej fazie pogromów część Huty Ludwików zostali w podczas przerwy obiadowej ktoś, kto myślał w ponad 2 i odpowiedział, że w mieście właśnie dzielą się takie rzeczy, a oni też siebie siedzą spokojnie jedzą w w Dźwirzynie robotnicy musieli tam bowiem 2 bramki 1 bramy nie udało im się sforsować obok bramy spokojnie otworzono i właściwie ten trend ten pilnujący tej bramy ich poprowadził, skąd pan budynek Planty jest to wtedy wtedy wtedy już tam ustawił się Cordon w lesie dobrze pamiętam milicji i w ci robotnicy weszli do budynku ustawiły się kordon milicji mniej interweniował w tomu tomu stołówką masakry, ale też nie dopuszczał gapiów tam są żyjący jeszcze świadek w tamtych zdarzeń mieszkający zresztą w tym budynku teraz tych panów na odpowiadało, że wtedy 14 lat w inny widział jak jaki właśnie tuż po przyjściu robotników z Huty Ludwików został wyrzucony jakiś człowiek z balkonu głos zmasakrowane ciało stojący pod budynkiem w robotnicy zaczęli przeszukiwać znaleźli plik banknotów obawiali się, że ci milicjanci, o których wspomniałem nie nie przepuszczą z tymi pieniędzmi, więc te pieniądze i wrzucili ich w tłum w powietrzu pijany opowiada się jak ja pytam go mieć pan coś działo mówi tak 1 100 zł atakiem zakrwawione były nieco pas mistrza, a mówił tu niedaleko była Budka śladami, więc poszedłem na lot SA smakowały panu, ale mówienie panie wyższych dałem w Szymanach w wywiadzie dla więzi w tym roku mówił pan, że to mogłoby się powtórzyć dzisiaj te rzeczy ze względu na harfie istnieli tłumów na uprzedzenia czy antysemity czy pan się zawsze wszędzie może powtórzyć się zresztą powtarzało przecież w mechanizm takich zbrodni jest w błąd zawsze taki sam przestał się powtarzały i w Europie się powtarzały i w świecie to się powtarzało i proszę bardzo potrzebni stara dzielnica prawda nie tak dawno wydaje się koniec ich więź łączącą się do wzorców umów waha się system zaczyna, ale jak ktoś musi nacisnąć czy nie tylko ktoś musi skierować przeciwko sobie ktoś musi rozpalić namiętności no tak zawsze jest ktoś tam pod ujściem biorą udział ludzie na zawsze jest ktoś czasami czasami to jest jakaś jakaż koincydencja czasami to jest coś się z rozmysłem Zelków na stałe to co się dzieje wtedy, kiedy brakuje ludziom zabraknie mu uwagi uważność zabraknie współczucia zabraknie palców, kiedy naraz nam rosną w nich ogromne urazy uczucia niezadowolenie z własnego życia niezadowolenie z tego, że inni mają lepiej, zwłaszcza jeżeli już grupa, którą można określić i wtedy ktoś Tusk analizuje to chyba się bierze, więc poczucia niskiej własnej wartości z poczucia biedy i tak jakoś mnie z kolei, że z innym jest lepiej też usprawiedliwiać nie wiem jak ty to pewnie tak pewnie tak tak też stale, ale proszę zwrócić uwagę na inne n p . w Ruandzie Targ na czyszczenie jest tak, że to biedni wystąpili przeciwko bogatym tak sfrustrowani przeciwko tym, którzy się ten trend cen tanich lotach po to, taki proces takiego od człowieka niesie wzajemnego poczuł się biometria prawda trwa to co się wydarzyło w Kielcach jak i oczywiście, że liczy, że się ta jest tak, że to pytanie, dlaczego do tego doszło cały czas z VAT od dziesiątków lat od kiedy zamieszkają w Kielcach z końcem lat siedemdziesiątych jako Schmidt towarzyszy mu czasem bardziej mi to pytanie dokuczała czasem mniej nie jest tak czy szerzej UE miałbym dzisiaj powinny iść z całkowitą pewnością wprost zdarzenia doszło do tego, dlaczego dlatego też to odwieczne pytanie, które sobie zadają filozofowie teolodzy już w zimowym, skąd zło, gdy maluch i tak z konta jest ja myślę, że to jest pani profesorze Ewa nad takim momentem chyba istotnym Barroso w dociekaniu na ten temat było trakcji i cechach chwila PW woła chwila to była sekunda ułamek sekundy w Chełmie moim sens słów jest w transzy współczucie dla ofiar dla sprawców tylko dla OFE jest tak wiele spra w, gdy sobie uzmysłowiłem ich głęboką wiedzę posesje wyobraźcie to w Kielcach nie było, że tak powiem zamkniętym terenem na tyle, żeby mieszkający tam Polacy wiedzieli co się dzieje teatru wasi płotek czasem i to była w róg sztachety czasami dróg w znamy je znamy dzisiaj nawet tak o tym, opowiadam w nich jest to szokujące sceny, które się rozgrywały w dniach zagłady tego Get ta kobieca wyprowadzane wciąż zgromadzone na 1 placyku rozebrany do naga klęczący i Niemcy i ich pomocnicy tam była reformacja Słotwiny w Estończycy w las, rozpoczynając strzelanie tak jak na filmach skok w Bytowie mnie ze świadectw żydowskich koszary w polskich dzieci wystrzeliwane piątkami 1 pociskiem w skroń tak rzeczywiście przy czym się czym martwić o rannych czy tylko oszołomione wrzucane do auta sprowadzane z wapnem to wszystko wie w dniach zagłady getta kieleckiego na ulicach miasta zginęło 2 00 0 dzieci w interesy mówi Szerszenowicz opowiada 1 z moich przyjaciół, który kielczanin od urodzenia sceny, który był świadkiem w sądzie z tego chyba rokuje się przed utworzeniem getta w 2 idzie ulicą i widzi piękną parę esesmana w tym w tym cudownym świetnie skrojonym mundurze pilota chyba chce tam jakiś znany projektant nie pamiętam projektantem nadwozi piękna pani pięknie ubrana idą pod rękę roześmiani oznak kampanii wyborczej Żydówka Iwonę tętent Niemiec prowadzi ją pod rękę żartują rozmawiają po niemiecku śmieje się w tym samym czasie dane z naszej gra z tyłu ręką do kabury wyjmuje pistolet gwałtownie przy PKiN do skroni strzela ciało kobiety osuwa się na ulice bronić Ideal przemoc gwałt była codziennością w Rzymie dzisiaj jesteśmy świadkami w przemoc i nic nie zrobimy w tej sprawie z różnych powodów po sparaliżuje strach, którego mamy prawo jako ludzie to siła militarna pod następną Przemka, ale to zmienia nas, więc nasze serce zmienia nasz umysł nie pozostaje bez wpływu takich co to ja byłam ja mówię o czymś takim 1 czynniku, ale przecież to jeszcze musimy uwzględniać musimy o tym, mówić musimy stale o tym, wspominać tłuszcz fatalnej pedagogice kościelnej to tak nawiązuje teraz tych ostatnich stolic w tym podręcznikiem do katechezy, gdzie w dzieciach w trzeciej klasie miały rozwiązać krzyżówkę taki jest tam takie zadanie, kto za, kto wydał pana Jezusa w nie Judasz też żyć warto nie zimny potop lewarka Jarkiem wie coś takiego czytam w ita pedagogika kościelna, która była rzecz, jaką mogą budzić i t d. tkanka no wie pan liczy się propaganda niemiecka w czasie wojny no i ich jeszcze w wiele padnie innych czynników szamana przez wiele lat po pogromie Kielce kieleckim właściwie zdominowało milczenie to było tabu dla partii dla kościoła albo obwiniany i oczyszczania się mówiąc przed ich ubecy zrobili ani kielczanie, że to zrobili 3 konie nie obciążać Kielce w jakim sensie, ale może w ogóle, że sami Żydzi byli sami winni tak było przez źle 30 lat uczniowie z, a więc więcej matowe wie pan o to by to tu plac przestaje latał, których pan wspomina te lata powojenne są w ogóle tym wcześniej rozmawiano i co ani ani nie pisano wiersze publikacje te się pojawiała pierwsza publikacja PKB po czterdziestym szóstym roku to jeszcze w czasie, czyli w Sevres szóstym roku na pojawiały się artykuły w rządzeniu w tygodniku powszechnym zaraz po tym, zdarzeniu, ale potem szybko zamknięto cenzura działała cenzura też kościół, który tę jakość życia cicho no tak kościół też wliczały się na ten temat i potem był artykuł Krystyny Kersten osiemdziesiątym pierwszym roku Solidarności i potem już się w końcówce lat osiemdziesiątych 80  000 000 zlotym szwankuje, ale goście po osiemdziesiątym pierwszym roku pojawia się Bogdan Białek chrześcijanin i Polakach on podkreśla, że wraz z pastorem metodystycznym TUW odprawia pierwsza ekumeniczna nabożeństwo prze błagalne pojechali tam przegląd przebłagać to jest pewna nieścisłość, bo Janusz Daszuta do Kielc zjeżdżają dopiero w latach dziewięćdziesiątych natomiast 80 są pokryte kilka faktów w osiemdziesiątym pierwszym roku pierwsze nabożeństwo mu pierwsze publiczne wspomnienie o pogromie to było właśnie nabożeństwo odprawione w katedrze kieleckiej przez ówczesnego proboszcza parafii kadrze katedralny późniejszego biskupa pomocniczego z księdzem Czesława Jaworskiego z inicjatywy Jerzego Stępnia obecnego dyrektora czy działa we Wronkach przewodniczącego Trybunału Konstytucyjnego w tamtym czasie wiceprzewodniczącego tymczasowego zarządu regionu i to było w trakcie przerwy między zjazdowe ja byłem delegatem na zjazd Solidarności Jurek to zainicjował i diabła diabłem bardzo uradowany na ten fakt tylko, że jakoś tak miałem dziwne poczucie, że ten tłum zgromadzony w lesie tam w zasadzie nie kierowany współczuciem dla ofiary i poruszony tym haniebnym wydarzeniem tylko żywy zaprotestować przeciwko reżimowi komunistycznemu, ponieważ rozumiano, że pogrom kielecki wybredna kielecka to było to straszne świństwo wyrządzone nam Polakom przez komunistów w następnych latach też pan często mówił, że jak widział pan oficjalnych gości oficjalnych uroczystościach w tym akcentuje się organizować tu miał pan wrażenie, że ci ludzie też przyjechali, żeby odbębnić jak trzeba bowiem tak tak to było to było tak, bo to cały dzień 10 06 . aukcji wielkiej uroczystości w dziesiąta rocznica pogromu w udziałem wice premiera Cimoszewicza Eli Gizela wielu przedstawicieli środowisk żydowskich, którzy przyjechali z całego świata aż 1 w polskich spięty przemówieniem premiera Cimoszewicza w inne w tym maczać palce w taśmę dzięki rzekł mu zaangażowanie Adama Michnika, których nikt nie wie, kto na nakłonił premiera Cimoszewicza do zaangażowania się w całości spra w ja uważam, że wie pan, że tuż po krwawej zamknięta, a właściwie w uroczystość zostały powiedziane słowa przedstawicieli władz polskiego państwa polskiego w miłość to wyraz takiej właśnie ekspiacji to zamyka sprawy przez przypadek następnego roku, czyli za 2 lata znalazłem broszurkę jak myślą o 5 0 rocznica pogromu żydowskiego, bo taka jesień była wtedy Mn i zobaczyłem te zdjęcia tych wszystkich notabli i widziałem, że taniej już się tam nie pojawili w systemie viatoll to było takie olśnienie osiedlający się w wszelka taka celebra formalna oficjalna Sante pamięć o wynosili czemu nie słyszał może do tego wrócimy po chwili przerwy zrozumieć świat Wiktor Osiatyński rozmawia w TOK FM witam państwa ponownie Wiktor Osiatyński rozmawia z panem Bogdanem białkiem rozmawiamy w pogromie kieleckim właściwie od teraz mam nadzieję pamięci w ulepszaniu tych w pamięci o pogromie kieleckim 4 lipca czterdziestego szóstego roku pan powiedział tuż przed przerwą, że po dziewięćdziesiątym szóstym roku 2 lata po 50 lecie czy rok późno pan celebra niczego nie daj żyć trzeba robić coś od Dolnego, że tylko ból po co zrobić na dole bardzo mi odpowiada bojach ludzie pytają co można zrobić, żeby w przepaść Polska, która istnieje między 2 plemionami zza sypać to mówię na pewno nie udaje się to ogólny na Górze są symbole emocje władza Teresy natomiast tylko włącznie można robić na szczeblu lokalnym czy ludzie razem się, że biorą się być coś konkretnego im wszystkim razem potrzebnego zrobić pan zaczął coś takiego robić w Kielcach, skąd się pan co by się było Polakowi sześcienną inni kielczanie tam i kielczaninowi z młodości dzieciństwa, jaki był mord w 2 2 nie potrafię tego poecie to pytanie motyw to jest region nie ma takiej chwili nie wiem po prostu te 6 innych naturalnych przeszkodach przysłona itd my nie jedyna każdy gdzieś nas jest do czegoś posłany no może to tak było nie wiem miałem pojęcia naprawy cel to co wtedy na pewno nie była to jak Kasi jakaś jakiś głęboki Namysł i kończący się decyzją na coś mu się w tej sprawie zrobić znów nam odruch moralny jak to tak zdenerwowało, że odruch naturalny barwnik w co wtedy rower z czasów pana organizować modlitwy marsza upamiętnień dla faktu zaczęły się tego tutaj właśnie wkracza Janusz Daszuta pochodzący także Kia z Białegostoku w jak ja Janusz Daszuta tak nas sztorm metody styczny, który osiadł w Kielcach wcześniej tam zespół pełni służbę wojskową poznał swoją obecną żonę i stąd ta mieści się znalazł nie wiem jeszcze pamięta wycofują się dowiedziałam o pogromie o tej historii w lesie w Szwecji czy Kos trafiliśmy na siebie najechać zaczęliśmy organizować marsze ja jeszcze wcześniej wiele lat wcześniej założyłem takie Stowarzyszenie w obywatelskie pamięć dialog pojednanie i to Stowarzyszenie dziewięćdziesiątych szóstym roku wydało wydaliśmy taki apel do Żydów w Polsce i na świecie taki akt pokuty w aliansie z paliw opublikowała go za Gazeta wyborcza przeżywa zupełnie niezauważony też Henio Wujec Kor zwrócił uwagę i taki ładny ładny ładny tekst napisał także w Gazecie potem nasze Stowarzyszenie się hossy śmiało z tego powodu bo kiedy pisaliśmy w realiach trochę zlekceważy odgrywa, kiedy pisaliśmy startu i wymienialiśmy różne nacje, z którymi chcielibyśmy się jednak jeśli nie mamy jakieś rachunki biorą w prawo do wyrównania do wyrównania dom w dążeniu do wygrania, ale gdzieś jakiś do wglądu do spłacenia tak domówienia pewne sprawy i wymienialiśmy promować się Żydów Niemców Rosjan Ukraińców IT wymienia Romów, a 1 z ze współzałożycieli tego stowarzyszenia mówi Romów nie chciałam mu po moich jazd Fiat panda wielka, że była straszna kłótnia, która kończyła się tym, że Romów ostatecznie nie wpisaliśmy w ten w tym w tym katalogu na, ale to spowodowało jakieś pęknięcie to Stowarzyszenie się po tym, pęknięciu jak wcześniej pobierało upadło i wracam do tej historii zaczęliśmy organizować marsze, ale wiedzieliśmy jednak, że ja miałem świadomość, że ma w działalność wymaga po pierwsze, systematyczności stałości i powtarzalność, a czym muszą być pewne fakty powtarzanym używający takiej metafory, że wie pan, że taka wielka uroczystość oficjalna jest taka, by wzięcie prysznica, ale dobrze wybredny Legia jest codziennie umarza się codziennie mówić w czasie codziennie myć najlepiej, żeby to było jakieś krople, które tam też spadają i cały system i wiedziałem, że musimy wejść muszę wyjść mocno w przestrzeń publiczną na faul na trwałe stąd poza tymi marszami stawiają pomniki tak stawiają pomniki takie ICO ty też to była to była bardzo mili i ofiarom nie różne nawet 1 z pierwszych pomników, które postawią trybu pomniki pomnik to jest element architektoniczny Jana Karskiego stanął w centrum miasta ławeczka Jana Karskiego druga ławeczka na świecie dokładna replika tej tej tej waszyngtońskiej zaczęli wreszcie lokalne replika poza 1 elementem, który był dla mnie bardzo istotnej twórca tej ławeczki pan Karol bandy na profesora ASP krakowskiego szybko zrozumiał, że nie chodzi mianowicie złapany w krypcie dołączona kim był Jan Karski Jan Karski człowiek próbował zatrzymać zagładę emisariusz państwa polskiego to było ważne mianowicie niedawno zresztą był w Kielcach taki dziennikarz francuskiej w tym przed ławeczką, która stoi w samym środku miasta wyjawi wprost tego domu, że plany czy placów w jak tłumaczy temu dziennikarzowi dlaczego, dlaczego państwo chce zakazać nam zabrać, by wchodzą tutaj rodzice dziadkowie z dziećmi chodzić pytają o tym, kim jestem pan, a co jest napisany po co to znaczy zagłada i Weyssenhoff tłumaczy stale edukuje o tak z niedowierzaniem słucha dokładnie w tym momencie podchodzi starsza pani 3 czteroletnim po czteroletnim kopczykiem dokładnie rozmowa z przeglądem w Tychach, a k w w pojeździe w pierwszych marszach brali udział tylko przekonani, bo rozumiem, że w późniejszych już nie tylko przekonać w pierwszym dniu marszy to było nas takie przekonanie jak pan mówi to było nas 4 osoby reszta to były dziennikarz czy w ogóle było 10 osób jak Janusz mój brat syn nie większością 200 osób w wy dziennikarze, ale to był to wy tamto od początku nie było dla mnie istotne dla nas jest z początku szerszą przez długie lata działali nie formalizm z tej naszej działalności, gdy sprawca pobicia było postawić na te wiedziałem, że musi mieć konto, żeby się zebrać pieniądze na kupno tego nic jakoś tam organizację powołaliśmy właśnie staje się imienia Jana Karskiego, ale to nie było istotne ilu nas się w ważnym było, że informowaliśmy wszystkie media do tego tego dnia o tej o tej godzinie ruszamy z tego miejsca w to miejsce i ludzie wiedzieli o nich myśli już myśli przyjechał w pierwszym marszu uczestnicy Staszek Krajewski wtedy w tamtych czasach bardzo aktywnych działaczy gminnych żydowskie warszawskiej obecnie razem ze mną współprzewodniczącym razem polskiej rady chrześcijan, że i przechodziliśmy są w domu Planty 7 na cmentarz żydowski do grobu ofiar i trasa wiedzie także przez taki duży skwer przechodzimy koło ławki, by wytrzymać opowiada Magda chce pieszego marszu, na który siedzi takich 3 obywateli leczących się tam trunkiem jakich ta Janina należyte wszyscy byliśmy tu w przyjaciółkach w typach i Anita zbliżyli nas od stóp do dodatku do czubka głowy prawda zobaczyli ten jest zerwać się na równych na ferie wiceszef w ich postawie ciała nie ma nic agresywnego raczej wywalić mijamy się z nim 1 z nich do nas mówi niech będzie pochwalony Jezus Chrystus wierzę, że będzie dla 3 tys trafia on zobaczył wielkiego pisarza kim jesteśmy w Wenecji w taki obraz wciąż nas jakoś przywita przywita w latach wojny najlepiej najlepszym dla giganta jak Jan co będzie lepsze, lecz lepszej i przez te wszystkie marsze było tyle nigdy nie zdarzy się żaden przykry incydent wprost przeciwnie kiedyś przechodzimy na coś im policja w nie dopatrzyła i musieliśmy się zatrzymać nie zatrzymała ruch samochodów musieliśmy się zatrzymać przy przejściu, żeby przepuścić samochody w i podjeżdża samochód zatrzymuje się na naszej wysokości idących w marszu było nas już znacznie więcej wtedy by to zresztą kolejny marsz samochodów wychyla się młody człowiek i krzyczy w naszym kierunku nie bójcie się jej macie prawo być tutaj jesteście u siebie i pojechać bardzo piękne o filmie, o którego zacząłem szum niezwykłe sceny zarówno w Izraelu i w Polsce dyskusji rozmów na temat pogromu na temat tego co w po pogromie tam były takie sceny, gdzie ludzie próbowali zakrzyczeć właśnie pogromu obecnie ani kieleckich coś takiego dla mnie wstrząsające było to jak pan uciszał wolniej niż ich tylko tych, którzy chcieli ich uciszyć, kiedy pan mówił wielokrotnie, że każdy ma on prawo mieć swoją opinię każdy ma prawo być wysłuchanym ja oglądając ten film odniosłem wrażenie, że właściwie to możesz kluczem do jakiegokolwiek pojednania czy do jakiegokolwiek porozumienia, żeby dać drugiej stronie niezależnie od tego jak wydają się bronić obce i z dania i przekonania wypowiedzieć się wysłuchać pod warunkiem, że nie używa przemocy ani nie wzywa przemocy czy też panować tam, gdzie Wolfganga całkowicie się pan też podstawowych fundamentów wie pan to jest dla mnie było wielka lekcja, kiedy ja zacząłem się wsłuchiwać to właśnie ich tam chyba nawet to spotkanie było takim przełomowym zarejestrowane przez twórców tego filmu w trybie nas kobietach w masywie przypominana mówi, a moja rodzina zerwała w morze to prawda, że prawda nie wiem to to nie jest istotne natomiast ja po raz pierwszy wtedy jak zacząłem słuchać, a może to było to spotkanie możemy nie wasz wywiad zawsze się wsłuchiwać Włosi byli też nie myśleli tak jak ja nie mieli takich opinii i nie mieli takiej wiedzy mieli inną wiedzę to ja ku uświadomiłem sobie łatwo jednak mam namyśli ludzi i myślących tak jak ja wrzucamy wszystko 1 worka w tym worek, pod którą antysemity stylistyki w prosty Volver wszystko bowiem ich rzeczy są zatem jest, owszem, swawola, ale także ignorancja, a czasami ból lęk lęk no tak to on ruch się bardzo różne rzeczy i stale je jak do siebie wie pan jest taka legenda o świętym Krzysztofie prawda, który tam walczył z różnymi ludźmi i wysoka legenda zakon przejeżdżał przez przekraczał konno brud w i spojrzał w wodę i zobaczył swoje odbicie od oblicza i zobaczył, że jego twarz niczym się nie różni od tych ludzi, których zwalczał i wyznacza sobie też świadomie, że w tym swojej zacietrzewienie w Jasieniu różnie wcale od tych, którzy mają zupełnie inne zdanie niż jaj, którzy próbują próbują mnie zwalczać, skąd pana zdanie często i wypowiadane czy to w rozmowach czy też w filmie, że każdy ma prawo do swojej prawdy tak drogie, żeby nikogo nie oskarżać ich słuchać zrozumieć i razem pójść czy to oznacza, że w marszach n p. idą razem zwami ludzie, którzy uważają, że to był ogromny beczki albo, którzy uważają, że to Polacy nie są winni, a tylko oni też druga wymaga tak przez długie lata dopóki żył brał udział w takim ksiądz bardzo w inny bardzo zacny człowiek bardzo popularny w Kielcach twórca różnych tam inicjaty w takich charytatywnych, który był absolutnie przekonani, że pogrom to była to nie być radnym po bramkach to była zbrodnia polityczna mord polityczny i kto wie czy nie uczyniony żydowskimi rękoma a, ale on się ze współczucia dla tych ofiar jak zawsze prosiłem jeśli tylko uczestniczył aż do ZUS po śmierci w zasadzie uczestniczył chyba we wszystkich zawsze go prosiłem o aktywny udział w modlitwach i on brał na tak tak bardzo różnimy się w bardzo różnie motywowani mówi pan, że celem właściwie jest pojednanie się krucha niż krucha jest dla ponad 2 × godności taki sposób skrucha przekłada się nowej produkcji no wie pan Jan wernisaże myślę, że to, że pełna godność PL prawdziwa go na wynik wypełniania niepełna zwolnienie to pewne nie ma takich pojęć w zakresie jest niepełna bez, dlaczego o tym, że godność człowieka na to jest także pełną świadomość tego kim jestem bez bez maskowania bez ukrywania i pełna zgoda na to jaki jestem, a bez skruchy nie wiem kim jest wyrwano ja myślę, że ich, że nieruchomość, jeżeli ich to udaje kogoś innego, jeżeli wiem kim jestem to pewien, że ma mało dotarł bowiem powodów tego mam też powodu do tego, żeby siebie dumny, ale też mam takie powody, żeby nie widzi siebie do tak, że jest on chowa się z z czynów wzniosłych, ale także i swoich czynów bywają wzniosłe, ale także ministerialną co, jeżeli ma pełne zrozumienie otwartość na swoją własną naturę w ułatwień przyjąć także złożoność natury innego człowieka chce pan ma właśnie w ramach tej godności w ramach 3 ruchy pojednania właśnie ta część Polska, czyli część, jakby poruszenia polskiego sumienia niejako potomków sprawców tylko jako ludzi o pewnej wyschnięte niepełnej tożsamości i Kulpa czym Polacy nie płakaliśmy wszystkich naszych zmarłych czy tylko niektórych płakaliśmy i szef płaci z wielką siłą jest potrzebne tak pan przykłady, że płaci po powstańcach warszawskich zamienia się 1 sierpnia na cmentarzu w awantury polityczne, że właściwie w obliczu Tadek od tragedii jedyną formą kontaktu z samym sobą spółka szuka tak jak tak jak to jest mój wkład ci wszyscy zmarli opłacani to są właśnie Żydzi to są ci, których uważamy, że oni są cenni niż my giniemy Kalemby to jednak byli obywatelami w Kielcach tak tutaj w instytucjach, by w 2 Walia myślę, że Wulff 1 z takich ważnych rzeczy w lesie w Kielcach dokonała jest to, że prezydent miasta, które od lat uczestniczy w tych uroczystościach o nim mówić Polacy Żydzi, a mówi kielczanie zabili kielczan w 2 zbrodnia bratu Wojciecha w la ty śpiewasz i że to jest bardzo ważne świadomość, że osoba prawna bratowej w, czyli że nie mamy o nich tylko my my to memy taktycznym to jest inna proszą też pełna trafnych za co współcześni mieszkańcy Kielc są odpowiedzialni nie są odpowiedzialni za pogrom no tak to obraża pamięć reprezentuje co zrobić pamięć o światowym w pamięć o tak, bo to za i ta pamięć to oznacza, że nie koniecznie historyczną wiedzą co do faktów ich kolejności ich następstwa tylko umową program nierzadko myślałem o pogromie kieleckim nie po fakcie historycznym jak po fakcie moralnym, który wymaga od nas ode mnie od każdego mieszkańca Kielc od każdego Polaka od każdego chrześcijanina katolika ustosunkowania się do tego czy jakie mam do tego stosunek jak się do tego stosunek, ale czy znajduje w sobie współczucie czy znajduje w sobie współczucie dla ofiar czy znajduje w sobie współczucie dla rodzin ofiar do całej tej społeczności no i co z tego wynika dzisiaj jest to tak to jest moment w tej początku naszej rozmowie pan profesor zaczął czy to się może powtórzyć tak to się może powtórzyć my jesteśmy wrażliwi na jedenastkę trenujemy na takie rzeczy, kiedy w podręczniku do katechezy pojawia się krzyżówka, a i zdanie powiedział pan Jezus realizowano też jesteśmy odpowiedzialni chciałbym na tym, by dotrzeć do porządku dziennego, żeby natura 2, a zacznijmy może na chwilę do tego, że chciałby jeszcze wrócić, ale to co pan znalazł przy pomocy oczywiście wielu innych ludzi, ale jednak pan tu zapoczątkował jako pojednanie jako środek pojednania Kielce w Polsce słynęły ich symbolem pogromu Karaś są właściwie symbolem pojednania z miast jest pani Kasia antysemityzmu w całej Polsce i mówi pan, że nie ma czegoś takiego sprawy żydowskie Koszuty sprawą Noll cykli chemii, ale lęk bezradność miłość samotność to znowu stać się już w meta słynna wspierać człowieka i tylko Żyda Polaka nie tylko Polaków tylko w ogóle ludzi tak tak tak to dość dokładnie w wokalistę do tego sprowadzam z dnia, żeby przede wszystkim, żeby wszystkim uświadomić sobie, że pan to jest tak po prostu doskonale zna tę tezę tę słynna fraza z opowiadania Malika z mBankiem dziecko pyta mamo Zabij Żyda czy człowieka to jest to właśnie, żeby myśleć o ofiarach 4 lipca 30 06 . roku jako zamordowanych ludziach i żeby też sobie zobaczyć od odkryć swoje własne człowieczeństwo, żeby czuł się człowiek spotyka się wiekiem przede wszystkim człowiek z człowiekiem tak w ludzkim cierpieniem empatia nie jest co prawda w tym ten fundament moralności w ale na pewno trudniej być moralnym człowiekiem nie mają z empatii są w Tarczynie, odkrywając człowieczeństwa w innych ludziach kimkolwiek byli nawet jeśli są naszymi największymi rzeczywistymi wrogami nie urojonej miar rzeczywistymi problemami są takimi samymi ludźmi jak my tu teraz mam pytanie, który cały czas nurtowało, kiedy czytam pana wywiady, jakie oglądałem film czy to co pan zrobił nadaje się do innych spra w i problemów nienawiść przepaści konfliktów i uprzedzeń tylko treść to samo uczucie palenia jak sobie znajduje miałem taką w stawie przyjechałem do Warszawy w ich tylko wyszedłem z dworca centralnego jakaś młoda para zaczepiła się co jakiś tam kłopocie czy mógłbym wesprzeć finansowo dałem pieniądz przez 7 parę kroków dalej znowu ktoś zaczepił pedałem pieniądz 7 dalekich de ich dochody do swojego domu i podchodzi do mnie mężczyzna z butelką piwa i kryjący pije piwo owej woli zmywak do pana przepraszam, o czym mówi pan ja do niego od odmów kanałem opryskliwy coś mu powiedziałem już w 3 4 miota się zatrzymał wyrzucą butelkę takim łagodnym spokojnym tonem mówi w porządku bardzo pana przepraszam, ale nie musimy tam odpowiadać na złości się straszny zawstydzi jak pan i to oczywiście, że to jest strach przed to wszystko wymaga od nas takiej głębokiej uważności na to co się w realia tamtych latach, ale jeżeli mamy 2 walczące plemiona to gdzie i w jaki sposób można może Białek wejść z poprowadzić razem z marszu albo spotkać się razem się bronić się nie rzucali nasze pierwsze wysłuchali czemu można dziś takich znaleźć miejsce spotkania na kilkanaście ja na pewno nie mnie nie nią miałby wejść coś takiego jak Marek Edelman to ja mówiłam 1 i naprawiać utarg Marianie sam naprawiać ja nie sam naprawiać tory to ta przygoda moja w cudzysłowie przygoda czy podróż tym kielecka to jest coś na tym sam jeśli ktoś, by mnie zapytał co można było w takiej sytuacji zrobić to co to podstawowa rzecz zobaczyć powiem tak bardzo trywialnie na rok wydaję bez ich uświadomić, że nawet największy wódz ma taki moment, kiedy MFW Gudzowaty świat wali się na głowę no i zobaczyć w drugim człowieku hamuje nawet największy urok drugiego człowieka to jest po prostu ten człowiek przeżywa dokładnie to samo nawet jeśli on sam przed sobą tego człowieka chowa i nawet jeżeli sam Howard Webb, że kwoty należne mu żona go prześwietlić znaleźć cokolwiek dialog zaczyna się od takiego momentu w, kiedy Francuzi to można znaleźć w 2 i internecie taki jest to się nazwach lasy zbilansować Francuzi zrealizowali taki próg projekt pod takim hasłem ani by odwiedzili kilkadziesiąt krajów świata już w różnym ludziom w różnym wieku płci statusu społecznego zadawali te same pytania o szczęściu miłości śmierci zagrali tak od Boga sens życia i pamiętam do dziś jest mocno pamiętam wypowiedź starszego mężczyzny 50 par letniego, który mówi tak najszczęśliwszy dzień w moim życiu był wczoraj w Siemczynie kilka godzin na lotnisku i siedział koło mnie mężczyzna w moim wieku zaczęliśmy rozmawiać z pierwszego zdania było dla mnie jasne, że niewiele nas łączy rozmawialiśmy wiele godzin na koniec rozmowy liczę, że nic nas łączy te jeszcze czy ta dotrze, bo poczułem Bożą obecność padliśmy sobie w objęcia ściskali śmiesznych małżeństwa z różnic łączy, a ja jestem mówi ten mężczyzna ortodoksyjnym Żydem w Dukli na moim rozmówcą był muzułmanin z Palestyny dywan alejek i dawać niż spotkali w człowieczeństwie przerwano po filmie powiedział pan nie tak głęboko przerosło znalazłem zapłacili straszną cenę takiej wewnętrznej dewastacji krzyża byłem nie musiałem go wynieść chce pan o tym, mówić czy pan to zwolnienie jak już to powiedziałem w zakresie, ale to prawda Ania myślę, że drużynową faktach historia miała w olbrzymi wpły w na moje relacje rodzinne i moimi przyjaciółmi była też pan temu towarzyszyło bardzo pan jest taki piękny poemat idiota od tych 3 królach, którzy się tam wybrali potem wrócili do siebie i tej ogromnej samotności po powrocie do swoich krajem, kiedy ani nie nie mogli się skomunikować ze swoimi bliskimi, by je znali języka, w którym mogliby opowiedzieć to, czego doświadczyli ja nie znałem tego języka chyba do tej pory nawet go nie poznałem nie umiem opowiedzieć tego co się wydarzyło w zemną w środku wtedy, kiedy coraz głębiej wchodziłem w to tragedie 30 06. roku i z tym wszystkim co było z tym związane wtedy, kiedy zaczęły się spotykać z socjalistami z tego pogromu w kinie radziłem sobie z wójtem, który we mnie narastał ze złością, a także jest ze smutkiem rozpaczliwą no to jest chyba pierwszy raz widzę, ale mam wrażenie, jakby to, o czym też sam powiedział, że kiedy pan doszedł do głębi własnego smutku, a pozwoliłaby ten skutek wypłynął do naszych sił pokoju i uspokoił wnętrz w latach matematyka chemia nie znam pana czy się wrażenie, że mamy wszelkie wewnętrzne w niesamowitym wewnętrznym spokoju w tym ochłodzeniu spokoju woli jest stawka, jakbym to przestałem się sam ze sobą bawić się w system się buntować czekamy tylko niecałe 2 min, gdy chcę pana zapytać dziś przy Planty 7 9 z Instytutu kultury spotkania dialogu tak którymi chronić konferencje wystawy debaty w kasie nie boję się ten proces pojednania z zagrożonych w 20 1 5 roku rok temu odbył się kontr marsz Instytut Pamięci Narodowej wznawia śledztwo w Wysokiem pszczoły w Polskim rządzie mówią, że tam nie było żadnego programu przedstawiciel ruchu społecznego imienia Lecha Kaczyńskiego ONR -U i fundacji odzyskaj naszą historię domagają się zmiany uzasadnienia w części mówiącej o antysemityzmie mieszkańców Kielc czy koszeniem powieszenie gen broni też nie zatrzyma mienie w 2 funty tutaj zawsze krucha to jest to zawsze było kruche jest krucha i będzie kruchej chyba na tym to wszystko polega w 2 2 5 lat temu rzucano we mnie dramaty bomby podkładane pod redakcję wypad tak, że tak teraz jest spokojnie ta demonstracja, której pan mówi ja się dziwię żona od pierwszej raz była wtedy dopiero wtedy śledztwo i przeniesienie w 2 i nie wznawia bo, bo nie ma podstaw do tego musimy się nowe dokumenty nie ma żadnych nowych dokumentów traci ludzi w Lotto wystąpili oni zawsze mówili to samo to nic nowego w Skrze ponadto jest w sumie dla mnie niezwykle niezwykle ważna rozmowa spotkanie był pan, że pan pewny tego, by nie chciał, ale ja to bym chciał, żeby on był prezydentem mojego państwa z tym właśnie stosunkiem do ludzi do innych z tym brakiem złościć czy uraczeni miłości do szkół moim rozmówcą był pan Bogdan Białek bohater filmu przy Planty 7 9 człowiek, który rozpoczął proces pojednania w pamięci o pogromie kieleckim przypominamy, że w dziewiątym ma 1 5 grudnia będzie w Warszawie festiwal filmów dokumentalnych Watch Docs i w ramach tego festiwalu będzie ten film pokazywany dziękuję panu dziękuję bardzo dziękuję państwu dobranoc do suszenia za tydzień kolejny rok ci zrozumieć świat Wiktor Osiatyński Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ZROZUMIEĆ ŚWIAT

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!