REKLAMA

Hałas, jazda pod wpływem i ciężka praca... O warszawskich dorożkarzach Karolina Głowacka rozmawia z Karoliną Gańko i Łukaszem Lubryczyńskim

Studio Plac
Data emisji:
2017-07-24 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
18:38 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
audycja z cyklu studio plac drodzy państwo codziennie ulicami Warszawy przejeżdżają setki tysięcy samochodów ale zanim to się pojawiło słychać było kiedyś kiedyś turkot kół dorożek jak wyglądał świat dziewiętnastowiecznych dorożek w Warszawie wiedzą najlepiej autorzy książki dorożkarskie warszawski w dziewiętnastym wieku Karolina ganku i Łukasz Byczyński dzień dobry państwo inżynier, a jeszcze dodam, że książka była nominowana w tym roku do nagrody Rozwiń » literackiej miasta stołecznego Warszawy w kategorii edycja warszawska, czyli 1 9 stulecia to epoka dorożek w Warszawie tak zdecydowanie 19 z dziewiętnasty 2 k jest, że przedłużony troszeczkę od wieku osiemnastego od tak naprawdę od 1 70 0 pięćdziesiątego siódmego roku w naszej książce dot w roku 19 14 ale czego ten 1 70 0 siedemdziesiąty siódmy rok 2 40 rocznica wprowadzenia na warszawskie drogi elektryki fiakrów to było takie początki prekursorzy dorożek dlatego od mocnego tematu zaczęliśmy się w minionym do Rożka to jest to co, bo to niby wiemy, o co chodzi, lecz to się różnie jakoś od powozu czy Tesco samo czy to było bardzo precyzyjnie określone czym jest dorożka precyzyjnie nie było chciane my mieliśmy z tym nawet czasu podkreślamy, że był problem, że chodzi o definicję nie sprawdzaj słownikach dorożka jest po prostu powóz konny przeważnie na rok 2 konny przeznaczone dla 2 do 4 osób czy przewóz osób na przewóz osób w najbardziej na tym bagaży też będą pełnić, ale jest głównie nastawia na przewóz osób i charakteryzuje się tym, że jest najmu, czyli że wynajmuje się taki pojazd jest taksówka ani prywatne ładnie dla rodziny bądź na kursy jesienna dla drożej, bo charakterystyczne to, że one miały rozkładaną buda, czyli taką budę prezentowaną no oczywiście no cała kwestia była unormowana krzyża przed numery były nadane prawdy dla każdego pojazdu, że powożący musiał mieć wykupić konsens od Rzymu wprowadź nagle taki, który zajął licencji aktywem dokładnie natomiast, jeżeli chodzi o rodzaj pojazdu, jaki był używany to tak naprawdę głównie w jak oglądamy te zdjęcia dziewiętnastowiecznej z drugiej połowy dziewiętnastego wieku ilustracji zdjęcia najczęściej jest taki rodzaj pojazdu jak Victoria 5 miliard to są takie powozy was właśnie, które były takie czasy proszę ładnie prezentują one pasażerowie siedzą naprzeciwko siebie elegancko dostojnie na początku bez błotników to pojazdy wygląda 1 rzecz House, a na 1 ważnego najbardziej aut się, ponieważ na początku nie było ogumienia na kołach instant turkot warszawskich doradzał w latach były o angaż byłby okazją, by tak to trwa też wyrok końcówka wieku dziewiętnastego, czyli morze hałas na dzisiejszych ulicach nie jest aż tak duży w porównaniu z tym co się działo w grę zdecydowanie inna pewne nawet niż obecna dorożka wezwie przejeżdża czasami turystycznie from Miles przez MF jeszcze gdzieniegdzie bruk czy poprzez ulice warszawskie to co ci wódka to kogo było stać na dorożkę to było tylko dla tych najbogatszych czy można byłoby z wyciekiem mieszczanina, na które musi wskoczyć szybko z 1 punktu do drugiego i stać go na jakąś tanią dorożkę dorożki raczej właśnie były przeznaczone dla klasy tak z ówczesnej klasy średniej życia, bo drobnomieszczaństwa bogaci rzemieślnicy inteligencja ówczesna też lekarzy nam się właśnie arystokracja, by właśnie bogaci kupcy czy Czech załata finansjera rzadziej korzystała z dorożki to raczej była ich taka fanaberia ich stać było na powozy, więc jest dojrzała Malina nie używać takich na dmuchanych pojazdów na tym znało taka najbiedniejsza prawa tak dla serwerowni cię n p. na to i znowu nie było ciasnoty koniec święta zdarzało się, że jeździli tymi dorożkami, ale raczej raczej nie mieli na to pieniędzy względu na niskie zarobki i korzystali z innych form środków transportu jak przedtem nie było sypane były zdecydowanie tańsza co to takiego mnie głosy to był można powiedzieć konkurent najmniej 1 z największych konkurentów dorożek to były powozy tak jak można powiedzieć się małe Current do 1 0 osób przewożące dacią tu busiki takie bramki jedno nie do Chin nie do końca, bo to ów przypominał kształtem szybko karate bon na pewnym widzimy na ilustracjach dziewiętnastego wieku podpisana była trasa one miały w nim wóz miał określone trasy n p. dowoziły do z ogrodu Saskiego załóżmy w jakiś konkretny Miss Warszawy miał określoną trasę i do 1 0 osób mieściły się najbardziej tak dyliżans Amelia jak przypomina on jak się Jagna kursują z a na jakiej trasie i 2 osoby go obsługiwały powożący i taki konduktor, który pomagał wysiąść sprawdzą bilety tak, bo autobus kształtem to już zupełnie inaczej na start, ale jeśli chodzi o formę pomysł to dokładnie to samo najsilniejsza komunikacja miejska klasa średnia 3 zaliczka dorożka najbogatsze je z własnym powozem teraz swój kierowca i swoją limuzynę z Dąbrowy nikomu nic nie wymienia ale jakie były drogi, by pani powiedziała o tym, że to był kłopot ze mnie jak nie było ogumienia aż Tur kota o bruku, ale też czytałam, że bruk ciasto było zastępowane jest lekka asfaltem co nam się teraz nie wydaje, że rzeczy zawsze był tylko Brugia chcemy zrobić historyczny triumf Krakowa na ulicy jak to było czymś w błoto było w Warszawie to zależy, na który okres spojrzy na nową początkowo takie ślady było błoto i raczej przeważał przez większość dziewiętnastego wieku te kocie łby pod koniec faktycznie pojawi się asfalt, ale zasady też był problem osiedla Drążek, bo źle podków te konie one często sobie zerwał ścięgna na tych na asfalcie widziałem go ze śliską czy coś trwałego lub innych często też był problem ze złem plotkowanie w ogóle kolei Mondo nowe Towarzystwo opieki nad zwierzętami podnosiło problem właściwego opodatkowania kopyt Końskich i chyba dlatego dochodziło do wypadku, zwłaszcza że krzyż był koniec też często były przeciążone nadmierną ilością godzin spędzonych przy przewożeniu pasażerów nic się jak zwykle tutaj też nic nowego czy bardziej błoto i dróg asfalt pod koniec 2 1 z Krakowa jest zdecydowanie tylko te główne arterie granaty główne ulice takie właśnie jak marszałkowi zna jak część Alej Jerozolimskich na to nowy świat krakowskie Przedmieście to one tak leci szybciej zmieniały tam tak samo jak latarnie też montowane prawda na tych ulicach żonę, bo takie bardziej priorytetowe dla miasta te boczne takie ważne, żebyśmy się przeniesieniem w rejon woli tam tak drogi przecież na to była taka ulica tam stały wielkie rowy jak tylko pada deszcz Peterowi wylewały tam praktycznie tam przejście nie dało to trzeba rzeka taki, który wyraża go obrazami przyjeżdżać tak też było ogrodowych opisane znalezione jakiś fragment opisów jak woda płynęła jak i niczym rzeka na ulicę, ale ja też nawet królewska, które są ulica taką dosyć już wydaje się nawet wówczas była dosyć taką popularność przy ogrodzie Saskim daleko przed i tak samo było też wylewała i często była zalana i właśnie poddasza był problem z przemieszczeniem naj wtedy był przymus korzystania z własnego powodzian bez porażki z ja nie mogę się powstrzymać boje z nadal mamy taką ulice Warszawy, która często przy odrobinie silniejszym deszczu staje się rzeką i jest to ulica Bałtycka nazywa się morzem Bartecki filmowych chętnym ja szukam po prostu połączeń między historią współczesnością gdzieżby tutaj mówić o złośliwość, że jakaś klątwa dorożkarzy, bo właśnie w dwudziestym wieku właśnie dorożkarze takich ulicach pomniejszych uliczek odchodzących od Bałtyckiej właśnie zamieszkiwali pogłówne 1 z głównych skupisk Kuźniar prezes Dorosz karnie miejscami do matury można tę okolicę właśnie serdecznie pozdrawiamy czy były zasady ruchu drogowego i stają ustalał były zasady ruchu drogowego powinno się jeździć prawą stroną ulicy oczywiście to też nie zmieniło od lat, jeżeli chodzi o takie regulacje z umiarkowanymi schowany tak byłem zdenerwowany, że jeżeli tak spokojnie politycznie, jeżeli było n p . by pieszym przemarsze straży pożarnej dziś obchody to wtedy nie można było przejeżdżać pod ziemią rolnicy i można było przewozić też dorożką pasażerów w Tęczy trudnych Żydzi ważna w inny gość nulla est, tak więc zakaz przewożenia zmarłych newralgicznym datek każdy miał monopol NATO, aby zawładnęły także urodę i dokładnie zakład pogrzebowy, który miał się tym zajmować teraz dorożka był zakaz i to od powtarzano, więc nieraz wydają się, że złamano ten przepis, dlatego że taniej było po prostu ją było rano musieli oferować konkurencyjne ceny najzwyczajniej ich też że, choć położenie dorożką i zasad ruchu drogowego to też można było powoli się od na początku wieku dziewiętnastego i mając ukończone 20 lat tylko mężczyźni później zmniejszana ten wiek do 1 8, czyli tak jak dzisiaj kobieta też pozwolono kobietom nie wywołuje kobiety nie mogą wozić go 1 przypadek ja rozumiałem tej książce przypadek Antonina Andrzejewskiej pierwszej do mieszkanki warszawskiej, która dostała pozwolenie na położenie dorożką, ale też przez rok powoził nielegalnie może n p . w ukryciu męskiej dumy też, że realiów lat gry swojego męża, choć jego nr. 1 później zdała swój wiersz palono tym wiedział czy on wiedział aha Onufry nie mógł pogodzić się w natężeniu od nas była historia mandaty nikt też wlepią mandat dorożka rząd czy to nie była aż tak rozbudowane modele mandaty były kary pieniężne za mała jest właśnie przestrzeganie przepisów ruchu drogowego za pozostawianie nawet dorożki miejsce ruchliwe, ale albo, by można było parkować z miejscowym tarasować ruchu tak nie można było wymienienie to takie przypadki zdarzały najczęściej przy ulicy niecałej Newton był atrakcją była karczma dorożkarskie i często tam zostały podjeżdżały dorożki zostawał zostawiała niechlujnie pozostawiony pojazd dorożkarze, iż się napić, bo później oczywiście realne były związane z tym problemy ruchu drogowego MSW nie mogli przejechać na swoją drogą można było prowadzić dorożkę w pod wpływem czynnie nie można było, ale ton bomb nie przestrzegane niestety na tym, że ten zakres kar jest dużo większym niż twórca win, ale presja zawsze skazani uległość policji, czyli za stawianie oporu też czasem zdarza po 2 na warszawską wiedeńskim szczególnie wniosek o cnotach tam było największe na to na czym najwięcej można było zarobić, bo mówiono, że spodu normalnie tak wg taksy jeździło się za 20 3 0 kopiejek zdarza się też tak Fausta to taryfa przejazdu Roszkowskiego ustalała też nasi przyjechało 6 0 w nocy przyjechało się z bagażem czy nie, więc też różne kwoty okazało się to, bo 20 3 0 kopiejek, a spod dworca Warszawskiego gdańskiego gnieździło się pani za rubla pierwsza kwestia druga tam był duży ruch choćby jak przyjeżdżał podział NATO większość osób, które się dla pasażerów działo się przemieszczać właśnie tutaj po Warszawie i z tego względu w spalinach tutaj starano się zaprowadzić porządek, żeby doraźność nie należały nie przepychały się prowadzono taką zasadę, że policjant carskiej, który tak właśnie żandarm carski zbierał marki czy numery właśnie tych dorożek i oceniając zamożność pasażerów, którzy wysiadają wręcz intymną dlatego żem taka sama wychodziła z numerem wykrzykiwała, że numer dorożki dane i ona podjeżdżała, żeby zabrać porządek, ale nie zawsze ci dorożkarzy na to godzili naj dochodziło do różnych stać tam oni między sobą też wyzywali nawet przepychali się na jak policja interweniowała tu bardzo często też wymyślali policję za 4 byli karani i mule Zakrzewska groźny, bo oprócz kary pieniężnej były też kary aresztu n p. w warsztatach też zdarzały takie kary, a do połowy wieku to nawet były kary wymierzane kary cielesne czy osiedla dla woźnicy dorożkarskie za pochodzącego mogła być kara chłosty za kazanie przypisywany inny niestosowanie niektórych wymierzona przez konia w zemście w 2, a dla konia też Karan to znaczy jeśli źle był traktowany czy tak w ogóle jeżeli, jeżeli przy uważano n p. to najczęściej w ogóle myśli mieszkańcy Warszawy jak zauważyli, że się dorożkarze źle obchodzą scanii na tym nie zgłaszali to właśnie dała do policjantów mieli ówczesnych i były karane są to były brane pod uwagę, że ciekawe, ale jak panom opowiada o tym, że pod dworcem dochodzi do różnych przepychanek tak dalej no to proszę wybaczyć to właśnie wszystko przekłada na współczesność to teraz pod naszymi dworcami jest tak, że 1 czy 2 korporacje mają swoje taksówkarze mają swoje miejsce, a inne to dziś chyłkiem muszą się inny ustawiać czy dorożka Rzym włoscy Gillette korporacje kij zbiorcze firmy jak to było jego korporacji można powiedzieć przedsiębiorstwo Drążkowski, czyli w zasadzie biznes prowadzony przez 1 osobę, która posiadała kilka kilkanaście czy takie nawet Jan ziemi łukowskiej ich pra w prawie 100 do Rożek co ja mam pieniądze mam powozy wy przychodzicie do mnie pracownicy możecie pracować, ale pracujemy dostajemy jakąś pensję określoną przydziału owsa, a to też właśnie nad morzem mgr. Grecji woźnice dorożkarskie czy zarobić, ponieważ zdarzają się przypadki, że oni, dostając n p. w określonym worek owsa dla koni odczytywali troszeczkę mniej zwierzęciu dawali mniej, a sam sprzedawali resztę dadzą zarabiali dodatkowo i znowu mam porównanie z dnia, gdy paliwo, kiedy się teraz sąd rzymskie prezes inne mierniki, które sprawdzają Harold zdaje się, że zdarzało się często w przypadku przewozów takie się jednak dużo odległy, że kierowcy uważali, że można trochę paliwa w inny od lat się już sprzedać, czyli było coś takiego jak przedsiębiorstwa, a jak i jak to wyglądało, że powiedzmy Yachts chciałabym, żeby pod moją kamienicą dorożka była za 10 minut uda się jakoś się zawołać czy trzeba wejść po prostu poczekać pomalować określano stację dorożka aryjskie i raczej o takich takim zawołaniu po prostu zlicytował to nie spotkaliśmy się z takim opisem, aczkolwiek aczkolwiek, gdyby jechała wolno dorożka faktycznie, bo ona to 2 80 0 siedemdziesiątym pierwszym roku były wieszane chorągiewki, które sugerowały czy dorożka jest wolna zajęta najmu jak była wolna można było krzyknąć zajeżdżali machnąć dorożkarze ją wtedy mógł tego pasażera przewieźć, a poza tym to jednak stać dorożkarz hipoteki głównym miejscem postoju dorożek i tam faktycznie można było znaleźć wybrać nawet można też było najazd rączkę, bo n p. do ślubów Deja właśnie był orszak ślubny to często, o ile para młoda to raczej wynajmowała powóz w kantorze najmu powodem był też były takie kantory dziś taki bardziej nam się to goście właśnie bardzo ciasnej hali dorożkami myślę, że wtedy oni zamawiali wcześniej dorośli ustalana dorożkarze się, że na ten dzień po stanie są przeznaczeni właśnie dlatego Przewozy w teście na koniec 1 rzecz trzeba, bo on mógł tak sobie myślę, że kiedy patrzymy właśnie na ilustracje przedstawiające dawną Warszawę dorożki elegancja to nam się wydaje, że to musiało być tak wspaniale naraz doszliśmy do wniosku, że był potworny hałas jak trening drewnianymi kołami po kocich łbach przemieszczała się dorożka z dorożką drukiem iPad druga rzecz jest taka my narzekamy na spaliny, a czy przypadkiem od tych licznych koni, które są cudownymi zwierzętami, ale biologicznymi inne istotami no cóż czy nie zostawiały za sobą nieco zapachu nie zostawiały za sobą i ogólnie Warszawa dziewiętnastego wieku to było dla mnie nieprzyjemnie jest bardzo przyjemny zapach, więc reguły myślimy chyba mieszkańcy byli przyzwyczajeni są ogórki występującego o zwrot ku, a gdzież tu było notowanych we wspomnieniach ktoś narzekał na to czy coś w grze z referatów ma Gazeta Gazeta ówczesnych mu samo tyski wania no bo stacje narciarskie najczęściej lokowano w miejscach, gdzie był największy grupa odbiorców tego w tej usługi prawne czyli gdzie mamy, więc bardziej liczna pasażerów, czyli takich miejscach centralny naczytałem najczęściej jakich miejscach użyteczności główne gmachy użyteczności publicznej albo lechiści rogi najpopularniejszych ulic rond też tam mieszkali naj bogatsi mieszkańcy Warszawy mają oni narzekali, że właśnie ona jest, że odór z tych stacji dorożka i szczególnie że nie zawsze dbano o higienę tych stacji czyli dlaczego wysprzątano potykania dopiero był taki pomysł, bo w latach dziewięćdziesiątych się pojawił, żeby stworzyć takie stacje dorożka z 2 wraz z takimi gospodarzami dorożkarskie ni i elastyny miał być stację wyasfaltowane miał być zatrudniony człowiek do oczyszczania tych stacji w tym gospodarz też miano pilnować właśnie, żeby dorożkarze mieli się, gdzie posilić, ale ziemi spożywali alkohol jest no ale to z 2, że nie doszło do skutku straszne wszy, żeby uniknąć tego zapachu, bo zdawano sobie sprawy z tego daru końskiego i staje jako takie już domem dorożkarzy były ulokowane jednak poza centrum miasta zdecydowanie na początku to ten obszar Warszawy wytyczały oko Lubomirskiego później się to jednak się to wszystko rozszerzało i ich jednak inną post post poza tym poza mu oko w poza okopami znajdowały się we własnej okolicy Ciemniaka w niedzielnym i właśnie po przeglądzie jednostek dwudziestego wieku jest 1 z głównych takich miejsc, gdzie się dorożkarze właśnie gromadzili mieszkali Czerniakowska Solec stale nagrywany nasze rozmowy na przemysłowej oraz właśnie największe przedsiębiorstwa mleczarskie, które Karoliną Jana Białkowskiego drodzy państwo fascynujący świat naprawdę dorożkarze stwarza Warszawskiego w dziewiętnastym wieku pięknie wydana książka z synem ilustracjami serdecznie państwu polecam opowiadali autorzy pani Karolina gang i panu kaszy lub Ruczyński dziękuję serdecznie dziękujemy jej mąż katował DC w ramach cyklu studio plac w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: STUDIO PLAC

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA