REKLAMA

Co składa się na poczucie tożsamości polskiego Żyda?

Wywiad Pogłębiony
Data emisji:
2017-07-30 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
49:04 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
witam państwa Anna Wacławik-Orpik to jest program wywiad pogłębiony zaprasza na kolejny program debatę poświęconą tematowi problemów z tożsamością przypomnę, że taki właśnie cykl zorganizowało muzeum historii Żydów polskich i warszawski klub inteligencji katolickiej ostatnio w tym cyklu debata dotyczyła trudnego tematu tożsamości polskiego Żyda dyskutowali Agnieszka Ziątek psycholog nauczycielka hebrajskiego filozofii matematyk prof. Stanisław Krajewski oraz socjolog Rozwiń » publicysta i tłumaczy dr Sergiusz Kowalski, a nasze spotkanie rozpoczęła przeprowadzona na ulicach Warszawy sonda, która dotyczyła właśnie problemu tożsamości polskiego Żyda to gest głowy to samo do nowych dróg dostawy budowy świadomy swojej historii kultury i jakby tego w jakim stopniu chcecie przekazać swoje wartości swoje środowisko innym na pewno są takie doświadczenia historyczne, jeżeli ktoś utożsamia się tak, jeżeli jest tożsamy z religią z kulturą żydowską, bo w takim wypadku jest mogłoby to być dla tożsamości oczywiście też wady może to być kraj pochodzenia lub w głowie coś co w tym stylu tak nie jest dla mnie obwarowane żadnymi faktami się geograficznymi i przesłankami czy przy torach jeździ się w wodzie po prostu może być Polakiem ale, ale się, że tak jak tak tak siły i społeczności się jest taka tożsamość żydowska treść wiąże, jakby z tradycją z tym, że się właśnie kultywuje swoją religię w jaki sposób ją pokazuje po sobie ewentualnie uczęszczanej jest może być rzeczywisty jest żydowska tożsamość narodową Sowa, czyli po prostu poczucie przynależności do żydowskiej wyjazd do Izraela z polskiej dla mnie te są w złej daty jest w bardzo wyłączone z bojowe Temidy wysyła w związku z negatywnych Amy zostaniemy do nabywcy się przez wszyscy rzymscy ani ze strony władz stęży, ale nie definiuje, ale na tym tle błyszczy mogło pisać tożsamość polskiego Żyda z dosyć wyraźnie zachwiana z 2 00 0 historie to w Polsce jest taki, że Polski jest złoty jest naprawdę głównie głównie przez znalazcę prosi się jest zawsze zamkniemy w maju będą też stereotyp Żyda jak duże jest inaczej wcześniej było także, że nie zawsze bogaty i może, niemniej wynik, jaki dystans teraz bogaty czy też nie ma granic związanego z rzeczywistością n p . no tak mówiono na pewno nie związała z tą o historii Żydów na terenie państwa polskiego wkładu, jaki mieli w tworzeniu naszego państwa względami politycznymi gospodarczymi, zwłaszcza dla takiej pomocy, jaką rolę odegrali naszych wystaw to zależy bazy tego pokolenia 8 0 wywodzić tak mówiłem wyżej niż osoby starsze mogłyby one przecieku związane z spotkaniem z takimi typowymi nowy środków tak w cudzysłowie wdowcy po styczniu 2 Warszawa Łódź ma 2 osoby, które są młodsze, które budzą pewnego pokolenia to mogą być dla nich dziadkowie czekać rodzina, która opuściła kraj czy to w trakcie wojny czy w okresie PRL -u tak w latach pięćdziesiątych sześćdziesiątych memy są to w pewnym sensie odnosi się testował do tego jak został wychowany tak, jeżeli ktoś jest Żydem z urodzenia tak, jeżeli po masce przyjąłem taką religią wyznaje na pewno, toteż będzie miało wpły w na to w jaki sposób, bo to tożsame z SLD w Tesco to samo z polskiego rządu jest bardzo specyficzna ze względu na Holokaust wszystko tak jakby inna sytuacja polityczna geograficzne, które miały miejsce w naszej historii ZUS w wystrój, który odważył się 1 z Polek 6 10 3 folkowych jest związany z Pomorzem w tym będzie tych samych Żydów polskich bez chwili w tę Warszawę 1 10 0 sonda, którą obejrzeliśmy pokazuje co nieco stopień skomplikowania tematu z jakim przyjdzie się zmierzyć z naszym medalistom zapraszam i nie jestem wcale pewne czy podołamy temu zadaniu czy wyodrębnienie z pytania o poczucie tożsamości człowieka w ogóle pytania o tożsamość polskiego Żyda uważacie państwo za jakoś szczególnie uzasadnione czy wskazać, że państwo na takie wyodrębnienie czy to nie jest przypadkiem od razu na wstępie coś stygmatyzuje rządzącego, a może coś nobilitujące ego, a może zależy to od tego kto pyta i w jakim celu, że pan prof. Stanisław Krajewski Otóż jest to bardzo dobre pytanie w moim przekonaniu, chociaż mamy teraz, owszem, można będzie kłopotliwe albo jakoś się na natarczywe albo jakieś no dla mnie to nie jest dobre, ponieważ problem żydowskiej tożsamości jest rzeczywiście problemem dla prawie wszystkich polskich Żydów bardzo niewiele takich osób, które w sposób bezproblemowy tran tożsamość nabyły Pławiak lawą co dawniej było na typowe życie zawsze byli tacy ludzie, dla których to, że nie zawsze o tym, że od paru pokoleń są tacy ludzie, którzy na, które to mogło być jakoś to problematyczne, gdy teraz da w Polsce właściwie wszyscy są tacy no ale niektórzy, jakby w procesie tego zdobywania tożsamości no osiągnęli może wymiana n p. Fiat na temat do tego stopnia na spokojną, że tak powiem po spokojne podróże identyfikacji zielone kosze są zupełnie spokojnie to traktuję, ale wiem że, gdyby emocjami zapytać młodości to miałbym wielki problem był, bo nie było jasne co to znaczy bym raczej uważa, że to może w zakresie jednak znów wciskanie niczego, że ja przecież nic nie zmienia wychowane po żydowsku i że to jest jakaś mniej istotne jest jakiś istotny element w przeszłości przeszłych pokoleń nalot tego czasu wiele upłynęło wody w Wiśle jezioro damy idealne w i zachłyśnięcie się, że utożsamia bez żadnych problemów natomiast jest faktem, że ja rozumiem te problemy i sądzę, że właściwie wszyscy polscy Żydzi rodacy urodzeni w Polsce o 3 wychowani w Polsce rozumieją te problemy i w tym sensie jesteśmy ekspertami tożsamość po prostu, chcąc nie chce się są różne kręgi przynależności i t d . na to jest bardzo płynna granica 3 zaś wiele granic prawda od takiej pełnej tożsamości oczywistej do bardzo niejasnej Dow prawda wątpliwej do tego że, gdy Kolno człowieka uważają inni zaś wyda on sam się nie uważa tak, by tego jest mnóstwo tych wariantów tego można dopisywać, ale chyba każdy to dosyć dobrze rozumie natomiast pytanie czy jest możliwe jest możliwość dobrego wyróżnienia polskich Żydów wśród Żydów w ogóle na świecie to też ciekawe wydają się, że tak to znaczy no może nie wszystkim, że dojrzale bardzo wielu Żydów polskich dotyczy to, że są oni polskimi Żydami mocnym sensie nawet, że takiego zagrożenia polsko polscy Żydzi to znaczy, że dziś, dla których Polska jest punktem odniesienia podstawowym nie tylko kultura język, bo to jest to z reguły typowe to znaczy, że język kultura Polska Sęk w tym głównym żywiołem, którym funkcjonujemy zostaliśmy wychowani wszyscy, ale że również na Polskę, jako że jest ono czymś wolność ważną wartością no niezależnie od tego są różne problemy prawda sceny z polską, ale w leśną mają chyba wszyscy Dwór mieszka to ja chciałabym się właśnie pod tym drugim punktem podpisać to znaczy dajmy się, że jak najbardziej można wyodrębnić grupę polskich polskich Żydów i myślę, że w młodości rośnięcia w Polsce bardzo nas definiuje również mogę mówić za swoje perspektywy osoby, która spędziła również ślad w Izraelu jej poznałam tam innych polskich Żydów, którzy dalej w Izraelu byli polskimi polskimi Żydami, a Izraelczykami i inni również posiadam obywatelstwo izraelskie i to nie zmienia właśnie tego, że jestem polską polską Żydówką to jest bardzo dobre określenie uważam, że tworzymy pewną wspólnotę nie znając się nawzajem również nie tylko szeroko zaprzyjaźniona żydowska społeczność warszawska, ale ja czuję pewną wspólnotę losów z tymi Żydami, którzy się jeszcze nie dowiedzieli o swoim pochodzeniu, a są dorośli ja wiem, że jest ich bardzo dużo i z tymi, którzy dowiedzieli się nie wiedzą co mają zrobić z tą wiadomością uważam, że łączy nas od lasu co to znaczy polsko polskiej, że w dr Sergiusz Kowalski w tym czy Polski sieć ma też taką cechę Krym liczbową wicie polskiego polskich Żydów jest bardzo mało w porównaniu do innych urzędów n p. ukraińskich 3 francuski do niedawna 3 w innych krajach europejskich na to są takie liczby aut z pełni porównywalny na pewno szkoda, że w gminie największej warszawskiej żydowskiej jest ponad 3 set osób nieco ponad 600 godzin to było na tyle natomiast na świat na Ukrainie z pół 1 000 000 co najmniej Żydów we Francji było 700  00 0 osób pakietu w zupełnie inne liczby natomiast, więc bycie Żydem w Polsce jest też poczucie przynależności jak już bardzo małego grona natomiast były natomiast w tym jak się z zewnątrz na to patrzy to ludzie uważają wprost przeciwnie Żydów jest całe mrowie na a dlaczego nowo, a to nie wszyscy tak sądzę oczywiście wolno przez braci, którzy za mała liczba tych na małe grono osób ci, którzy uważają Sas, a antysemitami powietrzne to oni potrzebują ogromnej ilości Żydów, żeby obsłużyć wszystkie banki medialną terminowo to tak 3 plus parę dni i zgłaszać pretensje właśnie to na czym polega ten problem z tożsamością, bo takiego określenia ponurzy, bo panie profesorze powiedział pan problem tożsamości polskiego Żyda, jaki problem ten problem chyba głównie polega na tym, że on jest bardzo mocna Polska tradycja, że Żydzi to nie są Polacy, więc wszyscy ludzie tacy jak my i bardzo większość osób, z którymi po, którym moglibyśmy też jako z obecnych polskich Żydach, ale nie chce się, jakby w ten sposób dać klasyfikować, że jestem Żydem czy nie jestem Polakiem Murzyn może, że nie ja jestem trochę Żydem trochę Polakiem albo jest mitem mitem, ale jestem na swój sposób Polakiem nas bez żydowskiej tak dalej ileż takich różnych my to oczywiście zaraz problematyczna może znajdzie sporo ludzi w Polsce, a może nawet bardzo dużo, którzy powiedzą masz jakieś udawanie, że to nie jest prawdziwa polskość, bo to nie jest taka Polska rzeka, choć powinna tak dalej to jest pewna rzeczywistość, którą najbardziej trzeba żyć może być, że dla mnie to też nie jest taki wielki problem, ponieważ nowa jest też duża część Polski polskiej opinii polskiego życia polskiego świata kultury i t d . w której jedno tego typu funkcjonowanie polskiej, jakie n p . my tutaj reprezentujemy jest jak najbardziej akceptowanej i w tym sensie to nie jest także, że nie ma do czego odwoływać natomiast jest faktem, że dla niektórych to jest właśnie coś podejrzanego i coś co odrzucająca tego typu polskości no i wtedy właśnie powstaje ten problem takich rzeczach wybrać się, że nie trzeba wybierać po to, niewątpliwie ta dwoistość czy jakość aktor i ludzie mówią nie wiem hybryda wolność czy czy właśnie, że jest on łącznie prawda, że jest żydowskim Polakiem polskim rządem tak dawno to wszystko jest pewna rzeczywistość, która jest dla mnie tak oczywista, że Zielona ani nie ma sensu negować nie ma w tym zakresie re definiować, żeby wpaść w kategorie, które ktoś chciałby dla nas pomógł stworzyć inną bardziej niż problem z tożsamością to pasowałoby określenie rozwój tożsamości myślę, że w przypadku wielu z nas przechodziliśmy przez wiele etapów od młodości z pomyślałem, że jest tak, że oczy, jakby bez złej woli, ale bardzo wiele osób port rozdziela te tożsamości w Polsce mianowicie o to jest również tradycja jak i ja i przypuszczam, że zdecydowana większość Polaków wyszły bardzo zdziwił słysząc, że w Katyniu zginęli również, że dzieci polscy oficerowie, którzy byli Żydami, bo to są, jakby Katyń ma być Polski żydowskie sprawstwo inny powstaniec gracze i t d. to, więc tutaj wschód niekoniecznie jest zła Wola, lecz jest również takie poczucie że, że dobrze, że albo ktoś jest Żydem albo z Polakiem natomiast właśnie ktoś powiedział, że po dziadkach to 1 z osób w sądzie to w poście wszyscy polscy Żydzi są trochę Polakami też chciałam odnieść jeszcze do sądu do tego bardzo dla mnie pięknego określenia od wód wewnętrznych w domach ono, by najbardziej tutaj dla mnie opisywało moją sytuację myślę, że można mówić, o czym jest o takim jak ojczyzna ma wczesna one nie muszą być też stał sam ma każdy Matei co czasem nasze pokrywają czasami nie darzą się też dobre było w w tej sondzie to, że tamte młode osoby wspomniały o czymś takim jak negatywny aspekt tożsamości zagubiona tożsamość zachwiana Noworyta ten termin, który w Polsce przecież jednak częste przyznawanie się już sam w sobie wskazuje na problem prawda tam padło to słowo padło dosłowne, bo to jest słowo, które niewątpliwie dobrze opisuje sytuację czy popsuć samopoczucie wielu osób do zapewne to się na świat wnosiła do mnie no dawno dawno temu byłem młodym człowiekiem jedno teraz doszły do mnie nie odda się nasz Wienia przyznawanie się sensowne wnuczka w moim przypadku ale, ale dla wielu osób dalej to coś takiego takie taki termin może funkcjonować Stanek aktywność polega na tym, że właściwie nie wiem co to znaczy mówi taki ktoś no ale albo z powodu taki, że giniemy tak widzą albo z powodu takich, że jakaś historia to powoduje albo, że to, że jest to zagłada i nie mogę tak po prostu o nich zapomnieć miejscami zagłady to, dlatego że odnoszę jednak, że są różne negatywne powody, czyli takie ziarno nie wypada nie należy albo nie da się przestać być żywa to są te negatywne powodują one do nieszczęścia nasze 2, że naprawdę bycie Żydem powinna mieć pozytywną motywację i ona jest taka ono, że jest to wpisanie się jakąś historię, która trwa od tysięcy lat będzie trwała nadal naj to ma zasadniczo charakter religijny dla mnie, chociaż wiem, że dla wielu ludzi też mi bliskich dla religii nasi nie jest czymś co oni akceptują czyta tożsamości polskiego Żyda czy to jest coś są przez te 3 lata ewoluował czy jego w zależności od tego jakich czasach żyjemy bycie polskim Żydem znaczyć może coś innego zapewne coś innego znaczyło 30 05 . 30 09 . 4 0 szóstym 2 6 0 tym ósmym kiedyś co pokazano w Polsce po książce Grossa i dzisiaj być może też jeszcze coś innego tylko jeszcze nie wiemy co ich coraz to również jest trochę tak, że on, że to to nie jest kwestia psychologicznego coś co się czuje albo co czują inni ona 100 również jest pewna epoka rzeczywistość bardziej namacalne mianowicie to nie jest tylko tak, że po strzałach po zagładzie po Holokauście zostało bardzo mało Żydów w Polsce, ale również większości są to trochę im niższy niż przed wojną na nie wszyscy, ale znaczna część są ludzie zmieszanych tzw. Bałuszyński to są truizmy częściowo życia część populacji, a ktoś na matkę Żydówkę ojca Polaka albo odwrotnie, więc w psychozie mają, jakby to konieczność wybierania czy możliwość wybierania między różnymi tożsamości narodowej nie to co jest im dane w złoto tak jak Staszek powiedział kiedyś to po prostu się było, żeby mi tyle w sposób zupełnie normalne naturalne nikt nie musiał się przyznawać rozchodzi taki człowiek o po ulicy w Warszawie jego w Krakowie nazywa się jakoś normalnie śmiech, a zwykłe nazwisko ma zwykłe oraz Kowalskiego udaje, że jest i tak jest Stanisław i mnie raczej podejrzewano szkolenie przez Bono Brus kabaret czy sportu i 5 4 już na woli i w związku z tym po to, co powiedział ta pani sądzi o przyznawaniu się to niestety kupioną pościel czy jakoś powiedzieć, że nie jest tak też mówić, jako że coś zmienia się też jaja korzystną dla jedno i są jeszcze chciał być, więc właśnie z tego stworzył taką sytuację i fochy skomplikowaną socjologiczne mówią, bo ktoś nazywa fachowo dekompozycja czynników statusu społecznego, czyli n p. chce ktoś jest bardzo szanowany jest prof. Molla bardzo mało zarabiają, więc co ma status wysoki wzrost niski jest też doszło i to nie tylko w Polsce nie tylko sport rusza wcześniej już do tak, by dekompozycji żydostwa kiedyś przez jakiś znak Niewiem ile tysięcy lat Żydem się było w ten sposób się wyłożyłem etnicznie religijnie i do Płowiec my z planową stanowi to w oczy się nagle życie różne dziwne rzeczy dziać n p . pojawia się haska, ale prawda, która powiedziała, że tam, żeby wyższy niż 3 w Stali się normalnymi Europejczykami pojazd pojawi się potem komunizm powiedział w ogóle nie jesteście Żydami tylko jesteście ludźmi im, więc też jest fakt, że w tej chwili nie tylko w Polsce, ale w Polsce to jest ten problem że, że tak, by cię tu znaczna część ludzi nawet obecnie religijnych Żydów religijna nie była nie była zachowań jako religijni Żydzi wnieśli tego z domu nie uczyć się dopiero uczą uczą się być Żydami często uważają że, aby zostać Żydem, którym się w takim sensie świadomym pełnym nie było co można to zrobić w gruncie rzeczy wprost przez religię tylko 4 tak, by trudniej zostać Żydem nie religijnym, w którym się, by nie było w sposób naturalny i prosty zwykły zrozumiały nieco Senatu przed spotkaniem zastanawiałam się nad tym, że jest ono w cyklu problemy z tożsamością, który rzeczywiście w ostatnim czasie jako osoba była nie czuje, chociaż wiele lat pytanie kim jest tam było istotne, ale dla mnie ważna jest tożsamość mojej rodziny mam bardzo małe dzieci 2 6 c się 2 lata i 6, więc pytanie kim chcę, żebyśmy byli to jest pytanie o ruchu przekazanie im tradycji żydowskiej przekazanie poza polskim również hebrajskiego przekazanie więzi z Izraelem z rodziną w Izraelu z rodziną poza Izraelem na świecie żydowską muł, więc dla mnie najbardziej istotne są pytania o ich przyszłość ja sama przeszłam całe spektrum to znaczy również bardzo wiele lat i szczerze byłam ortodoksyjną Żydówką tak jak Sergiusz słusznie powiedział niebyła to wyniesione z domu był to osobiste wybór, który ewoluował z kolejnymi latami no tak, ale nie od tego zaczynała się oczywiście nie Doda ortodoksyjnie boskości dzieciństwo, że to jest typowe to ja chciałem potwierdzić jakość prawa to podkreślić, że nawet bardzo tradycyjnie wyglądający i bardzo religijni Żydzi współcześni w Polsce z reguły wychowali się zupełnie inaczej często byli w rok wychowani po katolicką albo tak po katolicku i IT jest to typowa sytuacja i która po dla polskich Żydów współczesnej, które zna bardzo w pewnym sensie nienaturalne trójca też stworzyć tworzy zachęcało ciekawą sytuację właśnie dlatego ewolucji w świadomości jak to jest tożsamością i t d . i t d. oczywiście bardzo ważne jest zagłada historia zresztą również powojenna historia, bo Żydzi jednak przeżyło znacznie więcej Żydów niż niższe niż się również pozostało w Polsce po pewnym czasie, gdyby ci Żydzi, którzy byli w Polsce po wojnie znaleźli się w Polsce wracali z Rosji, czyli z obozów czy przywołania nigdy, bo oni zostali w Polsce to w Polsce teraz, bo co najmniej, tyle że dr Francja może więcej także to emigrację wywołanym przez góry antysemityzm, ale też poczucie, że dziś zamykają się na możliwości, że ich, że ma też prawda no w tym lepiej szukać, gdzie indziej i strzelił czekanie i szukanie lepsze wyniki innych możliwości, gdzie indziej to wszystko spowodowało, że znaczna większość Żydów po wojnie wyjechała też należy o tym, pamiętać i zostali na ogół tacy, którzy byli albo właśnie jakość już bardzo zasymilowani albo bliscy męża małżeństwach Żydami i t d . tak dalej to jest ta z zakupem pula w sumie w starej się nasza społeczność spółka obecna do dziś myślę, że to jest w najbardziej kluczowe tak jak u nas stworzyły ten emigracji decyzję naszych rodziców czy wyjeżdżać czynie wyjeżdżać tak to myślę, że na pewno ma inne nową znajomą map jest w bardzo naznaczona 6 0 Mosór znaczy, że rząd ósmy rok jest kluczowy tutaj n p . no ja byłem wtedy młodym człowiekiem, ale nie wątpię to był moment, kiedy się okazało, że przekaz, że moi rodzice mieli dla dla mnie ani dla mojej siostry, że właściwie żydowska jest nieistotna no to coś kiedyś dawniej było, ale to się nie liczy w naszym życiu to niema znaczenia obecnie żaden przekaz był po prostu nieadekwatne co się okazało oczywiście, żeby z tego coś wynikło w sensie robienia czegoś nauczy właśnie ktoś z nich tożsamościowym to musiało wpłynąć ileś lat, niemniej NATO było to załamanie także, że tysiące ósmy roku ważne nie tylko dla tych, którzy wyemigrowali takich było bardzo noszenie bardzo dużo to jest w sumie kilkanaście tysięcy osób to jest tak w skali Polski jest niewiele, ale dla środowiska no w naszej grze tak powiem to oczywiście niesłychanie ważne i bardzo Wa -li za mienie to jest tylko w oficjalnie Vęgoria wygrała tam około 14  000 na jeszcze prostego niektórzy wyjechali zostali w sumie to są liczby no nie dorówna tacie bardzo minimalne w jakimś sensie, ale z drugiej, ale jednak jednak, choć i jednak mało dla nas nota, bo to było trzęsienie ziemi dla nas wszystkich prawda również latek zostali niektórzy oczywiście wybrali to, żeby jedno się dalej tak leniuchować albo nic nie robić niektórzy uważali, że może jak dalej dalej mogą tak jak przedtem nic nie robi, bo niby, dlaczego mają zmienia swoją tożsamość natomiast inni uznali, że trzeba jakoś z tym robić nasze małe doświadczenie jest tak, że to, że nowa powoli od tego czy stan negatywnego utożsamienia czy zrozumienia że, że bycie Żydem to jest coś co może mnie dotknąć mi zagrozić do zrozumienia, że w tym jest coś co naczynia mogą budować swoje życie no bo to był proces dosyć długi nie prosty i ja znając trwa dalej to znaczy ja oczywiście to budowanie skutecznie nam ale, ale no to jest nic nas całe życie prawda zadanie uczyć się rozumieć mieć kontakty uczestniczyć w tym czymś co jest życiem żydowskim, ale co głębiej dla mnie przynajmniej z trudną misję rynek jest ambicja żydowska, żeby o objawieniu, które było kiedyś zamierzchłych czasach jest Biblię za świadczone, żeby o nim jako świadczeń poprzez swoje życie to jest cel życia żydowskiego z perspektywy judaizmu ja jakoś się w to wpisuje, chociaż oczywiście są różne warianty imienia, które są dla mnie do przyjęcia, które są dla mnie rażące jest dużo napięć związanych z tak czy inaczej to jest ten świat, w którym się realizuje i w którym na czuje mój związek z Żydami i innymi g może być też w nowej Zelandii prawda mieć pamięć przodków nim z serii być Żydami i na pomimo olbrzymiej różnicy kulturowej prawda językowej, która powoduje że, że niby mamy mało wspólnego to jednak ten podstawowy podstawową w ramy funkcjonowania w ramach żydowskiej religii są te same ja mogę z nimi kontakt na tym poziomie, a poza religią, a poza religią jest jedno jest raczej tora myślę bardziej ta sprawa już takich polskich Żydów, czyli taka bardziej mentalnością, a może to poczucie właśnie, że jest mniejszości rzesze prawda nowe wartości intelektualne docenia, że rzesze ma na kontynuuje coś co prawda było wielkie my jesteśmy w domu garstce ciężką i że jakoś to ciąży, a zarazem zobowiązuje niewątpliwie jest to jakieś wielkie zobowiązanie nie tylko religijny, ale i jakieś inne, które odczuwa wiele innych osób o medale odległy od religii ja myślę, że mężczyzna jest ta kategoria zobowiązanie jest ważna i Jan niebędącej osobą religijną dalej uważam, że podstawą jest to aranżer mamy wspólną księgę teściu jesteśmy Żydami w nowej Zelandii wspólnotę, z którymi ty czujesz myślę, że także tym księga poniesiemy dalej, ale to jest z nami religijna on tak no jest nie ortodoksyjne przestrzegania wszystkich przekazał natomiast to jest religijność w tym sensie od poczucie, że jest coś takiego co no właśnie należy wnieść i że to jest nasz klub przyjmuje każdego z nas obowiązek, więc jeśli chodzi o zobowiązanie związane z byciem Żydem to ono Jana też mam takie poczucie, chociaż chyba jednak jak ma swoje bardziej odnosiła będą zagłady idą do konieczności bycia Żydem po zagładzie ja w tej chwili tłumacza taką ciekawą książkę to jest autor nazywa się w Libii Scavolini ona mieszka w Ameryce już bardzo długo ma 9 2 latach, bo ona przeżyła zaczynała urodził się w Bydgoszczy pod Łodzią w Zduńskiej woli potem mieszkał w Łodzi w Łodzi w rodzinie takich bardzo ortodoksyjnych chasydów i tak była wychowana i przeżyłam przeskoczyć Komorowscy poprawić, czyli o getto łódzkie obozy w końcu trafia do Ameryki Otóż Otóż ona raczej w jak by odbyła drogę odwrotną, czyli 3 dni, czyli ona jednak należę do tych ludzi, którzy na widok na widok Auschwitz utracili wiarę ona stała się osobą kompletnie nie religijną, a zarazem wpłynąć napisał to mnie zaskoczyło, że dziś czy nigdy tak bardzo nie czuła się z Żydówką w 2 jak tak jak jak w tym właśnie momencie czy to, bo pod koniec wojny tuż po wojnie, kiedy tych właśnie utraciła wiary i ICT miało dla niej znaczyć w nie wiem tak do końca starał się ciągle nad tym w każdym razie jest osoba, która się nadal w Ameryce trzyma w kręgu Żydów co, więc wasze trzynastkę łódzkich Żydów najchętniej, z których pochodzi czuję pewną wspólnotę wspólnota etniczna wspólnota w tradycji i monet chodzi czasem do synagogi zresztą ortodoksyjnej, ale ale, ale bardzo otwarcie mówić o o tym, wyższa, że narasta stres paradoksu traciła wiary po trosze Żydówką za ścieki niesłychanie świadomy mocny sposób nie udaje, że wiara to jest też tradycja żydowska nie jest podstawową rzeczą podstawową rzeczą jest to czy się mu właśnie człowiek wpisuje się z tą zobowiązania czy nie, a czym wierzyli w to wierzyć do jakiego stopnia to jest rzecz płynna co się może zmieniać to poniedziałek można wierzyć w jedno we wtorek trochę inaczej prawda, bo to jest na tyle skomplikowane, że to właśnie tak łatwo powiedzieć natomiast, jeżeli jest poczucie, że pewne zobowiązania, które jednak nowe wypływa z czegoś innego niż ten nasz zwykły świat materialny nazwijmy to co na to jest wyznania religijne czy ta pani zdanie, że ona oczywiście jak była wychowywana w Osielsku chasydzkie gekona przestała robić różne rzeczy i przestała wierzyć, że Bóg tam kieruje rząd i t d. to ona uważa mówi żona jest nie religijne natomiast być może i mieli nie religijność jest podobna do religijności ludzi którzy, prowadząc od kompletnego braku jakiejkolwiek religii ateizm i t d. przechodzili na trochę w stronę poczucia, że jednak coś tam może jest i w ten sposób jak oni mogą spotkać w podobnym punkcie z Gorzowa jedni to określa jako anty religijność drudzy jako pro religijne także co chcesz powiedzieć, że oni są, jakby religijni koty nie wiedzą też wytycznych, ale się trochę boją to powiedzieć, bo oczywiście wiem, że to jest wciskanie ludziom czegoś wizualnie i bardzo to niektórych denerwuje to rozumiem czemu nie ma denerwuje zup nie chodzi o to, że nowo to jest takie pytanie właściwie nie wiem, skąd wiemy, skąd wiemy, że na nie wiem, że nie należy zabijać żywych korzystnej przyjemne dla niektórych matma niby dlaczego nie zabija, bo za nieuczciwe zdążymy hip hip płynie do zdrowia jest równie poważny problem filozoficzny rozwiązanie szkodzi jego Niewiem, skąd wiemy ale gdzie na ową no no dobrze, że tak mówić zaznaczył, że jest jakieś źródło, z którego płyną pewne wartości zobowiązania, że nie jest po prostu jakaś konwencja, że się przystosowuje my, żeby nas nie stać ich do więzienia czy coś takiego na, że jest coś więcej, jeżeli jest to więcej to pytanie jak to nazwać ci jak o tym, mówić no i teraz można temu jakoś indywidualnie znajdować własny język można mówić i powiedzieć tak, żeby o tym, mówić należy no używać jakiegoś języka, którym jest do tego stworzony, który ma za sobą ileś pokoleń, a nawet tysiącleci i którym właśnie o tego typu rzeczach się mówić nawet jeśli pewne, że trudno zaakceptować albo z pewnymi co prawda masz jakiś taki są Maryla Sienno częściowo akceptującą częściowo nie, akceptując co to to na to się można w tych ramach poruszać i uważam, że to już jest na jego funkcjonowanie w ramach, której ja nazywam religijnymi no i nie, chcąc nikomu wciskać z tego, że ktoś jest jakiś, chociaż mówi, że nie z półki chciałabym przywołać tutaj i inne osoby u mojego wuja w SLD i w Izraelu w kibucu k VAT bardzo starszego człowieka bardzo, który w tym bardzo świeckim kibucu k 2 lat, gdzie rodzina rozrosła się do 40, a przynajmniej osób pewnie już więcej w ostatnich latach w taki w pewnym momencie uznał, że jakby chciał, by przekazać chyba w komorze sam więcej zrozumieć, a nie wynikało to z motywacji religijnej zrobił jakiś rodzaj studiów takich głębszych talmudyczne na Uniwersytecie, po czym jako jedyny członek swojego kibucu wstaje o świcie w sobotę rano idzie do sąsiedniego kibucu, gdzie jest zmieniane Żydów, którzy się wspólnie modlą, po czym wraca i w czasie posiłku szabatowe są jeśli można tak powiedzieć, który przez kilkadziesiąt lat w tej rodzinie był świecki swoim wnukom czyta fragment tory z ogromnym takim nie wiem miłością tak dotarły do tradycji myślę, że nie tylko właśnie do samej sięgać aż do tej wspólnoty modlących się i AM i jakby jego osoba jest mi bardzo bliska, ponieważ jestem przekonana, że on niespecjalnie myśli, że jest jakiś życie przyszłe 3 nie ma tego rodzaju motywacji tylko w wydaje mi się, że tak, jakby brakowało mu w tej w tej świec gościli namyśle nie wiem nocą z 70 lat mógł spędzić w samym kibucu, że rząd czegoś mu jakiegoś elementu jednak zabrakło i chce go mogą dołączyć na innych nie utożsamiała się jak testem jest jeśli chodzi o tożsamość żydowską takie słowo, które nie padło tutaj jeszcze nic się tożsamość syjonistyczna win prawda taka która, która bardzo często bywała świecka przed wojną i choć oczywiście dowcip wszyscy znają tych profesji niestety jest taki, że w, którym za pieniądze z drugiego użyta wysyła trzeciego Żyda do Palestyny OLED to nie jest cała prawda i oczywiście ruch syjonistyczny był ogromnie podzielonej nikt tam były takie odłamy inne odłamy źle ale, ale co guru krzyż który, jakby z definicji budował swoją świadomość tożsamość na do jakimiś próba zakwestionowania tego co religijne to byli często ludzie przywódcy późniejsi twórcy seriali często ludźmi religijnymi zupełnie rozmawiali po polsku czasem bardziej, aby nie religijnie natomiast wszyscy mieli wykształcenie takie, że rozumieli te sprawy byli jak w świeciu zanurzenia jest sprawą jest, że oni na koniu czy niższy od okna czy też anegdotycznie podobno w czasie wojny sześćdziesiątego siódmego roku sztab akcji, czyli izraelski dyskutował po polsku pan różne sprawy taktyki ale, ale co niewykluczone zresztą natomiast natomiast ta tożsamość właśnie dziecko do świecka również, dlatego że z definicji założenia do po jak to jest jak można zakładać Izrael państwo Żydów przed przyjście Mesjasza, a część dotacji najbardziej i kabaret nadal tego nie uznają ci najbardziej by ultra ortodoksyjni mieszkańcy Koszalina którzy, którzy na min 2 w mieszkaniach Izraelem w pewnym sensie Izrael niż na nie uznają biorą pieniądze od państwa za co się kształcą w torze natomiast w wojsku nie chcą służyć nie chcą bronić tego państwa i na co dzień mówią w ich wygaszanie chodzenie po hebrajsku chcę zapytać jeszcze to zobowiązanie, bo złożyliście państwo tego sformułowania prof. Stanisław Krajewski mówił o zobowiązaniu natury religijnej duchowej tak to rozumiemy pani Agnieszka Ziątek użyła tego słowa w kontekście Holokaustu zobowiązania Żyda po Holokauście w mediach, bo nie używałbym właśnie sądzi, że właśnie dla jeśliby do tego zmierzam chcę zapytać czy trzeba Sergiusz Kowalski też odczuwa jakiś rodzaj zobowiązania wynikające z faktu, że jesteś Żydem odpowiedź brzmi nie rozumiem to on robi znaczy zobowiązanie to jest coś takiego sukcesu co coś co co miałbym poczucie, że mam robić, bo powinienem, a nie, dlatego że chce ten rok 3 w coś w Chinach momentach, kiedy Niemcy po, ale nie musi być nieprzyjemne w twarz inicjały jak i jawności, żebym wziął się obrażał jakoś tak czy Pogoń się to co Staszek powiedział niedawno i mówi często, że szef tożsamość powinna być coraz bardziej pozytywne działanie negatywna, czyli negatywna jest taka, która niestety taka która jest budowana na Holokauście, ale również taka, która teraz jest reaktywna jest jest jest odpowiedzią antysemitą walczyć mówią wyraźnie lubimy von stąd Polska dla Polaków czy Francja dla Francuzów czy jak to co nie to my na złość wam będziemy żyć tam jeszcze bardziej jest niektórzy tak myślą rzeczywiście mógł wybrać się to również niespecjalnie podoba no też jest także że ja wiem czy jest fajnie być Żydem, bo morze czarne czy tak poza tym właśnie o tym, mówiłeś, czyli koniecznością wniesienia pewnego pewnego zobowiązania przez wieki Tysiąclecia, ale Bond Fund pomoże jest tak nie tylko ja tego nie wiem jeszcze widać widać natomiast wyraźnie że, że wzięto też ostatnich latach spełnia w ostatnich latach bycia Żydem w Polsce zrobiło się trochę modne i nic więc więc słucham stało przestał już pada ofiarą po to, dobrze to w związku z tym fajnie się coś powiedzieć, bo rzeczywiście jak my i ja prawda i w moim kręgu myśmy zaczynali w latach jedno już sobą bardzo dawna PPS rozwialiśmy te lata studiowanie w swojej tworzenie życie żydowskie jest w latach neonów od początku lat osiemdziesiątych to Banaszek 80 latach spotkałem naszego znajomego z Ameryki tak rozmawiamy rozmawiamy Ion mówi pan Siembida z pełni entuzjazmu i fascynacji Janowi aha mówi to dla was bycie Żydem to jest van i to rzeczywiście była bardzo dla mnie ciekawe, bo on ma on budżetem no na wiele sposobów bardzo aktywnym, ale Ależ to nie o to chodzi to, że to, jakie są to świetnie ale kiedy przestaje być one, toteż powyższe, jakby dalej zostaje też trzeba, jakby się do tego odnosić do będzie bardzo ważne dlatego są zobowiązania to jakoś poseł ja mam poczucie tak uników swojej strony Sergiusz Szuba myślę że, gdyby nie było zobowiązania nie byłoby może tak wielu ważnych rzeczy, które zrobiłeś społeczności dla społeczności to strasznie mnie przymuszać byli tak to może pomówmy, o czym śnią się zastanowi wymyśla oczywiście ogólne wrażenie, że powód, bo nie wiem czy się państwo temat poniekąd związek z tym tutaj wypiera wywieraniem presji na zachód Sergiusza Kowalskiego, ale ogólne wrażenie jednak jest takie, by państwo słucham, że nie jest to daleko idące słowo komfortowa sytuacja w bycie Żydem w Polsce czy to jest przecież państwo komfortowo z takim mówiąc brzydko z tej mija się czuję dosyć dobrze chodzi o to też jak z tym to porównać to, porównując czasami, kiedy no, jakby to było ukryte, że tak powiem i kiedy powiedzenie tego, że jestem Żydem było, by dla mnie trudne, a jakież było powiedziane to w takim poczuciu napięcia i że co z tego wyniknie z niej jak inni na to zareagują to czasy, kiedy ja to po prostu ich nawet publicznie prawda jakość mówi dziś działamy zgodnie z tym jest niewiele młodszy z właściwie w tym sensie znacznie bardziej nam komfortową sytuację niż kiedyś młodości niż tacy ludzie, którzy właśnie się ciągle z tym jakoś męczą i jutro ukrywają nie wiedzą czy powiedzieć właściwie no bo nie wiadomo co z tego wyniknie to znacznie gorszej sytuacji, ale też rozumiem, że niektórzy nie mogą tego powiedzieć tak po prostu no bo nie czują tego uważają, że Lis za daleko od życia żydowskiego i za mało wiedzą i nie chcą widzieć inwestycje, gdzie indziej realizują, bo są już tylko lekarzami albo coś, czyli jak ja nie ukrywam, ale się trochę męczy tak jak powiedziałeś przed chwilą, gdy odchodzi się bierze z tego, że jestem członkiem nie religijnym m. in. na kanwie w takim sensie w jakim w, jakim się to zwykle uważano niech tak akcenty mówi z takim kimś w głębokim gardle, ale zwykłymi i w taki rzeczywiście, a to jest także to co tworzyć żydowskie w Polsce teraz w dużym stopniu się obraca wokół synagogi wokół wokół świąt wokół tradycji to ja nie mam poczucia pełnego uczestnictwa w nową a gdzie miałoby się obracać, gdyby się tak zastanowić nad tym do Gdyni no no właśnie w domu to to jest jest też problem jednocześnie przy innej okazji mówiłem, że bardzo często przyjeżdżają osoby z Izraela do Polski takie osoby właśnie świeckie z Tel Awiwu, które która, które są same nie religijna, które nie znoszą tych religijnych narodowych wręcz zwalczają tam siebie cyfrowo to oni patrzą trochę z tym zdziwieniem mówiąc delikatnie na to co wy tu wyprawiać się mówiąc, dlaczego się wszyscy zawędrowali do synagogi czy was pogięło no to no i na to na co NATO odpowiedź jeśli takowa się też jakaś niejasna nie wszyscy w DAF LF, a to, gdzie wytyczyć cała ta reszta mu mandatu w tym jest proste w ogóle znaczy Polska jest takim krajem, o czym też jeszcze nie mówiliśmy który, która ma, którą się jeśli chodzi o sprawy żydowskie patrzy cały świat niesłychanie uważnie ze skupieniem jak ktoś powie, że jest Żydem on nawet z Rumunii albo albo z Francją i polskością to wstyd to to nie robi na nikim wrażenia n p. też do amerykańskich klubach jak powie, że jest Żydem z Polski a gdzie mamy dla, dlaczego dziury zostały w jesteś Żydem, a no dobrze a dlaczego ty ciągle są w Polsce, czego nie wyjechały do czego jak ty w ogóle przeżyłeś dla niektórych nie, mówi że dla wszystkich, ale jest jest jakaś część takich właśnie jest takie spojrzenie, które które, które w, którym nie jest dla nas miłej lektury, które nikt trenerom w zasadzie to jest poniżanie innych Żydów, na które nam goście wy tylko fachowcom z co robimy czym jesteśmy to oni w zasadzie myślę, że Polska to jest taki kraj popiołów grobów, gdy buków i nic tutaj w przyzwoitym żyć są jeszcze w ogóle ostał to powinien natychmiast dać nogę wyjechać w tutaj nie wracać rozmawiają z Osą, która z domu powiedziała, że się, że wyjechała nigdy w Polsce nie była nie będzie mu ba, więc mówiąc krótko jak Niemcy Polska najbardziej antysemickim krajem w Europie wpuszczam niekoniecznie jest za taki oczywiście uchodzi i kliniki to też jest pewien problem, który trzeba być widoczne są jak wielokrotnie miałem osobiście taki to niesłychanie paradoksalnie sprzeczne wewnętrznie poczucie intensywnych prób złożony z 2 odczuć równie intensywnych kompletnie sprzecznych chciałem jak ja i chciał się zdecydowanie mocne sprzeciwić polskiemu antysemityzmowi i tym, którzy go praktykują głoszą tak, ale jednocześnie chciałem bronić Polski i tydzień dobrego imienia jak tak dobry Polski patriota chwili ilekroć słyszałem, że to jest fakt, że zupełnie strasznie, przy którym Żydzi cierpią okrutny o złożonym problemie tożsamości polskiego Żyda dyskutowali w muzeum historii Żydów polskich psycholog Agnieszka Ziątek filozofii matematyk prof. Stanisław Krajewski oraz publicysta tłumaczy dr Sergiusz Kowalski Anna Wacławik-Orpik dziękuję za dzisiejszy wywiad pogłębiony na następny program zapraszam w niedzielę po dwudziestej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POGŁĘBIONY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA